بررسی اثر بخشی تجویز ویتامین D خوراکی در درمان بیماران مبتلا به برونشکتازی در مقایسه با پلاسبو

واژه برونشکتازی از نظر لغت منشاء یونانی دارد و به معنی (گشاد شدن برونشها) است. یک تعریف مناسب برای آن گشاد شدن غیر طبیعی و دائمی برونش های ساب سگمنتال است. از نظر بالینی این گشاد شدن غیر طبیعی برونش ها ممکن است محدود به یک قسمت از ریه باشد (معمولاً یک لوب یا یک سگمان(  و یا چند قسمت و نیز تمام ریه را درگیر کرده باشد. از نظر پاتولوژی تخریب قسمت های الاستیک و عضلانی دیواره های برونش دیده می شود. ^2-4  و سه نوع  پاتولوژیک برای آن قائل شده اند.⁵ از نظر بالینی نیز برونشکتازی معمو لاً تابلوی مشخصی دارد و به صورت عفونت های مزمن و مکرر ریوی هم راه با تولید مقدار زیادی خلط است.^6و7 از نظر علت برونشکتازی به دو دسته عمده مادرزادی و اکتسابی تقسیم می شود. در هر حال علت اصلی ایجاد برونشکتازی در هر دو گروه فوق التهاب و تخریب دیواره برونش ها به علت عفونت است. علل مهمی که مستقیماً باعث ایجاد برونشکتازی می شوند عبارتند ا ز : اختلالات مادرزادی سیستم موکوسیلیاری اپی تلیوم برونش ها، نقص بعضی از ایمونوگلوبولین ها، فیبروز سیستیک، نقص α1-antitrypsin سندرم کارتاژنز، نقص مادرزادی غضروف برونش ها، سکستریشن، عفونت های اکتسابی بخصوص سرخک و سیاه سرفه، انسداد برونش در اثر جسم خارجی یا تومور، فشار به برونش ها در اثر عقده های لنفاوی غیر طبیعی، سندرم لوب میانی و تنگی برونش در اثر سل .امروزه تشخیص برونشکتازی براساس شرح حال و سی تی اسکن است )بخصوص روش HRCT) در حالی که در گذشته از برونکوگرافی زیاد استفاده می شد. درمان برونشکتازی نیز امروزه بیشتر درمان طبی است . اساس این درمان کنترل و پیشگیری از عفونت است و شامل مواردی چون آنتی بیوتیک درمانی، تخلیه مناسب (وضعیتی) برونش ها، تقلیل ضعف سیستم ایمنی، استفاده از برونکودیلاتورها، رفع انسداد برونش در موارد وجود جسم خارجی یا تومور. در گذشته جراحی اساس درمان برونشکتازی بود، ولی امروزه با توجه به درمان های مناسب آنتی بیوتیکی و سایر درمان های حمایتی مؤثر اعمال جراحی خیلی کمتری برای درمان برونشکتازی صورت می گیرد.^8و9 با وجود این در مواردی که برونشکتازی محدود به یک قسمت از ریه باشد و درمان طبی به نحو مؤثر و راحتی علائم بیماری را کنترل نکند، رزکسیون قسمتی از ریه که درگیر این بیماری است درمان بسیار خوب و مؤثری برای بیمار است.^14-10

برونشکتازی به تغییرات و اتساع برونش ها به علت تخریب دیواره آنها اطلاق می گردد که در آن هایپرتروفی و هایپرپلازی غدد موکوسی و هایپرپلازی سلول های گابلت دیده می شود. صدمه به سلول های اپیتلیال و اختلال در مژه ها آسیب به عملکرد انتقال توسط سطح موکوسیلیلری ریه منجر به گیر افتادن مخاط و عفونت میگردد. این عفونت به نوبه خود منتهی به وخامت عملکرد ریه می شود.^15و16

این چرخه معیوب به ندرت منجر به تغییرات ساختاری و نهایتا برونشکتازی می گردد. بدیهی است که التهاب نقش اصلی در پاتوفیزیولوژی برونشکتازی دارد. علاوه برر این نفوذ شدید نوتروفیلها، لنفوسیت های CD4 ، ماکروفاژها و ائوزینوفیل ها در ترشحات راه های هوایی در تشدید و تثبیت بیماری موثر است. سایتوکاین های پیش التهابی و میانجی های سلول های التهابی مانند IL-8 و الاستاز نوتروفیل ها نیز در افزایش ترشحات نقش دارند. بنابراین به نظر می رسد که درمان های ضد التهابی نقش حیاتی در کنترل برونشکتازی داشته باشند.^17-21

بیان شده است که کاهش ویتامین دی می تواند با تحریک تولید آنتی بادی ها موجب شروع پاسخ های التهابی شود.²²

کلیه ها به طور فعال ساخت ویتامین D را به عهده دارند، همچنین هورمون پاراتیروئید موجب فعال سازی ویتامین D

و این ویتامین  خود باعث تولید اینترلوکین10 می شود و کاهش التهاب را نیز در پی دارد و ورود هوا به ریه ها را افزایش می دهد.^23و24

دلایل متعددی نشان میدهد که این ویتامین نقش عمده ای در واکنش سیستم ایمنی بدن به عفونت دارد.²⁵ سطوح پایین ویتامین D در مبتلایان به آسم دیده شده و بیان شده است که کمبود این ویتامین منجر به کاهش عملکرد راههای هوایی میشود،²⁶ به احتمال زیاد ویتامین Dتکامل ریه و عملکرد سیستم ایمنی بدن در دوران بعد از تولد را تحت تاثیر قرار میدهد.^27-29 البته در برخی دیگر از مطالعات این ویتامین نقشی در واکنشهای ایمنی و آلرژی نداشته است. در یک مطالعه که تاثیر در خون بند ناف و ارتباط آن با عملکرد سیستم D غلظت ویتامین ایمنی سنجیده شده است، سطح خونی این ویتامین تاثیری بر عملکرد ایمنی نداشته است.³⁰ همچنین در مطالعه ی دیگری  نیز نقش ویتامینD  و متابولیت های آن در مجاری هوایی ثابت نشده است ³¹

مطالعات در مورد ارتباط سطح ویتامین دی با بیماری برونشکتازی و همچنین تاثیر تجویز این ویتامین بر شدت بیماری و بهبود بیماران بسیار کم و محدود است.

