بررسی زمان سنجی و کارسنجی فعالیتهای بهورزان خانه های بهداشت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1395

روح خدمات مراقبت های اولیه  بهداشتی[1] در نظام شبکه بهداشتی و درمانی  ایران در محیطی ترین سطح ارایه خدمات آن یعنی خانه های  بهداشت که به وسیله بهورزان ارایه می شود، نهفته است .بهورزان از دیر باز نقش اساسی در موفقیت نظام  ارایه مراقبت های اولیه  بهداشتی و درمانی در کشور داشته اند . بهورزان ارایه دهنده گان خدمات چند پیشه ای هستند که مهارت های کافی برای ارایه خدمات بهداشتی و درمانی مخصوصا در زمینه سلامت کودکان و مادران ،مراقبت از بیماری ها وبهداشت محیط و... را دارند(1).

بهورز فردی بومی روستا با حداقل سطح تحصیلات پنجم دبستان یا سوم راهنمایی با تایید شورا و مردم روستا دارای  تعهد خدمت 30 ساله در خانه بهداشت روستا میباشد که پس  23 ماه آموزش نظری و عملی و قبولی در آزمون ها  در خانه بهداشت مشغول به کار میشود (2).در بحث وظایف بهورز بسیاری از خدمات بهورزان در روال معمول خدمات کارمندی نمی گنجد و اغلب در جریان زندگی و تماس روزمره بهورزان با مردم و خانواده روستایی انجام می شود (3). بسته های خدمتی بهورزان مبتنی بر شرح وظایف سازمانی آنها می باشد که اعم آنها عبارتند از شناسایی جمعیت جغرافیایی روستا، بهداشت و تنظیم خانواده ،شیوه های آموزش بهداشت ،بیماری های واگیر و غیر واگیر ، واکسیناسیون ،مراقبت های اطفال ،بهداشت حرفه ای و محیط و.... میباشد (4).

در ابتدا، برنامه کاری بهورز  به ازای هر 1000 نفر جمعیت روستایی سالانه نزدیک به 2500مراجعه بهداشتی و 8000 مراجعه برای کمکهای درمانی و 342 بازدید منزل و بررسی مکان های عمومی در نظر گرفته شد که با احتساب 300 روز کاری در سال تعیین و قابل اجرا بود و بهورز قادر به انجام تمامی وظایف محوله ی خود بود (3).

اما ادغام برنامه های متعدد در سالیان بعد، در بهورزی مانند ، برنامه بهداشت روان ، برنامه های تغذیه ، برنامه کودک سالم و.... باعث افزایش حجم کاری کاری بهورز و کاهش کیفیت کاری او شده است (5-7).

از طرف دیگر کیفیت ارایه خدمات سلامت به مراجعه کننده گان و بیماران به صورت مستقیم تحت تاثیر حجم کاری کارکنان در یک واحد می باشد که معمولا از سه روش برای اندازه گیری حجم کار استفاده میشود . <اندازه گیری فعالیت> ،<اندازه گیری حجم کاری> و< مطالعه زمان>  در روش نمونه گیری فعالیت نخست باید کار به فعالیت های یا اجزای متشکله آن تفکیک کرد ، سپس در فواصل از پیش تعیین شده بهورز  مورد مشاهده قرار گیرد و اجزای دقیق کاری که انجام می دهد ثبت شود (8).

در مطالعه امیری و همکاران  بر روی سرانه زمان فعالیت های بهورزان در خانه های بهداشت به این نتیجه رسیدند که میانگین کل فعالیت های روزانه بهورزان 4 ساعت 30 دقیقه میباشد(9).

کیفیت سیستم های بهداشتی، درمانی و عملکرد صحیح آن جزو عوامل تعیین کننده در رسیدن به اهداف مورد نظر بهداشتی و درمانی می باشد.در صورت پایین بودن کیفیت ارایه خدمات ،مدت زمان طولانی تری صرف رسیدن به اهداف میشود  و یا تحقق آنها را غیر ممکن می نماید .بنابر این بررسی کیفیت و وضعیت سیستم خدمات بهداشتی ما را نسبت به شناخت وضع موجود و اینکه ما در کجای مسیر رسیدن به اهداف هستیم کمک میکند(10).

