بررسی فراوانی اعمال جراحی و علل لغو آن قبل و بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های آموزشی علی بن ابیطالب(ع) و خاتم الانبیاء شهر زاهدان:1395

1. بیان مسئله تحقیق (مشتمل بر مرور تحقیقات گذشته داخلی وخارجی مرتبط با موضوع با ذکر منابع و توجیه ضرورت انجام طرح) :

امروزه افزایش روز افزون هزینه های خدمات درمانی، بیمارستان را به صورت یکی از سازمان های مهم و در عین حال بسیار پرهزینه درآورده است. این وضع به گونه ای است که قسمت عمده منابع بخش بهداشت و درمان جامعه به بیمارستان ها اختصاص داده می شود و همچنین حدود 50 درصد از هزینه‏های جاری دولت در بخش بهداشت و درمان نیز در بیمارستان مورد استفاده قرار می گیرد(1).

در هر بیمارستان­ اتاق عمل، به عنوان قلب بیمارستان بوده و نیازمند تخصیص و تامین مقدار چشمگیری از منابع انسانی و مالی می باشد(2). بر این اساس در کشورهای پیشرفته منابع کلانی صرف نگهداری اتاق‏های عمل و برنامه ریزی برای تجهیز اتاق های عمل و همچنین در دسترس بودن جراحان و کارکنان اتاق عمل می شود (3). بدین منظور جهت ایجاد نظم فهرست اعمال جراحی از روز قبل برای اتاق عمل مشخص و بر همین مبنا تجهیزات و امکانات مورد نیاز برای روز عمل پیش بینی می شود. بعضاً مشاهده می شود که در برخی از مراکز، اعمال جراحی برنامه ریزی شده به دلایل متعددی لغو می شوند(4). لغو اعمال جراحی یکی از مهمترین علل در عدم کارایی و اتلاف منابع بیمارستانی می‏باشد (5, 6). میزان اعمال جراحی لغو شده در بین مراکز درمانی مختلف دنیا بسیار متفاوت است. در پژوهشهای انجام شده در خارج از کشور این میزان بین 41 تا 91 درصد و در داخل کشور بین 3 تا 59 درصد گزارش شده است 3C456E644E6F74653E3C436974653E3C417574686F723E4D6F68616D6D6164693C2F417574686F723E3C596561723E323031303C2F596561723E3C5265634E756D3E31393C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E28312C20372D3130293C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E31393C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E31393C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4D6F68616D6D6164692C20413C2F617574686F723E3C617574686F723E536F746F6F64652C20523C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6F68616D6D6164692C2052413C2F617574686F723E3C617574686F723E476168766172652C20533C2F617574686F723E3C617574686F723E417367686172204E656A61642C204D3C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E4576616C756174696F6E20726561736F6E7320666F722063616E63656C6C6174696F6E206F66206F7065726174696F6E20696E20666972737420736978206D6F6E746820696E204B65726D616E736861682053686F6861646120686F73706974616C20323031323C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4865616C74682063617265204D616E6167656D656E7420284865616C74682053797374656D293C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E4865616C74682063617265204D616E6167656D656E7420284865616C74682053797374656D293C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E32392D33353C2F70616765733E3C766F6C756D653E323C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E332D343C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E5363686F6669656C643C2F417574686F723E3C596561723E323030353C2F596561723E3C5265634E756D3E32303C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32303C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E32303C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E5363686F6669656C642C2057696C6C69616D204E3C2F617574686F723E3C617574686F723E527562696E2C2047656F726765204C3C2F617574686F723E3C617574686F723E50697A612C204D69636861656C3C2F617574686F723E3C617574686F723E4C61692C2059696E672059696E3C2F617574686F723E3C617574686F723E53696E64687573616B652C20446F756E676B616D6F6C3C2F617574686F723E3C617574686F723E466561726E736964652C204D69636861656C20523C2F617574686F723E3C617574686F723E4B6C696E65626572672C205065746572204C3C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E43616E63656C6C6174696F6E206F66206F7065726174696F6E73206F6E2074686520646179206F6620696E74656E64656420737572676572792061742061206D616A6F72204175737472616C69616E20726566657272616C20686F73706974616C3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4D6564204A20417573743C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E4D6564204A20417573743C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E3631322D3631353C2F70616765733E3C766F6C756D653E3138323C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E31323C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323030353C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E5A414D414E493C2F417574686F723E3C596561723E323030383C2F596561723E3C5265634E756D3E32313C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32313C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E32313C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E5A414D414E492C204B49415341524920414C4945483C2F617574686F723E3C617574686F723E4B616269727A616465682C20413C2F617574686F723E3C617574686F723E42414748455249414E2C204641524148414241444920453C2F617574686F723E3C617574686F723E484153414E5A414445482C20464152534841443C2F617574686F723E3C617574686F723E4D4F4853454E492C2053415241564920423C2F617574686F723E3C617574686F723E4D49525A4145492C205A3C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E4576616C756174696E67207468652070726576616C656E6365206F662063616E63656C696E6720737572676963616C206F7065726174696F6E732C20696E636C7564696E672069747320696E666C75656E63696E6720666163746F727320617420496D616D204B686F6D65696E6920686F73706974616C20696E205361726920647572696E6720323030362D323030373C2F7469746C653E3C2F7469746C65733E3C64617465733E3C796561723E323030383C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E52616D657A616E6B68616E693C2F417574686F723E3C596561723E323031303C2F596561723E3C5265634E756D3E32323C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32323C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E32323C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E52616D657A616E6B68616E692C20417A72613C2F617574686F723E3C617574686F723E4D61726B617A69204D6F6768616464616D2C204E3C2F617574686F723E3C617574686F723E48616A692046617468616C692C20413C2F617574686F723E3C617574686F723E4A61666172692C20486F737365696E3C2F617574686F723E3C617574686F723E48656964617269204D6E66617265642C204D3C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6F68616D6D61646E69612C204D6F6E613C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E546865207261746520616E6420636175736573206F6620737572676572792063616E63656C6C6174696F6E3A204964656E74696679696E6720617265617320666F7220696D70726F76656D656E743C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4A6F75726E616C206F6620486F73706974616C3C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E4A6F75726E616C206F6620486F73706974616C3C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E32372D33343C2F70616765733E3C766F6C756D653E383C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E333C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031303C2F796561723E3C2F64617465733E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E4368616C79613C2F417574686F723E3C596561723E323031313C2F596561723E3C5265634E756D3E32333C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E32333C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E32333C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