
| کد طرح | 8073 |
| عنوان فارسی طرح | : ارزیابی ریسک بهداشتی ناشی از فلزات سنگین در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان |
| عنوان لاتین طرح | Health Risk Assessment of Heavy Metals in street Dusts of Zahedan |
| نوع طرح | بنیادی-کاربردی |
| محل اجرای طرح | دانشکده بهداشت |
| رسته مطالعاتی | توصیفی(مطالعه کمی) |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 365 |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| حسین کمانی | مجری | مشاور علمی | دکترای تخصصی | hossein_kamani@yahoo.com |
| ادریس بذرافشان فدافن | مشاور | مشاور علمی | دکترای تخصصی | ed_bazrafshan@yahoo.com |
| مریم مرادی باصری | دانشجو | تدوین طرح | کارشناسی ارشد | moradi.bmaryam@yahoo.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | : ارزیابی ریسک بهداشتی ناشی از فلزات سنگین در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان |
| خلاصه طرح به لاتین | Health Risk Assessment of Heavy Metals in street Dusts of Zahedan |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | توسعه سریع صنعت و شهرنشینی منجر به آلودگی جدی محیطزیست به فلزات سنگین و همچنین بالا رفتن غلظت فلزات سمی در خاک سطحی شهری در سراسر جهان شده است(1, 2). این تغییرات شهرنشینی و افزایش جمعیت بخصوص در کشورهای در حال توسعه منجر به تغییر کاربری زمینهای بکر به فعالیتهای کشاورزی، مناطق مسکونی، فعالیتهای تجاری و شهرکهای صنعتی شدهاست(3). گرد و غبار خیابان یک عامل مهم آلودگی شهری و یک فاکتور پیچیده زیستمحیطی است که از طریق منابع مختلف متحرک و ثابت وارد محیط می¬شوند این منابع شامل انتشارات ناشی از ترافیک (ذرات اگزوز خودرو، ذرات سایش تایر، ترمز)، انتشارات صنعتی (نیروگاههای برق، سوخت ذغال سنگ، صنعت متالورژی، کارگاههای آموزشی خودرو، کارخانه تولید مواد شیمیائی، و غیره)، فعالیتهای ساختوساز بخصوص فعالیتهای مربوط به جاده، ذوبفلزات، رسوبات ناشی از روانابسطحی، رسوبات خشک و مرطوب اتمسفری، پوشش سطح جاده، تخریب رنگ جادهها، پوشش خودرروها، پوشش پیادهروها و ساختمانها، فعالیتهای شهری، فرایندهای طبیعی ژئوشیمیایی و هوازدگی هستند(4-7). این فلزات غیرقابل تجزیه بیولوژیکی هستند و تاکنون هیچ مکانیسم تجزیهای برای آنها شناخته نشدهاست. این فلزات میتوانند مدت زمان طولانی در گرد و غبار جاده¬ای در محیطهای شهری باقی بمانند و از طریق ذرات معلق خاک وارد اتمسفر شوند بنابراین هر سطح بالایی از فلزات سنگین حیات بیولوژیکی را تهدید میکند. مسیرهای اصلی ورود فلزات سنگین به بدن انسان شامل تماسهای پوستی، استنشاق و ورود ذرات آئروسل، گرد و غبار، خاک، مواد غذایی آلوده و آب آشامیدنی آلوده به فلزات سنگین میباشد(1, 5) چنین فلزاتی میتوانند پس از ورود به بدن انسان در بافتهای چربی تجمع پیدا کنند و سیستم عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار دهند همچنین ممکن است وارد سیستم گردش خون شده وسبب ایجاد اخلال در عملکرد طبیعی اندامهای داخلی بدن شده و یا ممکن است به عنوان عامل مخرب در بروز بیماریهای دیگر عمل کنند(8-10)، به عنوان مثال قرار گرفتن در معرض تجمع کادمیوم میتوانید منجر به آسیب به کلیه، استخوان و ریه و مواجهه با آرسنیک موجب دیابت، رشد شناختی و اختلالات قلبی شود(1, 11). طبق مطالعات انجام شده کودکان بیشتر در معرض آلودگی به فلزات سنگین هستند این افراد به صورت غیرعمدی مقادیر قابل توجهی از گرد و غبار را از طریق فرو بردن دست در دهان وارد بدن خود میکنند و به دلیل داشتن سیستم ایمنی توسعه نیافته یا ضعیف بیشتر در