از این رو بهبود مدیریت عملکرد کارکنان در سازمان ها موضوعی بسیار مهم است که همه افراد (مدیران و کارکنان)باید وظایف خود را در قبال آن به خوبی انجام دهند.در روش نمونه گیری کار محاسبه زمان صرف شده در انجام کار به راحتی با ثبت میزان  کار انجام شده در طول زمانی که نمونه گیری فعالیت ها صورت می گیرد انجام میشود اگر استاندارد دقیق تری لازم باشد باید به زمان تعیین شده آن دست زد. هدف از زمان سنجی تدوین استانداردی برای انجام فعالیت ها ست .زمان استاندارد زمانی است که یک کارمند با انگیزه متوسط برای انجام دادن کار صرف میکند .گام نخست در زمان سنجی شکستن کار به اجزایی است که با مشاهده قابل تفکیک می باشد .سپس استفاده از یک کرنومتر و طراحی یک فرم مناسب لازم است (11).

از جمله اهداف زمان سنجی و  کارسنجی می توان به مواردی همچون تعیین تعداد نیروی انسانی مورد نیاز ، تعیین هزینه نیروی انسانی درگیر خدمات، تعیین تعداد تجهیزات مورد نیاز ، تعیین حجم کاری وابسته به هر فرد ، تعیین برنامه زمانی فعالیت های کاری ، بررسی امکان ارائه خدمات جدید از نظر زمانی ،کاربرد دیگر در برنامه ریزی استراتژیک جهت اهداف خدماتی و تجزیه و تحلیل نتایج بدست آمده ، پرداخت های مالی و حقوقی به افراد و تعیین سیستم های تشویقی برای افراد، یک نواخت سازی و بالانس فعالیت های سیستم کاری ،حذف فعلیت های غیر مفید اشاره کرد.(12). همچنین با توجه به برنامه طرح تحول سلامت در مراکز بهداشتی درمانی یکی از اهداف این طرح بررسی لزوم تغییر در تعداد کارکنان ارائه کننده در خانه های بهداشت و پایگاه های بهداشتی با توجه به افزایش و تغییر در وظایف انجام شده توسط این گروه از کارکنان است(13).

با توجه به ضرورت ایجاد استاندارد زمانی و کاری که  مهمترین عامل ارتقای بهره وری و استفاده بهینه از جمیع امکانات و منابع موجود و کنترل صحیح و معقول فعالیت ها، و از انجایی که مطالعه ایی در این زمینه  بر روی بهورزان تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام نشده است لذا  پژوهش حاضر با هدف تعیین زمان سنجی و کارسنجی فعالیتهای  بهورزان  خانه های بهداشت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان  سال 1395 اجرا خواهد گردید. با توجه به اینکه یکی از اولویت های مهم طرح تحول نظام سلامت بررسی حجم کاری فعالیت های بهورزان است و از سوی دیگر فعالیت های کاری انجام شده توسط بهورزان طی سالها  دستخوش تغییراتی شده است لذا نیاز است که مطالعه ای زمینه ی بررسی نوع فعالیت کاری و مدت زمان هرفعالیت بهورزان  انجام شود که نتایج  آن برای مدیران شبکه بهداشتی، درمانی  و سیاست گذاران مورد استفاده قرار گیرد.