4368616C79612C20504C3C2F617574686F723E3C617574686F723E47696C796F6D612C204A4D3C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6162756C612C204A423C2F617574686F723E3C617574686F723E53696D62696C612C20533C2F617574686F723E3C617574686F723E4E6761796F6D656C612C2049483C2F617574686F723E3C617574686F723E4368616E64696B612C2041423C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6168616C752C20573C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E496E636964656E63652C2063617573657320616E64207061747465726E206F662063616E63656C6C6174696F6E206F6620456C65637469766520737572676963616C206F7065726174696F6E7320696E206120556E6976657273697479205465616368696E6720486F73706974616C20696E20746865204C616B65205A6F6E652C2054616E7A616E69613C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E4166726963616E206865616C746820736369656E6365733C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E4166726963616E206865616C746820736369656E6365733C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C766F6C756D653E31313C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E333C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323031313C2F796561723E3C2F64617465733E3C6973626E3E313638302D363930353C2F6973626E3E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E00 (1, 7-10). در آمریکا نیز هزینه های اتاق عمل برای هر دقیقه ده دلار تخمین زده شده و سرمایه از دست رفته برای متوسط اعمال جراحی لغو شده در هر ساعت بین 1430 تا 1700 دلار برآورد شده است 3C456E644E6F74653E3C436974653E3C417574686F723E537472756D3C2F417574686F723E3C596561723E313939393C2F596561723E3C5265634E756D3E31323C2F5265634E756D3E3C446973706C6179546578743E2831312D3134293C2F446973706C6179546578743E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E31323C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E31323C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E537472756D2C20446176696420503C2F617574686F723E3C617574686F723E5661726761732C204C75697320473C2F617574686F723E3C617574686F723E4D61792C204A6572726F6C6420483C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E537572676963616C205375627370656369616C747920426C6F636B205574696C697A6174696F6E20616E6420436170616369747920506C616E6E696E672041204D696E696D616C20436F737420416E616C79736973204D6F64656C3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E546865204A6F75726E616C206F662074686520416D65726963616E20536F6369657479206F6620416E657374686573696F6C6F67697374733C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E546865204A6F75726E616C206F662074686520416D65726963616E20536F6369657479206F6620416E657374686573696F6C6F67697374733C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E313137362D313138353C2F70616765733E3C766F6C756D653E39303C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E343C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E313939393C2F796561723E3C2F64617465733E3C6973626E3E303030332D333032323C2F6973626E3E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E4465787465723C2F417574686F723E3C596561723E323030353C2F596561723E3C5265634E756D3E31333C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E31333C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E31333C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4465787465722C204672616E6B6C696E3C2F617574686F723E3C617574686F723E4D6172636F6E2C20457269633C2F617574686F723E3C617574686F723E4570737465696E2C205269636861726420483C2F617574686F723E3C617574686F723E4C65646F6C7465722C204A6F68616E6E65733C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E56616C69646174696F6E206F6620737461746973746963616C206D6574686F647320746F20636F6D706172652063616E63656C6C6174696F6E207261746573206F6E2074686520646179206F6620737572676572793C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E416E65737468657369612026616D703B20416E616C67657369613C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E416E65737468657369612026616D703B20416E616C67657369613C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E3436352D3437333C2F70616765733E3C766F6C756D653E3130313C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E323C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323030353C2F796561723E3C2F64617465733E3C6973626E3E303030332D323939393C2F6973626E3E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E4D696C6C65723C2F417574686F723E3C596561723E323030343C2F596561723E3C5265634E756D3E31343C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E31343C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E31343C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4D696C6C65722C204772616E7420473C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E57616974696E6720666F7220616E206F7065726174696F6E3A20706172656E74732661706F733B207065727370656374697665733C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E43616E616469616E206A6F75726E616C206F6620737572676572793C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E43616E616469616E206A6F75726E616C206F6620737572676572793C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E3137393C2F70616765733E3C766F6C756D653E34373C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E333C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E323030343C2F796561723E3C2F64617465733E3C6973626E3E303030382D343238583C2F6973626E3E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C436974653E3C417574686F723E4C61637175613C2F417574686F723E3C596561723E313939343C2F596561723E3C5265634E756D3E31353C2F5265634E756D3E3C7265636F72643E3C7265632D6E756D6265723E31353C2F7265632D6E756D6265723E3C666F726569676E2D6B6579733E3C6B6579206170703D22454E222064622D69643D22737265787A747632777473767A686576737738787A733232653230773235393278747673223E31353C2F6B65793E3C2F666F726569676E2D6B6579733E3C7265662D74797065206E616D653D224A6F75726E616C2041727469636C65223E31373C2F7265662D747970653E3C636F6E7472696275746F72733E3C617574686F72733E3C617574686F723E4C61637175612C204D69636861656C204A3C2F617574686F723E3C617574686F723E4576616E732C204A616D657320543C2F617574686F723E3C2F617574686F72733E3C2F636F6E7472696275746F72733E3C7469746C65733E3C7469746C653E43616E63656C6C656420656C65637469766520737572676572793A20616E206576616C756174696F6E3C2F7469746C653E3C7365636F6E646172792D7469746C653E54686520416D65726963616E2053757267656F6E3C2F7365636F6E646172792D7469746C653E3C2F7469746C65733E3C706572696F646963616C3E3C66756C6C2D7469746C653E54686520416D65726963616E2053757267656F6E3C2F66756C6C2D7469746C653E3C2F706572696F646963616C3E3C70616765733E3830392D3831313C2F70616765733E3C766F6C756D653E36303C2F766F6C756D653E3C6E756D6265723E31313C2F6E756D6265723E3C64617465733E3C796561723E313939343C2F796561723E3C2F64617465733E3C6973626E3E303030332D313334383C2F6973626E3E3C75726C733E3C2F75726C733E3C2F7265636F72643E3C2F436974653E3C2F456E644E6F74653E00 (11-14). در زمینه دلایل لغو اعمال جراحی، بسته به نوع مراکز درمانی، دلایل متفاوتی گزارش شده است. از مهمترین دلایل می‏توان به آماده سازی نامناسب بیمار قبل از عمل جراحی، مشکلات بالینی بیمار، تاخیر در حضور تیم جراحی، تغییر در برنامه درمانی بیمار، مشکلات مربوط به پذیرش بیمار، محدودیت زمان و اولویت اعمال جراحی اورژانسی، اشاره نمود (15).

