مقایسه ی میزان PH و CRP بزاق در سیگاری غیر فعال 15_12 سال با گروه کنترل

 حدود 85_65% استعمال دخانیات جهان را سیگار کشیدن تشکیل میدهد و حدود80_20%جمعیت جهان در معرض دود سیگار می باشند. براساس آمار2006 سازمان بهداشت جهانی 42/9% کودکان ایرانی در معرض دود سیگار هستند.مضرات دود سیگار محیطی تقریبا برابر با سیگاری بودن فعال بوده و در این بین کودکان که در سال های اولیه ی رشد خود هستند آسیب پذیری بیشتری نسبت به بزرگسالان دارند(1).

 استفاده از سیگار موجب می شود تعداد زیادی مواد شیمیایی سمی از طریق حفره ی دهان به سیستم بیولوژیکی بدن وارد شوند.این ترکیبات خطرناک ممکن است در دهان باعث مشکلات لثه ،پوسیدگی دندان و بیماری های دیگر بافت دهانی شوند(2). بزاق نخستین مایع بیولوژیکی است که در معرض دود سیگار قرار میگیرد(3) .که تغییرات عمده را نشان خواهد داد که در بسیاری از موارد ردیابی این تغییرات می تواند در تشخیص و پیگیری مشکلات بعدی مفید واقع شود.(2)

بزاق نقش مهمی در حفظ و نگهداری بهداشت دهان و دندان داشته و هر گونه تغییری در کمیت و کیفیت آن می تواند تاثیر بارزی بر سلامت دهان بگذارد(4). هم چنین نقش مهم بزاق کنترل PH دهان است(5) .PHبزاق توسط سیستم اسید کربونیک/بی کربنات_سیستم فسفات و سیستم پروتئین تنظیم می شود (6).انحلال ترکیبات معدنی دندانها درPHهای کمتر از 5/6 % نه تنها استحکام دندانها و لثه ها را کاهش میدهد بلکه فعالیت آنزیم های بزاقی را از طریق تغییر ماهیت ساختمان پروتئین آنها ،به شدت تحت تاثیر قرار میدهد(2).پروتئین cواکنشی یک پروتئین پلاسمایی حساس به التهاب در انسان است که ژن آن روی کروموزوم یک است (7). که در کبد در پاسخ به فاکتورهایی که از آدیپوسیت ها آزاد می شود ساخته میشود (8). قبلا تنها به عنوان مارکر التهاب در عفونت ها و بیماری های التهابی مورد استفاده قرار می گرفت(7).بطوریکه با اتصال به فسفوکولین(لیپید موجود در غشای سلول)موجود در سطح سلول های باکتریال موجب فعالسازی سیستم کمپلمان میشود(8).اما اخیرا مشخص شده است کهCRP نقش کلیدی در آترواسکلروز دارد.بطوریکه افزایش میزان آن به بیش از2/1 میلی گرم بر لیتر احتمال بیماریهای قلبی را افزایش میدهد(9). هم چنین مطالعات فراوانی عنوان کرده اند که بین آترواسکلروز قلبی و بیماری پریودنتیت و حمله های قلبی و سکته ارتباط وجود دارد هرچند که هنوز علت و معلول این ارتباط مشخص نشده است(9).

بشتام و همکاران در سال 1382 طی مطالعه ای به بررسی مقایسه ی سطح سرمی CRP در افراد سیگاری فعال و غیرفعال با افراد غیر سیگاری پرداختند.نتایج نشان داد که میانگین سطح سرمی CRP در افراد سیگاری فعال  نسبت به دو گروه غیرفعال و غیرسیگاری بالاتر بود.اما اختلاف بین گروه سیگاری غیرفعال و غیرسیگاری معنی دار نبود(10).

مطالعه ی Azar و Richard در سال 2011  نشان داد که بین میزان دوز اکسپوژر و میزان CRP بزاق رابطه ی معنا داری وجود دارد.همچنین،میزان CRP بزاق در دو گروه passive smokers,active smokers تفاوت معنا داری نداشت ولی با افراد non smokers تفاوت داشت(11).