[1] Primary health care

1. اجزاء فرایند  واکسیناسیون و میانگین زمان انجام  آن در خانه بهداشت چگونه است؟
2. اجزاء فرایند  مراقبت کودک سالم و میانگین زمان انجام آن در خانه بهداشت چگونه است؟
3. اجزاء فرایند  تنظیم خانواده و  میانگین زمان انجام  آن در خانه بهداشت چگونه است؟
4. اجزاء فرایند  مراقبت زن باردار و میانگین زمان انجام  آن در خانه بهداشت چگونه است؟
5.  اجزاء فرایند  بیمار یابی فعال بیماری های شایع و میانگین زمان انجام  آن در خانه بهداشت چگونه است؟
6. اجزاء فرایند  انجام بازدیداز روستا و میانگین زمان انجام  آن در خانه بهداشت چگونه است؟
7. اجزاء فرایند  درمان های ساده و میانگین زمان انجام آن در خانه بهداشت چگونه است؟
8. اجزاء فرایند  بهداشت مدارس و میانگین زمان انجام آن در خانه بهداشت چگونه است؟
9. اجزاء فرایند  سرشماری جمعیتی و میانگین زمان انجام آن در خانه بهداشت چگونه است؟
10. اجزاء فرایند  ثبت اطلاعات در سامانه سیب وزارت بهداشت و  میانگین زمان  انجام آن در خانه بهداشت چگونه است؟
11. اجزاء فرایند  سایر فعالیت ها و  میانگین زمان انجام  آن در خانه بهداشت چگونه است؟
12. میزان زمان مورد نیاز انجام فعالیت های بهورز بر اساس فعالیت های واکسیناسیون ،مراقبت کودک سالم،تنظیم خانواده ،مراقبت زن باردار ،بیمار یابی بیماری های شایع ،بازدید  از روستا ،درمان های ساده ،بهداشت مدارس،سرشماری جمعیتی،ثبت اطلاعات در سامانه سیب وسایر فعالیت ها در خانه بهداشت چقدر است؟

تعیین زمان سنجی و کارسنجی فعالیتهای  بهورزان  خانه های بهداشت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان  سال 1395

تعیین اجزاء فرایند و میانگین زمان انجام  فعالیت های بهورز بر اساس فعالیت های واکسیناسیون ،مراقبت کودک سالم،تنظیم خانواده ،مراقبت زن باردار ،بیمار یابی بیماری های شایع ،بازدید  از روستا ،درمان های ساده ،بهداشت مدارس و سرشماری جمعیتی،سامانه سیب وسایر فعالیت ها در بهورزان تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1395.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان،مراکز بهداشت و سایر دانشگاه های علوم پزشکی

بهورز: 

تعریف نظری : بهورز فردی بومی روستا با حداقل سطح تحصیلات پنجم دبستان یا سوم راهنمایی با تایید شورا و مردم روستا دارای  تعهد خدمت 30 ساله در خانه بهداشت روستا میباشد که پس  23 ماه آموزش نظری و عملی و قبولی در آزمون ها   در خانه بهداشت مشغول به کار میشود

تعریف عملی: فردی که بر اساس آموزش های دیده شده در خانه بهداشت روستا اقدام به مراقبت های بهداشتی در روستا می نماید.

کارسنجی :

تعریف نظری :  شناسایی فرایندهای انجام کار، حجم فعالیت ها ومنابع در دسترس و نهایتا اختصاص ضرایب عملکرد به هر حوزه و فعالیت می تواند تعداد نیروی مورد نیاز در هر سازمان را تعیین نمود.(13)

تعریف عملی: سنجش میزان حجم هر واحد کار توسط فرد مسئول آن کار  

زمان سنجی: تکنیک های مختلف به منظور تعیین زمان لازم برای یک اپراتور واجد شرایط که کار مشخصی را درسطح کارایی معین انجام می دهد.(14)

تعریف عملی: میزان سنجش زمان انجام هر واحد کار توسط بهورز در خانه بهداشت 

این مطالعه از نوع توصیفی- مقطعی می باشد.

معیار ورود :اشتغال به  شغل بهورزی ،تمایل به همکاری ،داشتن سابقه کاری بین 5-15 سال

معیار خروج: حامله بودن بهورز خانم ، داشتن بیماری ومعلولیت موقت در هنگام اجرای طرح، سابقه کاری کمتر از پنج سال و ببشتر از 15 سال ، عدم تمایل به  همکاری

برای محاسبه حجم نمونه در این مطالعه ابتدا به صورت پایلوت میانگین زمان چند فرایند مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به زمان های به دست آمده و با استفاده از فرمول های زیر حجم نمونه 23 به دست آمد. 

S=3

Z=1.96

d=1

از آنجایی که در سال های اخیر مراکز بهداشتی بهورزان را بر اساس عملکرد به سه گروه ضعیف متوسط و قوی دسته بندی می  کنند، لذا برای افزایش دقت اطلاعات به دست آمده از مطالعه سعی خواهد شد بهورزان به صورت برابر از هر سه گروه وارد مطالعه شوند. بنابراین  با مراجعه به واحد گسترش شبکه ها معاونت بهداشتی، لیست نمره عملکرد بهورزان در خانه های بهداشت را دریافت کرده و بر اساس این لسیت و با توجه به حجم نمونه به طور تصادفی از هر گروه 8 بهورز انتخاب و وارد مطالعه خواهند شد.

