سوء مصرف مواد مخدر یک تهدید جدی سلامت عمومی در ایران و کشورهای همسایه است. مواد مخدر شایع ترین استفاده  را به ویژه در آسیا و اروپا دارند (1). وابستگی به مواد مخدر افیونی یکی از مشکلات بهداشتی در کشور ایران است. این پدیده ضمن آنکه آسیب های زیادی به فرد مبتلا و خانواده اش وارد می کند باعث هدر رفتن سرمایه های ملی نیز می شود (2). امروزه سوءمصرف مواد و اعتیاد از مرزهای بهداشتی و درمانی فراتر رفته و به یک معضل درمانی – اجتماعی تبدیل شده است (3) .

اثر اصلی این مواد یا دارو ها تسکین درد است و اثرات ضد دردی قوی دارند. علاوه بر این اپیوییدها در افراد باعث ایجاد حس سرخوشی شده و در برخی افراد برای استفاده تفریحی ایجاد انگیزه می کنند (4).

حدود 80-90٪ از زنان سوءاستفاده کننده ی مواد مخدر در سن باروری قرار دارند (1). تاثیر مواد مخدر در نوزادان متولد شده از زنان وابسته به مواد مخدر مدتهاست که شناخته شده است و وضعیت نوزادان  با ترک استعمال  توصیف شده است (5). استفاده از اپیوییدها در زنان یک مشکل خاص به همراه دارد و آن تاثیر این مواد بر فرزندان آنها است. اپیوییدها توانایی عبور از جفت، سد خونی – مغزی و ورود به داخل شیر مادر را دارند. گیرنده های اپیوییدها در سراسر مغز حضور دارند و تحریک این گیرنده ها فرآیندهای مختلف مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. علاوه بر این رفتارهای مادر در نگهداری و مراقبت از نوزاد مختل می شود (6).

 خطر مرگ در مراحل ابتدایی در میان نوزادان متولد شده از مادران وابسته به مواد مخدر افزایش می یابد (7). بااین حال در بلند مدت نتیجه تکاملی دستگاه عصبی بازماندگان ضعیف توصیف شده است و اختلالات عصبی و روانی در فرزندان مادران معتاد می تواند تا پایان عمر باقی بماند (5, 8). مطالعات متعدد در خانم هایی که در  دوره بارداری مواد مخدر مصرف کرده اند، نشان از بروز ناهنجاری های رفتاری مانند بیش فعالی،کاهش توان ذهنی و کاهش توانایی تمایز حرکتی در فرزندان دارد. مطالعات حیوانی نیز از بروز عوارض متعدد در جنین موش های کوچک و بزرگ آزمایشگاهی به دنبال مصرف موادمخدر دارد (9). پاره شدن زودرس غشاء آمنیون، مکونیوم و دیسترس تنفسی جنین ازشایع ترین عوارض در میان زنان سوء استفاده کننده از مواد مخدر است (10). از طرف دیگر پژوهش های پیشین نشان داده است که میزان کورتیکوسترون پلاسما در موش های بزرگ آزمایشگاهی ماده و موش های باردار، پس از تجویز خوراکی و نیز تزریق زیر جلدی  موا مخدرافزایش می یابد (11). بنابراین  شواهد نشان می دهد که اپیوییدها بر تکامل سیستم عصبی تاثیر می گذارند، اما نحوه دقیق تاثیر گذاری این مواد به خوبی روشن نشده است، هرچند مدت زمان و دوز مصرفی نقش مهمی دارند (12).

آلکالویید ها که امروزه به عنوان دارو از تریاک جدا سازی شده و مورد استفاده قرار می گیرند اثرات خود را در  بدن  با تحریک گیرنده های اپیوییدی شناخته شده شامل سه نوع اصلی مو ،کاپا و دلتا به انجام می رسانند. فعال شدن این گیرنده ها منجر به کاهش غلظت درون سلولی آدنوزین منو فسفات حلقوی(CAMP) افزایش خروج یون پتاسیم و کاهش ورود یون کلسیم به سلول می شود (13).

یکی از انواع رایج اعتیاد در ایران استفاده از تریاک می باشد.  اطلاعات چندانی در مورد تاثیر تریاک بر رفتار نوزادان زنان معتاد به تریاک وجود ندارد. با این وجود مطالعه قاضوی و همکاران در سال 2013 بر مردان نشان دادکه مصرف تریاک باعث افزایش سطح سرمی سایتوکاین هایی چون Interferon-y, interleukin-10, interleukin-17 و مارکرهای التهابی C-reactive protein, کمپلمان های c3, c4 و ایمونوگلوبولین( (IgA A می شود (11, 17).

