تاثیر گروه درمانی مبتنی بر مهارت خودآگاهی بر سرمایه های روان شناختی در دانشجویان پسر خوابگاهی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

3-  مقدمه و بیان مسئله تحقیق (مشتمل بر مرور تحقیقات گذشته داخلی وخارجی مرتبط با موضوع با ذکر منابع و توجیه ضرورت انجام طرح) :

ورود به دانشگاه در زندگی فرد واقعه مهمی محسوب می شود، چرا که بر شغل، درآمد، روابط  اجتماعی و احتمالاً انتخاب همسر او در آینده مؤثر واقع می شود (1)

زندگی خوابگاهی به دلیل دوری از خانواده و وارد شدن در محیط جدید طبیعی به نظر میرسد که مشکلاتی را در ابعاد مختلف در پی داشته باشد

داشتن ارتباط طولانی وبلند مدت و در واقع زندگی کردن با افرادی که به آنها هم اتاقی و در گستره بیشتر هم اتاقی گفته میشود سراغاز تاثیر و تآثرهای فراوانی هست (1)

با توجه به شتاب روز افزون استرس و فشارهای روانی در بین افراد که در مکان های شلوغ (با پتانسیل ارتباط زیاد) وجود داردمحققان حوزه رفتار سازمانی و گروهی با بهره گیری از رفتارهای مثبت گرا نه تنها به دنبال کاهش مسائل روانی منفی در بین افراد هستند بلکه با استفاده از شناسایی و به کارگیری توانایی های باالقوه مثبت سرمایه های روان شناختی سعی در بهبود عملکرد افراد مخصوصا در زمینه های بین فردی اند . (2)

روانشناسی مثبت نگر به عنوان رویکرد تازه ای در روانشناسی بر فهم و تشریح شادکامی و احساس ذهنی بهزیستی و همچنین پیش بینی دقیق عواملی که بر ان موثرند تمرکز دارد از منظر روانشناسی مثبت،عدم وجود نشانه های بیماری روانی تنها شاخص سلامت روانی نیست بلکه سازگاری و شادکامی و اعتماد به نفس و ویژگی های مثبتی از این دست نشان دهنده سلامت بوده است. بنابرین روانشناسان مثبت گرا بر وجود ویژگی های مثبت و رشد توانایی های فردی تاکید دارند و در مقابل آسیب روانی ،جنبه مثبت روانی فرد را در نظر میگیرند. (3) که در همین زمینه سرمایه های روان شناختی یکی از شاخص های روانشناسی مثبت گرا می باشد که با داشتن ویژگی هایی از قبیل باور فرد به توانایی هایش برای دست یابی به موفقیت،داشتن تلاش و پشتکار در دنبال کردن اهداف زندگی،ایجاد اسنادهای مثبت در مورد خود و تحمل کردن مشکلات و......در فرد تعریف میشود.(4)

در عین حال برخوردار بودن از سرمایه های روان شناختی افراد را قادر میسازد تا علاوه بر رویارویی بهتر در برابر موقعیت های استرس زا و فشاراور،شخص کمتر دچار تنش شده،در رویارویی با مشکلات از توان بالایی برخوردار باشند،به خوداگاهی بیشتری در مورد خود برسند و کمتر تحت تاثیر شرایط و وقایع روزمره قرار بگیرند.لذا در نتیجه آن این گونه افراد دارای سلامت روان شناختی بیشتری نیز هستند و برای خود در رویارویی با تلخی ها و ناگواری های زندگی سپری محکم میسازند.(5)

سرمایه روان شناختی را بخواهیم بررسی کنیم سازه ای ترکیبی و به هم پیوسته هست که چهار بعد ادراکی-شناختی یعنی امید ،خوشبینی ،خودکارآمدی و تاب آوری را در برمیگیرد.(6)در این میان امید،یه حالت انگیزش مثبت با در نظر گرفتن اهداف روشن برا زندگی است.در امید،از یکسو انگیزه ساختن به اراده برای حرکت به سوی اهداف  و از طرف دیگر بررسی راههای مناسب برای حصول اهداف نهفته است.(7)خودکارامدی نیز،قضاوت فرد در مورد توانایی هایش در مورد انجام یک عمل تعریف میشود.(8) از سوی دیگر خوشبینی به معنای داشتن انتظارات مثبت برای نتایج و پیامدهاست و این پیامدها به عنوان عوامل ثابت،کلی و درونی در نظر گرفته میشوند .(9) تاب آوری نیز سازگاری مثبت در واکنش به شرایط ناگوار است،در واقع تاب آوری صرفا مقاومت منفعل در برابر آسیب ها یا شرایط تهدیدکننده نیست.بلکه فرد تاب آور،مشارکت کننده فعال و سازنده محیط پیرامونی خود است.(10)این جنبه ها در یک فرایند تعاملی و ارزشیابانه،به زندگی فرد معنا بخشیده،تلاش فرد برای تغییر موقعیت های فشارزا را تداوم می بخشد،(6)مقاومت و سرسختی وی در تحقق اهداف را تضمین میکند و او را برای ورود به صحنه زندگی و عمل اماده می نماید.(11)

