ارزیابی توانایی حفظ مرکزیت کانال در کانالهای آماده شده توسط اینسترومنت های روتاری نیکل –تیتانیوم ،MtwoوRevo-s

کاهش میکروارگانیسم های داخل کانال مهم ترین هدف در درمان ریشه است امروزه برای رسیدن به این هدف از روشهای کمومکانیکال استفاده میشود(1)و این امر یعنی کاهش میزان میکروارگانیسم ها برای موفقیت درمان اندودنتیک الزامی است اگرچه اکنون ابزار کارامدی برای حصول چنین نتیجه ای وجود ندارد (2) و بخصوص اینکه در ناحیه اپیکال ریشه اثربخشی پاکسازی بسیار محدود است (3)بنابراین هنوز در موردسایز مناسب اماده سازی کانال ریشه بحث وجود دارد تا بتواند میزان پاکسازی را در این بخش حساس ریشه به حداکثر رساندعلاوه بر این به نظر نمیرسد tapering   کانال ریشه به افزایش میزان پاکسازی ریشه کمک کند حتی گاهی استفاده از ابزار هایی با tapering بیشتر هم نتوانسته در حذف لایه آلوده در بخش اپیکال کانال نقش موثری داشته باشد (4)

اخیرا فایلهای جدید نیکل –تیتانیوم معرفی گردیده اند که ادعا میشود میتوانند کانال های ریشه را تنها با یک فایل اماده و پاکسازی کنند.این فایلها  از M-Wire تحت یک فرایند حرارتی ساخته میشوند . فواید این M-Wire افزایش میزان انعطاف پذیری ابزارها و بهبود مقاومت خستگی میباشد (5)این فایلها در حرکات متقارنی استفاده میشود که نیازمند وسایل اتوماتیک خاصی است(6)

از طرفی پیشرفت های حاصل در ابزار های اندودنتیک نیکل-تیتانیوم یک انقلاب در زمینه اماده سازی کانال ریشه ها بوجود اورد(7, 8).این ابزار ها ضریب الاستیسیتی پایینتری نسبت به فایل های معمولی استنلس استیل دارند و همچنین انعطاف پذیری انها نیز بیشتر است(9).

این انعطاف پذیری بیشتر همراه با سایر ویژگی های خوب و کارایی بالاتر جهت برش باعث افزایش میزان امنیت و کارایی این ابزار ها در کانال های خمیده میشوند به طوری که  معمولا باعث پیدایش انحراف در شکل نهایی اماده سازی ریشه نخواهند شد.(9)

با وجود سهولت استفاده و کارایی کلینیکی بالا فایلهای نیکل – تیتانیوم ،این نوع از ابزارها  میتوانند منجر به حوادث و عوارضی نیز شوند(10)

بررسی متون:

1. در مطالعه ای که توسط محمد حسین ضرابی و همکارانشان در سال 1386 بر روی 60 ریشه مزیال دندانهای کشیده شده ی مولر اول و دوم فک پایین انسان جهت تعیین میزان حفظ مرکزیت کانال ریشه دندان به دنبال آماده سازی با دو روش دستی و چرخشی با استفاده از فایلهای  استنلس استیل و نیکل تیتانیوم به انجام رسید مشخص گردید دستگاه Reciprocalبا استفاده از هندپیس مدل TEP-E10R توانایی حفظ مرکزیت کانال را مانند اماده سازی با فایل های Ni- Ti داراست(11)

2. در مطالعه ای که توسط Gogulnath  و همکارانشان در سال 2015 جهت درمان مجدد ریشه مزیوباکال 90 دندان مولار اول مندیبل جهت ارزیابی توانایی حفظ مرکزیت کانال با استفاده از سه سیستم چرخشی Ni TiProtaperretreatmentوMtwoReGENDO,Rendoبه انجام رسید مشخص گردید دو سیستم Mtwo وR Gendoتوانایی بهتری جهت حفظ مرکزیت کانال نسبت retreatmentprotaper دارند  (12)

3.در مطالعه ای که توسط Gundappa و همکارانشان در سال 2014 تحت عنوان یک reviewarticle بر روی توانایی حفظ مرکزیت کانال اینسترومنت های نیکل تیتانیوم به انجام رسید مشخص گردید تمامی ابزارهای چرخشی چرخشیNi-Ti توانایی مناسبی جهت حفظ مرکزیت کانال دارند و در این بین Protaper بهترین ابزار به حساب میاید  و اینکه  computed tomographyیک روش موثر برای سنجش میزان مرکزیت کانال است(13)