Melinda Sobor و همکاران (2011) نشان دادند مصرف مورفین در دوره حاملگی و شیردهی باعث اختلال در رفتارهای مادرانه در موش صحرایی می شود و این اثرات ناشی از تغییر عملکرد سیستم اپیوییدی درونزاد و گیرنده های اپیوییدی مغز است (14).

در مطالعه Barbara Klausz و همکاران (2011) اثرات مصرف مورفین در دوره حاملگی موش بر رفتار فرزندان بررسی شد وآنها نشان دادند که مصرف مورفین در دوره بارداری باعث ایجاد افسردگی در فرزندان می شود اما بر سطح اضطراب اثری نداشت (8).

تریاک شامل بیش از 40 آلکالوئیدها، از جمله مرفین، کدئین و تبائین، و بیش از 70 جزء دیگر مانند انواع مختلف قندها و اسیدهای آلی است (15) .تریاک به طور سنتی در ایران برای لذت بردن و یا به عنوان یک درمان برای درد، اسهال  و بی خوابی استفاده می شود (15). شایعترین علایم ترک اعتیاد در نوزادان انسان ، تحریک پذیری و کج خلقی ، گریه بلند ، لرزش ، افزایش تون عضلانی ، استفراغ، اسهال و تاکی پنه می باشد (10).

این احتمال وجود دارد که اثرات سوء مصرف اعتیاد به اپیوییدها در دوره حاملگی ناشی از تغییر ترشح  فاکتور رشد عصبی مشتق از مغز (BDNF)[1]  و تغییر در فعالیت محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال باشد (4, 8, 16, 17).

BDNF  عضوی ازخانواده نوروتروفین ها (عضوی از دسته فاکتورهای رشد) است که در بافت مغز و بافت‌های محیطی پستانداران حضور دارند. بیش از همه، اثرات BDNF بر سیستم عصبی شناخته شده است. BDNF توسط نورون‌های سیستم اعصاب مرکزی و محیطی بیان می‌شود و باعث تحریک تکثیر، مهاجرت و تمایز سلول‌های عصبی بنیادی و افزایش قابلیت بقاء نورون‌ها و تحریک آن‌ها برای برقراری سیناپس‌های جدید می‌شود (18, 19).

تاکنون مطالعات متعددی در زمینه BDNF،عصب زایی و تکامل مغز در دوره جنینی صورت گرفته است و نشان داده اندکه سطح BDNF مغز نقش مهمی در پیشبرد این فرآیند دارد. در دوره حاملگی نیزBDNFسرم مادر و مایع آمنیوتیک افزایش می یابند که احتمالا در فرآیند تکامل جنین نقش موثری دارد (20).

علاوه براین ، Kodomari و همکاران در سال 2009 در یک بررسی که روی موش صحرایی انجام دادند، گزارش کردندکه  BDNF خون مادر از طریق جفت به جنین انتقال می یابد و احتمالا BDNF مادر در فرآیند تکامل جنین نقش ایفا می نماید (21).

مطالعات حیوانی نشان داده اندکه اعتیاد به اپیوییدها باعث تغییر غلظت و بیان BDNF در سیستم عصبی می شود (16, 22). بنابراین از نظر تئوری اعتیاد در دوره حاملگی می تواند از طریق تغییر در ترشح BDNF بر تکامل سیستم عصبی جنین تاثیر بگذارد.

همچنین شواهد تجربی نشان داده است که پس از زایمان، سطح استرس در مادر و نوزادان افزایش می یابد (23, 24). در شرایط طبیعی در دوره پس از زایمان برای کاهش سطح استرس  و جلوگیری از اختلال در رفتارهای مادرانه (مراقبت از نوزاد)در بدن مادر تغییرات عصبی-هورمونی رخ می دهد (23-25). عدم کاهش سطح استرس مادر و اختلال در رفتارهای مادرانه منجر به اختلالات عصبی- روانی در نوزادان می شود که ممکن است تا آخر عمر باقی بماند (23-25).

پاسخ به استرس (Stress  response) مجموعه ای از تغییرات فیزیولوژیکی است که منجر به تطابق با محرک مثبت یا منفی می شود (8). نقش محوری در فرآیند پاسخ به استرس بر عهده تغییرات عصبی-هورمونی در محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال است (8). فعال شدن این محور باعث می شود، تا هیپوتالاموس ترشح (ACTH)[2] را از هیپوفیز افزایش دهد و ACTH نیز باعث افزایش ترشح گلوکوکورتیکوئیدها (کورتیزول، کورتیکوسترون) از غده آدرنال می شود (8) .