معرض مسمومیت با فلزات سنگین قرار میگیرند(2, 6, 12). تخمین زده میشود که حدود 50-200 میکروگرم در روز خاک به طور معمول توسط کودکان مصرف شود(4). نتایج مطالعه¬ای در شهر پکن چین نشانداد که غلظت متوسط کروم، نیکل، مس، روی، کادمیوم، سرب در نمونه گرد و غبار خیابانی به ترتیب 69.33، 25.97، 72.13، 219.20 0.64 و 201.82 میلیگرم در کیلوگرم است، این مطالعه همچنین نشان داد که ارزشهای HQ و HI پایینتر از سطح امن( برابر 1) است و در حال حاضر هیچ خطری سلامت انسان را تهدید نمیکند. همچنین ارزش HI برای کودکان بالاتر از بزرگسالان است و کودکان در معرض خطر بالقوه سلامت بیشتر از بزرگسالان در پارک پکن است(5). نتایج مطالعهای در تهران نشانداد که ترافیک و دیگر فعالیتهای مرتبط، از جمله سایشلاستیک و آسفالت، ساختمانهای قدیمی و کارگاههای آموزشی، به عنوان منابع اصلی محلی آلودگی هستند(13). مطالعهای در اصفهان نشانداد که منابع اصلی آلودگی گرد و غبار جادهها ترافیک و ذرات معلق خاک میباشد. غلظت آرسنیک، کادمیوم، مس، سرب و روی در اصفهان متاثر از فعالیتهای انسانی به ویژه ترافیک است در حالی که نیکل، کروم و کبالت ناشی از ذرات معلق خاک است(9). نتایج بررسی در تهران نشانداد که خطر غیرسرطانزایی منگنز از طریق بلعیدن در کودکان بیشتر از سایر عناصر است، همچنین خطر سرطانزایی آرسنیک، روی، نیکل، مس، سرب و مولیبدن در هر دو گروه کودکان و بزرگسالان مشابه گزارش شد. در حالی که HQ برای کروم و کادمیوم در بزرگسالان به علت تماس پوستی با گرد و غبار بیشتر بود(14). در یک بررسی که در مناطق مختلف پرترافیک، مسکونی، آموزشی ، تفریحی و گردشگری انجام شد نتایج نشانداد که غلظت فلزات کروم، مس، کادمیوم، روی و سرب بیشتر از غلظتزمینه و نیز غلظت نیکل، مس، روی و سرب در مناطق توریستی بیشتر از سایر مناطق شهری است، همچنین ریسک سرطانزایی کروم در کودکان(6-10×1 <6-10×1.28) بیش از مقدارمعیار تعیین شدهاست، علاوه براین ریسک سرطانزایی و غیرسرطانزایی فلزات انتخاب شده در گرد و غبار خیابان به طور کلی کمتر از میزان استاندارد تعیین شدهاست(15). نتایج مطالعهای در چین نشانداد که خطر سرطانزایی آرسنیک،کروم و کادمیوم در مناطق شهری مشابه مناطق حومه شهر بوده است و همچنین کروم تنها عنصر با خطر متوسط بالاتر از 6-10 که به طور کلی دارای خطر سرطانزایی بیشتر از 95% است(4). نتایج مطالعهای در شهر اولسان کره نشانداد که سطح آلودگی فلزاتسنگین در بزرگراه بتنی بیشتر از بزرگراههای آسفالتی است و همچنین آلودگی گرد و غبار جادهها متاثر از تعداد وسایلنقلیه، سرعتحرکت، نوع جاده، محیطزیست و شرایط آب و هوایی میباشد(16). مطالعهای که در چین انجام شد نشانداد که گرد وغبار خیابانی به شدت آلوده به فلزات سنگین است. خطرات غیرسرطانزایی تا 30 برابر بیشتر از سطح قابل قبول با توجه به دریافت سرب، کروم، مس، روی، سلنیم، کادمیوم و آنتیموان از طریق مصرف موادغذایی، کروم و منگنز از طریق استنشاق PM10است. در حالی که، خطر ابتلا به سرطان به طور عمده توسط کروم وآرسنیک به ترتیب از طریق مصرف غذا و مصرف گرد و غبار نسبت داده شده و حدود 100 برابر حداکثر سطح قابل قبول 4-10 ×1.0 است(1). نتایج مطالعه Ferreira-Baptista و همکاران بیانگر این مطلب بود که خطر سرطانزایی آرسنیک موجود در گرد و غبار خیابانها 6-10×7.69 است که این مقدار از بالاترین حد مجازی که سازمانهای نظارتی محیطزیست به عنوان یک خطر غیرقابل قبول در نظر میگیرند بیشتر است(17). ارزیابی ریسکبهداشتی روشی ترکیبی از آلودگی وسلامت انسان است که میتواند خطرات کمی سلامت انسان برای جمعیت در معرض آلودگی را تعیین کند و همچنین یک ابزار بسیار مفید