چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 7670 |
| عنوان فارسی طرح | تعیین فراوانی مصرف غیر پزشکی متیل فنیدیت ( ریتالین ) در دانشجویان علوم پزشکی و دستیاران تخصصی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و عوامل مرتبط با آن (95-96) |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation of methylphenidate non medical usage frequency And related Factors among medical Students (Interns, Externs and Students) and residents at Zahedan university of medical sciences (2016-2017( |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | مدیریت توسعه فناوری سلامت |
| رسته مطالعاتی | توصیفی(مطالعه کمی) |
| دانشکده/مرکز | دانشکده پزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 365 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| فرزانه فرجیان مشهدی | مشاور | مشاور طرح | دکترای تخصصی | dr_farajian@yahoo.com |
| مریم لشکری پور | مجری | نظارت بر اجرای طرح | دکترای تخصصی | dr_lashkaripour@yahoo.com |
| نرجس سرگلزایی | مشاور | مشاور آمار | دکترای تخصصی | sargolzaeinarges@gmail.com |
| سوسن درتومی | همکار | اجراء طرح | پزشکی عمومی | dartoomy.susan@gmail.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | تعیین فراوانی مصرف غیر پزشکی متیل فنیدیت ( ریتالین ) در دانشجویان علوم پزشکی و دستیاران تخصصی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و عوامل مرتبط با آن (95-96) |
| خلاصه طرح به لاتین | Evaluation of methylphenidate non medical usage frequency And related Factors among medical Students (Interns, Externs and Students) and residents at Zahedan university of medical sciences (2016-2017( |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | به عنوان یک طبقه ی کلی آمفتامین ها را مقلدهای سمپاتیک٬محرک ها و محرک های روانی هم می نامند. (1) محرک های روانی (psychostimulants) داورهایی هستند که قادرند فرآیندهای ذهنی و فیزیکی را به صورت موقت بهبود بخشند. آمفتامین های کلاسیک ( دکستروآمفتامین٬مت آمفتامین و متیل فنیدیت) تاثیر اولیه خود را از طریق رهاسازی کاتکول آمین ها (به خصوص دوپامین و به میزان اندک نور اپی نفرین) از پایانه های پیش سیناپسی اعمال می کنند. برخی تحقیقات همچنین نشان داده که متیل فنیدیت پروتئین ناقل سروتونین را نیز مهار می کند ٬ که بدین ترتیب می توان تا حدودی اثرات ضد افسردگی آن را توجیه کرد.(1) (16) تمام آمفتامین ها سریعا از راه دهان جذب شده و تاثیر آنها معمولا ظرف یک ساعت پس از مصرف خوراکی ظاهر می شود. آمفتامین های کلاسیک از راه وریدی هم مصرف می شوند که از این طریق تاثیر آن تقریبا بلافاصله ظاهر می شود. آمفتامین ها از طریق انفیه هم قابل مصرف هستند. نسبت به مصرف آمفتامین ها تحمل به وجود می آید٬ هرچند سوء مصرف کننده ها معمولا با مصرف مقادیر بیشتر بر تحمل غلبه می کنند. متیل فنیدیت یکی از واریان های آمفتامین هاست. اشکال تجاری مختلفی دارد؛ قرص٬ محلول مایع که می تواند به صورت داخل وریدی یا استنشاق مورد استفاده قرار گیرد٬ که شایع ترین فرم مصرف غیر پزشکی قرص (95.3٪) می باشد. در مرتبه ی بعد استنشاق از بینی ٬ و نادر ترین روش استفاده٬ مصرف داخل وریدی است.