4.در مطالعه ای که در سال 2012 توسط azar و همکارانشان با هدف مقایسه اثر k-filesدستی و دو سیستم چرخشی Mtwo و protaperدر اماده سازی کانال ریشه مولر های شیری انجام دادند در این بررسی ، 80 دندان مولر شیری مندیبل انتخاب و جوهر هندی در 160 کانال دیستال و مزیوباکال این دندان ها تزریق شد. مشخص شد که تفاوت قابل توجهی بین اثر تمیز کنندگی سیستم دستی و چرخشی وجود ندارد . فقط عملکرد فایل protaper در یک سوم تاجی و میانی بهتر از یک سوم اپیکالی بود

از آنجائیکه مطالعه ای بر روی توانایی فایل Revo-s در حفظ مرکزیت کانال در دسترس نیست لذا هدف از این مطاله ارزیابی توانایی حفظ مرکزیت کانال در کانال های آماده شده  با اینسترومنت های نیکل تیتانیوم Mtwo و Revo-s می باشد(14)

1. توانایی فایل Mtwo در حفظ مرکزیت کانال در  یک سوم کرونالی –میانی واپیکالی چه میزان است؟
2. توانایی فایل Revo -s در حفظ مرکزیت کانال در یک سوم کرونالی –میانی واپیکالی چه میزان است؟

3 - ایا بین حفظ مرکزیت کانال در هرکدام از مقاطع  فوق  با استفاده از فایل های Mtwo و Revo-s تفاوتی وجود دارد؟

- .تعیین میانگین میزان برداشت عاج از دیواره های کانال توسط فایل Mtwo در  یک سوم  کرونالی-میانی واپیکالی

2-  تعیین میانگین میزان برداشت عاج از دیواره های کانال توسط فایل Revo-s در یک سوم کرونالی-میانی واپیکالی

3 - مقایسه میانگین میزان برداشت عاج توسط فایل های Mtwo و Revo-s در مقاطع مختلف

تجربی

45 دندان مولر اول مندیبل کشیده شده انسان باانحنای کانال مزیوباکال (20-40درجه) بر اساس مطالعه  Schneider(15) اندازه گیری شده اند انتخاب خواهند شد .

نمونه ها به مدت 30 دقیقه در محلول سدیم هیپوکلریت 25/5 درصد جهت ضدعفونی قرار می گیرند و سپس تا زمان استفاده در نرمال سالین نگهداری می شوند از نمونه ها در جهت باکولینگوال و مزیودیستال جهت تعیین آناتومی کانال رادیو گرافی به عمل می آید.

دندانها از محل اتصال مینا به عاج، جهت استاندارد سازی طول ریشه (17میلیمتر) برش داده خواهند شد. دندانها کدگذاری و به چهار گروه تقسیم می شوند سپس دندانها در باکس های 5×5 سانتی متر پوتی اسپیدکس مانت می شوند و از تمام نمونه ها CBCT قبل از اینسترومنتیشن به عمل می آید..این دندانها توسط فرز  فیشور به کمک اسپری اب و هوا  تهیه حفره دسترسی می شوند.حفره دسترسی با سدیم هیپوکلریت 5/2 درصد شستشو و .طول کارکرد با وارد کردنk-file شماره 10 به اندازه ی یک میلیمتر کمتر از میزان از پیش تعیین شده یعنی 16 میلیمتر اندازه گیری خواهد شد.

Patency با فایل s-s شماره 10 چک می شود. تمامی دندان ها دارای آپکس کاملا تکامل یافته می باشند. حفره ی دسترسی تهیه شده و کانال مزیو باکال تعیین موقعیت می شود. در این مطالعه کانال های دیستوباکال در نظر گرفته نخواهد شد. قبل از شروع پاکسازی کانال ها تصاویر CBCT در مقاطع اگزیال در سه میلیمتری آپکس رادیو گرافی در ضخامت های نیم میلیمتری عمود بر محور طولی ریشه تهیه می شود. دندان ها به طور اتفاقی به 3 گروه 15 تایی تقسیم می شوند در هر گروه، دسترسی با گیتس شماره 1 تا 3 با تکنیک کراندون محیا شده است. 

