بررسی مقایسه ای ریزنشت کامپوزیت supreme و Giomer در ترمیم های کلاس V: مطالعه ی آزمایشگاهی

حفظ سلامت پالپ دندان یکی از هدف های اساسی در دندانپزشکی ترمیمی است. سال های متمادی علت اصلی تحریک پالپ را تاثیر شیمیایی ناشی از مواد ترمیمی میدانستند ولی پس از تحقیق زیاد، متوجه شدند که مهمترین علت تحریک پالپ ریزنشت بین دیواره حفره و ماده ترمیمی است.(1)

ریزنشت پدیده ای دینامیک است که اجازه عبور باکتری ها ، مایعات، ملکول ها و یون ها از حد فاصل ترمیم و دندان را داده(2) و از نظر بالینی غیرقابل تشخیص است.(1)

این پدیده می تواند باعث تغییر رنگ در لبه ی ترمیم، تخریب نواحی لبه ای حفره، عود پوسیدگی، حساسیت پس از ترمیم و در نهایت آسیب پالپ شود.

Cox و همکاران نشان دادند که، در بروز آسیب پالپ عوامل شیمیایی سمی از قبیل اسید و اجزای موجود در مواد ترمیمی در مقایسه با نشت باکتریایی اهمیت بسیار کمتری دارد. (3)

مطالعات متعدد نشان داده که واکنش پالپ به مواد ترمیمی به میزان ریزنشت لبه ای بستگی دارد.(4)

اتصال به مینا از دهه های گذشته قابل اعتماد بوده است ولی اتصال عاجی بدلیل پیچیدگی ساختار و تنوع کامپوزیت ها همچنان کمتر قابل پیش بینیاست. شکست در ترمیم های روی ریشه کاملا مشهود است بدلیل اینکه اغلب لبه ی ترمیم ها به طور اصلی محتوی عاج است.(5) با وجود پیشرفت های قابل ملاحظه، کامپوزیت های با بیس متاکریلات همچنان نیروی استرسی پلیمریزاسیون زیادی دارند که می تواند منجر به آسیب ، اتصال ساختار دندان و در نتیجه میکرولیکیج و حساسیت بعد از درمان و پوسیدگی ثانویه شود.(6) این استرس ها وقتی رخ می دهند که ماتریکس آلی آنها حاوی ترکیبات  BIS-GMA یا UDMA باشد که منجر به انقباض می شوند که اغلب باعث ماندن دندان زیر استرس پایدار میشوند. استرس پلیمریزاسیون می تواند توسط بعضی از تکنیک های ترمیمی، با افزایش فیلر غیر آلی و تغییر در ساختار شیمیایی کاهش یابد.(7, 8)

امروزه برای بهبود تطابق مواد ترمیمی ، انواع جدیدی از کامپوزیت های متفاوت از کامپوزیت های سنتی (Traditional) مانند کامپوزیت های Flowable ، میکروهیبرید و نانوفیل تولید شده اند.(2)

کامپوزیت های نانوفیل (Supreme) حاوی ذرات فیلر بسیار کوچکی (mµ005/0-1/0) می باشند.  به دلیل تجمع آسان تر ذرات کوچک فیلری ، امکان استفاده ی دامنه وسیع تری از اندازه های مختلف فیلر وجود دارد، در نتیجه در این نوع کامپوزیت ها از سطوح بالاتر فیلر میتوان استفاده نمود. کامپوزیت های نانوفیل به دلیل وجود ذرات ریزتر و سطوح بالاتر فیلر علاوه بر زیبایی،  قابلیت پرداخت و خواص فیزیکی مطلوب تری ایجاد می نمایند.(9)

Giomer یک گروه جدید از مواد ترمیمی زیبایی هستند که ماتریکس آلی آن مشابه کامپوزیت های سنتی و محتوای اصلی آن شامل Bis-GMA یا UDMA است.ذرات فیلر غیر آلی آن حاصل واکنش کامل یا نسبی فلوروآلومینوسیلیکات با اسید پلی آلکانوئیک در آب میباشد.(10) و (11) ذرات آن دارای دو سایز mµ4 و 10 mn (نانوپارتیکل) میباشند که این فرصت اشباع بیشتر(6/68 درصد حجمی تا 3/83 درصد حجمی) و متعاقبا کاهش انقباض پلیمریزاسیون، که باعث کاهش میکرولیکیج می شود را بدنبال دارد.(12)