مطالعه یSirkala bhandry و همکاران در سال 2016 نشان داد که میزان PH در افراد passive smokers کاهش یافته است (12).

مطالعه ی قدیمی و همکاران در سال 1391 نشان داد که تغییرات PH بزاق در افراد سیگاری به طور متوسط 30% کاهش یافته است.تغییرات بزاق در افراد سیگاری تحت اثر سیگار ضعیف شده و موجب تغییر PHبزاقی گردیده است)2).

Metgud و همکاران در سال 2016نشان دادند که میانگین سطوح سرمی و بزاقی CRP  در بیماران مبتلا به ضایعات پیش بدخیم وsccدهان در مقایسه با گروه کنترل تفاوت معنی داری داشت(13).

علاوه بر این مطالعات اخیر سطح سرمی CRP را به عنوان عامل پیش بینی کننده در پیامد بالینی و پیش آگهی COPD نشان داده اند((7

با توجه به اینکه در برخی مطالعات  پروتئینCواکنشی به عنوان فاکتور موثر در بیماریهای عروق کرونر ذکر شده و نیز نقش سیگار در بروز این بیماری ها از طریق مکانیسم های متعددی به اثبات رسیده است(9). و از طرفی بین مصرف سیگار وبیماری پریودنتال و ضایعات پیش بدخیم رابطه ی معنی داری وجود دارد(14, 15).و بیماری پریودنتال نیز می تواند یک عامل خطر برای بیماری های ایسکمیک قلب محسوب شود(16). و در برخی مطالعات به تغییرات میزان CRP در بیماری های پریودنتال و ضایعات پیش بدخیم و سرطان دهان اشاره شده و هم چنین مطالعات اندکی به تغییرات PH بزاق در افراد در معرض دود سیگار محیطی پرداخته شده است.این مطالعه با هدف تعیین مقایسه ی میزان PH و CRP بزاق در  سیگاری غیر فعال 12-15سال با گروه کنترل طراحی گردید.

1_میزانPH بزاق سیگاری غیرفعال با گروه کنترل متفاوت است.

2_میزان CRP بزاق سیگاری غیرفعال با گروه کنترل متفاوت است.

مقایسه میزان PH و CRP بزاق سیگاری غیر فعال15_12سال با گروه کنترل

 1_تعیین و مقایسه ی PH بزاق سیگاری غیرفعال  با گروه کنترل

2_تعیین و مقایسه ی CRP بزاق سیگاری غیرفعال با گروه کنترل

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

CRP :پروتئین CRP یک پروتئین حساس به التهاب در انسان است که ژن آن روی کروموزم شماره ی یک قرار دارد. (7).

سیگاری غیرفعال:افرادی که خودشان سیگار نمیکشند ولی به نحوی در معرض دود سیگار هستند و میزان کوتینین بزاق انها از0.05ng/ml بیشتر میباشد. (17).

کوتینین:یکی از اصلی ترین متابولیت های حاصل از تجزیه ی نیکوتین است(18).

موردی_شاهدی

جامعه ی مورد مطالعه :نوجوانان 15_12سال مقطع راهنمایی شهر زاهدان

معیارهای ورود:

1_افراد15_12 سال

2_افراد  در معرض دود سیگار

3_افراد در معرض دود سیگار با میزان کوتینین بیشتر از0/05ng/ml

معیارهای خروج:

1_وجود هرگونه ضایعه ی دهانی

2_وجود هر نوع بیماریهای سیستمیک یا مصرف دارو

3_افرادی که فرم رضایت نامه ی آگاهانه را امضا ننمودند.

مشابه با مقاله ی Metgud و همکاران (13)که برای اندازه گیری CRP، بیست نفر گروه شاهد و بیست نفر مورد در نظر گرفته بود در این مطالعه 40نفر گروه شاهد و40نفر مورد در نظر گرفته ایم.