داده ها از طریق چک لیست (پیوست یک)، مشاهده مستقیم و ثبت فعالیت های بهورزان در خانه های بهداشت  و محیط روستا در 4 روز کاری، توسط کرنومتر  انجام خواهد شد . چک لیست  مذکور شامل اطلاعات دموگرافیک و فعالیت های بهورزان و جزئیات آنها می باشد. در این مطالعه پزوهشگران از روش مشاهده مستقیم جهت جمع آوریی داده های موجود استفاده خواهند کرد. به نحوی که تمام فعالیت های انجام شده توسط بهورز از سوی پژوهشگران مشاهده و ثبت خواهد شد ( پیوست دو). چک لیست خود اظهاری میانگین زمان انجام  فعالیت ها از دیدگاه بهورز که به منظور جلوگیری از مخدوش شدن  زمانسنجی در پایان کار به بهورز داده می شود.( پیوست سه).

پس از تصویب طرح در کمیته تحقیقات دانشگاه و کسب مجوز های لازم، پژوهشگران با مراجعه حضوری به خانه ها ی بهداشت ، ابتدا در جهت افزایش مشارکت و همکاری  بهورزان به انها در مورد اهداف طرح توضیح خواهند داد و فرم رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش برای آنها تکمیل خواهد شد و سپس عمل زمان سنجی و کارسنجی را در 4 روز کاری،  برای هر وظیفه در موقیعت های مختلف  3 بار عمل زمان سنجی    کارسنجی  به صورت مشاهده مستقیم و استفاده از کرنومتر انجام می گیرد تا از تورش های احتمالی جلوگیری شود.لازم بذکر است، تمام فعالیت های بهورزان در خانه های بهداشت ثبت خواهد شد اما اگر زمان مراجعه پژوهشگران به خانه بهداشت آن وظیفه انجام نشود، پژوهشگران برای ثبت زمان سنجی در زمان مناسب دوباره به آن خانه بهداشت مراجعه خواهند کرد. مراکزی که دو بهورز در آن مشغول به کار بودند ، عمل زمان سنجی توسط دو پژوهشگر انجام می شود.برای مثال : هنگامی  که کودک برای تلقیح  واکسن  به خانه بهداشت  مراجعه می کند، از لحظه ورود و  ثبت تاریخ بر روی کارت واکسن کودک  تا انتهای تلقیح واکسن و دادن آموزش های لازم در زمینه جلوگیری از عوارض  واکسن تمام جزییات مشاهده  و زمان سنجی خواهد شد.مشاهده گران بدون هیچ گونه دخالتی در امور بهورز عمل زمانسنجی و اجرای کار های بهورز را ثبت می کنند. از آنجایی که حضور فرد مشاهده گر می تواند به عنوان یک عامل مخدوش کننده به حساب آید، مشاهده گران هر خانه بهداشت را به مدت 4 روز و هر روز به مدت زمان ساعت کاری مورد بررسی قرار میدهند که با گذشت زمان اثر مخدوش کنندگی تا حدودی از بین برود.  متغیر های مورد بررسی در این پژوهش فعالیت های عمده و روزانه بهورزان  در 10 مرحله  می باشد.

1. ابتدا لیستی از فعالیت های مصوب  بهورزان در خانه های بهداشت و محیط روستا  بر گرفته از گسترش شبکه معاونت بهداشتی دانشگاه تهیه میشود : فعالیت های عمده ی بهورز  از طریق لیست مصوب گسترش شبکه معاونت بهداشتی دانشگاه  تهیه خواهد شد.
2. زمان سنجی فعالیت های بهورزان توسط کرنومتر  محاسبه میشود : این مرحله از طریق stop watch   و مشاهده فعالیت های  کارمند مربوطه توسط فرد زمان سنج در دو فاز انجام شد. حضور در واحدی که بهورز مورد نظر فعالیت میکند :مشاهد و زمان سنجی لیست فعالیتهای از پیش تعیین شده با استفاده از کرنومتر (حداقل 6 بار برای هر فعالیت)