Indira Priyadarshini Bollu و همکاران در سال 2016، به بررسی مقایسه ای میکرولیکیج بین Nano-Inomer  و Giomer   و RMGI پرداختند. بدین صورت که 60 دندان پرمولر که به دلایل ارتودنسی کشیده شده بودند را انتخاب کردند. حفرات در سطح باکال و در نزدیکی CEJ  تراش داده شدند و بعد از ترمیم توسط این 3 ماده مشخص شد  Nano-Inomer : و   RMGI از لحاظ آماری میکرولیکیج کمتری را نسبت به Giomer  نشان می دهند.(13)

Mainova_takorova و همکاران در سال 2015، ریزنشت سایلوران بیس با جیومر را بر روی 18 دندان کشیده شده انسان با دو نوع حفره آماده شده روی هر دندان مورد ارزیابی قرار دادند.نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که  هیچکدام از دو ماده فاقد ریزنشت نبودند ولی سایلوران بیس کمی میزان ریزنشت کمتری نسبت به جیومر نشان داد.(14)

Jyothi KN و همکاران در سال 2011، به ارزیابی بالینی جیومر و RMGI در حفرات کلاسV  پرداختند. آن ها 32 دندان را انتخاب کردند و به طور تصادفی حفرات را با این دو ماده ترمیم کردند. ارزیابی بالینی توسط معیارهای USPH انجام شد. نتیجه به این صورت بود که گیر حاصل از هر دو ماده مساوی بود ولی جیومر خشونت سطحی کمتری نشان داد. (15)

Falahzadeh و همکاران در سال 2010، به بررسی ریزنشت سه نوع کامپوزیت( Z₂₅₀،Supreme filtek و Flowable) با RMGIC در حفرات کلاس V پرداخت.که بهترین نتایج از لحاظ کاهش ریزنشت مربوط به RMGIC و ضعیف ترین مربوط به کامپوزیت Flowable بود.(16)

Schmitt و Lee در سال 2002، مطالعه­ای بر روی میکرولیکیج انواع مختلف سیستم های ادهزیو رزین در دندان‌های شیری و دائمی انجام دادند. آنها در این مطالعه از ادهزیوهای Optibond FL، Scotch bond multipurpose ،Optibond solo plus  ،Single bond استفاده نمودند. پس از تراش دندان ها به صورت حفرات کلاس V دندان ها با استفاده از کامپوزیت  TPH Spectrumبا ترمیم شدند. نتایج تست نفوذ رنگ نشان داد که هیچگونه تفاوتی از لحاظ ریزنشت بین ادهزیو رزین های نسل پنجم و چهارم برای هر دو نوع دندان شیری و دائمی نبود.(17)

Krifka  و همکارانش در سال 2012، به بررسی ریزنشت حفرات کلاس V ترمیم شده با کامپوزیت های Tetric evo flow،ELS flow ،ELS ،Filtek ،Grandio ، Silorane، Ultraseal XT Plus پرداختند. پس از قرار دادن دندان ها در معرض سیکل های حرارتی به میزان 5000 سیکل مشاهده نمودند که کمترین نفوذ رنگ در کامپوزیت سایلوران وجود داشت.(18)

امروزه با توجه به کاربرد وسیع کامپوزیت های نانوفیل (Supreme) ، جدید بودن ماده ترمیمی Giomer و نبودن مطالعات چندانی در مورد مقایسه ریزنشت کامپوزیت های نانوفیل  با Giomer بر آن شدیم تا مطالعه ای در شرایط یکسان در مورد این دو نوع ماده ترمیمی انجام دهیم تا شاید بتوان به کمک نتایج حاصل گامی در جهت انتخاب بهترین ماده با حداقل میزان ریزنشت در ترمیم های class V برداریم.