(15) محرک های روانی قادرند طیف اثرات متنوعی ایجاد نمایند؛ بهبود توجه و عملکرد در تکالیف نوشتاری٬ شفاهی و اجرایی٬ افزایش سطح آگاهی٬ هوشیاری٬ بیداری٬ استقامت٬ بازدهی و انگیزه٬ برانگیختگی جنسی (Arousal) ٬ تحرک٬ فشار خون و ضربان قلب٬همچنین کاهش احساس نیاز به غذا و خواب و بالا رفتن آستانه ی درد از جمله اثرات شایع می باشند. تعداد زیادی از این محرک ها قادر به بهبود خلق و تسکین اضطراب بوده٬ و برخی حتی قادرند احساس سرخوشی (euphoria) و رفتار دوستانه٬ راحتی و نشئه ایجاد نمایند. (16) عارضه جانبی شایع ریتالین تاکی کاردی بدون همراهی فشار خون بالا می باشد. عوارض کمتر وخیم عبارتند از برافروختگی٬ رنگ پریدگی٬ تپش قلب٬ سرگیجه٬ سردرد٬ کاهش اشتها٬ تهوع٬ استفراغ٬ درد شکم و عوارض روانشناختی مانند بی قراری٬ ملال٬ بی خوابی٬ تحریک پذیری٬ رفتار خصمانه و سردرگمی . مطالعه ای درباره احتمال وابستگی دارویی٬ دیسترس روحی و کاهش هوش در طولانی مدت موجود نیست. (1)(15) عوارض جانبی وابستگی با دوز های بالا شامل اثرات عروق مغزی٬ قلبی و گوارشی٬ طیف علایم عصبی مانند دیس کینزی٬ تتانی٬ شعله ور کردن سندروم های مانیا و همچنین سندروم تورت (Tourett) افسردگی ٬ سنکوپ٬ هالوسینوژن ٬ اختلالات اضطرابی (نظیر اختلال اضطراب فراگیر و اختلال پانیک)٬ رفتارهای پرخاشگرانه٬ تمایلات خودکشی و دیگر کشی است. علاوه بر این٬ مصرف بیش از حد (overdose) متیل فنیدیت می تواند موجب مرگ شود. بر اساس DEA ( Drug Enforcement Administration)٬ فرم تزریقی متیل فنیدیت٬ که روش استفاده ی غیر معمولی است٬ خطرات بیشتری دارد.6)) اداره غذا و داروی آمریکا (FDA) مصرف این دارو را برای درمان اختلال بیش فعالی ٬ کمبود توجه (ADHD) و نارکولپسی تایید کرده است٬ ولی گاهی نیز از آن برای کمک به درمان افسردگی ( افسردگی مقاوم به درمان ٬ آپاتی ٬ افسردگی ناشی از ضربه به سر ٬ افسردگی ناشی از بیماری های طبی)٬ افسرده خویی (دیس تایمی)٬ چاقی٬ سندروم خستگی مزمن٬ سندروم نقص ایمنی اکتسابی (ایدز)٬ دمانس و ضعف اعصاب (نوراستنی) و هم چنین برطرف کردن اثر خواب آور شبه افیون ها استفاده می شود.(1) (3) در سال 1960 متیل فنیدیت ٬ برای درمان ADHD مورد استفاده قرار گرفته٬ و از سال 1990 تولید و تجویز ریتالین به میزان قابل توجهی افزایش یافت. کاربرد غیر پزشکی تجویز محرک ها می تواند به شیوه های متفاوتی صورت گیرد؛ یکی از این روش ها مصرف نادرست داروی نسخه شده توسط پزشک٬ برای مثال دوز متفاوت با دوز توصیه شده توصط پزشک می باشد. شیوه ی دوم مصرف غیر پزشکی ٬ و تعریف پذیرفته شده تر٬ استفاده از دارو بدون تجویز برای شخص است. در این شیوه٬ دارو می تواند به روش های مختلف٬ شامل دریافت رایگان و یا خریداری کردن آن – چه از فردی که نسخه ی آن را دارد و چه فردی که ندارد – یا سفارش آن از منابع اینترنتی بدون نسخه ی قانونی به دست آید. (15) اگرچه به نظر می آید تجویز ریتالین به نسبت بی خطر باشد اما سوء مصرف و یا مصرف نادرست (Misuse and Abuse) از هر داروی محرکی می تواند عوارضی ٬ اگرچه غیر کشنده ٬ به همراه داشته باشد. بر طبق آنچه گفته شد متیل فنیدیت اثرات فارماکولوژیکی مشابه با موادی با پتانسیل سوء مصرف بالا مانند کوکائین و آمفتامین داراست٬ بنابراین نگرانی خاطر برای سوء مصرف متیل فنیدیت نیز رو به افزایش است. اگرچه برخی از گزارشات حاکی از این است که به دلیل سرعت نسبتا کمتر کلیرانس متیل فنیدیت نسبت به کوکائین٬ پتانسیل کمتری برای سوء مصرف دارد. (11) به دنبال افزایش آگاهی پزشکان درباره ی ADHD به موازات آن تجویز دارویی برای این بیماری نیز در طی چند دهه ی گذشته به خصوص برای بالغین افزایش یافته است. (4) بنابراین ٬ شمار جوانان و بالغین که تحت درمان دارویی برای ADHD هستند رو به افزایش است. به دنبال افزایش تجویز دارو ٬ دسترسی به دارو برای مصرف غیر پزشکی نیز افزایش یافته است. با توجه به اینکه در دسترس بودن٬ بخشی جدایی ناپذیر از پتانسیل سوء استفاده ی دارو است٬ و فراهمی متیل فنیدیت نیز بالا رفته است ٬ ریسک وابستگی با این دارو رو به افزایش