2- پیش بینی زمان لازم برای انجام دادن هر فعالیت .سه نوع زمان سنجی فعالیت های بهورز مورد نظر به شرح زیر برآورد خواهد شد :

الف: زمان خوش بینانه OT  optimistic time)): این زمان با دید خوشبینانه و با فرض موجود بودن کلیه عوامل و منابع لازم برای فعالیت مورد نظر پیش بینی میشود .زمان خوش بینانه از طریق مشاهده و زمان سنجی فعالیت ها در بهترین شرایط ،توسط فرد زمان سنج و همچنین مصاحبه با بهورز مربوطه به دست می آید

ب: زمان محتمل :MLT  (most likely time ): احتمال انجام فعالیت مورد نظر در این زمان بیشتر از دیگر زمانهاست .زمان بسیار محتمل همان زمان معمول انجام فعالیت های بهورز است که در تکرار های متعدد مشاهده و زمان سنجی فعالیت ها به دست می آید.

ج: زمان بد بینانه: PT  (Pessimistic)  این زمان با دید بد بینانه و به فرض اینکه منابع در شرایط و امکانات نامساعد باشد ،براورد میشود .زمان بد بینانه از طریق مشاهده و زمان سنجی فعالیت ها در بد ترین شرایط ،توسط فرد زمان سنج و همچنین مصاحبه با کارمند به دست می آید . برای براورد زمان های فوق ،علاوه بر موارد یاد شده ،از مطالعات انجام شده ،استاندار های زمانی و و افرادی که با فعالیت های موردنظر آشنایی دارند نیز استفاده شده است .

زمان مورد انتظار : ET (Expectedm time) : فرمولی که برای محاسبه زمان مورد انتظار به کار رفته است ، به شرح زیر است

بیکاری مجاز : برای مشخص کردن بیکاری های مجاز به 'زمان مورد انتظار برای هر فعالیت ' مقادیری اضافه خواهد گردید برای بعضی از فعالیت ها که در هر دوره تکرار نمی شود و مواردی دیگر از قبیل تاخیر غیر منتظره و خسنگی ها باید به زمان مورد نظر به طور آگاهانه مقادیری اضافه کرد.به این زمان های اضافه شده بیکاری های مجاز یا Allowances گویند .ضرایب بیکاری های مجاز به صورت عددی بین صفر و یک بیان میشود که عدد صفر به معنی کمترین نیاز به مهارت و یا کمترین سختی کار بوده و عدد یک به معنای بیشترین نیاز به مهارت و یا بیشترین سختی کار می باشد .بیکاری های مجاز ناشی از نیاز های شخصی این نوع الونس به منظور رفع احتیاجاتی از قبیل نظافت شخصی ، نماز نوشیدن آب و اجابت مزاج در نظر گرفته میشود .به عبارتی زمان مورد انتظار برای این نوع الونس بین چهار تا هشت در صد زمان مورد انتظار برای هر فعالیت در نظر گرفته میشود .یعنی روزانه تقریبا 20تا 30 دقیقه را به خود اختصاص می دهد .

بیکاری های مجاز به دلیل خستگی : در کار هایی که به تلاش بدنی یا فکری سنگین نیاز دارند ،این نوع الونس به منظور رفع خستگی به 'زمان مورد انتظار برای هر فعالیت ' افزوده میشود الونس خستگی به شش عامل شدت تلاش فکری ،وضعیت استقرار در هنگام کار ،سر و صدا ،خستگی چشم و شرایط محیط تقسیم میشود

بیکاری های مجاز ناشی از تاخیر: تاخیر ممکن است به صورت غیر منتظره و یا منتظره باشد، به عبارت دیگر حوادث قابل پیش بینی و غیر منتظره خارج از عناصر کار، می توانند باعث تاخیر در کار شوند که به آنها بیکاری های مجاز ناشی از تاخیر می گویند (15).

عقد قرار داد پرسنلی: بعد از زمان سنجی تمام فعالیت های مورد مطالعه و بدست آوردن ضرایب الونس های هر یک از فعالیت ها ،تمام مواردی که اندازه گیری  و ثبت شده اند، مورد بررسی و تایید بهورز مربوطه قرار خواهد گرفت.

تعیین ضریب نهایی: ضریب نهایی با توجه به رابطه ی زیر برای هر فعالیت محاسبه خواهد شد .