1-میانگین ریزنشت کامپوزیت  Supreme  در ترمیم حفرات کلاس V چقدر است؟

2- میانگین ریزنشت  Giomer  در ترمیم حفرات کلاس V چقدر است؟

3-میانگین ریزنشت کامپوزیت Supreme و Giomer اختلاف معنا دار دارند.

تعیین میزان ریزنشت کامپوزیت Supreme و Giomer در ترمیم حفرات کلاس V

1-تعیین میانگین ریزنشت کامپوزیت Supreme در ترمیم حفرات کلاس V

2-تعیین میانگین ریزنشت Giomer در ترمیم حفرات کلاس V

3-مقایسه ی میانگین  ریزنشت کامپوزیت Supreme و Giomer در ترمیم حفرات کلاسV

دندانپزشکان

ریزنشت: عبور باکتری و توکسین آنها از بین مارژین های رستوریشین و دیواره های دندان تراش خورده میباشد.(9)

کامپوزیت: کامپوزیت در اصل متشکل از یک ماتریکس پلیمری یا رزینی ( Bis-GMA or UDMA) میباشد که فیلرهای معدنی در آن پراکنده شده است. این فاز معدنی به طور چشمگیری خصوصیات فیزیکی کامپوزیت را در مقایسه با دیگر مواد هم رنگ دندان، با افزایش استحکام و کاهش انبساط حرارتی بهبود بخشیده است.(9)

جیومر: یک ماده ترمیمی زیبایی که شامل یک ماتریکس آلی مشابه با کامپوزیت و ذرات فیلر معدنی حاصل واکنش فلوروآلومینوسلیکات با اسید پلی آلکانوئیک در آب میباشد.(10) و (11)

تجربی-آزمایشگاهی

مطالعه حاضر بر روی دندان های کشیده شده پرمولر سالم انسانی صورت خواهد گرفت که جهت طرح درمان ارتودنسی، دندان های پره مولر خود را خواهند کشید.

معیار خروج

دندان هایی که دارای شکستگی تاجی، پوسیدگی، ترک های مینایی در ناحیه طوق و ترمیم قبلی باشند از مطالعه حاضر حذف خواهند شد.

با توجه به مطالعات  (13, 14) مشابه 30 عدد دندان جمع آوری خواهد شد. سپس به طور تصادفی ساده آن ها را به دو گروه 15 دندانی تقسیم خواهیم کرد که یک گروه را با کامپوزیت Supreme و گروه دیگر را با Giomer ترمیم خواهیم کرد.

نمونه گیری به صورت غیر تصادفی و مبتنی بر هدف می باشد. اما پس از نمونه گیری اولیه برای مقایسه میزان ریزنشست 2 ماده، دندان ها به طور تصادفی به دو گروه تقسیم می شوند و کار بر روی آنها انجام خواهد شد.

داده ها به صورت روش‌های آزمایشگاهی و تکمیل فرم اطلاعاتی (ضمیمه 1) جمع‌آوری‌‌­ شدند.

مطالعه آزمایشگاهی حاضر با استفاده از روش مشاهده نتایج آزمایشگاهی و ثبت اطلاعات انجام می گیرد. 30 دندان پره مولر کشیده شده انسان در این مطالعه مورد استفاده قرار خواهد گرفت که به منظور حذف نسوج نرم و سخت متصل به دندان کاملا تمیز خواهند شد و سپس در محلول کلرامین 1% جهت ضد عفونی قرار خواهند گرفت.

دو نوع حفره کلاس v بر روی هر دندان آماده خواهد شد. نوع اول در سطح باکال دندان ها به ابعاد مزیودیستالی 7 میلیمتر و اگزیال 4 میلیمتر و عمق 2 میلیمتر، نوع دوم در سطح لینگوال دندان ها به ابعاد مزیودیستالی 2 میلیمتر و اگزیال 1/5 میلیمتر و عمق 1 میلیمتر تهیه خواهد شد به طوری که لبه ی جینجیوال 1 میلیمتر زیر CEJ  باشد. حفرات با فرزهای الماسی(KG Sorensen) تراش داده میشود و بعد از تراش هر 4 حفره، فرز تعویض خواهد شد.  حفرات روی ناحیه سرویکال قرار خواهند گرفت به طوری که عمدتا عاج را شامل میشود و کمتر از 30% مارژین، مینا میباشد.

