بررسی میزان رضایت مندی بیماران بستری شده از خدمات پرستاری و عوامل مرتبط با آن دربیمارستان های اموزشی شهر زاهدان در سال 1395

توجه به مفهوم رضایتمندی بیماران از روند درمان که به دهه ی 1950 برمیگردد.امروزه در مراقبت های پزشکی از اهمیت ویژه ای برخوردار است(1).در اکثرکشورها رضایتمندی مددجویان از خدمات  درمانی ارائه شده مقیاس مهمی در تعین کیفیت مراقبتهای سلامتی محسوب میشود و برنامه هایی جهت ایجاد، حفظ و ارتقاء این شاخص مهم یعنی احساس رضایت بیش از پیش احساس میشود(2). برسی رضایتمندی مددجویان، جهت سنجش بهره وری و اثر بخشی خدمات بیمارستانی مورد توجه است و میتواند تصمیم گیری در رابطه کیفیت مراقبت از بیمار مورد استفاده قرار گیرد و همچنین عملکرد بیمارستان را در یک سطح ملی ارزیابی کند(3) اکنون در کشور های اروپایی بررسی رضایت مندی بیماران در قالب یک طرح جامع ملی انجام میشود(4).در مطالعه ی ware و همکاران،45 مقاله نشان داد که رضایت بیماران مقیاس مفیدی در براورد کیفیت عرضه ی خدمات بهداشتی-درمانی است. (5) متاسفانه مشکلات  موجود در شیوه ی  ارائه خدمات بهداشتی-درمانی به مددجویان بستری شده از نکات انکار ناپذیر در اکثر بیمارستانهای کشور است.این گونه است که به منظور جلب رضایت بیشتر مددجویان باید در نحوه ارائه ی خدمات بهداشتی–درمانی در کشور تغییرات پایه ای ایجاد شود. توجه به جنبه های روانی- اجتماعی به خصوص تعامل صحیح با مددجویان بیش از توجه به جنبه های دیگر موجب رضایت بیماران میشود (6).به نقل از زمانی و همکاران AMACK که 4 اثر ارتباط صحیح پزشک بیمار یعنی افزایش رضایت بیمار،تجربه ی کلینیک خوشایند تر،افزایش دقت تشخیص،افزایش پیروی از درمان.که افزایش رضایت بیمار مهمترین این اثرها بوده است(7).  پژوهش ها نشان داده اند که اگر مدد جویان از خدمات ارائه شده رضایت داشته باشند، به توصیه کادر پزشکی با دقت بیشتری عمل خواهند کرد(8). انتظار مدد جویان از کادر پزشکی این است که به خدمات پزشکی دسترسی اسان و راحتی داشته باشند و همه مراحل مربوط به درمان سریع و صحیح انجام شود.و  با افراد اگاه،قابل اعتماد و مؤدب رو به رو شوند. و شیوه و محل ارائه خدمات مورد نظر را بدانند(9). در سال 2006 ، شهین و تاتار فاکتورهای مؤثر در رضایتمندی مدد جویان را پنج عامل کفایت پزشک، تأمین اطلاعات ، کیفیت مراقبت، زمان انتظار و کیفیت بیمارستان بیان کردند (10). رضایت مددجو به وسیله عوامل مراقبتی، یکدلی، اعتماد و توجه بیان می شود و در بعضی از مطالعات انجام شده، متغیرهای مشخصات اجتماعی شامل سن، تحصیلات، وضعیت سلامتی، جنس وضعیت تاهل و وضعیت اجتماعی با رضایت مددجو ارتباط مستقیمی دارد.(11) BAKKER و همکاران نشان دادند که درصد زیادی از رضایت بیماران از پزشک و پیروی نکردن از دستورات درمانی نتیجه ی عدم کفایت پزشک نبوده بلکه از مشکلات ارتباطی نشأت میگیرد( 12). ارتباط مسئله ای  فرهنگی ست به طوری که محققان علوم اجتماعی ارتباط را در حیطه ی مسائل فرهنگی و اجتماعی  بررسی میکنند(13). ارتباط توانمندی انسانی است که این مهارت جزء لاینفک فعالیت های بالینی کادر پزشکی است. (14). یکی از مهمترین شاخص هایی که موجب رضایت بیماران از کادر پزشکی میگردد توانایی کادر پزشکی در ایجاد ارتباط با بیمار است این توانایی ها شامل مهارت های تخصصی انان،برقراری ارتباط چشمی،گوش دادن به جزئیات گفته های بیمار و اجازه ابراز احساسات به بیمار میباشد(15). مهم ترین مسئله ای که دراین رابطه Harris و همکاران به نقل از فرمهینی و همکاران دریافتند این است که رابطه ی پزشک-بیمار مهمترین علتی ست که بر رضایت مندی فرد از سیستم های بهداشتی-درمانی مؤثر میباشد(16). بنابراین تصمیم بر ان شد که مطالعه ای با هدف بررسی میزان رضایت مندی بیماران بستری شده از خدمات پرستاری و عوامل مرتبط با آن دربیمارستان های اموزشی شهر زاهدان انجام شود.

میزان رضایت بیماران از خدمات پرستاری چگونه است؟

میزان رضایت مندی بیماران از خدمات پرستاری بر اساس مشخصات دموگرافیک ( سن، جنس، تحصیلات، وضعیت تاهل، سابقه بستری، بیمارستان، مدت بستری و بخش بستری) در بیمارستان های اموزشی شهر زاهدان متفاوت می باشد.