اندورفین ها (مخدرهای درونزاد بدن) در سراسر سیستم عصبی حضور دارند و اثرات عمیقی بر عملکردهای عصبی- هورمونی دارند (8). مطالعات فارماکولوژیک نشان داده اند اپیوئیدها هم اثر تحریکی و هم مهاری می توانند بر محور هیپوتالاموس-هیپوفیر- آدرنال (HPA) داشته باشند (8). در حیوانات آزمایشگاهی مورفین اثرات متناقضی بر فعالیت محور HPA داشته است. برخی مطالعات افزایش فعالیت محور HPA  و برخی دیگر کاهش فعالیت را در پی مصرف مورفین گزارش کرده اند (8, 26). تغییر در فعالیت محور HPA ارتباط قوی با تغییرات خلق و رفتار دارد (8).

مصرف مواد مخدر در دوره حاملگی و شیردهی توسط مادر به طور مستقیم و غیرمستقیم می تواند بر تکامل عصبی-روانی-رفتاری نوزادان تاثیر بگذارد.

بنابراین با توجه به اینکه مصرف مواد مخدر باعث تغییرات هورمونی و عصبی می شود و تاکنون مطالعه ای در مورد اعتیاد مادر به تریاک و اثرات آن بر سیستم عصبی-هورمونی-رفتاری نوزادن صورت نگرفته است، در این مطالعه به بررسی تاثیر اعتیاد مادر به تریاک در دوره حاملگی و شیردهی  بر رفتار نوزادان در دوره نوجوانی و بزرگسالی خواهیم پرداخت. علاوه بر این سطح میانجی های عصبی- هورمونی BDNF و کورتیکوسترون نیز ارزیابی خواهد شد.

مصرف تریاک در دوره حاملگی وشیر دهی  بر سطح BDNF فرزندان  تاثیر می گذارد.

مصرف تریاک در دوره حاملگی وشیر دهی بر سطح کورتیکوسترون فرزندان تاثیر می گذارد.

مصرف تریاک در دوره حاملگی وشیر دهی  بر سطح اضطراب فرزندان تاثیر می گذارد.

مصرف تریاک در دوره حاملگی وشیر دهی  بر سطح فعالیت حرکتی فرزندان تاثیر می گذارد.

مصرف تریاک در دوره حاملگی وشیر دهی  بر رفتار اجتماعی فرزندان تاثیر می گذارد.

مصرف تریاک در دوره حاملگی وشیر دهی برسطح افسردگی فرزندان تاثیر می گذارد

بررسی رفتار موش های صحرایی نر نوجوان و بالغ متولد شده از مادران معتاد به تریاک

تعیین ومقایسه اثرمصرف تریاک در دوران حاملگی وشیردهی بر  سطح فاکتور رشد عصبی (BDNF) هیپوکامپ مغز فرزندان در دو گروه مورد مطالعه  

تعیین ومقایسه اثرمصرف تریاک در دوران حاملگی وشیر دهی بر  سطح سرمی کورتیکوسترون فرزندان در دو گروه مورد مطالعه

تعیین ومقایسه اثرمصرف تریاک در دوران حاملگی وشیر دهی بر  سطح اضطراب فرزندان در دو گروه مورد مطالعه 

تعیین ومقایسه اثرمصرف تریاک در دوران حاملگی وشیر دهی بر  سطح فعالیت حرکتی فرزندان در دو گروه مورد مطالعه 

تعیین ومقایسه اثرمصرف تریاک در دوران حاملگی وشیر دهی بر  سطح رفتار اجتماعی فرزندان در دو گروه مورد مطالعه

 تعیین ومقایسه اثرمصرف تریاک در دوران حاملگی وشیر دهی برسطح افسردگی فرزندان در دو گروه مورد مطالعه 

مراکز درمانی و بهداشتی

BDNF:فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز، از خانواده فاکتورهای رشد  عصبی می باشد که در فرایند رشد ،حفظ و بقاء سلولهای عصبی شرکت دارد ،علاوه بر این در فرایند های رفتاری نیز شرکت دارد .

کورتیکوسترون: کورتیکوسترون (Corticosterone) یک هورمون کورتیکواستروئیدی است. این هورمون در قشر غده آدرنال پستانداران از جمله جوندگان و انسان تولید می شود. در جوندگان مثل موش، کورتیکوسترون گلوکوکورتیکوئید اصلی بدن است.