در مطالعه ای که Amaya-Mejía AS و همکاران در سال 2013 میلادی بر روی 20 بیمار مبتلا به CVID(common variable immunodeficiency ) و برونشکتازی انجام دادند نشان دادند که 85 درصد بیماران مبتلا به بروشکتازی دچار کمبود ویتامین دی هستند که این کمبود در 35.2 درصد از موارد بیماران شدید بود. آنها نتیجه گرفتند که بیشتر بیماران مبتلا به برونشکتازی و یا نقص سیستم ایمنی دچار کمبود شدید یا متوسط سطح ویتامین دی در بدن هستند.³²

در تحقیق دیگری که در سال 2013 بر روی 402 بیمار مبتلا به برونشکتازی توسط Chalmers انجام پذیرفت مشخص شد که 50 درصد بیماران دچار deficiency  ، 43 درصد دچار insufficiency ویتامین دی هستند و تنها 7 درصد بیماران از نظر ویتامین دی مقادیر نرمال دارند. آنها همچنین نشان دادند که بیماران با کمبود شدیدتر این ویتامین دچار درجات شدیدتر برونشکتازی هستند و نیز دفعات Exacerbation بیماری نیز در این افراد بیشتر است که از نظر آماری هم معنی دار بود.³³

با توجه به نتایج مطالعات قبلی و نقش ویتامین دی به عنوان یک فاکتور کنترل کننده التهاب و همچنین با عنایت به اینکه تا کنون هیچ مطالعه ای در ارتباط با تعیین تاثیر تجویز ویتامین دی بر شدت بیماری برونشکتازی و نقش این ویتامین در درمان بیماران انجام نشده است بر آن شدیم تا با طرح ریزی این مطالعه تاثیر تجویز این ویتامین بر این بیماری در مقایسه با پلاسبو را بررسی کنیم و نتایج آن را در اختیار سلامت جامعه بگذاریم.

1. تغییرات بهبود عملکرد فیزیولوژیک افراد مبتلا به برونشکتازی در گروه درمان کننده ویتامین با گروه دریافت کننده پلاسبو قبل درمان و دو ماه بعد دریافت دارو تفاوت دارد. 
2. تغییرات احساس بهبودی افراد مبتلا به برونشکتازی در گروه درمان کننده ویتامین با گروه دریافت کننده پلاسبو قبل درمان و دو ماه بعد دریافت دارو تفاوت دارد.
3. تغییرات میران دفع خلط افراد مبتلا به برونشکتازی در گروه درمان کننده ویتامین با گروه دریافت کننده پلاسبو قبل درمان و دو ماه بعد دریافت دارو تفاوت دارد.

تعیین اثربخشی تجویز ویتامین دی در افراد مبتلا به برونشکتازی در مقایسه با تجویز پلاسبو

1. تعیین ومقایسه تغییرات بهبود عملکرد فیزولوژیک افراد مبتلا به برونشکتازی در گروه درمان کننده ویتامین با گروه دریافت کننده پلاسبو قبل درمان و دو ماه بعد دریافت دارو   
2. تعیین ومقایسه تغییرات احساس بهبودی افراد مبتلا به برونشکتازی در گروه درمان کننده ویتامین با گروه دریافت کننده پلاسبو قبل درمان و دو ماه بعد دریافت دارو
3. تعیین ومقایسه تغییرات میزان دفع خلط افراد مبتلا به برونشکتازی در گروه درمان کننده ویتامین با گروه دریافت کننده پلاسبو قبل درمان و دو ماه بعد دریافت دارو            

کارآزمایی بالینی  دو سو کور

معیارهای ورود1.کلیه بیماران بالای 21 سال مبتلا به برونشکتازی که جهت پیگیری و یا درمان به کلینیک های ریه و یا اورژانس بیمارستان علی ابن ابیطالب مراجعه می کنند.

2.در آزمایشات کمبود ویتامین دی به اثبات رسیده باشد

معیارهای خروج:

1. ابتلا همزمان به بیماری های دیگر از جمله قلبی، کلیوی،دیابت، سایر بیماری های ریوی، اسهال، الکلیسم، اختلالات سیستم ایمنی
2. اختلالات روانی
3. فشارخون کنترل نشده
4. مصرف سایر مکمل های ویتامینی

    →      

             β=0.2     →

حجم نمونه برای هر گروه 14 نفر تعیین شد.