به اداره ی آموزش و پرورش شهر زاهدان رفته و لیست اسامی مدارس راهنمایی (دخترانه و پسرانه)را گرفته و از بین آن مدارس قرعه کشی کرده و شش مدرسه (سه مدرسه دخترانه و سه مدرسه پسرانه)را بر اساس قرعه کشی انتخاب میکنیم،سپس به آن مدارس رفته و اسامی دانش اموزان را میخواهیم سپس از میان آنها نیز قرعه کشی کرده و به آنها پرسشنامه ی مربوطه را میدهیم تا پر کنند ،بر اساس پرسشنامه افراد به دو گروه تقسیم میشوند یا در معرض دود سیگار قرار داشته اند یا در معرض دود سیگار قرار نداشته اند که نمونه ی بزاق هر دو گروه گرفته شده و به آزمایشگاه فرستاده می شود،میزان کوتینین بزاق که معیار اصلی ما برا Passive smokers بودن می باشد در آزمایشگاه اندازه گیری می شود سپس بر اساس میزان کوتینین افراد به دو گروه مورد(میزان کوتینین بزاق بیشتر از0/05ng/ml )و شاهد(میزان کوتینین بزاق کمتر از0/05ng/ml)تقسیم میشوند ،سپس میزان CRP و PH بزاقشان اندازه گیری شده و با هم مقایسه میگردد.

بر اساس فرم اطلاعاتی ،سن،جنس،تاریخچه ی پزشکی و دندانپزشکی،(ضمیمه ی شماره ی1)میزان کوتینین بزاق و میزانPHوCRP

در این مطالعه 80  نوجوان 12تا15سال مقطع راهنمایی شهر زاهدان در دو گروه 40تایی مورد بررسی قرار می گیرند.روش انتخاب نمونه ها بدین صورت است که  به اداره ی آموزش و پرورش شهر زاهدان رفته و لیست اسامی مدارس راهنمایی (دخترانه و پسرانه)را گرفته و از بین آن مدارس قرعه کشی کرده و شش مدرسه (سه مدرسه دخترانه و سه مدرسه پسرانه)را بر اساس قرعه کشی انتخاب میکنیم،سپس به آن مدارس رفته و اسامی دانش اموزان را میخواهیم سپس از میان آنها نیز قرعه کشی کرده و پرسشنامه ها را بین آنها توزیع میکنیم ،بر اساس پاسخ ، افراد به دو گروه مورد(کسانی که در معرض دود سیگار قرار داشته اند)و گروه شاهد(افرادی که در معرض دود سیگار قرار نداشته اند)تقسیم می شوند.بعد از انتخاب نمونه ها هدف طرح برای تمام آنها بیان میشود و سپس از والدین و شرکت کنندگان رضایت نامه ی کتبی گرفته میشود. فرم اطلاعاتی شامل سن،تاریخچه ی پزشکی و دندانپزشکی (ضمیمه ی شماره ی1)تکمیل می گردد.سپس بزاق افراد گروه شاهد و مورد به روش spitting جمع آوری میشود بدین صورت که به نمونه ها گفته میشود به مدت حداقل یک ساعت از خوردن،آشامیدن خودداری کنند.از نمونه ها خواسته میشود قبل از جمع آوری بزاق دهانشان را با آب بشویند.نمونه ها upright نشسته و سرشان را به جلو تکیه میدهند ظرف نمونه را جلوی دهانشان بگیرند و به بزاق اجازه دهند که به داخل ظرف بریزد.5میلی لیتر بزاق از هر نفر جمع آوری می کنیم و سپس ظرف ها را در مکان سرد قرار میدهیم و به آزمایشگاه میفرستیم در ازمایشگاه ابتدا با استفاده از کیت کوتینین(کوتینین از متابولیت های نیکوتین می باشد)،کوتینین نمونه ها اندازه گیری میشود اگر کوتینین بزاق بیش از0.05ng/ml باشد فرد passive smoker تلقی میشود و جز افراد گروه مورد است واگر کمتر از این میزان باشد به عنوان گروه شاهد است .سپس با استفاده از PH متر و کیت CRP این دو مارکر برای هر دو گروه اندازه گیری شده و با هم مقایسه میگردد.