برای شناسایی آلودگی و قرار گرفتن در معرض مخاطرهترین مسیر در محیطهای شهری میباشد که روند ارزیابی آن، شامل تجزیه و تحلیل آلاینده و غلظت منتشر شده آن، شناسایی جمعیت در معرض آلودگی و مسیرهای مواجهه و همچنین برآورد میزان آلاینده مصرف شده است(4, 18, 19). بنابراین ضروری است که جهت توزیع فلزات سنگین در گرد و غبار خیابان مطالعاتی انجام شود، نظر به این که امروزه توجه زیادی به نقش عوامل محیطی در شیوع سرطانها در جهان و بعضی نقاط ایران شده است و قابل ذکر است که تاکنون مطالعهای در این رابطه در زاهدان انجام نشده است لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی ریسکبهداشتی ناشی از فلزاتسنگین در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای پرتردد و حاشیه شهر زاهدان بر سلامت انسان انجام میشود. |
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- غلظت آرسنیک در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان چقدر است؟ 2- ریسک بهداشتی آرسنیک برسلامتی انسان چقدر است؟ 3- غلظت سرب در خاکهای سطحی شهر زاهدان چقدر است؟ 4- ریسک بهداشتی سرب بر سلامتی انسان چقدر است؟ 5- غلظت کادمیوم در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان چقدر است؟ 6- ریسک بهداشتی کادمیوم بر سلامتی انسان چقدر است؟ 7- غلظت روی در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان چقدر است؟ 8- ریسک بهداشتی روی بر سلامتی انسان چقدر است؟ 9- غلظت مس در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان چقدر است؟ 10- ریسک بهداشتی مس بر سلامتی انسان چقدر است؟ 11- غلظت آلومنیوم در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان چقدر است؟ 12- ریسک بهداشتی آلومنیوم بر سلامتی انسان چقدر است؟ 13- غلظت کروم در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان چقدر است؟ 14- ریسک بهداشتی کروم بر سلامتی انسان چقدر است؟ 15- غلظت نیکل در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان چقدر است؟ 16- ریسک بهداشتی نیکل بر سلامتی انسان چقدر است؟ 17- غلظت فلزات سنگین سرب، مس، نیکل،کادمیم،آلومینیوم،روی و کروم در گرد و غبارهای سطحی خیابانها در مناطق مرکزی و پرتردد شهر با حاشیه شهر تفاوت دارد؟ 18-- ریسک بهداشتی فلزات سنگین سرب، مس، نیکل،کادمیم،آلومینیوم،روی و کروم در گرد و غبارهای سطحی خیابانها در مناطق مرکزی و پرتردد شهر با حاشیه شهر تفاوت دارد؟ |
| هدف کلی طرح | تعیین ریسک بهداشتی ناشی از فلزات سنگین در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| اهداف اختصاصی | - تعیین غلظت و ارزیابی ریسک بهداشتی آرسنیک در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان - تعیین غلظت و ارزیابی ریسک بهداشتی سرب در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان - تعیین غلظت و ارزیابی ریسک بهداشتی کادمیوم در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان - تعیین غلظت و ارزیابی ریسک بهداشتی روی در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان - تعیین غلظت و ارزیابی ریسک بهداشتی مس در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان - تعیین غلظت و ارزیابی ریسک بهداشتی آلومنیوم در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان - تعیین غلظت و ارزیابی ریسک بهداشتی کروم در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان - تعیین غلظت و ارزیابی ریسک بهداشتی نیکل در گرد و غبارهای سطحی خیابانهای زاهدان - مقایسه غلظت فلزات سنگین سرب، مس، نیکل،کادمیم،آلومینیوم،روی و کروم در گرد و غبارهای سطحی خیابانها در مناطق