تجربی Experimental study

فرزندان متولد  شده از مادران معتاد و سالم موش صحرایی نژاد ویستار سفید

با استناد به مطالعات دیگر حجم نمونه 12 سر موش ماده مادر و حداقل 12 سر نوزاد نر در هر گروه در نظر گرفته شده است.

نمونه گیری از نوع تصادفی ساده و یکسو کور می باشد و حیوانات به طور کاملاً تصادفی به 2 گروه تقسیم می شوند.

سنجش غلظت هورمون ها با استفاده از روش الایزا انجام خواهد شد. اندازه گیری رفتار حیوانات نیز از طریق مشاهده صورت می گیرد.

در این مطالعه مجموعاً از 24 سر موش ماده، نژاد ویستار سفید در محدوده وزنی 200-220 گرم استفاده می شود. موش‌ها در شرایط محیطی کنترل شده در حیوان خانه مرکز تحقیقات حیوانات آزمایشگاهی با دسترسی آزاد به آب و غذا، چرخه 12 ساعت تاریکی- روشنایی و درجه حرارت 2±22 نگهداری خواهند شد. انتخاب موش‌های صحرایی به روش تصادفی ساده خواهد بود و به 2 گروه 12 تایی تقسیم می شوند.

2 گروه به قرار زیر در این مطالعه استفاده خواهد شد:

1)         گروه کنترل: مادر در این گروه هیچ مداخله ای را تجربه نمی کنند.

2)         گروه دریافت کننده تریاک: مادر حیوانات این گروه در طی دوره حاملگی و شیردهی به طور تجربی معتاد خواهند شد.

            جهت ایجاد حاملگی 3 حیوان ماده با 2 حیوان نر در یک قفس نگهداری خواهند شد. سپس هر روز صبح از واژن حیوانات ماده جهت پیدا کردن اسپرم اسمیر گرفته خواهد شد و حیوانات ماده ای که تست اسپرم آنها مثبت باشد به قفس دیگری انتقال داده خواهند شد. جهت ایجاد وابستگی و اعتیاد، از روش حل کردن تریاک در آب آشامیدنی حیوانات با دوز افزایش یابنده استفاده خواهد شد(27).

تریاک تهیه شده توسط دستگاه GC-mass spectrometry  جهت تعیین ترکیبات ارزیابی خواهد شد(28).

  در 48 ساعت اول از دوز mg/ml 0.1 ، 48 ساعت دوم دوز mg/ml 0.2، 48 ساعت سوم از دوز mg/ml 0.3  و 48 ساعت چهارم از دوز mg/ml 0.4 و دوز mg/ml 0.4 تا انتهای مطالعه ادامه خواهد یافت (27) .

وابستگی به تریاک 10 روز قبل از فرآیند جفت گیری حیوانات آغاز می شود و تا پایان شیر دهی (روز 21 پس از زایمان) ادامه خواهد یافت.

در روز اول پس از زایمان(PD1) نوزادان از نظر جنسی بررسی خواهند شد و سپس وزن شده وبا مادر خود تا پایان شیردهی در قفس می مانند  (PD21).

پس از پایان شیردهی توله ها  با توجه به جنس جدا شده و به صورت  5 تایی در قفس ها قرار خواهند گرفت.

این مطالعه بر فرزندان نر انجام خواهد شد زیرا تغییرات هورمونی بر پاسخ های تست های رفتارهای فرزندان ماده تاثیر می گذارد (29).

نیمی از فرزندان نر وارد مرحله مطالعه 25 روزه (مطالعه بر حیوان نوجوان) و نیم دیگر وارد مرحله مطالعه 8 هفته (مطالعه بر حیوان بالغ) خواهند شد (30) .

تست های رفتاری در روز پایانی هر مرحله انجام خواهد شد(برای حیوانات نوجوان در سن 25 روزگی و برای حیوانات بالغ پایان سن 8 هفتگی).  این تست ها شامل آزمون میدان باز (open field test) ، تست تعامل اجتماعی (social interaction test)  و تست شنای اجباری ( (FST) forced swim test) می باشد.