براساس کدهای 1تا5، 8، 10، 11 ، 13تا17، 19و24تا29 راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی،کدهای 1تا9و11 درج شده در بخش راهنمای عمومی مربوط به راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران و نیز کلیه ی کدهای فصل اول و کدهای 1،2،4تا 8، 11تا 16 و17تا21فصل دوم راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروه های آسیب پذیر در جمهوری اسلامی ایران اقدام خواهد شد.

از محدودیت‏های اجرایی طرح می‏توان به عدم تمایل برخی از شرکت کنندگان برای همکاری در طرح اشاره کرد که سعی خواهد شد با توضیح کامل روش اجرا، هدف از انجام تحقیق، فواید، و ماهیت تحقیق آنها را برای شرکت در طرح ترغیب کرد. 

سیگاری غیرفعال،PH بزاق،پروتئین واکنشی C

1.            Ahmadi N, Farhad SZ, FarazTeymouri NH, Rafiei E, Ghaedrahmati F, Barekatain M. Association of dental caries with passive smoking in 8–12-year-old children in eastern Isfahan. ﺪیﻤﺣ ﺮﺘکد ﺮیﺸکﺎﭘ ﺎﺿر.

2.            قدیمی ع, سریری ر, آریاپور ح, عرفانی ع, نصرت آبادی ف. تغییرات فعالیت بیولوژیکی آنزیم های بزاقی در سیگاری ها. مجله پژوهش‌های سلولی و مولکولی. 2014;27(1):125-35.

3.            Mahjoub S, Maboudi A, Mazandarani M. The relation between Amilaze activity and total protein with cigarette smoking. journal of Dental School. 2008;25(1).

4.            AGHA HF, MIRZAEI DI, AMIRKHANIAN S. STIMULATED AND UNSTIMULATED WHOLE SALIVA COMPOSITIONS OF DENTAL FEMALE STUDENTS, TEHRAN UNIVERSITY OF MEDICAL SCIENCES IN 2005. 2006.

5.            Markopoulos AK, Michailidou EZ, Tzimagiorgis G. Salivary markers for oral cancer detection. The open dentistry journal. 2010;4(1).

6.            Nanci A. Ten Cate's Oral Histology Development, Structure, and Function, 8/e: Elsevier India; 2012.

7.            Sigari N, Yousefinejad V, Seidi J. Low dose oral theophylline effects on HS-CRP in stable COPD patients. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences (J Kermanshah Univ Med Sci). 2011;15(4).

8.            Thompson D, Pepys MB, Wood SP. The physiological structure of human C-reactive protein and its complex with phosphocholine. Structure. 1999;7(2):169-77.

9.            Paraskevas S, Huizinga JD, Loos BG. A systematic review and meta‐analyses on C‐reactive protein in relation to periodontitis. Journal of clinical periodontology. 2008;35(4):277-90.

10.          Boshtam M, Abbaszadeh M, Rafiei M, Shahparian M, Boshtam M. Comparison of serum levels of CRP and uric acid in active, passive, and non-smokers. ARYA Atheroscler. 2010;2(1).

11.          Azar R, Richard A. Elevated salivary C-reactive protein levels are associated with active and passive smoking in healthy youth: A pilot study. Journal of Inflammation. 2011;8(1):1.

12.          Bhandary S, Rao S, Shetty S, D'Cruz AM. Estimation of salivary biomarkers in passive smoking children-a comparative study. Bangladesh Journal of Medical Science. 2016;15(2):160.