(با استفاده از روش بلوک های تصادفی افراد مبتلا به برونشکتازی بامنشا ناشناخته در یکی از دو گروه تحت مداخله قرار خواهند گرفت) :

سرشماری از کلیه بیماران شناخته شده یا تازه تشخیص داده شده مبتلا به برونشکتازی بامنشا ناشناخته

 مراجعه کننده به کلینیک ریه بیمارستان علی ابن ابیطالب .افراد واجد شرایط در هر زیر گروه، بر اساس روش بلوکهای جایگشتی با استفاده از دنباله تصادفی ذیل به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم می شوند:

 ( َ دریافت ویتامین د    :  A)    (دریافت پلاسیبو     B:)

ABABABBAABABBAABABBABAABBAABABBABABAABABBAABABBAABABABABABABABABABBAABBAABABBABAABBABAABABABABABABBAABBA

فرم اطلاعاتی – نتایج آزمایشگاهی- پرونده بیماران

این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی و هدف از انجام آن بررسی اثر بخشی تجویز ویتامین دی خوراکی در بهبود علایم و کاهش شدت و حملات بیماران مبتلا به برونشکتازی بامنشا ناشناخته در مقایسه با پلاسبو می باشد. افراد شناخته شده مبتلا به بیماری برونشکتازی بامنشا ناشناخته  که جهت مراجعات دوره ای به کلینیک ریه و یا به اورژانس بیمارستان علی ابن ابیطالب مراجعه می کنند درصورتی که سن بالای 21 سال داشته باشندودر آزمایشات کمبود ویتامین دی به اثبات رسیده باشد و شرایط خروج از مطالعه را نداشته باشند پس از توضیح روش اجرای طرح و اخذ رضایت آگاهانه وارد مطالعه می شوند. پس از ورود بیماران به طور تصادفی به دو گروه مساوی تقسیم می شوند که به گروه اول ویتامین دی با دوز 50 هزار واحد هفتگی به مدت 2 ماه  و به گروه دوم پلاسبو(در گروه پلاسبو شکل دارویی مورد تجویز ازهمان شرکت دارویی سازنده ویتامین D تهیه میشود ) به مدت  2 ماه تجویز می شود. درمان به صورت دو سو کور خواهد بود به این صورت که پزشک ارزیابی کننده بیمار، بیمار و تحلیل گر آماری از دریافت ویتامین د یا پلاسیو بی اطلاع خواهند بود. ولی پزشک معاینه کننده از بیمار بودن یا نبودن فرد آگاه است.و درمان روتین بیماران علاوه بر ویتامین دی در بیماران انجام میشود.بیماران بعد از مراجعه به پزشک و اخذ رضایت و توضیحات لازم، به پرستار درمانگاه معرفی می شوند. پرستار بر اساس جدول از پیش تهیه شده توسط مشاور آمار  داروی A یا B را در اختیار بیمار قرار می دهد. همچنین  تنها بعد از تحلیل آماری مشخص خواهد شد که آمار تحلیل شده مربوط به کدام دارو بوده است و کمترین خطا صورت می گیرد.  بیماران هر دو گروه یکبار قبل از دریافت دارو ویکبار 4ماه پس از دریافت 2 ماهه دارو توسط پزشک فوق تخصص ریه و دستیار داخلی ویزیت خواهند شد و از نظر تست پیاده روی شش دقیقه(رفرنس fishman) ، میزان دفع خلط (رفرنس fishman)، احساس بهبودی (رفرنس fishman) و تغییر شدت بیماری بررسی می شوندوشایان ذکراست که پس از دریافت دارو در ماه 3 توسط آزمایش سطح ویتامین دی از افزایش سطح ویتامین دی اطمینان حاصل میشود وبوسیله ظروف مدرجی که قبل وبعد از مداخله دارویی جهت جمع آوری خلط در اختیار بیماران قرار میگیردومقایسه انها تغییرات میزان دفع خلط آنها مورد ارزیابی قرار میگیرد. نتایج 4 ماه پس از تجویز دوره 2 ماه در هر دو گروه جمع آوری و وارد نرم افزار آماری میشود تا اثر بخشی ویتامین دی خوراکی در مقابل پلاسبو در بیماران مبتلا به برونشکتازی بامنشا ناشناخته مشخص شود.

برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل فراوانی و درصد و میانگین و انحراف معیار استفاده می شود. برای آنالیز و تحلیل داده ها ی کمی بین دو گروه از آزمون های آماری t-test مستقل (یا در صورتی که متغیرهای مورد مطالعه از توزیع نرمال برخوردار نباشند از معادل ناپارامتری من ویتنی)وpaired t-test )یامعادل ناپارامتری آن آزمون (Wilcoxonاستفاده خواهد شد. سطح معنی داری برای تحلیل داده ها، P<0.05 در نظر گرفته خواهد شد.مقایسه درون گروهها از آزمون T وابسته و مقایسه داده های کیفی بین دو گروه از آزمون کای اسکوئر و درون گروهها از آزمون مکنمار ( دو حالته ) و یا آزمون  ساین استفاده می شود.

در این مطالعه کدهای شماره 1، 2،3، 4،5،7, 8، 10، 11، 12، 13، 14، 15، 16، 17، 18، 19، 20،21، 24، 25،26, 27, 28 , 29، 30 و 31 مصوب کمیته اخلاقی دانشگاه راعایت شده است. تمامی بیماران تحت مطالعه از ورودشان به این مطالعه آگاه می شوند، در صورت رضایت آگاهانه وارد مطالعه خواهند شد و برای ایشان توضیح داده خواهد شد که در صورت انصراف از شرکت در مطالعه هیچ محرومیتی از نظر خدمات درمانی و بیمارستانی تحمیل نخواهد شد.. همچنین اطلاعات مربوط به روش اجرا و هدف از انجام تحقیق به‌صورت کلی به شرکت‌کنندگان تفهیم خواهد شد.  شرکت در این طرح هیچ گونه هزینه ای مازاد بر درمان و ارزیابی های لازم برای بیماران ندارد.

1.هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2.در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد.

3.پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد.

4.مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5.قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.

8. طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده باشد

11.کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد.

12.انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13.کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد.

14.اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود

15.پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند..

17.پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است.

18.در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان)  یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود.

19.عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد

20.در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود.

24.اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

25.پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است.

26.هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود.