مرکزی و پرتردد شهر با حاشیه شهر - مقایسه ریسک بهداشتی فلزات سنگین سرب، مس، نیکل،کادمیم،آلومینیوم،روی و کروم در گرد و غبارهای سطحی خیابانها در مناطق مرکزی و پرتردد شهر با حاشیه شهر |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | سازمانهای مرتبط با بهداشت شهری٬ کارشناسان مراکز بهداشتی ، شهرداریها ، محیط زیست، صنایع و معادن |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| تعریف واژه های تخصصی | ارزیابی ریسک بهداشتی: 'روند برآورد تاثیر بالقوه از یک ماده شیمیایی و یا عامل فیزیکی بر روی یک سیستم جمعیت انسانی مشخص تحت مجموعه خاص از شرایط'(17). |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| نوع مطالعه | توصیفی( مطالعه مقطعی) |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | گرد و غبارهای سطحی خیابانها در مناطق مختلف شهری |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با توجه به مطالعات مشابه و همچنین محدودیتهای مالی تعداد35 نمونه مرکب گرد وغبار سطحی(هر کدام به وزن 500 گرم) از منطقه مرکز شهر که دارای تراکم جمعیت بالا است و همچنین 5 نمونه از مناطق حاشیه شهر که هرکدام از نمونهها خود شامل 5 زیر نمونه میباشد نمونهبرداری میشود(14, 21). s=(max−min)/6 n= (z^2 s^2)/d^2 |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | طبق نقشه تقسیمات شهری که از سازمان محیطزیست گرفته میشود نقاط پرتردد و پرترافیک شهر مشخص شده و از تمامی این نقاط و همچنین چند نقطه حاشیه شهر نمونهبرداری میشود که از هر محل 5 نمونه ساده( در هر خیابان از وسط و چهار طرف آن با جارو کردن سطح زمین به مساحت یک مترمربع نمونه جمعآوری خواهد شد) برداشت میشود و سپس این 5 نمونه را با هم مخلوط میکنیم و یک نمونه مرکب به دست میآید (لازم به ذکر است که این نمونهها مرکب مکانی میباشد و ساعات شبانه روز تاثیر چندانی بر غلظت فلزات در نمونهها ندارد) سپس این نمونههای مرکب که در مجموع 40 نمونه است در ظروف مخصوص پلیاتیلن ریخته و به آزمایشگاه فرستاده میشود. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | نمونههای خاک جمعآوری شده به آزمایشگاه انتقال داده میشود و پس از عمل هضم اسیدی، نمونهها به دستگاه(Inductively Coupled Plasma) ICP تزریق میشود و غلظت هر کدام از فلزات سنگین در یک گرم خاک اندازهگیری میشود. دستگاه ICP مورد استفاده دراین طرح SPECTRO ARCOS ساخت شرکت ARCOS کشور آلمان است و دارای دقت اندازهگیری در میکروگرم است. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | با توجه به اینکه زاهدان یک شهر گرم و خشک با بارش کم میباشد و بهترین زمان برای ارزیابی شدت آلودگی گرد و غبارهای سطحی در فصل پائیز و اوایل فصل زمستان میباشد. بعد از جمعآوری نمونهها و انتقال آنها به آزمایشگاه نمونهها را به مدت24 ساعت در دمای آزمایشگاه خشک کرده و با غربال کردن نمونهها به وسیله الک 2میلیمتری آشغال، ریشه گیاهان و قلوه سنگهای موجود در آن را جدا کرده و سپس به مقدار 100 گرم از هر نمونه را آسیاب کرده تا ذرات 15/ میلیمتری بدست آید(22, 23) و عمل هضم اسیدی را بر روی نمونهها انجام میدهیم و سپس با استفاده از دستگاه ICP غلظت فلزاتسنگین مورد نظر را در نمونهها اندازهگیری خواهد شد(21)( در صورت امکان آنالیز غلظت فلزات سنگین در آزمایشگاه دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و یا دانشگاه سیستان و بلوچستان انجام خواهد شد لازم به ذکر است که در صورت موجود نبودن دستگاه ICP در مکانهای یاد شده نمونهها جهت آنالیز غلظت فلزات به دانشگاه علوم پزشکی تهران انتقال مییابد). سپس با توجه به غلظتهای فلزاتسنگین به دست آمده ،ریسک بهداشتی مربوط به هر فلز یا شبهفلز، در هر کدام از نمونهها با استفاده از فرمولهای مربوطه محاسبه میشود. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | ریسک بهداشتی با توجه به مقدار غلظت فلزات سنگین و فرمولهای ارائه شده در U.S.Environmental Protection Agency, 1989, 1996, 2001) ) به طور کمی محاسبه میگردد. مسیرهای اصلی مواجهه انسان با گرد و غبار جاده از طریق بلع مستقیم ذرات گرد و غبار، استنشاق، تماس پوستی میباشد. دوز قرار گرفتن در معرض تماس از طریق مسیرهای مواجهه : Ding=C × ((IngR × EF×ED)/ (BW×AT)) ×10-6 Dinh=C× ((InhR× EF× ED)/ (PEF×BW×AT)) Ddermal = C × ((SL ×SA ×ABS × EF × ED)/ (BW×AT)) × 10-6 جهت ارزیابی خطر ابتلا به سرطان، متوسط طول عمر دوز روزانه (LADD) ، در مواجهه باکروم، نیکل وآرسنیک مورد استفاده قرارمیگیرد. LADD =(C× EF)/ (AT×PEF) × (((Ingchild×EDchild)/BWchild) + ((Ingadult×EDadult)/BWadult)) فرمول خطر سرطانزایی و غیرسرطانزایی: CR=D × SF HQ=D/ (Rf D) |
| ملاحظات اخلاقی | ندارد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | ندارد. |
| کلمات کلیدی | Health Risk, Heavy Metals, Dusts |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Cao S, Duan, X., Zhao, X., Chen, Y., Wang, B., Sun, Ch., et al. Health risks of children's cumulative and aggregative exposure to metals and metalloids in a typical urban environment in China. Chemosphere. 2016;147:404-11. 2. Luo X, S., Ding, J., Xu, B., Wang, Y, J., Li, H, B., Yu, Sh. Incorporating bioaccessibility into human health risk assessments of heavy metals in urban park soils. Science of the Total Environment. 2012;424:88-96. 3. Mohmand J, Akber, Shah, Eqani, AM., Fasola, M., Alamdar, A., Mustafa, I., Ali, N., et al. Human exposure to toxic metals via contaminated dust: Bio-accumulation trends and their potential risk estimation. Chemosphere. 2015;132:142–51. 4. Shi G, Chen, Z., Bi, Ch., Wang, L., Teng, J., Li, Y., Xu, Sh. A comparative study of health risk of potentially toxic metals in urban and suburban road dust in the most populated city of China. Atmospheric Environment. 2011;45:764-71. 5. Du Y, Gao, B., Zhoua, H., Ju, X., Hao, H., Yin, Sh. Health risk assessment of heavy metals in road dusts in urban parks of Beijing, China. Procedia Environmental Sciences. 2013;18:299-309. 6. Junhua M, Wichitra, Singhirunnusorn. Distribution and Health Risk Assessment of Heavy Metals in Surface Dusts of Maha Sarakham Municipality. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 2012;50:280-93. 7. Liu E YT, Birch G, Zhu Y. Pollution and health risk of potentially toxicmetals in urban road dust in Nanjing, a mega-city of China. Science of the Total Environment. 2014;476(477):522-31. 8. Zheng N, Liu, J., Wang, Q.,, Liang, Z. Health risk assessment of heavy metal exposure to street dust in the zinc smelting district, Northeast of China. Science of the Total Environment. 2010;408:726-33. 9. Soltani N, Keshavarzi, B., Moore, F., Tavakol, T., Lahijanzadeh, AR., Jaafarzadeh, N., Kermani, M. Ecological and human health hazards of heavy metals and polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in road dust of Isfahan metropolis, Iran. Science of the Total Environment. 