یکی از راه های پیشگیری از بروز مشکلات روانی و رفتاری و ارتقاء مثبت ظرفیت روان شناختی افراد آموزش مهارت های زندگی است،مهارت های زندگی مجموعه ای از توانایی هاست که زمینه سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورد،در نتیجه شخص قادر میشود بدون اینکه به خود یا دیگران صدمه بزند مسولیت های مربوط به نقش اجتماعی خود را بپذیرد و با چالش ها و مشکلات روزانه زندگی،به شکلی موثر مقابله کند.هدف از آموزش مهارت های زندگی ارتقاء سازگاری فرد ابتدا با خود و سپس با دیگران و محیطی که در آن زندگی می کند میباشد.(12)

یکی از ابعاد مهارت های زندگی،مهارت خودآگاهی است.چنین به نظر میرسد،هر چه انسان خود را بهتر بشناسد و دید بهتری از ویژگی های خود داشته باشد،احتمال رشد استقلال و اعتماد به نفس را در خود افزایش داده و زمینه را برای پذیرش بهتر دیگران تقویت کرده است،بنابراین خودآگاهی مقدمه ارتباط موثر با دیگران است.(13)

خودآگاهی در تصمیم گیری های مهم و سرنوشت ساز زندگی و سازگاری فرد،نقش بسیار حیاتی ایفا می کند و در کنترل هیجانات و روش های مقابله با استرس تاثیر چشمگیری دارد،خودآگاهی یعنی بررسی واقع گرایانه باورها،ارزش ها،احساسات و توانایی های بالقوه و بالفعل خود و استفاده از انها در تصمیم گیری ها،به گونه ای که به نفع خود و روابطمان با دیگران باشد،در واقع مهارتی است که به حس پرورش یافته ای از عزت نفس منجر خواهد شد.افرادی که شناخت گسترده و عمیقی از خود دارند دیگران را نیز بهتر میتوانند درک کنند و پیش بینی دقیق تری از رفتار سایرین خواهند داشت و بدین ترتیب مشکلات کمتری را در روابط بین فردی با دیگران تجربه خواهند نمود.(14)

یافته های پژوهشی نیز تاکید نمودند که سازه خودآگاهی،مشتمل بر سه جزء هست:

الف) خودآگاهی خصوصی: که عبارت است از تمایل به تفکر و توجه به اندیشه ها،احساس ها و انگیزه های درونی و فردی

ب) خودآگاهی عمومی: که معطوف است به آگاهی کلی در مورد خود،به عنوان فردی اجتماعی و آنگونه که دیگران او را درمی یابند و

ج) اضطراب اجتماعی: که توصیف کننده نگرانی و پریشانی فرد از قرار داشتن در حضور دیگران و میل به تنهایی هست.(15)

طی سال های اخیر توجه به خصوصیات مثبت و ارتقاء بهزیستی افراد و ایجاد ارتباطات سازنده در اولویت پژوهش های حوزه مدیریت روابط انسانی مورد حمایت فراوانی قرار گرفته است.(16)و نیز در راستای همین هدف طی دو دهه اخیربیش از پیش به نقش خودآگاهی در بهداشت روانی توجه شده است.در عین اینکه بیشتر محققان  معتقد به تاثیر مثبت خودآگاهی در حوزه های مختلف زندگی فرد اند،برخی از محققان برآنند که خودآگاهی پیامدهای منفی برای بهداشت روانی فرد دارد.نتایج مطالعات این دسته از محققان نشان داده است که اشتغال فکری با شکست ها و محرومیت ها به ویژه هنگامی که توام با احساس نگرانی از حضور در کنار دیگران باشد،منجر به استمرار و تشدید افسردگی میگردد.(17)