27.در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

28.پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند.

1. ‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
2. ‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31.روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

در مرحلة تجزیه و تحلیل و گزارش و انتشار نتایج :

رعایت صداقت در تجزیه و تحلیل نتایج و محرمانه نگهداشتن اطلاعات و نام افراد مورد بررسی و انتشار نتایج به زبان ساده و قابل استفاده برای دست اندرکاران و قرار دادن نتایج در اختیار مسئولان در سطوح مختلف جهت بهبود کیفیت پژوهش در آینده با کمک به برنامه ریزی به منظور ارتقاء سطح سلامت جامعه و رعایت حرمت افراد یا اجتماع هنگام بحث وتفسیر نتایج مد نظر قرار خواهد گرفت . اطلاعات کلیه افراد مورد مطالعه محرمانه باقی خواهد ماند.

همچنین در این مطالعه ، فصل اول: ارزیابی سود و زیان  کدهای 1تا12، فصل دوم:  رضایت اگاهانه کدهای1تا11، فصل سوم:  دارونما  ، فصل چهارم: پرداخت غرامت کدهای 1تا 4 از راهنمای اخلاقی  کارآزمایی بالینی در این مطالعه رعایت خواهد شد.

فصل اول: ارزیابی سود و زیان

1. کارآزمایی‌های بالینی باید کاملاً در چارچوب یک طرح‌نامه و دستورالعمل مکتوب طراحی و اجرا شوند. طرحنامه و دستورالعمل کارآزمایی بالینی باید دربردارنده‌ی بخش ملاحظات اخلاقی، هم‌چنین اطلاعات مربوط به بودجه‌ی پژوهش، حامیان پژوهش، وابستگی حرفه‌ای، بیان هرگونه تعارض منافع احتمالی و تمهیدات مورد نظر برای ترغیب مشارکت افراد در مطالعه باشد.
2. شروع اجرای کارآزمایی منوط به بررسی و تأیید طرح‌نامه و دستورالعمل آن توسط کمیته‌ی اخلاق در پژوهش است. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش حق پایش کارآزمایی‌های در حال اجرا را دارد. پژوهشگر موظف است که اطلاعات مورد نیاز برای پایش را در اختیار کمیته قرار دهد.
3. پژوهشگر موظف است که در طول اجرای پژوهش، هرگونه حادثه یا عارضه‌ی نامطلوب جدی قابل انتساب به پژوهش را در اولین زمان ممکن، به کمیته‌ی اخلاق در پژوهش و سایر مراجع قانونی ذی‌ربط گزارش دهد.
4. کمیته‌ی اخلاق مسؤولیت دایمی نظارت بر اجرای اخلاقی پژوهش را بر عهده دارد، لذا پژوهشگر ارشد باید این کمیته را در مورد تمامی تغییرات دستورالعمل مطالعه و هر حادثه‌ی نامناسب جدی در طول مطالعه آگاه سازد. هم‌چنین، هر اطلاعات جدیدی که ممکن است امنیت آزمودنی یا اجرای مطالعه را تحت تأثیر قرار دهد را باید به اطلاع این کمیته برساند.
5. کارآزمایی بالینی باید تنها توسط افراد دارای مجوز حرفه‌ای مرتبط و ذی‌صلاح از نظر علمی انجام گیرد.
6. انجام کارآزمایی بالینی تنها زمانی قابل توجیه‌ است که جامعه‌ای که افراد تحت مطالعه به آن تعلق دارند بتوانند از نتایج آن پژوهش سود ببرند.
7. تمامی اقدامات احتیاطی لازم جهت حفظ حریم خصوصی آزمودنی‌‌ها، محرمانه ماندن اطلاعات مربوط به ایشان و هم‌چنین کاهش تأثیر نامطلوب مطالعه بر سلامت جسمی و روانی آزمودنی‌ها باید به‌عمل آید.
8. در مرحله‌ی طراحی مطالعه، باید نحوه‌ی پی‌گیری آزمودنی‌ها پس از اتمام مطالعه تعیین شود و در صورت لزوم، برای دسترسی آن‌ها به بهترین روش پیش‌گیری، تشخیص، درمان یا سایر مراقبت‌های مناسب، تمهیدات لازم درنظر گرفته شود. دسترسی لزوماً به معنی فراهم آوردن خدمات رایگان نیست.
9. در صورت وقوع عوارض یا حوادث نامطلوب قابل انتساب به پژوهش، در حین و پس از مطالعه، پژوهشگر باید اقدامات درمانی و مراقبتی مناسب را برای آزمودنی، بدون تحمیل هزینه به وی، فراهم آورد. تمهیدات مالی برای انجام این تعهد، نظیر بیمه کردن پژوهش، باید در هنگام طراحی مطالعه در نظر گرفته شده باشد.
10. اگر در حین یا بعد از انجام پژوهش، وجود بیماری یا وضعیت مرتبط با سلامت خاصی در آزمودنی تشخیص داده شد، پژوهشگر یا مؤسسه‌ی حامی باید در صورت آزمودنی، وی را از این موضوع آگاه کند.
11. پژوهشگرموظف است که در صورت رضایت آزمودنی، شرکت او در کارآزمایی را به اطلاع پزشک خانواده‌ی وی برساند.
12. کلیه‌ی اطلاعات کارآزمایی بالینی باید به‌گونه‌ای ثبت، به‌کارگیری و ذخیره شود که امکان شناسایی، گزارش و تفسیر دقیق آن‌ها فراهم باشد.