است. )10) بر طبق دستنامه ی تشخیصی و آماری اختلال های روانی ٬ ویرایش چهارم (DSM-IV-TR) سوء مصرف مواد به صورت یک اختلال ذهنی که در آن استفاده از یک ماده به صورتی که سبب اختلال عملکرد قابل توجه در زندگی سوء استفاده کننده شود ٬ تعریف می گردد. (8( متیل فنیدیت معمولا توسط دو گروه مورد سوء مصرف قرار می گیرد: اولین و شایعترین مورد استفاده به عنوان cognitive enhancer توسط دانشجویان به منظور بهبود عملکرد تحصیلی شان ٬ و دومین دلیل استفاده توسط مصرف کنندگان سایر مواد برای کسب لذت می باشد. (11) محصلانی که برای امتحانات آماده می شوند٬ رانندگان کامیون در سفرهای طولانی٬ بازرگانانی که موعدهای مقرر مهم پیش رو دارند و ورزشکاران به هنگام مسابقه از جمله افراد مصرف کننده ی آمفتامین ها هستند. (1) در خصوص شیوع سوء مصرف ریتالین بین دانشجویان در مطالعات مختلف آمارهای متفاوتی ذکر شده است؛ در سال 2011 ٬ Amanda D. McNiel و همکارانش مطالعه ای روی 243 نفر از دانشجویان دندانپزشکی انجام دادند. بر طبق این پژوهش 12.4٪ آنها تجربه ی مصرف محرک ها را داشته اند که از این میزان 70٪ دلیل مصرف خود را ارتقای سطح توجه یا تمرکز عنوان کردند. در سال 2008 ٬ Dupont و همکارانش نیز در یک مطالعه ی اینترنتی روی 2087 دانشجو ٬ شیوع مصرف غیر پزشکی متیل فنیدیت را 5.3٪ حداقل یک بار برآورد کردند که 53٪ آنها پسر بودند.(14) در سال 2003 ٬ Teter و همکارانش در یک مطالعه ی اینترنتی روی 2250 دانشجو ٬ شیوع سوء مصرف متیل فنیدیت در طی یک سال قبل را 3٪ گزارش کرده اند. (13) در همین راستا Bogle و همکارانش میزان سوء مصرف سالانه ریتالین در بین دانش آموزان دوره متوسطه 5٪ و در طول عمر 7٪ گزارش کرده اند و نیز عنوان کرده اند که این میزان بین دانشجویان در مطالعات مختلف بین 1.5 تا 31 درصد متغیر گزارش شده است.(9) Low و Gendaszek در سال 2002 در مطالعه ای ذکر نموده اند که شایعترین دلایل گرایش به مصرف متیل فنیدیت ارتقای کارآیی ذهنی (23.3٪)٬ کارآمد تر بودن در تکالیف دانشگاهی (22٪) ٬ و استفاده به همراه الکل (19.3٪) می باشد. در ایران مطالعه ای توسط جلالیان و همکاران در سال 2013 ٬ روی 385 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه انجام شد که به موجب آن نیز فراوانی تجربه ی سوء مصرف متیل فنیدیت در طول عمر 5.4٪ گزارش شده است.در این مطالعه توصیه به طرح و اجرای برنامه های آموزشی جهت افزایش نگرش منفی نسبت ریتالین جهت کاهش میزان سوء مصرف آن شد.(10) در سال 1392 ماری عطایی و همکارانش مطالعه ای مطالعه ای روی 264 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام داده و میزان تجربه سوء مصرف ریتالین در بین دانشجویان را 6.6٪ گزارش کرده است؛ میزان مصرف در مردان بالاتر از زنان بود و دلیل اصلی مصرف متیل فنیدیت شرکت در آزمون دستیاری بیان شد. (9) در سال 1391 نیز مطالعه ای توسط دکتر لیلی خادمی با هدف بررسی شیوع مصرف غیر پزشکی ریتالین در بین دستیاران دانشگاه علوم پزشکی تهران و بررسی نگرش آنها نسبت به مصرف این دارو انجام شد؛ در میان 240 دستیار رشته های بالینی شرکت کننده در این کارآزمایی٬ فراوانی مصرف متیل فنیدیت در طول عمر ٬ سال گذشته و ماه گذشته به ترتیب 48 ٬ 23 و 6.6 درصد بیان شد.