60 حفره(30 حفره نوع اول و 30 حفره نوع دوم) آماده خواهد شد. دندان ها به طور تصادفی به 2 گروه تقسیم میشوند که هر کدام دارای 15 دندان و 30 حفره میباشند.

گروه اول با جیومر Beautifil II ( shofu, japan) ترمیم میشود، بدین صورت که در ابتدا ادهزیو سلف اچ( shofu, japan)  FL bond II   به مدت 10  ثانیه درون حفره اعمال خواهد شد سپس به مدت 3 ثانیه با پوار هوای ملایم خشک می شود و به مدت 10 ثانیه با دستگاه لایت کیور Wood Pecker, china)LED) و شدت 450 میلی وات بر سانتی متر مربع کیور میشود؛ سپس جیومر به صورت لایه ای ( هر لایه 2 میلیمتر و 20 ثانیه) قرار میگیرد تا حفره پر شود.

گروه دوم با کامپوزیت نانوفیل Filtek Superme Ultra (3M ESPE) ترمیم میشوند، بدین صورت که در ابتدا ادهزیو(3M)  Esay bond  به مدت 10  ثانیه درون حفره قرار خواهد گرفت، به مدت 3 ثانیه با پوار هوای ملایم خشک می شود و به مدت 10 ثانیه با دستگاه لایت کیور Wood Pecker, china)LED) و شدت 450 میلی وات بر سانتی متر کیور میشود؛ سپس کامپوزیت به صورت لایه ای ( هر لایه 2 میلیمترو 40 ثانیه) قرار میگیرد تا حفره پر شود.

سپس نمونه ها در آب مقطر 37 درجه سانتیگراد به مدت 48 ساعت قرار می گیرند. دندان ها با دو لایه لاک به جز در 1 میلیمتر از لبه های ترمیم پوشانده می شوند. نمونه ها با 400 دور با دمای بین 5 تا 55 درجه سانتیگراد ( هر چرخه 30 ثانیه برای هر دما)، ترمو سیکل میشوند.

دندان ها در محلول بافری متیلن بلو 2% به مدت 24 ساعت غوطه ور میشوند و سپس با محلول فیزیولوژیک شسته میشوند. نمونه ها با دستگاه تراش برش داده میشوند و سپس نمونه ها برای ارزیابی میکرولیکیج توسط میکروسکوپ نوری آنالیز میشوند.

نفوذ رنگ در 4 رتبه زیر تقسیم می شوند:

صفر: بدون نفوذ رنگ

یک: نفوذ رنگ تا نیمه دیواره اکلوزالی یا جینجیوالی

دو: نفوذ رنگ بیش از نیمی از دیواره اکلوزالی یا جینجیوالی به گونه­ای که به دیواره اگزیال نرسیده باشد.

سه: نفوذ رنگ که به دیواره اگزیال رسیده باشد.

با استفاده از روش های آمار توصیفی(تنظیم جداول توزیع فراوانی،رسم نمودار،تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی) و روش های آمار تحلیلی(آزمون آنالیز واریانس یکطرفه و یا معادل ناپارامتیک آن یعنی، آزمون Kruskal Wallis) داده ها در سطح اطمینان 95% توسط نرم افزار spss تجزیه و تحلیل خواهند شد و داده ها در جدول آماری مربوطه (ضمیمه 2) جمع آوری خواهند شد.

کدهای 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 9، 11، 13 و 14 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی

انسانی و کدهای 1، 2، 3، 4، 6، 7، 8، 9، 11 و 12 از راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در این طرح رعایت شد.

ندارد

میکرولیکیج، Filtek supreme composite resin ، Beautifil composite resin

1.Torstenson B, Brannstrom M, Mattsson B. Clinical Science A New Method for Sealing Composite Resin Contraction Gaps in Lined Cavities. Journal of dental research. 1985;64(3):450-3.