فصل دوم: رضایت آگاهانه

1. اخذ رضایت آگاهانه برای کارآزمایی بالینی باید همواره به‌صورت کتبی باشد. فرم رضایت‌نامه باید دربردارنده‌ی تمامی اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری فرد جهت شرکت یا عدم شرکت در پژوهش – شامل اطلاعاتی که در بندهای بعدی این راهنما ذکر شده اند – باشد.
2.  فرم رضایت آگاهانه باید توسط پژوهشگر ارشد - یا عضو دیگری از تیم پژوهشی که آگاهی و توانایی لازم را دارد، به‌عنوان نماینده‌ی پژوهشگر ارشد - و آزمودنی یا نماینده‌ی قانونی او امضا شود. این فرم باید حداقل در دو نسخه تهیه شود که یک نسخه‌ی آن به آزمودنی تحویل داده می‌شود و نسخه‌ی دیگر باید توسط پژوهشگر نگه‌داری شود.
3.  در مواردی که فرد به هر دلیلی قادر به خواندن فرم رضایت‌نامه‌ی مکتوب نباشد، باید فرد ثالثی که دارای تعارض منافع نباشد، مندرجات فرم را به زبان قابل فهم برای آزمودنی توضیح داده، به پرسش‌های او پاسخ دهد. در این حالت، فرم باید علاوه بر امضای پژوهشگر و امضا یا اثر انگشت آزمودنی، واجد امضای فرد ثالث پیش‌گفته نیز باشد
4.  هنگام ارسال طرح‌نامه برای بررسی توسط کمیته‌ی اخلاق، فرم رضایت‌نامه‌ای که قرار است به آزمودنی‌ها ارائه شود، باید به طرح‌نامه پیوست باشد. بررسی اخلاقی طرح‌نامه‌ی کارآزمایی بالینی بدون بررسی و ارزیابی فرم رضایت آگاهانه‌ی آن معتبر نخواهد بود.
5.  برای اخذ رضایت، اطلاعات باید به زبانی ارائه شود که برای آزمودنی قابل فهم باشد. آزمودنی یا نماینده‌ی قانونی او باید فرصت کافی برای پرس‌وجو در مورد جزییات کارآزمایی را داشته باشند. باید به‌طور مشخص اعلام شود که کارآزمایی یک فرایند پژوهشی است که مشارکت در آن داوطلبانه است و عدم قبول شرکت یا خارج شدن از کارآزمایی در هر زمانی، مراقبت از نمونه، حقوق و سلامت وی را تحت تأثیر قرار نخواهد داد.
6.  آزمودنی باید به اطلاعات در مورد بیمه و سایر تمهیدات برای جبران صدمات ناشی از مشارکت در کارآزمایی دسترسی داشته باشد. هم‌چنین، وی باید در مورد درمان‌هایی که در صورت بروز صدمه یا ناتوانی به دنبال شرکت در کارآزمایی، در اختیار وی قرار خواهد گرفت آگاه شود
7.  اخذ رضایت آگاهانه فرایندی است که از آغاز تا پایان ارتباط پژوهشگر-آزمودنی تداوم دارد. هر زمآن‌که اطلاعات جدیدی به‌دست آید که امکان داشته باشد که در تصمیم‌گیری آزمودنی‌ها جهت قبول یا تداوم شرکت در پژ. وهش تأثیرگذار باشد، این اطلاعات باید به‌صورت مکتوب در اختیار آزمودنی‌ها قرار گیرد.
8. در زمان اخذ رضایت، باید احتیاط شود که آزمودنی‌ها رضایت خود را تحت محذوریت و به‌علت وابستگی درمانی، اداری و. . . نداده باشند. در مواردی که این احتمال وجود دارد، رضایت‌آگاهانه باید توسط فرد دیگری که اطلاع کافی از مطالعه دارد و در عین حال چنین رابطه‌ای با آزمودنی ندارد، کسب شود.
9.  شروع و تداوم شرکت آزمودنی در پژوهش باید آزادانه باشد. از همین رو، هیچ‌‌یک از اعضای تیم پژوهش نباید آزمودنی‌ها را برای ادامه‌ی مشارکت در مطالعه مورد اجبار، تطمیع، اغوا، تهدید و/ یا تحت محذوریت قرار دهند.
10. از آن‌جا که تمامی عوارض و خسارات قابل انتساب به پژوهش برای آزمودنی‌ها باید جبران شود، اخذ برائت ذمه هیچ جایگاهی در کارآزمایی بالینی ندارد و نباید در فرم رضایت آگاهانه گنجانده شود. این امر رضایت آگاهانه‌ی پژوهشی را از رضایت‌نامه‌ی درمانی متمایز می‌کند.
11. فرم رضایت آگاهانه که برای اخذ رضایت به آزمودنی داده می‌شود، باید دربردارنده‌ی اطلاعات ذیل باشد:

1. عنوان کارآزمایی
2.  ماهیت پژوهشی کارآزمایی
3.  هدف کارآزمایی
4. درمان (یا مداخله) در کارآزمایی و احتمال تخصیص تصادفی به هر درمان یا مداخله
5. روش‌های پی‌گیری شامل روش‌های تهاجمی و غیرتهاجمی
6. مسؤولیت آزمودنی‌ها
7. جنبه‌هایی از کارآزمایی که ماهیت پژوهشی دارد.
8. مخاطرات قابل پیش‌بینی کارآزمایی برای آزمودنی‌ها
9. منافع مورد انتظار برای شرکت‌کنندگان، چنان‌چه در یک کارآزمایی هیچ‌گونه منافعی پیش‌بینی نمی‌شود باید آزمودنی از آن آگاه باشد.
10. در صورت استفاده از دارونما، توضیح معنای آن، احتمال تخصیص به گروه دارونما، و ذکر خطرات و فواید احتمالی در صورت تخصیص به شاخه یا گروه دریافت کننده‌ی دارونما
11. روش‌های درمانی جایگزین که ممکن است در دسترس آزمودنی باشد به همراه منافع و خطرات بالقوه‌ی آن‌ها
12. عدم تحمیل هزینه به آزمودنی به‌واسطه‌ی مداخلات پژوهشی
13. غرامت و درمان صدماتی که در جریان کارآزمایی ممکن است برای فرد ایجاد شود.
14. در صورتی‌که وجهی در قبال مشارکت شرکت‌کنندگان در مطالعه پرداخت می‌شود، میزان و نحوه‌ی پرداخت آن ذکر شود.
15. بازپرداخت مخارجی که آزمودنی در اثر شرکت در مطالعه متحمل می‌شود.
16. داوطلبانه بودن مشارکت افراد در کارآزمایی و تصریح به این‌که آزمودنی‌ها در هر مرحله از کارآزمایی این حق را دارند که از مطالعه خارج شوند بدون این‌که لازم باشد جریمه یا خسارتی را پرداخت کنند یا درمان معمول ایشان تحت تأثیر قرار گیرد.
17. محرمانه‌بودن اطلاعات شخصی آزمودنی‌ها و تصریح به انتشار نتایج به‌صورت آماری و به‌نحوی که اطلاعات فردی فاش نشود.
18. اشخاصی که حق دسترسی به اطلاعات آزمودنی را خواهند داشت، از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش
19. تصریح به این‌که چنان‌چه اطلاعات جدیدی در مورد سلامت افراد یا تأثیرگذار بر تداوم مشارکت آن‌ها در دسترس قرار گیرد، آزمودنی یا نماینده‌ی قانونی او در اولین فرصت در جریان قرار خواهند گرفت.
20. نام و شماره‌ی تماس شخص یا اشخاصی که آزمودنی می‌تواند در زمان وقوع عوارض ناخواسته یا برای کسب اطلاعات بیش‌تر با آن‌ها تماس بگیرد.
21. پیش‌‌بینی و توصیف شرایطی که در آن شرایط، شرکت فرد در مطالعه ممکن است خاتمه یابد.
22. مدت زمان مورد انتظار مشارکت افراد در کارآزمایی
23. تعارض منافع احتمالی پژوهشگران و وابستگی‌های حرفه‌ای ایشان

فصل سوم: دارونما

1.  فواید، خطرات، عوارض و کارآیی روش مورد آزمون باید در مقابل بهترین روش‌های پیش‌گیرانه، تشخیصی یا درمانی موجود مورد مقایسه قرار گیرد.
2.  استفاده از دارونما در کارآزمایی‌های بالینی در صورتی که درمان یا مداخلات استاندارد وجود داشته باشد، غیرقابل قبول است، مگر در موارد ذیل

1-2 - شواهدی از اثربخشی بیش‌تر درمان استاندارد نسبت به دارونما وجود نداشته باشد

2-2 - درمان استاندارد به‌دلیل محدویت‌های هزینه یا عدم تأمین پایدار آن در دسترس نباشد. البته منظور از محدودیت‌های پرداخت هزینه از دیدگاه نظام سلامت است. بنابراین، این مورد شامل حالتی که تأمین درمان استاندارد اثربخش برای افراد غنی یک جامعه ممکن و برای افراد کم‌درآمد غیرممکن باشد، نمی‌شود.

3-2 - چنان‌چه جامعه‌ی بیماران مورد مطالعه نسبت به درمان استاندارد مقاوم باشند و درمان استاندارد جایگزین برای آنان وجود نداشته باشد.

4-2 - وقتی‌که هدف کارآزمایی بررسی تأثیر توأم یک درمان به همراه درمان استاندارد باشد و به هر دلیلی کلیه‌ی افراد مورد مطالعه، درمان استاندارد را دریافت کرده باشند.

5-2 - وقتی که بیماران درمان استاندارد را تحمل نمی‌‌کنند و اگر بیماران روی درمان استاندارد نگه داشته شوند، عوارض مرتبط با درمان و زیان‌های غیرقابل برگشت با هر شدتی برای آن‌ها ایجاد شود و درمان استاندارد جایگزینی برای آن‌ها وجود ندارد.

6-2 - زمانی‌که یک روش پیش‌گیری، تشخیص یا درمان برای یک وضعیت خفیف مورد بررسی قرار می‌گیرد و بیمارانی که دارونما دریافت می‌کنند در معرض خطر اضافی شدید یا غیرقابل برگشتی قرار نمی‌گیرند.

1.  استفاده از جراحی دروغین به‌عنوان دارونما پذیرفته نیست مگر در مواردی‌که کلیه‌ی شروط زیر صادق باشد:

1-3- پیامد مورد سنجش سوبژکتیو (ذهنی) باشد، از قبیل درد و کیفیت زندگی

2-3- جراحی استاندارد قابل قیاس وجود نداشته باشد و تنها راه سنجش دقیق اثربخشی مداخله، استفاده از کنترل جراحی دروغین باشد.

1. خطر جراحی دروغین به حد قابل قبولی پایین باشد.
2. بیمار با آزادی کامل و با آگاهی از این‌که ممکن است مورد جراحی دروغین قرار بگیرند که هیچ نفع درمانی برای آن‌ها ندارد، رضایت کتبی داده باشد.

5-3- کمیته‌ی اخلاق انجام جراحی دروغین را در مورد مداخله مورد نظر با رعایت دستورالعمل ارائه شده مجاز تشخیص بدهد.