(3) حبیب زاده و همکاران در سال های 2000 تا 2007 با بررسی 310 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز٬ شیوع طول عمر مصرف متیل فنیدیت را 8.7٪ و شیوع سال گذشته را 6.5٪ و شیوع ماه اخیر را 1٪ گزارش کرده اند. (8) در خصوص دلایل مصرف ریتالین در بین دانشجویان ٬ دلایل متعددی مانند بهبود عملکرد تحصیلی ٬ تمرکز و هوشیاری بیشتر ٬ کاهش وزن و کسب لذت و سرخوشی عنوان شده است. (9) به نظر Teter و همکارانش ٬ دلایل عمده برای سوء مصرف متیل فنیدیت بهبود تمرکز (65.2٪) ٬ کمک به مطالعه (59.8٪)٬افزایش ساعات بیداری (47.5٪( و دلایل دیگر کاربرد به دلیل لذت و اثر مخدری (31٪) و آزمودن (29.9٪) می باشد. (15) در سال 2011 نیز مطالعه ای توسط Amelia M. Arria و همکارانش ارائه شد که بر طبق آن شیوع سوء مصرف ریتالین در بین دانشجویان پسر بیشتر از میزان آن در میان دختران بود. همچنین ارتباطی را بین برنامه ی دانشجویان برای تکمیل دوره ی کالج و مصرف متیل فنیدیت نشان داد؛ به صورتی که به صورتی که دانشجویانی که برنامه ای برای تکمیل تحصیل خویش نداشته اند نسبت به دانشجویانی که برای تکمیل 4 سال تحصیل خود برنامه ریزی کرده بودند٬ میزان بیشتری از سوء مصرف متیل فنیدیت داشتند. (5) بر طبق مطالعه ی Uregon در دانشگاه Manizales ٬ دلایل مصرف متیل فنیدیت به ترتیب عبارتند از : رضایت شخصی٬ فشار اجتماعی٬ کنجکاوی٬ تاثیر دوستان٬ اجتناب از خستگی٬ و در نهایت کسب لذت؛ دیگر دلایل نام برده شده در این مقاله استفاده به منظور کاهش وزن و همراهی متیل فنیدیت با دیگر ترکیبات الکلی می باشند. (15) در مطالعه حبیب زاده و همکارانش٬ 41.7٪ از افراد متیل فنیدیت را به منظور کمک به تمرکز استفاده کرده بودند. دلایل دیگر به ترتیب اهمیت شامل بیدار ماندن٬ حس کنجکاوی٬ داشتن انرژی بیشتر٬ افزایش اعتماد به نفس و فشار محیط٬ و کاهش وزن را شامل می باشد. (8) با توجه به این آمار ارائه شده٬ سوء مصرف متیل فنیدیت در میان دانشجویان به نظر یک معضل جدی می آید. به دلیل دسترسی بیشتر جامعه پزشکان به داروها٬ و از جمله متیل فنیدیت٬ قابلیت سوء مصرف و خطرهایی که مصرف خودسرانه آن بر این قشر فعال جامعه دارد٬ بررسی سوء مصرف آن در بین پزشکان و دانشجویان پزشکی از اهمیت زیادی برخوردار است. به دلیل اهمیت شناخت عوامل موثر بر سوء مصرف مواد در اتخاذ و اجرای برنامه های پیشگیرانه٬ در این مقاله علاوه بر بررسی شیوع سوء مصرف ریتالین در بین دستیاران و دانشجویان ٬ همچنین عوامل مرتبط با گرایش به سوء مصرف ریتالین را نیز بررسی می نماییم. امیدواریم نتایج ناشی از این پژوهش مسئولان محترم را در شناخت پتانسیل بالقوه ی متیل فنیدیت برای سوء مصرف و بالطبع آن طرح و اجرای برنامه های آموزشی و پیشگیرانه جهت افزایش آگاهی عمومی یاری دهد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1. فراوانی مصرف غیر پزشکی متیل فنیدیت ( ریتالین ) در کارآموزان٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان چقدر است؟ 2. فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بر حسب گروه های سنی متفاوت چگونه است؟ 3. فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بر حسب جنس چگونه است؟ 4. فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بر حسب وضعیت سکونت چگونه است؟ 5. فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بر حسب وضعیت تاهل چگونه است؟ 6. دلایل مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان چه چیزی است؟ |
| هدف کلی طرح | تعیین فراوانی مصرف غیر پزشکی متیل فنیدیت ( ریتالین ) در دانشجویان علوم پزشکی و دستیاران تخصصی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و عوامل مرتبط با آن (2017-2016) |
| اهداف اختصاصی | 1. تعیین فراوانی مصرف غیر پزشکی متیل فنیدیت ( ریتالین ) در کارآموزان٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان 2. تعیین فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در گروه های سنی متفاوت 3. تعیین فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بر حسب جنس 4. تعیین فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بر حسب وضعیت سکونت 5. تعیین فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان بر حسب وضعیت تأهل 6. تعیین شایعترین دلیل مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و بیمارستان های مربوط به آن |