2015;505:712–23. 10. Cao S, Duan, X., Zhao, X., Ma, J., Dong, T., Huang, N., et al. Health risks from the exposure of children to As, Se, Pb and other heavy metals near the largest coking plant in China. Science of the Total Environment. 2014;472:1001–9. 11. Chen H, Teng, Y. , Lu, S., Wang, Y., Wang, J. Contamination features and health risk of soil heavy metals in China. Science of the Total Environment. 2015;512(513):143–53. 12. Chen H, Lu, X., Y. Li, L. Spatial distribution and risk assessment of metals in dust based on samples from nursery and primary schools of Xi’an, China. Atmospheric Environment 2014;88:172-82. 13. Saeedi M, Y. Li, L., Salmanzadeha, M. Heavy metals and polycyclic aromatic hydrocarbons: Pollution and ecological risk assessment in street dust of Tehran. Journal of Hazardous Materials. 2012;227(228):9-17. 14. Dehghani S, Moore, F., Keshavarzi, B., Beverley., A. Hale. Health risk implications of potentially toxic metals in street dust and surface soil of Tehran, Iran. Ecotoxicology and Environmental Safety. 2017;136:92-103. 15. Wei X, Gao, B., Wang, P., Zhou, H., Lu, J. Pollution characteristicsandhealthriskassessmentofheavymetals in streetdustsfromdifferentfunctionalareasinBeijing,China. Ecotoxicology and Environmental Safety. 2015;112:186-92. 16. Trang TTD, Byeong-Kyu, Lee. Determining contamination level of heavy metals in road dust from busy traffic areas with different characteristics. Journal of Environmental Management. 2011;92:554-62. 17. Ferreira-Baptistaa l, Miguelb, E., De. Geochemistry and risk assessment of street dust in Luanda, Angola: A tropical urban environment. Atmospheric Environment. 2005;39: 4501–12. 18. Poggio L, Vrˇsˇcaj, B., Hepperle, E., Schulina, R., Marsanc, FA. Introducing a method of human health risk evaluation for planning and soil quality management of heavy metal-polluted soils—An example from Grugliasco (Italy). Landscape and Urban Planning. 2008;88: 64–72. 19. De M, E., Iribarren, I., Chaco´n, E., Ordon˜ez, A., Charlesworth, S. Risk-based evaluation of the exposure of children to trace elements in playgrounds in Madrid (Spain). Chemosphere. 2007;66:505-5013. 20. Australian and New Zealand guidelines for the assessment and management of contaminated sites, ANZECC and NH&MRC. In: (NH&MRC). AaNZEaCCANHaMRC, editor. 1992. 21. Kamani H, Ashrafi, SD., Isazadeh, S., Jaafari, J., Hoseini, M., Mostafapour, FK., et al. Heavy Metal Contamination in Street Dusts with Various Land Uses in Zahedan, Iran. Bull Environ Contam Toxicol. 2015;94(3):382–6. 22. Zhang X, Y., Lin, F, F., Wong, Mike, T,F., Feng, X, L., Wang, K. . Identification of soil heavy metal sources from anthropogenic activities and pollution assessment of Fuyang County, China. Environ Monit Assess. 2009;154:439–49. 23. Batjargal T, Otgonjargal, E., Baek,K., Yang, J, S. Assessment of metals contamination of soils in Ulaanbaatar, Mongolia. Journal of Hazardous Materials 2010;184:872–6. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی | ندارد. |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|