فصل چهارم: پرداخت غرامت

1. هر گونه خسارت وارده به آزمودنی که ناشی از مشارکت او در کارآزمایی باشد، به‌نحوی که اگر فرد وارد مطالعه نمی‌شد چنین اتفاقی برای وی رخ نمی‌داد، باید به‌نحو مناسب جبران شود.
2. در دستورالعمل کارآزمایی و فرم رضایت آگاهانه باید مشخص شود که مسؤول پرداخت غرامت چه فرد یا سازمانی است. در صورت مشخص نشدن این مورد، مجری اصلی کارآزمایی مسؤول جبران خسارت وارده و پرداخت غرامت است.
3. جبران خسارت وارده به آزمودنی در کارآزمایی‌های بالینی در هر صورت باید جبران شود و مشروط به احراز تقصیر پژوهشگر نیست.
4.  موارد زیر مشمول پرداخت غرامت نمی‌شود:

1-4 - آسیب‌های جزیی مانند درد یا ناراحتی مختصر یا قابل درمان

2-4 - هنگامی که فرآورده یا داروی مورد مطالعه نتواند اثر مورد انتظار را داشته باشد.

3-4 - در حین مصرف دارونما، بیماری رو به وخامت گذارد.

4-4 - آسیبی که در اثر تقصیر خود بیمار رخ داده باشد.

5-4 - فاز ۴ کارآزمایی بالینی

از دفترچه بافت واعضای انسانی موارد زیر را شامل میشد

- پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافت‌ها و اعضای مورد استفاده، دارای منشأ انسانی‌اند و کرامت انسانی اقتضا می‌کند که جمع‌آوری، نگه‌داری، استفاده و نابودسازی آن‌ها توأم با رعایت ملاحظات و شؤون مرتبط باشد.

2- از اجزای بدنی دارای منشأ انسانی باید تنها در پژوهش‌هایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماری‌ها و ارتقای سلامت انسان‌ها دنبال می‌کنند.

3- تمامی پژوهش‌ها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تأیید کمیته‌ی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش حق دارد که در تمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته‌ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

4- رضایت آگاهانه‌ی فرد دهنده‌ی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تأیید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایت‌نامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرح‌نامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.

6- تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمع‌آوری و ثبت می‌شود، راز حرفه‌ای تلقی می‌‌شود؛ از این ‌رو، تمامی اصول و ملاحظات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آن‌ها مراعات شود.

7- مرکز انجام دهنده‌ی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفظ رازداری را داشته باشد؛ در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بی‌نام و غیرقابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.

8- پژوهشگر باید از اعضاء و بافت‌هایی که به منظور پژوهش در اختیار او قرار می‌گیرد استفاده‌ی بهینه کرده، از هدر رفتن آن‌ها جلوگیری کند

9- پژوهشگر موظف است که تمهیدات لازم ایمنی، از جمله آزمون‌های غربالگری و وسایل محافظت‌کننده را برای جلوگیری از انتقال آلودگی از اجزای بدنی مورد استفاده به هر فرد دیگر، اعم از پژوهشگران، آزمودنی‌ها یا سایر افرادی که در فرایند پژوهش با این مواد سروکار خواهند داشت، پیش‌بینی و تأمین کند.

11- زمان، نحوه و میزان اطلاع آزمودنی‌ها از نتایج پژوهش باید در رضایت‌نامه آورده شود. در هر حال، آزمودنی یا نماینده‌ی قانونی او باید به تمامی اطلاعاتی که در طول پژوهش درباره‌ی او به‌دست می‌آید، دسترسی داشته باشد.

12- در صورت کمبود بافت یا عضو، باید استفاده‌های درمانی بر استفاده‌های پژوهشی اولویت داده شود.

عدم مراجعه بیماران

عدم دریافت منظم دارو

برونشکتازی (واژه برونشکتازی از نظر لغت منشاء یونانی دارد و به معنی (گشاد شدن برونشها) است. یک تعریف مناسب برای آن گشاد شدن غیر طبیعی و دائمی برونش های ساب سگمنتال است

                                                                                                                                                                                                ویتامین دی را که کلسیفرول می‌نامند، یکی از ویتامین‌های لازم برای بدن و از ویتامین‌های محلول در چربی است، که به رشد و استحکام استخوانها از طریق کنترل تعادل کلسیم و فسفر کمک می‌کند. این ویتامین با ایجاد افزایش جذب فسفر و کلسیم از روده‌ها و کاهش دفع از کلیه به متابولیسم استخوان‌ها کمک می‌کند و همچنین از طریق ترجمه ژنهای هسته سلول به رشد سلول کمک می‌کند.