تصویر دستگاه آزمون میدان باز

آزمون  میدان باز (OFT)

              این آزمون برای اندازه گیری  فعالیت حرکتی و میزان اضطراب استفاده می‌شود (31).وسیله این آزمون از جعبه‌ای با ابعاد 120×120 و دیواره‌هایی به ارتفاع cm50 تشکیل‌شده است.کف جعبه توسط رسم خطوط به 16 مربع مساوی تقسیم‌شده و سپس یک مربع با ابعادcm 30×30 در مرکز آن  رسم می‌شود.پیش از شروع آزمایش‌ها ،حیوانات برای خوگیری با محیط آزمایش در دو روز متوالی قبل از آزمایش و هرروز به مدت 5 دقیقه در داخل جعبه قرار می‌گیرند. در روزهای آزمایش حیوانات داخل قفس‌هایشان تا محیط آزمایش جابجا. سپس حیوان دریکی از چهارگوشه  جعبه قرار می‌گیرد و مدت 5 دقیقه اجازه فعالیت داده می‌شود .در پایان 5دقیقه آزمون حیوان به قفس خود برگردانده می‌شود و کف جعبه با الکل 70%تمیز می‌شود تا خشک‌شده و سپس آزمون بعدی انجام می‌گیرد.

< >رفتارهای اندازه‌گیری شده و نحوه محاسبه امتیازات در آزمون میدان باز (32-36) :عبور از خط:تعداد عبور حیوان از هر خط با چهار اندام

تعداد ورود به مربع مرکزی :تعداد ورود حیوان به مربع مرکزی با چهار اندام

مدت حضور در مربع مرکزی:مدت‌زمانی که حیوان در مربع مرکزی سپری می‌کند.

تعداد ایستادن : تعداد دفعاتی که حیوان بر روی اندام‌های عقبی می‌ایستد.

کشش دادن بدن:تعداد دفعاتی که حیوان سر و شانه‌هایش را ابتدا به جلو کشیده و سپس به‌جای اول بازمی‌گرداند.

بی‌حرکت بودن:مدت‌زمانی که حیوان کاملاً بی‌حرکت است.

ادرار کردن:تعداد قطرات (تجمعات مایع ادرار)یار گه‌های ادرار

دفع مدفوع:تعداد قطعات مدفوع تولیدشده

آزمون OFT به‌طور همزمان رفتارهای حرکتی ،اکتشافی و اضطرابی را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.تعداد عبور از خطوط و ایستادن بر اندام‌های عقبی برای ارزیابی هر سه رفتار استفاده می‌شوند و برای ارزیابی رفتارهای شبه افسردگی اختصاصی هست.افزایش امتیاز این رفتارها نشان‌دهنده افزایش رفتار تحرک و اکتشاف و کاهش افسردگی است.

تعداد ورود به مربع مرکزی و مدت‌زمان حضور در این مربع جهت ارزیابی رفتار اکتشافی و اضطراب استفاده می‌شود.افزایش تعداد و مدت این رفتار نشان‌دهنده سطح بالای رفتار اکتشافی  و سطح پایین اضطراب است..دفع ادرار و مدفوع نشان‌دهنده اضطراب در جوندگان است و افزایش دفعات آن‌ها نشان‌دهنده سطح بالای اضطراب است.

آزمون تعامل اجتماعی (Social interaction test)

               برای انجام آزمون تعامل اجتماعی (37-39) یک جفت حیوان هم جنس داخل جعبه ای (50×50×46 cm) قرار خواهند گرفت.

هر موش به طور تصادفی با یک موش نا آشنا که از یک گروه می باشند داخل جعبه قرار خواهند گرفت. هرموش در گوشه مقابل هم در جعبه رها خواهند شد  و تعاملات اجتماعی آنها به مدت ده دقیقه توسط دوربین فیلم برداری ضبط و بعد بررسی خواهد شد.

مدت زمان و تعداد رخ دادن رفتارهای اجتماعی زیر بررسی خواهد شد (37-39).

بو کشیدن اجتماعی (social sniffing): شامل بو کشیدن بخش های مختلف بدن موش دیگر به غیر از ناحیه تناسلی.

نظافت تناسلی (genital grooming): بو کشیدن ناحیه تناسلی حیوان دیگر.

تعقیب کردن (following): تعقیب حیوان دیگر در حالی که بینی با بدن موش دیگر تماس داشته باشد.

حمله کردن (attack): شامل گاز گرفتن، کشتی گرفتن، خیز و جهش تهاجمی به موش دیگر.

قرار گرفتن زیر یا بر بالای حیوان دیگر (mounting, and crawling).