| تعریف واژه های تخصصی | I. ) محرک های روانی (psychostimulants) : داورهایی هستند که قادرند فرآیندهای ذهنی و فیزیکی را به صورت موقت بهبود بخشند. II. ADHD : Attention deficit hyperactivity disorder ٬ اختلال بیش فعالی / کمبود توجه III. وابستگی : مصر ف مکرر دارو یا یک ماده ی شیمیایی٬ با یا بدون وابستگی جسمی. وابستگی جسمی نشان دهنده ی تغییر فیزیولوژیک ناشی از مصرف مکرر دارویی است که قطع آن سبب بروز سندروم خاصی می شود. IV. سوء مصرف (Abuse) : استفاده از هر ماده ای (معمولا توسط خود فرد) به شیوه ای که خارج از الگوهای مورد تایید اجتماعی یا طبی باشد. V. مصرف نادرست (Misuse) : شبیه سوء مصرف٬ اما معمولا این اصطلاح در مورد داروهایی به کار می رود که از سوی پزشکان تجویز شده اما به نحو درستی مصرف نمی شود. VI. مسمومیت: سندروم برگشت پذیری که بر اثر یک ماده ی به خصوص ایجاد می شود و دست کم بر یکی از کارکردهای زیر تاثیر می گذارد: حافظه٬ موقعیت سنجی٬ خلق٬ قضاوت٬ عملکرد اجتماعی٬ رفتاری یا شغلی. |
| نوع مطالعه | توصیفی مقطعی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | کلیه کارآموزان ٬ کارورزان و دستیاران در حال تحصیل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1395 معیار ورود: گذراندن حداقل 1 ماه از دوره ی مربوطه به هر گروه و داشتن رضایت جهت شرکت در مطالعه |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | برای تعیین حجم نمونه از اطلاعات ارائه شده در مقاله ی (8) کمک گرفته ایم. n = سطح اطمینان درصد خطا شیوع مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارآموزان شیوع مصرف غیر پزشکی ریتالین در کارورزان n = = 1400 با توجه به حجم نمونه در مطالعات مشابه و محدودیت تعداد سعی خواهیم نمود کلیه کارآموزان٬ کارورزان و دستیاران در سال 1395 را وارد مطالعه کنیم و حداقل حجم نمونه در هر گروه را 100 نفر در نظر خواهیم گرفت. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | روش نمونه گیری غیر احتمالی آسان یا در دسترس |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | فرم اطلاعاتی |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | پژوهش حاضر به صورت تحلیلی مقطعی در بین کارآموزان٬ کارورزان و دستیاران دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1395 انجام خواهد شد. برای نمونه گیری٬ پس از تصویب طرح با مدیران هر گروه آموزشی هماهنگ و کسب اجازه می شود. پس از آن جهت تحویل فرم اطلاعاتی محقق ساخته به کارآموزان٬ با هماهنگی قبلی در کلاس های تئوری مربوط به کارآموزان حضور به هم رسانده و بعد از توضیح هدف مطالعه٬ فرم اطلاعاتی به کارآموزان تحویل داده خواهد شد. جهت کارورزان در ابتدای نیمسال تحصیلی فرم اطلاعاتی به کارشناس آموزشی کارورزان تحویل داده خواهد شد تا کارورزان در هنگام انتخاب واحدهای درسی آن را دریافت نمایند. جهت تحویل فرم اطلاعاتی به دستیاران٬ بعد از هماهنگی های لازم٬ فرم اطلاعاتی ها به دستیار ارشد هر رشته ی بالینی تحویل داده خواهد. بعد از اینکه فرم اطلاعاتی توسط دانشجویان و همکاران محترم تکمیل گشت٬ به همان طریق تحویل داده شده٬ جمع آوری خواهد شد. فرم اطلاعاتی بدون نام تکمیل خواهد شد و از نظر محرمانه ماندن داده ها به شرکت کنندگان اطمینان داده خواهد شد و تمامی افراد با رضایت شخصی وارد مطالعه می شوند. این فرم اطلاعاتی توسط محقق طراحی شده٬ و حاوی سوالاتی جهت داده های دموگرافیک و اطلاعات مورد نیاز جهت اهداف این مطالعه می باشد. نمونه ی این فرم اطلاعاتی پیوست شده است. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | جهت بخش توصیفی از آمارهای توصیفی مثل درصد٬ میانگین٬ دامنه اطمینان 95٪ و انحراف معیار مورد استفاده قرار خواهد گرفت. برای بخش تحلیلی نتایج از آزمون کای دو ( ) استفاده می شود و در صورت لزوم از آزمون Fisher exact استفاده خواهد شد. سطح معنی داری آزمون ها 0.05 در نظر گرفته می شود. |