لیکن نتایج پژوهش های اخیر حاکی از آن بوده است که شدت و وضوح خودآگاهی و انواع بعد خودآگاهی در تعامل با ماهیت افکار،عواطف و باورها به ویژه میزان احساس نومیدی و نیز ارزشی که فرد برای خود،به عنوان یکی از اعضای اجتماع قایل است میتواند به انحاء مختلف بر بهداشت روانی فرد تاثیر بگذارد.(18)

که با توجه به توضیحات ذکر شده هدف پژوهش حاضر این است که بتواند در نوع خود تناض بین داده های پژوهش های قبلی(بررسی تاثیر مثبت یا منفی خودآگاهی بر بهداشت روان ) را کم کند و این بار اثربخشی مهارت خودآگاهی را بر انواع جوانب سرمایه های روانشناختی(4 بعد) بسنجد و بررسی کند.

3- مروری بر پیشینه:

 حضوری و همکاران در سال 1391 در تحقیقی با عنوان ' ارتقای تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان سازمان های دولتی ایران:بررسی و تبیین نقش اجزای سرمایه روان شناختی ' به این نتیجه رسیدند که از بین سرمایه های روان شناختی امید،خودکارآمدی،و تاب آوری با رضایت شغلی رابطه معنی داری داشته اند اما خوش بینی آن را تحت تاثیر قرار نمیدهد و همچنین هر چهار مولفه سرمایه های روان شناختی با تعهد سازمانی رابطه معنی داری داشته اند و تاب آوری بیشترین تاثیر را داشته است،از طرف دیگر تعهد عاطفی بیشترین تاثیر را از اجزای سرمایه های روان شناختی پذیرفته است بدین ترتیب اجزای سرمایه روان شناختی پیش بینی کننده قابل توجهی از نگرش کارکنان به تعهد سازمانی و رضایت شغلی در سازمان های دولتی ایران است.(19)

 بهادری و همکاران در سال 1391 رابطه بین سرمایه های روان شناختی و سرمایه های اجتماعی را مورد بررسی قرار دادند که جامعه مورد بررسی انها دانشجویان دانشگاه تبریز بودند و در نهایت به این نتیجه نائل شدند که سرمایه روان شناختی و مولفه های آن با سرمایه اجتماعی رابطه مثبت و معناداری داشته است،از سویی نتایج این تحقیق نشان داد که سرمایه روان شناختی و مولفه های آن قادرند تغییرات بهزیستی روان شناختی را به طور معنی داری پیش بینی کنند.(20)

در همین راستا  پناهی و همکاران نیز که رابطه بین مولفه های سرمایه های روان شناختی و کیفیت زندگی زناشویی در بین زوجین شهر اصفهان را مورد مطالعه قرار دادند مشاهده کردند که رابطه بین سرمایه روان شناختی و کیفیت زندگی زناشویی معنادار بوده و افزایش سرمایه های روان شناختی کیفیت بهتر زندگی زناشویی آنان را در پی دارد و بالعکس و در تحلیل رگرسیون مولفه ی خودکارآمدی و تاب آوری قدرت پبش بینی کنندگی بیشتری برای کیفیت زندگی زوجین این شهر بود.(21)

مرادپور و همکاران نیز که اثربخشی آموزش مهرت های خودآگاهی و ابراز وجود را بر سازگاری و عزت نفس مادران کودکان کم توان ذهنی در سال 1388 در شهرکرد مورد بررسی قرار دادند،یافته های آنان دال بر این بود که آموزش مهارت های خودآگاهی  و ابراز وجود بر سازگاری کلی و مولفه های ان که شامل سازگاری اجتماعی،سازگاری در خانه،و سازگاری عاطفی هست و بر عزت نفس مادران کودکان کم توان ذهنی تاثیر مثبت معنی داری داشته است.(22)

 لطیفیان و همکاران که در پاییز 86 تاثیر خودآگاهی را بر اختلالات بین فردی دانشجویان دانشگاه شیراز مورد بررسی قرار دادند.به این نتیجه رسیدند که جنبه خودآگاهی شخصی هیچ یک از مولفه های اختلالات روابط بین فردی را پیش بینی نمی کند ولی خودآگاهی عمومی رابطه ای مثبت با حساسیت بین فردی و نیاز به تایید اجتماعی داشت،و افزایش اضطراب اجتماعی که جنبه دیگری از خودآگاهی بود با فزونی تمامی مولفه های اختلالات روابط بین فردی همراه بود.(23)