تست شنای اجباری:

           ایﻦﺗﺴﺖیکیازﻣﻌﺘﺒﺮﺗﺮیﻦورایﺞﺗﺮیﻦﺗﺴﺖﻫﺎیﺣیﻮاﻧیﺑﺮایﺑﺮرﺳیاﻓﺴﺮدﮔیﻣیﺑﺎﺷـﺪ (40, 41). ﺑـﺮاﺳـﺎسﻧﻈﺮیﺔدرﻣﺎﻧﺪﮔیآﻣﻮﺧﺘﻪﺷﺪةﻣﺎرﺗیﻦﺳـﻠیﮕﻤﻦدرﺻﻮرﺗیکﻪﺣیﻮان در معرض اﺳﺘﺮسﻣﺪاومﻗﺮارﮔیﺮد و راه ﮔﺮیﺰی ازآنﻧﺪاﺷﺘﻪﺑﺎﺷﺪ،رﻓﺘﻪرﻓﺘﻪ اﻣیﺪ ﺑﻪﮔﺮیـﺰ از ایﻦ ﺷﺮایﻂ را از دﺳﺖ داده و تحرک و ﻓﻌﺎﻟیـﺖ ﺧـﻮد را ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻣیﻧﻤﺎیﺪ و درﻣﺎﻧﺪه و ﺑیﺣﺮکﺖ ﻣـیﮔـﺮدد (41).روش آزﻣﺎیﺶ ﺑـﻪ ایـﻦ ﺻـﻮرت است کهcm35  از ظرف شیشه‌ای استوانه‌ای  با ارتفاعcm50و قطر cm 40از آب 2±22درﺟﻪ ﭘﺮ و به‌صورت انفرادی از ارتفاع   cm 20 ﺑـﻪﻣﻼیﻤـﺖدرون آب قرار داد ه می‌شوند  . درایﻦﺷﺮایﻂ،ﺣیﻮاﻧﺎتﺑـﺮایﺣﻔـﻆﭘﺎیـﺪاریﺧﻮددرآبﺷﻨﺎ ﻣیکنند. ﭘـﺲازﻣـﺪﺗی،ﺣیﻮاﻧـﺎت با ﻗﻄﻊﺣﺮکﺎت دﺳﺖ و ﭘﺎیﺧﻮد از ﺗﺤﺮک و ﻓﻌﺎﻟیـﺖ ﺑـﺎزﻣیﻣﺎﻧﺪﻧﺪکﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺮاردادی ﺑـﻪ آن ﺑـی ﺣﺮکـﺖﺷـﺪن (Immobility)  میﮔﻮیﻨــﺪ . برای اندازه‌گیری مدت‌ زﻣــﺎنﺑیﺣﺮکﺘی، مدت‌زمان بی‌حرکتی حیوان در ﻃـی یـک ﻣﺤﺪودة زﻣﺎﻧی ﻣﺸﺨﺺﺗﻮﺳﻂکﺮوﻧﻮﻣﺘﺮ ﺛﺒﺖ ﻣـیشود . در ایــﻦ ﺣﺎﻟــﺖ، اﻓــﺰایﺶ زﻣــﺎن ﺑــیﺣﺮکﺘــی را ﻣﻌــﺎدل ارزیﺎﺑیﻣیﺷود.ﺷــﺮایﻂﻣﺤــیﻂﺑــﺮایﺗﻤــﺎمﮔــﺮوهﻫــﺎیکﺴــﺎن و زمان آزمایش شنای اﺟﺒﺎری 5دقیقه می باشد.

بلافاصله پس از انجام تست های رفتاری نمونه خون از قلب حیوانات گرفته شده و در لوله های سرد جمع آوری می شود،وسپس درسانتریفوژ 3000دور در30 دقیقه قرار خواهیم داد. سرم در 70-درجه سانتیگراد برای اندازه گیری هورمون ها (Corticosterone , BDNF) نگهداری می شود.

برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار Spss استفاده خواهد شد. ابتدا توزیع نرمال داده ها با آزمون کولموگروف-اسمیرنوف بررسی شده و در صورت نرمال بودن از آزمون t نمونه های مستقل (Independent Samples T) استفاده خواهد شد و در صورت نرمال نبودن توزیع از معادل ناپارامتری این آزمون یعنی آزمون یو من-وینتی (Mann-Whitney U) استفاده می شود. مقادیر P کمتر از 0.05 معنی دار در نظر گرفته خواهد شد.

در طول مطالعه بر اساس پروتوکل کار با حیوانات آزمایشگاهی رفتار شده وانجام کار به تایید کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان خواهد رسید. همچنین چک لیست کار با حیوانات آزمایشگاهی مصوب وزارت متبوعه تکمیل و پیوست می شود

تهیه کیت های لازم

تریاک، حاملگی، رفتار

Opium, pregnancy, behavior

1.            Khalsa J, Gfroerer J. Epidemiology and health consequences of drug abuse among pregnant women. Semin Perinatol. 1991;15(4):265-70.