1. Hodder RV, Cameron R, Todd TRJ. Bacterial infections. In Pearson FG, et al (eds): Thoracic Surgery. New Yourk: Churchill Livingstone, 1995.
2. Barker AF. Bronchiectasis. Semin Thorac Cardiovasc Surg 7:112, 1995.
3. Ip MS, Lam WK. Bronchiectasis and related disorders. Respirology 1:107, 1996.
4. Mysliwiec V, Pina JS. Bronchiectasis: The 'other' obstructive lung disease. Postgrad Med 106: 123, 1999.
5. Reid LM. The pathology of obstructive and inflammatory airway disease. Eur J Respir Dis Suppl 147:26, 1986.
6. Nicorta MB. Bronchiectasis. Semin Respir Infect 9:31, 1994.
7. Nicorta MB, Rivera M, Dale AM et al. Clinical, pathophysiologic, and microbiologic characterization of bronchiectasis in an again cohort (see comments). Chest 108: 955, 1995.
8. Dogan R, Alp M, Kaya S et al. Surgical treatment of bronchiectasis. A Collective review of 487 cases. Thorac Cardiovasc Surg 37:183, 1989.
9. Sanderson JM, Kennedy MC, Johnson MF, Manley DC. Bronchiectasis: Results of surgical and conservative management. A review of 393 cases. Thorax 29: 407, 1974.
10. Kutlay H, Cangir AK, Enon S, et al. Surgical treatment in bronchiectasis: analysis of 166 patients. Eur J Cardiothorac Surg 21 (2002), pp. 634-637.
11. Agasthian T, Deschamps C, Trastek V.F, Allen MS, Pairolero P.C. Surgical management of bronchiectasis. Ann Thorac Surg 62 (1996), pp. 976- 978.
12. Ashour M, Al-Kattan K, Rafay M.A, Saja K.F, et al. Current surgical therapy for bronchiectasis. World J Surg 23 (1999), pp. 1096-1104.
13. Fujimoto T, Hillejan L, Stamatis G. Current Strategy for surgical management of bronchiectasis. Ann Thorac Surg 72 (2001), pp. 1711-1715.
14. Prieto D, Bernardo J, Matos J.M, Eugenio L, Antunes L. Surgery for bronchiectasis. Eur J Cardiothorac Surg 20 (2001), pp. 19-24.
15. Prescott WA Jr, Johnson CE. Anti-inflammatory therapies for cystic fibrosis: past, present and future. Pharmacotherapy 2005; 25(4): 555-573.
16. Amsden GW. Anti-inflammatory effects of macrolides –an underappreciated benefit in the treatment of community acquired respiratory tract infections and chronic inflammatory pulmonary conditions? J Antimicrobial Chemotherapy 2005; 55(1): 10-21.
17. Tsang KW, Tan KC, Ho PL, Ooi GC, Khong PL, Leung R. Exhaled nitric oxide in bronchiectasis: the effects of inhaled corticosteroid therapy. Int J Tuberc Lung Dis 2004; 8(11): 1301-1307.
18. Martinez FJ, Simon RH. Clinical implication of macrolide therapy in Chronis Sino pulmonary disease. Curr pharm Des 2004; 10(25): 3095-3110.
19. Watt AP, Browm V, Courtney J, Kelly M, Garske L. Neutrophil apoptosis, pro inflammatory mediators and cell counts in bronchiectasis. Thorax 2004; 59(3): 231-236.
20. Rubin BK, Henke MO. Immuno modulatory activity and effectiveness of macrolides in chronic airway disease. Chest 2004; 125 Suppl 1: 70-78.
21. Greenstone M. Changing paradigms in the diagnosis and management of bronchiectasis. Am J Respir Med 2002; 1(5): 339-347.
22. Ritterhouse LL, Crowe SR, Niewold TB, Kamen DL, Macwana SR, Roberts VC, et al. Vitamin D deficiency is associated with an increased autoimmune response in healthy individuals and in patients with systemic lupus erythematosus. Ann Rheum Dis. 2011 Sep;70(9):1569-74.
23. Ginde AA, Mansbach JM, Camargo CA Jr. Vitamin D Respiratory Infection and Asthma. Curr Allergy Asthma Rep 2009;9(1):81-87.
24. Kats RM. Prevition With & Without the Use of Medication for Exercise-Induced Asthma. Med Sci Sports Exerc 2000;18(3):331-333.
25. Bikle DD. Vitamin D and immune function: understanding common pathways. Curr Osteoporos Rep 2009; 7(2): 58–63.
26. Wu AC, Tantisira K, Li L, Fuhlbrigge AL, Weiss ST, Litonjua A, et al. Effect of vitamin D and inhaled corticosteroid treatment on lung function in children. Am J Respir Crit Care Med 2012; 186(6): 508-13.
27. Beard JA, Bearden A, Striker R. Vitamin D and the anti-viral state. J Clin Virol 2011; 50(3): 194–200.
28. Litonjua AA. Vitamin D and Asthma. CML Respir Med 2010; 24(1): 1–9.
29. 29.  Litonjua AA. Childhood asthma may be a consequence of vitamin D deficiency. Curr Opin Allergy Clin Immunol 2009; 9(3): 202–7.
30. Chi A, Wildfire J, McLoughlin R, Wood RA, Bloomberg GR, Kattan M, et al. Umbilical cord plasma 25-hydroxyvitamin D concentration and immune function at
31. birth: the Urban Environment and Childhood Asthma study. Clin Exp Allergy 2011; 41(6): 842–50.
32. Bäck O, Blomquist HK, Hernell O, Stenberg B. Does vitamin D intake during infancy promote the development of atopic allergy? Acta Derm Venereol 2009; 89(1): 28-32.
33. Amaya-Mejia AS, O'Farrill-Romanillos PM, Galindo-Pacheco LV, Vargas-Ortega G, Mendoza-Zubieta V, Del Rivero-Hernandez LG, et al. [Vitamin D deficiency in patients with common variable immunodeficiency, with autoimmune diseases and bronchiectasis]. Rev Alerg Mex. 2013 Jul-Sep;60(3):110-6
34. Chalmers JD, McHugh BJ, Docherty C, Govan JR, Hill AT. Vitamin-D deficiency is associated with chronic bacterial colonisation and disease severity in bronchiectasis. Thorax. 2013 Jan;68(1):39-47.

برگه ثبت اطلاعات بیماران:

نام و نام خانوادگی:                                         تاریخ:

سن:

جنس:

آدرس:

نتیجه معاینات  ریه قبل از مداخله دارویی:

 نتیجه معاینات  ریه بعد از مداخله دارویی:

نتیجه تست پیاده روی 6 دقیقه ای قبل از مداخله دارویی:

نتیجه تست پیاده روی 6 دقیقه ای بعد از مداخله دارویی:

میزان دفع خلط قبل از مداخله دارویی :

میزان دفع خلط بعد از مداخله دارویی :

میزان احساس بهبودی(بر اساس نمره ای که فرد از عدد 1 تا 10پس از مداخله

دارویی به خود میدهد):