 اشرفی و همکاران نیز در سال 91-92  نیز که اثربخشی مهارت خودآگاهی بر انگیزش پیشرفت تحصیلی و پرخاشگری دانش آموزان را مورد بررسی قرار دادند و جامعه آماری آنها کلیه دانش آموزان پسر سال سوم راهنمایی شهر تهران بود به این نتیجه رسیدند که اثربخشی آموزش مهارت های خودآگاهی بر کاهش پرخاشگری و افزایش انگیزش پیشرفت تحصیلی تفاوت معنی دار و مثبتی داشته است.(24)

 مهنا و همکاران در سال 1395 که پژوهشی را تحت عنوان ' رابطه بین حمایت های محیطی و خودآگاهی هیجانی با درگیری تحصیلی:نقش میانجی بهزیستی تحصیلی ' انجام دادند،به نتایجی از این دست رسیدند: مسیرهای مستقیم حمایت های محیطی به بهزیستی تحصیلی و بهزیستی تحصیلی به درگیری تحصیلی منفی و معنادار بود،همچنین مسیرهای مستقیم حمایت های محیطی به درگیری تحصیلی و خودآگاهی هیجانی به درگیری تحصیلی مثبت و معنادار بود،اما مسیر مستقیم خودآگاهی هیجانی به بهزیستی تحصیلی مورد تایید قرار نگرفت.(25)  

5-سوالات یا فرضیات پژوهش :

1. گروهی درمانی مبتنی بر خودآگاهی بر میانگین نمرات خوشبینی در دانشجویان خوابگاهی موثر است

2.گروه درمانی مبتنی برخودآگاهی بر میانگین نمرات امیدواری در دانشجویان خوابگاهی موثر است

3.گروه درمانی مبتنی بر خودآگاهی بر میانگین نمرات تاب آوری در دانشجویان خوابگاهی موثر است

4. گروه درمانی مبتنی بر  خودآگاهی بر میانگین نمرات خودکارآمدی در دانشجویان خوابگاهی موثر است

هدف کلی :

بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مهرت خودآگاهی بر سرمایه های روان شناختی در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

اهداف اختصاصی :

1.بررسی اثربخشی گروه درمانی  مبتنی بر مهارت خودآگاهی بر افزایش خوشبینی در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

2. بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مهارت خودآگاهی بر افزایش امید در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

3. بررسی اثربخشی گروه درمانی   مبتنی بر مهارت خودآگاهی بر افزایش تاب آوری در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

4. بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مهارت خودآگاهی برافزایش خود کارآمدی در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

8- سازمان ها ،مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح :

مراکز درمانی و شبکه های بهداشت و درمان ،تمامی مراکزی که در راستای پیشگیری از بیماری های روانی و ارتقاء بهزیستی روان شناختی افراد قدم برمیدارند و تمامی خوابگاه های دانشجویی در سطح کشور

9-تعریف واژه های تخصصی:

خودآگاهی : خودآگاهی یعنی بررسی واقع گرایانه باورها،ارزش ها،احساسات و توانایی های بالقوه و بالفعل خود و استفاده از آن ها در تصمیم گیری ها، به گونه ای که به نفع خود و روابطمان با دیگران باشد.

سرمایه روان شناختی : سازه ای ترکیبی و به هم پیوسته است که چهار بعد ادراکی-شناختی یعنی خوشبینی،امیدواری،خودکارآمدی و تاب آوری را در برمیگرد که این جنبه ها در یک فرآیند تعاملی و ارزش یابانه،به زندگی فرد معنا بخشیده،و تلاش فرد برای تغییر موقعیت های فشارزا را تداوم میبخشد و سپری محکم برای فرد در رویارویی با مشکلات می سازند.