| ملاحظات اخلاقی | بر اساس دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران٬ بر اساس کدهای اخلاقی: 1. هدف اصلی هر پژوهشباید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. 2. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنیها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است. 10. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزماییهای بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کنندهها، وابستگیهای سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامهی آگاهانه بهصورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیتهی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود. 11. کمیتهی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود. 15. پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیمگیری او مؤثر باشند، بهنحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است بهکار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروهمورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید دربارهی خطرات و زیانهای بالقوهی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغههای این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامهی آگاهانه منعکس شود. 17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاعرسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است. 25. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد. 28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافتههایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند. 29. نحوهی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی پژوهش باشد. 30. گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند. 31. روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | - عدم همکاری دانشجویان و دستیاران که جهت رفع آن قبل از انجام پرسشگری توضیحاتی مبنی بر هدف طرح و محرمانه ماندن اطلاعات داده خواهد شد. - غیبت دانشجویان در جلسات پرسشگری که به منظور رفع آن مراجعه مجدد در نظر گرفته خواهد شد. |
| کلمات کلیدی | متیل فنیدیت٬ ریتالین٬ دانشجویان پزشکی Methylphenidate , Ritalin , Medical Student |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P. Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook Of Psychiatry. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2009. 3. لیلی خادمی٬ سید وحید شریعت. فراوانی مصرف غیر پزشکی ریتالین (متیل فنیدیت) در دستیاران دانشگاه علوم پزشکی تهران و نگرش نسبت به مصرف آن. ﻣﺠﻠﻪ رواﻧﭙﺰﺷﮑﯽ و رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎﻟﯿﻨﯽ اﯾﺮان، ﺳﺎلﻧﻮزدﻫم، شماره 1، بهار 1392 ،27-20. 4. Novak SP, Kroutil LA, Williams RL, Van Brunt DL. The nonmedical use of prescription ADHD medications: Results from a national internet panel. Subst Abuse TreatPrev Policy. 2007; 2:32. 5. Arria A, Wish ED. Nonmedical use of prescription stimulants among students. Pediatric Ann. 2006;35(8):565–71. 