گروه اول Mtwo : کانالها به کمک فایل Mtwo براساس توصیه کارخانه سازنده  با 300 دور در دقیقه به ترتیب با فایل شماره    08/0/25 آماده سازی می شوند

بین هر شماره فایل، کانالها با یک میلی لیتر سدیم هیپوکلریت 5/2 درصد شستشو شده و در نهایت اسمیرلایر با 3 میلی لیتر EDTA 17 درصد و 3 میلی لیتر هیپوکلریت سدیم 25/5 درصد برداشته می شود

گروه دوم Revo-s تعداد 15 دندان با فایلهای Revo-s طبق دستور کارخانه سازنده به ترتیب زیر مورد استفاده قرار می گیرند. ابتدای فایل SC1 ( فایل شماره 6،25 درصد) تا دو سوم  طول کارکرد و پس از آن فایل SC2 (فایل شماره 4.25 درصد) در طول کارکردو سپس فایل SU (فایل شماره 6.25 درصد) کانال گشاد می گردد. بین هر شماره فایل کانال ها با یک میلی لیتر

 سدیم هیپو کلریت 5/2 درصد شستوشو شده و در نهایت اسمیرلایر با 3 میلی لیتر EDTA 17 درصد و 3 میلی لیتر سدیم هیپو کلریت 25/5 درصد برداشته می شود.

بعد از آماده سازی کانال CBCT دوم مشابه CBCT اولیه گرفته شده و ضخامت دنتین در دو محور  مزیال و دیستال در مقاطع آپیکال – میانی و کرونال اندازه گیری می گردد.

1.            Ahlquist M, Henningsson O, Hultenby K, Ohlin J. The effectiveness of manual and rotary techniques in the cleaning of root canals: a scanning electron microscopy study. International Endodontic Journal. 2001;34(7):533-7.

2.            Albrecht LJ, Baumgartner JC, Marshall JG. Evaluation of apical debris removal using various sizes and tapers of ProFile GT files. Journal of Endodontics. 2004;30(6):425-8.

3.            Al-Hadlaq SM, AlJarbou FA, AlThumairy RI. Evaluation of cyclic flexural fatigue of M-wire nickel-titanium rotary instruments. Journal of endodontics. 2010;36(2):305-7.

4.            Arvaniti IS, Khabbaz MG. Influence of root canal taper on its cleanliness: a scanning electron microscopic study. Journal of endodontics. 2011;37(6):871-4.

5.            Averbach RE, Kleier DJ. Clinical update on root canal disinfection. Compendium of continuing education in dentistry (Jamesburg, NJ: 1995). 2006;27(5):284, 6-9.

6.            Bartha T, Kalwitzki M, Löst C, Weiger R. Extended apical enlargement with hand files versus rotary NiTi files. Part II. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology. 2006;102(5):692-7.

7.            Bertacci A, Baroni C, Breschi L, Venturi M, Prati C. The influence of smear layer in lateral channels filling. Clinical oral investigations. 2007;11(4):353-9.

8.            Bürklein S, Schäfer E. The influence of various automated devices on the shaping ability of Mtwo rotary nickel‐titanium instruments. International endodontic journal. 2006;39(12):945-51.

9.            Bürklein S, Hiller C, Huda M, Schäfer E. Shaping ability and cleaning effectiveness of Mtwo versus coated and uncoated EasyShape instruments in severely curved root canals of extracted teeth. International endodontic journal. 2011;44(5):447-57.

10.         De-Deus G, Barino B, Zamolyi RQ, Souza E, Fonseca A, Fidel S, et al. Suboptimal debridement quality produced by the single-file F2 ProTaper technique in oval-shaped canals. Journal of endodontics. 2010;36(11):1897-900.

11.         Zarrabi M, Moradi S, Amirian A. The Incidence of Change in Canal Centring of the Root Canal Following Canal Preparation with Hand and Rotary Reciprocal Techniques by Stainless Steel and Nickel Titanium Files. Journal of Dentistry, Shiraz University of Medical Sciences. 2007;8(1):1-9.

12.         Gogulnath D, Rajan RM, Arathy G, Kandaswamy D. A comparative evaluation of the canal centering ability of three rotary nickel-titanium retreatment systems in the mesio-buccal canals of mandibular first molars using computed tomography. Journal of conservative dentistry: JCD. 2015;18(4):310.

13.         Gundappa M, Bansal R, Khoriya S, Mohan R. Root canal centering ability of rotary cutting nickel titanium instruments: A meta-analysis. Journal of Conservative Dentistry. 2014;17(6):504.

14.         Azar MR, Safi L, Nikaein A. Comparison of the cleaning capacity of Mtwo and Pro Taper rotary systems and manual instruments in primary teeth. Dental research journal. 2012;9(2):146.

15.         Schneider SW. A comparison of canal preparations in straight and curved root canals. Oral surgery, Oral medicine, Oral pathology. 1971;32(2):271-5.