2.            Singer M. Drugs and development: the global impact of drug use and trafficking on social and economic development. International Journal of Drug Policy. 2008;19(6):467-78.

3.            Finnegan LP, Reeser DS, Connaughton JF. The effects of maternal drug dependence on neonatal mortality. Drug and alcohol dependence. 1977;2(2):131-40.

4.            Fodor A, Tímár J, Zelena D. Behavioral effects of perinatal opioid exposure. Life sciences. 2014;104(1):1-8.

5.            Hunt RW, Tzioumi D, Collins E, Jeffery HE. Adverse neurodevelopmental outcome of infants exposed to opiate in-utero. Early human development. 2008;84(1):29-35.

6.            Yanai J, Huleihel R, Izrael M, Metsuyanim S, Shahak H, Vatury O, et al. Functional changes after prenatal opiate exposure related to opiate receptors' regulated alterations in cholinergic innervation. International journal of Neuropsychopharmacology. 2003;6(3):253-65.

7.            Kandall SR, Gaines J, Habel L, Davidson G, Jessop D. Relationship of maternal substance abuse to subsequent sudden infant death syndrome in offspring. The Journal of pediatrics. 1993;123(1):120-6.

8.            Klausz B, Pinter O, Sobor M, Gyarmati Z, Furst Z, Timar J, et al. Changes in adaptability following perinatal morphine exposure in juvenile and adult rats. European journal of pharmacology. 2011;654(2):166-72.

9.            Ahmed HAM, Ahmed SM, El Gawish E, Alanwar AM, Ibrahem M. Effects of Opium Addiction on Some Biochemical Parameters in Diabetic Rats. International Journal of Biochemistry Research & Review. 2016;10(3):1.

10.          Johnson K, Gerada C, Greenough A. Substance misuse during pregnancy. The British Journal of Psychiatry. 2003;183(3):187-9.

11.          Mirzaeipour F, Azdaki N, Mohammadi GA, Abbasi E. The Effects of Opium Addiction through Different Administration Routes on Inflammatory and Coagulation Factors. Journal of Kerman University of Medical Sciences. 2013;20(3):292-300.

12.          Thompson BL, Levitt P, Stanwood GD. Prenatal exposure to drugs: effects on brain development and implications for policy and education. Nature Reviews Neuroscience. 2009;10(4):303-12.

13.          Onoyovwe A, Hagel JM, Chen X, Khan MF, Schriemer DC, Facchini PJ. Morphine biosynthesis in opium poppy involves two cell types: sieve elements and laticifers. The Plant Cell. 2013;25(10):4110-22.

14.          Sobor M, Timar J, Riba P, Friedmann T, Kiraly KP, Gyarmati S, et al. Effects of opioid agonist and antagonist in dams exposed to morphine during the perinatal period. Brain research bulletin. 2011;84(1):53-60.

15.          Ghazavi A, Mosayebi G, Solhi H, Rafiei M, Moazzeni SM. Serum markers of inflammation and oxidative stress in chronic opium (Taryak) smokers. Immunology letters. 2013;153(1):22-6.

16.          Rozisky J, Laste G, de Macedo I, Santos V, Krolow R, Noschang C, et al. Neonatal morphine administration leads to changes in hippocampal BDNF levels and antioxidant enzyme activity in the adult life of rats. Neurochemical research. 2013;38(3):494-503.

17.          Skrabalova J, Drastichova Z, Novotny J. Morphine as a potential oxidative stress-causing agent. Mini-reviews in organic chemistry. 2013;10(4):367.

18.          Lu B, Nagappan G, Lu Y. BDNF and synaptic plasticity, cognitive function, and dysfunction.  Neurotrophic Factors: Springer; 2014. p. 223-50.

19.          Fanaei H, Karimian SM, Sadeghipour HR, Hassanzade G, Kasaeian A, Attari F, et al. Testosterone enhances functional recovery after stroke through promotion of antioxidant defenses, BDNF levels and neurogenesis in male rats. Brain research. 2014;1558:74-83.

20.          Zhang YT, Zheng QS, Pan J, Zheng RL. Oxidative damage of biomolecules in mouse liver induced by morphine and protected by antioxidants. Basic & clinical pharmacology & toxicology. 2004;95(2):53-8.

21.          Kodomari I, Wada E, Nakamura S, Wada K. Maternal supply of BDNF to mouse fetal brain through the placenta. Neurochemistry international. 2009;54(2):95-8.