6. White BP, Becker-Blease KA, Grace-Bishop K. Stimulant medication use, misuse, and abuse in an undergraduate and graduate student sample. J Am Coll Health. 2006; 54(5):261-8. 7. Morton AW, Stockton GG. Methylphenidate Abuse and Psychiatric Side Effects. Prim Care Companion J Clin Psychiatry 2000; 2(5): 159–64. 8. Habibzadeh A, Alizadeh M, Malek A, Maghbooli L, Shoja MM, Ghabili K. Illicit methylphenidate use among Iranian medical students: Prevalence and knowledge. Drug Des Devel Ther. 2011;5:71-6. 9. عطایی ماری، حسینی سید نصرالله ، احمدی جویباری تورج، جلیلیان فرزاد، میرزایی علویجه مهدی، اسلامی احمدعلی، آقایی عباس.. کاربرد الگوی 9 :)4(22؛ 2939 تصورات و تمایلات در توصیف رفتار سوء مصرف ریتالین در بین دانشجویان .مجله تحقیقات نظام سلامت 22-995 10. Jalilian F, Karami-Matin B, Mirzaei-Alavijeh M, Ataee M, Mahboubi M, Motlagh F, et al. Prevalence and Factor Related to Ritalin Abuse among Iranian Medical College Student: An Application of Theory of Planned Behavior. Terapevticheskii arkhiv 2013; 85(4s): 31-6. 11. Bjarnadottir GD, Haraldsson HM, Rafnar BO, Sigurdsson E, Steingrimsson S, Johannsson M, et al. Prevalent Intravenous Abuse of Methylphenidate Among Treatment-Seeking Patients With Substance Abuse Disorders: A Descriptive Population-Based Study. American Society of Addiction Medicine 2015 May/Jun;9: 188–194. 12. Christian J Teter PharmD, Bcpp , Sean Esteban McCabe Phd, Msw , James A Cranford Phd , Carol J Boyd Phd, Rn & Saliy K Guthrie PharmD, Bcpp (2005) Prevalence and Motives for Illicit Use of Prescription Stimulants in an Undergraduate Student Sample, Journal of American College Health, 53:6, 253-262 13. Teter CJ, McCabe SE, Boyd CJ, Guthrie SK. Illicit Methylphenidate Use in an Undergraduate Student Sample: Prevalence and Risk Factors. Pharmacotherapy 2003; 23(5): 609-17. 14. Dupont RL, Coleman JJ, Bucher RH, Wilford BB. Characteristics and motives of college students who engage in nonmedical use of m ethylphenidate. Am J Addict. 2008;17:167–171. 15. Finger G, da Silva ER, Falavigna A. Use of methylphenidate among medical students: a systematic review. rev assoc med bras. 2013; 59(3):285–289. 16. Polak P, Biala G. Psychostimulant drugs – pharmacology and pharmacotherapy of addiction. Annales Universitatis Mariae Curie – Sklodowska Lublin Polonia Sectio DDD 2011; N1 ,18: 155-161. 17. Mazzoglio, Nabar M, Algieri RD, Dogliotti CB, Gazzothi AM, Jiménez-Villarruel HN, Rey LM. Utilización de sustancias psicoativas e alumnos de anatomía y su implicación en el aprendizaje. Educ Med. 2011;14(2):129–32. 18. WHO ASSIST Working Group. The alcohol, smoking and substance involvement screening test (ASSIST): Development, reliability and feasibility. Addiction. 2002; 97(9):1183-94. 19. McNiel AD, Muzzin KB, DeWald JP, McCann AL, Schneiderman ED, Scofield J, et al. The nonmedical use of prescription stimulants among dental and dental hygiene students. J DentEduc. 2011; 75(3):365-76. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی | فرم اطلاعاتی |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| 186_531_89_new_proposal_16124.doc | 1394/10/05 | 449024 | دانلود |
| Porseshname.docx | 1394/10/05 | 40276 | دانلود |