مداخله نیمه تجربی با پیش آزمون-پس آزمون

2- جامعه مورد مطالعه(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند):

جامعه آماری مورد مطالعه در این پژوهش کلیه ی دانشجویان خوابگاهی خوابگاهای پردیس علو پزشکی سال 1395-1396 زاهدان اند.،ملاک های ورود: 1.اطمینان از زندگی کردن انها در خوابگاههای پردیس علوم پزشکی در سال 95-96 . 2. تمایل و رضایت آگاهانه به شرکت در طرح پژوهشی .ملاک های خروج  1. گرفتن انتقالی  و رفتن از دانشگاه در سال 95-96  2. عدم تمایل به ادامه ی درمان 

3-حجم نمونه و روش محاسبه آن:

با توجه به اینکه در تحقیقات مداخله ای آزمایشی علوم رفتاری گروه ها 15تا 30 نفر کفایت می کند،نمونه شامل 30 نفر میباشد(بااستفاده از یک مطالعه راهنما)که به روش در دسترس انتخاب شدند و بصورت تصادفی در گروه مداخله (15 نفر)و گروه کنترل(15 ) قرار گرفت.قبل و بعد از اجرای متغیر مستقل همه آزمودنی ها درگروه مداخله و کنترل بوسیله پرسشنامه سرمایه روانشناختی  لوتانز مورد سنجش قرار گرفته شد.

4- روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسان سازی در صورت لزوم ذکر شود) :

روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری در دسترس و با توجه به ماهیت مطالعه (مطالعه نیمه تجربی) که دارای مداخلات است از روش نمونه گیری داوطلبانه استفاده می شود. از بین تمام دانشجویانی که در خوابگاه های پردیس علوم پزشکی شهرستان زاهدان زندگی میکنند و ساکن هستند و متمایل به شرکت در گروه درمانی خودآگاهی هستند ثبت نام به عمل می آید که از میان شرکت کنندگان 30 نفر انتخاب می شود و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش(15نفر) و کنترل(15نفر) جای گذاری می شوند.

معیارهای همگن سازی: گروه کنترل و آزمایش در چندین مورد همگن سازی شدنداز جمله: هر دو گروه در رنج سنی 20 تا 28 سال اند و افراد هر دو گروه پسر هستند و در خوابگاه اقامت دارند

5- روش و ابزار جمع آوری داده ها: (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)

پرسشنامه سرمایه روان شناختی لوتانز (2007): برای سنجش سرمایه روان شناختی از پرسشنامه سرمایه روان شناختی لوتانز (2007)این پرسشنامه از مقادیر استاندارد شده که به طور وسیعی برای ساختارهایی که امید،تاب آوری،خوشبینی و خودکارآمدی را می سنجد مورد استفاده قرار گرفته است که هر خرده مقیاس شامل 6 گویه است و آزمودنی به هر گویه در مقیاس 6 درجه ای ( کاملا مخالفم تا کاملا مخالفم) لیکرت پاسخ می دهد.برای به دست آوردن نمره سرمایه روان شناختی ابتدا نمره هر خرده مقیاس به صورت جداگانه به دست آمد و سپس مجموع انها به عنوان نمره کل سرمایه روانشناختی محسوب شد(26)

6- روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود):

پس ازانتخاب نمونه،باتوجه به ملاکهای بیان شده،آزمودنی هابه طورداوطلبانه دردو گروه آزمایش وگواه،گمارش می شوندوپیش آزمون درهردوگروه آزمایش وگواه اجرا می شود.سپس برای گروه آزمایش متغیرمستقل یعنی،مداخلات مربوط به خودآگاهی گروهی در 6 جلسه  90 دقیقه و هفته ای 1 جلسه به صورت گروهی انجام می شود.درموردگروه گواه هیچ مداخله ای اعمال  نمی گردد.پس ازاتمام این جلسات مرحله پس آزمون درهردوگروه به عمل می آید. طرح درمانی جلسات گروه آزمایش به شرح زیر می باشد:

در جلسه اول:معارفه،قوانین شرکت در جلسات،شرح هدف از ارائه آموزش،اشنایی با مهارت خودآگاهی،بیان ضرورت های آموزش و یادگیری خودآگاهی،سوال و توضیح در مورد سرمایه روان شناختی، انجام پیش آزمون.

جلسه دوم: تعریف خودآگاهی ،خود واقعی و خود ایده آل وتوضیح رابطه آنها با خودآگاهی و سرمایه روان شناختی،ارائه روش هایی برای نزدیک شدن خود واقعی و خود ایده آل،ارائه تکلیف.

 جلسه سوم: مرور تکالیف جلسه قبل و ارائه بازخورد،تعریف سرمایه روان شناختی،بیان پیش نیازهای سرمایه روان شناختی و راه های ارتقاء سرمایه روان شناختی، ارائه تکلیف.

جلسه چهارم: مرور تکالیف جلسه قبل و ارائه ی بازخورد،توانایی تجسم بصری علایق و استعدادها،کمک به دانشجویان برای شناخت توانایی ها و کاستی های خود به صورت انتزاعی و خلاق،ارائه تکلیف.