ضریب نهایی =1+ الونس مربوط به هر فعالیت (مجموع الونس های چهار گانه برای هر فعالیت )

محاسبه زمان تعدیل شده : زمان تعدیل شده با توجه به رابطه ی زیر برای هر فعالیت محاسبه خواهدشد .

زمان تعدیل شده = زمان مورد انتظار برای هر فعالیت * ضریب نهایی برای هر فعالیت

بعد از محاسبه زمان تعدیل شده برای هر فعالیت این زمان در تعداد دفعات تکرار آن فعالیت در طول یک ماه ضرب می شود و کل زمان اختصاص یافته به یک فعالیت در طول یک ماه به دست خواهد آمد.

محاسبه واحد های کاری :به صورت قرار دادی در مطالاعت مرتبط هر ده دقیقه را یک واحد کاری در نظر میگیرند بنابر این تعداد واحد کاری = تعداد واحد تعدیل شده ماهانه ی هر فعالیت تقسیم بر عدد 10

تعیین کل حجم کار بهورز: حجم کار برای شغل مورد مطالعه برابر است با کل تعداد واحد های کاری مربوطه ،تقسیم بر حداقل واحد کاری مورد انتظار در ماه برای هر نفر(15)

تعیین تعداد واحد: در پایان تعداد کل واحد های کاری بهورز محاسبه میشود.

برای توصیف داده هایی مانند مانند میانگین، انحراف معیار و درصد فراوانی استفاده می شود.استفاده از  آزمون های پارامتریک و  نا پارامتریک  شامل تی مستقل، آنالیز  واریانس یک طرفه و..... مرتبط با ماهیت داده ها استفاده می شود. مجموعه آمارهای توصیفی و تحلیلی با کمک نرم افزار SPSS ورژن 19 انجام خواهد شد.

کدهای 1،2،3،4،5،7،8،11،12،13،14،15،16،17،19،25،27،28،29 و 31  از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران مد نظر است که شامل موارد زیر است :

1-    هدف اصلی هر پژوهشباید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. 
2-    در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.
3-    پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیهپذیر است که منافع بالقوهی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای  آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهدهی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایشکنندهی پژوهش از جمله کمیتهی اخلاق در پژوهش است. 
4-    مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینهی پایینتر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود. 
5-    قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنیها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.
7-    اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوهی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود. 
8-    طراحی و اجرای پژوهشهایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهشهای قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

11. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    

12. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

15.  پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.

16. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

19. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

25-    پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد. 

27-    در پایان پژوهش، هر فردی که بهعنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود.

28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29-    نحوهی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی  پژوهش باشد. 

31. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

عدم همکاری بعضی بهورزان  که  در این صورت یا بهورز با کمک مسئولین ما فوق توجیه شده و یا یک بهورز از خانه بهداشت  دیگر  جایگزین وی خواهد شد.

عدم حضور بهورز در زمان مراجعه پرسشگر در خانه بهداشت،که  می توان با هماهنگی قبلی این مشکل را بر طرف کرد.

کارسنجی، زمان سنجی، بهورز

1-Rahbar M. Primary health care in Islamic Republic of Iran. Ministry of Health and MedicalEducation; 2009: 23-28. (in Persian)

2-پیله رودی ،سیروس،شبکه بهداشت و درمان شهرستان،ویرایش سوم ،انتشارات رضویه ،چاپ اول 1385

3-پیله رودی ،سیروس،شبکه بهداشت و درمان شهرستان،چاپ دوم،صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)،تابستان 1378 صفحه74-77

4- Education Center for Network Development and Health Promotion of Ministry of Health and Medical Education. Regulations of training of health workers 2009; 8-18: 40-55 (in Persian)

5-Tairi F, Asgharnejad Farid AA, Bolhari J, Ghazizade A. Evaluation of mental health program integration into the primary health care system of Sanandaj district. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology. 2007 Feb 15;12(4):403-9.