2.Summitt JB. Fundamentals of operative dentistry: a contemporary approach: Quintessence Publishing Company; 2006.

3.Cox CF, Keall CL, Keall HJ, Ostro E, Bergenholtz G. Biocompatibility of surface-sealed dental materials against exposed pulps. The Journal of prosthetic dentistry. 1987;57(1):1-8.

4.Brännström M, Nordenvall K. Bacterial penetration, pulpal reaction and the inner surface of Concise enamel bond. Composite fillings in etched and unetched cavities. Journal of Dental Research. 1978;57(1):3-10.

5.Sarode GS, Sarode SC. Abfraction: a review. Journal of oral and maxillofacial pathology: JOMFP. 2013;17(2):222.

6.Ausiello P, Apicella A, Davidson CL. Effect of adhesive layer properties on stress distribution in composite restorations—a 3D finite element analysis. Dental Materials. 2002;18(4):295-303.

7.Mullejans R, Lang H, Schuler N, Badawi M, Raab W. Increment technique for extended Class V restorations: an experimental study. OPERATIVE DENTISTRY-UNIVERSITY OF WASHINGTON-. 2003;28(4):352-6.

8.Hofmann N, Hiltl O, Hugo B, Klaiber B. Guidance of shrinkage vectors vs irradiation at reduced intensity for improving marginal seal of class V resin-based composite restorations in vitro. Operative dentistry. 2002;27(5):510-5.

9.Heymann HO, Swift Jr EJ, Ritter AV. Sturdevant's art & science of operative dentistry: Elsevier Health Sciences; 2014:130,218-19.

10.Manuja N, Pandit I, Srivastava N, Gugnani N, Nagpal R. Comparative evaluation of shear bond strength of various esthetic restorative materials to dentin: An in vitro study. Journal of Indian Society of Pedodontics and Preventive Dentistry. 2011;29(1):7.

11.McCabe JF, Rusby S. Water absorption, dimensional change and radial pressure in resin matrix dental restorative materials. Biomaterials. 2004;25(18):4001-7.

12.Naoum S, Martin E, Ellakwa A. Long-term fluoride exchanges at restoration surfaces and effects on surface mechanical properties. ISRN dentistry. 2013;2013.

13.Bollu IP, Hari A, Thumu J, Velagula LD, Bolla N, Varri S, et al. Comparative Evaluation of Microleakage Between Nano-Ionomer, Giomer and Resin Modified Glass Ionomer Cement in Class V Cavities-CLSM Study. 2016.

14.Marinova-Takorova MB, Karayasheva D, Boteva E. Evaluation of microleakage of giomer and silorane based resins-in vitro study. Scripta Scientifica Medicinae Dentalis. 2015;1(1):38-42.

15.Jyothi K, Annapurna S, Kumar AS, Venugopal P, Jayashankara C. Clinical evaluation of giomer-and resin-modified glass ionomer cement in class V noncarious cervical lesions: An in vivo study. Journal of Conservative Dentistry. 2011;14(4):409.

16.فلاح‌زاده, فرنوش, یوسفی, عاطفه, پارسافر, آذر. بررسی مقایسهای ریزنشت انواع کامپوزیت، گلاس اینومر تغییر یافته با رزین در ترمیم‌های کلاس V. مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان. 2011;20(77):8-14.

17.Schmitt DC, Lee J. Microleakage of adhesive resin systems in the primary and permanent dentitions. Pediatric dentistry. 2002;24(6):587-93.

18.Krifka S, Federlin M, Hiller K-A, Schmalz G. Microleakage of silorane-and methacrylate-based class V composite restorations. Clinical oral investigations. 2012;16(4):1117-24.

بیمار هزینه ای متقبل نخواهد شد.

ضمیمه 1: فرم اطلاعاتی مربوط به طرح مقایسه آزمایشگاهی ریزنشت دو نوع ماده ترمیمی، کامپوزیت Supremeو Giomerدر ترمیم حفرات کلاس V

نوع ماده ترمیمی استفاده شده:

Supreme                    Giomer