جلسه پنجم: مرور تکالیف جلسه قبل و ارائه ی بازخورد،بیان نتایج برخی تحقیقات مربوط به تاثیر خودآگاهی بر جنبه های مختلف زندگی انسان.

جلسه ششم: مرور تکالیف جلسه قبل و ارائه بازخورد و مرور مباحث مطرح شده در مجموع جلسات و انجام پس آزمون(24)

حذف تاثیر مداخله در دو گروه در این پژوهش: تاثیراتی مداخله ای که در گروه آزمایش انجام میشود و باید در گروه کنترل این تاثیرات حذف شود متاسفانه در تحقیقات و پژوهش های حوزه روانشاختی با موانع زیادی روبروست که به مانند تحقیقات دیگر حوزه های پزشکی حذف این تاثیرات به آسانی نیست و در تحقیقات یه جورایی به عنوان مشکل پذیرفته شده ای هست ولی ما در این تحقیقات تا جای ممکن تلاش میکنیم که این تاثیرات مداخله ای را به حداقل برسانیم.

7- روش تحلیل و توصیف داده‌ها (نمونه‌ای از جدول توخالی ضمیمه شود و روشهای آماری مورد استفاده به طور کامل توضیح داده شود):

• دراین پژوهش دربررسی نتایج ازدوروش آمارتوصیفی وآمار استنباطی استفاده می‌شود. درروش آمارتوصیفی فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار گروه های آزمایش و کنترل محاسبه خواهد شد و در آمار استنباطی از تحلیل کوواریانس برای بررسی معنادار بودن جلسات آموزشی بر روی دو گروه استفاده خواهد شد

8- ملاحظات اخلاقی:( در صورت لزوم فرم رضایت آگاهانه ضمیمه گردد. درج کدهای اخلاقی منطبق با کدهای مصوب حفاظت از آزمودنی در پژوهشهای علوم پزشکی الزامی است.)

دراینپژوهشکدهایاخلاقی زیر از دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت شده است.

1-هدف اصلی هرپژوهش باید ارتقای سلامت انسان ها توام با رعایت کرامت و حقوق ایشان می باشد.

2- درتمامی پژوهش برآزمودنی انسانی سلامت و ایمنی فردفرد آزمودنی ها درطول و بعد ازاجرای پژوهش برتمامی مصالح دیگراولویت دارد.

3- پژوهش برانسان فقط درصورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هرفرد آزمودنی بیش تر ازخطرهای آن باشد

4- مواردی ازقبیل سرعت،سهولت کار،راحتی پژوهشگر ،هزینه ی پایین ترو یا صرفا عملی بودن آن به هیچ وجه نبایدموجب قراردادن آزمودنی درمعرض خطریا افزودن یا تحمیل هرگونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

7-اگردرحین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت دراین پژوهش برای آزمودنی ها بیش ازفواید بالقوه ی آن است باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

8- طراحی و اجرای پژوهش هایی که بروی آزمودنی انسانی انجام می گیرند،باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده براساس دانش روزو مبتنی برمرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم ف حیوانی مناسب باشد.

10- هرپژوهشی باید براساس و منطبق بر یک طرح نامه به انجام برسد.درکارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل نیزتهیه و ارائه شود.طرح نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد.

11- کمیته ی اخلاق درپژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح نامه و دستورالعمل این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد ازاجرا ازنظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قراردهد.

12- انتخاب آزمودنی ها بالقوه ازمیان جمعیت بیماران یا هرگروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توطیع بارها و منافع شرکت در پژوهش در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض امیز نباشد.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هرپژوهشی که بروی آزمودنی انسانی اجرا می شود،الزامی است.این رضایت باید به شکل کتبی باشد.اگر کسب رضایت کتبی غیرممکن باشد باید با ذکر دلایل به کمیته اخلاق منتقل شود.

14- اگردر طول پژوهش تغییری در نحوه ی اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که برتصمیم آزمودنی مبنی برادامه ی شرکت در پژوهش تاثیرگذارباشد، باید موضوع با اطلاع کمیته اخلاق رسانده شود.