6- جورابچی زینت, رنجکش فاطمه, آصف زاده سعید, لای مون سان. تاثیر مراقبت های ادغام یافته سلامت مادران بر میزان عوارض بارداری و زایمان در استان قزوین (89-1386).‎

7- تاج الدینی فاطمه, دلبرپوراحمدی شهناز, اهدایی وند فرناز, مقیمی دهکردی بیژن, فرسار احمدرضا, ترکمن نژاد شریف. ارزیابی برنامه مراقبت های ادغام یافته کودک سالم در مراکز بهداشتی درمانی شهری تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی (92-1391).‎

8- یوسفی, احمدی, فضایلی. مدیریت مبتنی بر عملکرد کارکنان: کاربرد یک مدل زمان سنجی و کارسنجی در بیمارستان. پیاورد سلامت. 2014 May 15;8(1):79-89.‎

9- Amiri M, Chamani R, Bagheri H, Sadeghian F, khosravi A. Cost Analysis and Per capita Performance of the Staff Working in Hygiene Sectors of Shahroud University of Medical Sciences . Horizon Med Sci . 2012; 18 (1) :75-81

10-Mosleh A, Rezaei M. Evaluation of Drug Prescription to under-5-year-old Children by Junior Paramedics in Rey City (2002). Journal of Kermanshah University of Medical Sciences (J Kermanshah Univ Med Sci). 2007 Jul 7;11(2).

11-Hals F & Humphrey J. Improving productivity and its benefits. Translated by: Danesh H & Khalili Shurini S. Tehran: Alghadir; 1995: 60-77[Book in Persian].

12-Arab M, Yousefi M. Estimating the number of needed personnel in admission department of Children's Medical Center affiliated with Tehran University of medical sciences using work and time Measurement. Hospital. 2010 Feb 15;8(3):19-26.

13-  avalable in:  http://health.behdasht.gov.ir/uploads/gozaresh_tahavol94.pdf

14-فراحی. کارسنجی و برآورد منابع انسانی با رویکرد افزایش بهره وری در موسات فرهنگی با تاکید بر فرایندها و شیوه های انجام کار. Inکنفرانس بین المللی ابزارها و تکنیک های مدیریت 2015 Feb 24.‎

15-Fakhri A, Rajabi Z. the Workload of a midwife in various types of task division in a Health Post. 2014; 12 (9) :850-857

15- Mobaraki H, Danesh Dehkordi N & Najafi M. Brief report on the systematic reform of economic management plan for hospitals. Available at: http://www.bmsu.ac.ir/handlers/ Download.ashx?Type=Art&File=9ebf817ae2674aa69af8d55da9b0a24c%23gozaresh.pdf. 2006.

16-Amiri M, Chamani R, Bagheri H, Sadeghian F, khosravi A. Cost Analysis and Per capita Performance of the Staff Working in Hygiene Sectors of Shahroud University of Medical Sciences . Horizon Med Sci . 2012; 18 (1) :75-81

سن.........سال                                 جنس:  مرد□           زن□     

   تاهل : مجرد□                متاهل□                    همسر طلاق و فوت شده□    

تحصیلات: دبستان  □    راهنمایی□       دیپلم□               فوق دیپلم□                 لیسانس□   

سابقه کار کمتر از 5 سال□  بین 5-10 سال□  بین 10-15 سال□   بیشتر از 15 سال □

وضعیت سکونت : بومی و مقیم□ غیر بومی و مقیم□ غیر بومی ،غیر مقیم□

جمعیت تحت پوشش: کمتر از 1000نفر □         بین  1000تا 1500نفر □           بین 1500 تا 2500   

بیش از 2500□

با تشکر از همکاری شما

هدف پژوهش به مشارکت کنندگان توضیح داده خواهد شد

ندارد

به مشارکت کنندگان در مورد مزایای طرح توضیحاتی داده خواهد شد

ندارد

در نظر گرفته شده است

بودجه پژوهشی 

نیاز نیست

 اطلاعات افراد شرکت کننده محرمانه تلقیی  میشو د

داوطلبانه 

افراد شرکت کننده در طرح در هز زمان در طول اجرای طرح مجاز به انصراف از طرح می باشند 

در ابتدای پرسشگری در مورد اهداف  طرح و داوطلبانه بودن شرکت در پژوهش  به بهورز توضیح داده میشود  برای بهورزان فرم رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش در دو نسخه ( نسخه پژوهشگر و نسخه ی دیگر  برای بهورز )  تکمیل خواهد شد .