تعیین میزان رضایت مندی بیماران بستری شده از خدمات پرستاری و عوامل مرتبط با آن  دربیمارستان های اموزشی شهر زاهدان

تعیین میزان رضایت بیماران از خدمات پرستاری

تعیین میزان رضایت مندی بیماران از خدمات پرستاری بر اساس مشخصات دموگرافیک ( سن، جنس، تحصیلات، وضعیت تاهل، سابقه بستری، بیمارستان، مدت بستری و بخش بستری) در بیمارستان های اموزشی شهر زاهدان

بیمارانی بستری شده در بخش ویژه و اورژانس بیمارستان های اموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که حداقل 7 روز بستری شده باشند.

با توجه به مطالعات انجام شده(توسط مقدسیان) حجم نمونه در سطح اطمینان 95% فرمول ذیل و بر اساس متغیر رضایت مندی به شرح ذیل محاسبه گردیده است:

Z = 1/96

S = 36/6                                                                       
 d = 5

یعنی حد اقل حجم نمونه 210 نفر بر اورد گردیده است

جهت جمع آوری اطلاعات از یک پرسشنامه ی دو بخشی استفاده  می شود

 بخش اول مربوط به مشخصات دموگرافیک که شامل آیتم های (سن ،جنس،تحصیلات،مدت درامد،وضعیت تاهل،سابقه ی بستری و بیمارستان)

و بخش دوم مربوط به پرسش نامه رضایت از خدمات پرستاری لامونیکا بود که در سال 1986 توسط لامونیکا و ابرستن ابداع شده است. این پرسش نامه دارای 41 گویه می باشد و هر گویه بر روی یک طیف لیکرت 7 گزینه ای قرار دارد که از کاملا مخالف تا کاملا موافق در نوسان است و به ترتیب نمره یک تا 7 به آنها تعلق میگیرد. در نهایت نمره پرسش نامه از 41 تا 287 متغیر بوده و نمره بیشتر نشان دهنده رضایتمندی بیشتر از خدمات پرستاری می باشد. جهت بررسی مشخصات فردی و اجتماعی و مشخصات وابسته به بیماری از یک چک لیست استفاده شد. روایی ان در مطالعه مقدسیان و همکاران سنجیده شده است و پایایی آن از طریق ضریب الفای کرونباخ 0.9 بدست امده است.(17)

1.  
2. Jolaei S, Haji Babaei F, Jafar-Jalal E, Bohrani N, Evaluation Of Patient Satisfaction With Nursing Care Provided In Treatment And Educational Centers, Hayat 2011; 17(1): 35-44. ( [Persian]
3. Skurka M. (1998) Health Information management principals and organization for Health Record services, AHA. Health management. 1(3):1-3.
4. Sitzia J. How valid and reliable are patient satisfaction data? An analysis of 195 studies. International Journal for Quality in Health Care. 1999;11(4):319-28.
5. Ware Jr JE. What Information Do Consumers Want and How Will They Use It? Medical care. 1995;33(1):JS25.
6.  
7. ،Moazam A. Communication Skills Training for Physicians as a way to increase patient satisfaction, Iranian Mdavm.mjlh model for teaching of Medical Education 1383: 20: 11-15
8. Barikani A, Kaffashi A. Evaluation Of Patient Satisfaction With Health Centers Affiliated To Iran University Of Medical Science, Journal of medical council of i.r.i 2003; 21(4): 266-270. [Persian]
9. Bond s,Thomas LH.(1992).Measuring patient ssatisfactionwithnursingcare.JAdvnursjan;17(1):52-63
10. Commission J. National patient safety goals: 2006 critical access hospital and hospital national patient safety goals. 2009.
11. Mc Ewen M. Spiritual nursing care: state of the art. Holistic nursingpractice. 2005;19(4):161-8.
12. Bakker DA, Fitch MI, Gray R, Reed E, Bennett J. Patient–health care provider communication during chemotherapy treatment: the perspectives of women with breast cancer. Patient Education and Counseling. 2001;43(1):61-71
13. Rezaeian m, sharifi-rad gh r, etemedi a, jazini a, Teachers' knowledge, attitude and practice of effective communication skills training, research in health system 2010; 6(2): 217-225. [Persian
14. Rezaeian m, sharifi-rad gh r, etemedi a, jazini a, Teachers' knowledge, attitude and practice of effective communication skills training, research in health system 2010; 6(2): 217-225. [Persian]
15. Bartlett EE, Grayson M, Barker R, Levine DM, Golden A, Libber S. The effects of physician communications skills on patient satisfaction; recall, and adherence. Journal of chronic diseases. 1984;37(9):755-64.
16. FARMAHINI FM, Kashaninia Z, HOSSEINI MA, Biglarian A. IMPACT OF TRAINING COMMUNICATION SKILLS TO NURSES ON PATIENTS'SATISFACTION WITH NURSE-PATIENT RELATIONSHIP. 2007.
17. Mogadasiyan S, Abdolahzadeh F, Rahmani A, Nikanafar AR, Firoziyan AA. SATISFACTION WITH NURSING CARE AND RELATED FACTORS IN HOSPITALIZED CANCER PATIENTS IN SHAHID GHAZI HOSPITAL IN TABRIZ. Journal of Urmia Nursing & Midwifery Faculty. 2013;11(7)

 پرسشنامه سنجش رضایتمندی بیماران بستری   

بیمارستان .................................... بخش ................................

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

جنس:مذکرO       مونث O               سن: ........ سال    

 وضعیت تأهل   :متأهلO    :         مجرد O    

سابقه بستری: بله                        خیر

تحصیلات :      بی سوادO       زیردیپلم O       دیپلمO        بالاتر از دیپلمO