15- پژوهشگرباید ازآگاهانه بودن رضلیت اخذ شده اطمینان حاصل کند.برای این منظور درتمامی پژوهش های پزشکی اعم اط درمانی و غیردرمانی، پژوهشگرموظف است  فرد در نظرگرفته شده به عنوان آزمودنی را ازتمامی اطلاعاتی که می تواننددر تصمیم گیری اوموثر باشند،به نحومناسبی آگاه سازد.

16- پژوهشگرباید ازآزادانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند.

17- پژوهشگرارشد مسؤل مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است.

20- درمواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنبه ای از پژوهش باعث کاهش اعتبارپژوهش می شود، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل ازطرف پژوهشگرباید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود.

24- اگردر حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را اط دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت واجد ظرفیت شود، با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه ی پژوهش ازسرپرست  قانونی یا خود فرد اخذشود.

25- پژوهشگرمسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشارآن است.

26- هرنوع آسیب یا خسارت ناشی ازشرکت در پژوهش بایدبرطبق قوانین مصوب جبران خسارت شود.

27- درپایان پژوهش ، هرفردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج آگاه شود و از مداخلات یا روش هایی که سودمندی شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

28- پژوهشگرموظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه، دقیق، و کامل منتشرکنند.

29- نحوهی گزارش نتایج باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، ازجمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران ، آزمودنی ها و موسسه ی حمایت کننده ی پژوهش باشد.

30-روش پژوهش نباید با ارزش های اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

فعلا محدودیتی وجود ندارد

خودآگاهی ،سرمایه روان شناختی

1. منابع و مراجع

• مراجع مورد استفاده براساس رفرانس نویسی ونکوورتنظیم گردد.

 1- سعیدی علی اصغر, اسماعیل زاده خالد. بررسی مسائل و مشکلات خوابگاه های دانشجویان دختر دانشگاه های دولتی در شهر تهران.فصلنامه جامعه شناسی مطالعات جوانان،سال دوم،شماره پنجم،بهار 91،صفحات 9

2- Avey JB, Luthans F, Jensen SM. Psychological capital: A positive resource for combating employee stress and turnover. Human resource management. 2009 Sep 1;48(5):677-93.

3- Ryan RM, Deci EL. On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual review of psychology. 2001 Feb;52(1):141-66.

4-luthans f ،luthans k ،luthans bc. Positive psychological capital : going bgehond human and social . bus horiz 2004 :41 (1):45-50.)

5-robbins،milletb،caccioppe r،waters-marsh.organisational behavior،end.australia:prentice hall:1998.)

6- Erez A, Judge TA. Relationship of core self-evaluations to goal setting, motivation, and performance. Journal of applied psychology. 2001 Dec;86(6):1270.

7- Bailey TC, Snyder CR. Satisfaction with life and hope: A look at age and marital status. The Psychological Record. 2007 Apr 1;57(2):233.

8- Bandura A. An agentic perspective on positive psychology. Positive psychology. 2008;1:167-96.

9- Peterson C. The future of optimism. American psychologist. 2000 Jan;55(1):44.

10- Waller MA. Resilience in ecosystemic context: evolution of the concept. American Journal of Orthopsychiatry. 2001 Jul;71(3):290.

11- Parker CP, Baltes BB, Young SA, Huff JW, Altmann RA, Lacost HA, Roberts JE. Relationships between psychological climate perceptions and work outcomes: a meta‐analytic review. Journal of organizational behavior. 2003 Jun 1;24(4):389-416.

12-Rubin SE, Chan F, Thomas DL. Assessing changes in life skills and quality of life resulting from rehabilitation services. Journal of Rehabilitation. 2003;69(3):4-9.

13-12- Radfar SH, Hamidi F, Lorestani F, Mirzaei G. Practical Guide to Life Skills for Youth. Tehran: Veterans Medical Research Institute for Science and Engineering; 8002. [Persian]

14-Latifian M, Seif D. The effect of self awareness on interpersonal Relationships of students. Journal of Social Sciences and Humanities of Shiraz University. 2007; 26(3):137-50. [Persian]

15- Fenigstein A, Scheier MF, Buss AH. Public and private self-consciousness: Assessment and theory. Journal of consulting and clinical psychology. 1975 Aug;43(4):522.

16- Luthans F, Youssef CM, Avolio BJ. Psychological capital: Investing and developing positive organizational behavior. Positive organizational behavior. 2007 Apr 23:9-24.

17-Nolen-Hoeksema S. Sex differences in depression. Stanford University Press; 1990.