13.          Metgud R, Bajaj S. Altered serum and salivary C-reactive protein levels in patients with oral premalignant lesions and oral squamous cell carcinoma. Biotechnic & Histochemistry. 2016;91(2):96-101.

14.          AMANAT D, REZVANI G, SEYYED HM. EVALUATION OF RELATIONSHIP BETWEEN PROBABILITY RATE OF MALIGNANT TRANSFORMATION IN ORAL LEUKOPLAKIA WITH RESPECT TO RISK FACTORS OF AGE, SEX, SMOKING HABIT OF PATIENTS, CLINICAL APPEARANCE AND SITE OF THE ORAL LESIONS. 2011.

15.          ATAEE Z, SHEYBANI Z, ENSAF Z. AN INVESTIGATION ON THE RELATIONSHIP BETWEEN PERIODONTAL DISEASE AND CIGARETTE SMOKING IN PATIENTS REFERRED TO CLINICS IN THE CITY OF KERMAN IN 2002. 2004.

16.          Grau AJ, Becher H, Ziegler CM, Lichy C, Buggle F, Kaiser C, et al. Periodontal disease as a risk factor for ischemic stroke. Stroke. 2004;35(2):496-501.

17.          Jenabian N, Pouramir M, Motallebnejad M, Bamdadian J, Rahimi-Rad M. Evaluation of the Effect of Passive Smoking on Lactoferrin and AST on 12-15 Years Old Children and Adolescents. Iranian journal of pediatrics. 2015;25(5).

18.          Raja M, Garg A, Yadav P, Jha K, Handa S. Diagnostic Methods for Detection of Cotinine Level in Tobacco Users: A Review. Journal of clinical and diagnostic research: JCDR. 2016;10(3):ZE04.

این مطالعه با هدف مقایسه ی میزانCRP و PHبزاق در نوجوانان passive smokersو نوجوانان که در معرض دود سیگار نبوده اند انجام میگردد،از بیمار خواسته میشود به روش spitting بزاق خود را درون لیوان یکبار مصرف ریخته ،سپس بزاق به درون لوله های مخصوص منتقل ودرب آن بسته خواهد شدو جهت آزمایش به آزمایشگاه منتقل می شود.

ندارد

آگاهی دادن به فرد مورد پِژوهش درباره ی مضرات دود سیگار

ندارد

ندارد

فرد مورد پژوهش هزینه ای متقبل نخواهد شد.

ندارد

نتایج آزمون به اطلاع افراد مورد پژوهش خواهد رسید وبه صورت کاملا محرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهش بکار خواهد گرفت.

-

شرکت من در مطالعه کاملا اختیاری بوده وآزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم وتوضیحات حضوری مجری و همکاران طرح موافقت خود رابا شرکت در این مطالعه اعلام مینمایم.

به نام خدا

ضمیمه ی شماره ی1                                   

نام و نام خانوادگی:                                     سن:                            جنس:

آیا اکنون یا سابقا دچار بیماری های زیر بوده اید؟

دیابت                                        بیماری قلبی                       آسم                          سایربیماریها(ذکرشود در صورت وجود)

آیا شما اکنون یا اخیرا دارو مصرف میکنید؟؟در صورتی که مصرف میکنید نام دارو ذکر شود. 

آیا تاکنون به دندانپزشکی مراجعه کرده اید؟مشکل دندانی شما چه بوده؟؟

آیا شما اخیرا در هفته ی گذشته در معرض دود سیگار قرار گرفته اید؟؟

بله                                                                           خیر

میزان قرار گرفتن شما در معرض دود سیگار چه میزان است؟؟

همیشه در طی روز در معرض دود سیگار قرار دارم.

بعضی اوقات در معرض دود سیگار و تنباکو قرار می گیرم.

هرگز در معرض دود سیگار قرار نمیگیرم.

محل در معرض قرار گرفتن کجا بوده است؟؟

محل کار                                          خانه                                          رستوران                          مکانهای تفریحی