22.          Koo JW, Mazei-Robison MS, Chaudhury D, Juarez B, LaPlant Q, Ferguson D, et al. BDNF is a negative modulator of morphine action. Science. 2012;338(6103):124-8.

23.          Fodor A, Zelena D, #xf3, ra. The Effect of Maternal Stress Activation on the Offspring during Lactation in Light of Vasopressin. The Scientific World Journal. 2014;2014:15.

24.          Bauer CM, Ebensperger LA, Leon C, Ramirez-Estrada J, Hayes LD, Romero LM. Postnatal Development of the Degu (Octodon degus) Endocrine Stress Response Is Affected by Maternal Care. Journal of experimental zoology Part A, Ecological genetics and physiology. 2016.

25.          Larsen CM, Grattan DR. Prolactin, neurogenesis, and maternal behaviors. Brain, behavior, and immunity. 2012;26(2):201-9.

26.          Domokos A, Mergl Z, Barna I, Makara GB, Zelena D. Congenital vasopressin deficiency and acute and chronic opiate effects on hypothalamo-pituitary-adrenal axis activity in Brattleboro rats. The Journal of endocrinology. 2008;196(1):113-21.

27.          Vahedian J, Mirshekari TR, Nabavizadeh F. Effect of opium dependency on secondary intention wound healing in a rat model: an experimental study. International wound journal. 2013;10(3):351-5.

28.          Sepehri G, Parsania S, Mousa-Al-Reza Hajzadeh TH, Sheibani V, Divsalar K, Shekarforoush S, et al. The effects of co-administration of opium and morphine with nicotine during pregnancy on spatial learning and memory of adult male offspring rats. Iranian journal of basic medical sciences. 2014;17(9):694.

29.          Klausz B, Pintér O, Sobor M, Gyarmati Z, Fürst Z, Tímár J, et al. Changes in adaptability following perinatal morphine exposure in juvenile and adult rats. European journal of pharmacology. 2011;654(2):166-72.

30.          Lipsky RH, Marini AM. Brain‐derived neurotrophic factor in neuronal survival and behavior‐related plasticity. Annals of the New York Academy of Sciences. 2007;1122(1):130-43.

31.          Babygirija R, Yoshimoto S, Gribovskaja-Rupp I, Bülbül M, Ludwig K, Takahashi T. Social interaction attenuates stress responses following chronic stress in maternally separated rats. Brain research. 2012;1469:54-62.

32.          Françolin-Silva AL, da Silva Hernandes A, Fukuda MTH, Valadares CT, Almeida SS. Anxiolytic-like effects of short-term postnatal protein malnutrition in the elevated plus-maze test. Behavioural brain research. 2006;173(2):310-4.

33.          O'Donnell KJ, Glover V, Holbrook JD, O'Connor TG. Maternal prenatal anxiety and child brain-derived neurotrophic factor (BDNF) genotype: Effects on internalizing symptoms from 4 to 15 years of age. Development and psychopathology. 2014;26(4pt2):1255-66.

34.          Tsuru J, Tanaka Y, Ishitobi Y, Maruyama Y, Inoue A, Kawano A, et al. association of BDNF Val66Met polymorphism with hPa and saM axis reactivity to psychological and physical stress. Neuropsychiatric disease and treatment. 2014;10:2123.

35.          Gross C, Zhuang X, Stark K, Ramboz S, Oosting R, Kirby L, et al. Serotonin1A receptor acts during development to establish normal anxiety-like behaviour in the adult. Nature. 2002;416(6879):396-400.

36.          Takahashi A, Tomihara K, Shiroishi T, Koide T. Genetic mapping of social interaction behavior in B6/MSM consomic mouse strains. Behavior genetics. 2010;40(3):366-76.

37.          Chen HH, Chiang YC, Yuan ZF, Kuo CC, Lai MD, Hung TW, et al. Buprenorphine, methadone, and morphine treatment during pregnancy: behavioral effects on the offspring in rats. Neuropsychiatric disease and treatment. 2015;11:609-18.

38.          Niesink RJ, van Ree JM. Short-term isolation increases social interactions of male rats: a parametric analysis. Physiol Behav. 1982;29(5):819-25.

39.          Porsolt RD. Animal models of depression: utility for transgenic research. Reviews in the Neurosciences. 2000;11(1):53-8.

40.          Kroczka B, Branski P, Palucha A, Pilc A, Nowak G. Antidepressant-like properties of zinc in rodent forced swim test. Brain research bulletin. 2001;55(2):297-300.