18- Simon,V. A. and Harter, S. (1998). The Role of Self-Focused Attention in Young

Adolescents’ Depressive Reactions to Negative Self-Evaluations. The

Construction of the Self. Harter, S. (Ed.), New York : The Guilford Press.

19-صالحی،علی و همکاران. 'ارتقای تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان سازمان‌های دولتی ایران: ‌ بررسی و تبیین نقش اجزای سرمایه روان‌شناختی.' مجله پژوهش های مدیریت منابع سازمانی 2.2 (2013): 1-23

20- بهادری خسروشاهی جعفر, هاشمی نصرت آباد تورج, and باباپورخیرالدین جلیل. 'رابطه سرمایه روانشناختی با سرمایه اجتماعی دانشجویان دانشگاه تبریز.' (2012): 63-71.‎

21- پناهی احسان, and فاتحی زاده مریم السادات. 'بررسی رابطه بین مولفه های سرمایه روان شناختی و کیفیت زندگی زناشویی در بین زوجین شهر اصفهان.' فصلنامه علمی- پژوهشی زن و جامعه،سال پنجم،شماره ی یکم،بهار 1393

22- مرادپور, جاماسب, میری, علی‌آبادی, پورصادق. اثربخشی آموزش مهارت‌های خودآگاهی و ابراز وجود، بر سازگاری و عزت نفس مادران کودکان کم‌توان ذهنی. مراقبتهای نوین. 2013 Jul 15;10(1):43-52.‎

23- لطیفیان م،سیف د.بررسی تاثیر خوداگاهی بر اختلالات روابط بین فردی دانشجویان.مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز دوره بیست وششم،شماره سوم،پاییز 1386(پیاپی 52)  (ویژه نامه علوم تربیتی)

24- اشرفی س و همکاران.اثربخشی آموزش مهارت خودآگاهی برانگیزش پیشرفت تحصیلی و پرخاشگری دانش آموزان.فصلنامه ی مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی سال پنجم،شماره ی 1 ،بهار 1393

25- مهنا و طالع پسند.رابطه بین حمایت‌های محیطی و خودآگاهی هیجانی با درگیری تحصیلی: نقش میانجی بهزیستی تحصیلی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی 16 (2016): 31-42.

26-پناهی اح و همکاران.بررسی رابطه بین مولفه های سرمایه روان شناختی و کیفیت زندگی زناشویی در بین زوجین شهر اصفهان.فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه،سال ششم،شماره ی سوم،پاییز 1394

 1)پژوهشگرمسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشارآن است.

-(2درپایان پژوهش ، هرفردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج آگاه شود و از مداخلات یا روش هایی که سودمندی شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

1- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هرپژوهشی که بروی آزمودنی انسانی اجرا می شود،الزامی است.این رضایت باید به شکل کتبی باشد.اگر کسب رضایت کتبی غیرممکن باشد باید با ذکر دلایل به کمیته اخلاق منتقل شود.

2-اگردر طول پژوهش تغییری در نحوه ی اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که برتصمیم آزمودنی مبنی برادامه ی شرکت در پژوهش تاثیرگذارباشد، باید موضوع با اطلاع کمیته اخلاق رسانده شود.

3-پژوهشگرباید ازآگاهانه بودن رضلیت اخذ شده اطمینان حاصل کند.برای این منظور درتمامی پژوهش های پزشکی اعم اط درمانی و غیردرمانی، پژوهشگرموظف است  فرد در نظرگرفته شده به عنوان آزمودنی را ازتمامی اطلاعاتی که می تواننددر تصمیم گیری اوموثر باشند،به نحومناسبی آگاه سازد.

4-پژوهشگرباید ازآزادانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند.

5-پژوهشگرارشد مسؤل مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است.

6-درمواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنبه ای از پژوهش باعث کاهش اعتبارپژوهش می شود، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل ازطرف پژوهشگرباید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود.

7-اگردر حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را اط دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت واجد ظرفیت شود، با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه ی پژوهش ازسرپرست  قانونی یا خود فرد اخذشود.

پرسشنامه سرمایه روان شناختی لوتالز

در ضمن روایی پرسشنامه لوتانز در تحقیقی تحت عنوان بررسی رابطه مولفه های سرمایه های روان شناختی و ابعاد تعهد سازمانی مورد بررسی و اندازه گیری شد،
پایایی این پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفته شد که ضریب آن حدود (77.o) بود.(27)