از طرفی تامین عادلانه خدمات سلامت از سا‏ل‏ها پیش مورد توجه دولت‏ها بوده اما همیشه با چالش ها و موانع جدی مواجه شده است، با این وجود بسته جامع تحول در نظام سلامت کشور طراحی و به سیستم بهداشتی درمانی کشور معرفی گردید. طرح تحول نظام سلامت از اردیبهشت ماه سال 1393 به منظور افزایش پاسخ گویی نظام سلامت در بیمارستان های دولتی کشور اجرا شده است (16). در این طرح تمامی بیماران دارای بیمه پایه سلامت ساکن در شهرها که در بیمارستان های دولتی بستری می­شوند تنها 6 درصد از کل صورتحساب بیمارستان را پرداخت می کنند و بیماران روستایی، عشایر و ساکنان شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر که از طریق نظام ارجاع به بیمارستان‏های دولتی مراجعه می کنند، 3 درصد هزینه‏های درمان را متحمل می شوند. همچنین بیماران و یا همراهان آنها برای تهیه دارو، خدمات آزمایشگاهی و تصویربرداری و سایر ملزومات پزشکی به بیرون از بیمارستان ارجاع داده نمی شوند(17).

با توجه به مطالب گفته شده، لغو اعمال جراحی به علت ایجاد استرس در بیمار، همراهانش و صرف وقت و هزینه های زیاد و اشغال تخت های بیمارستان از اهمیت ویژه ای برخوردار است، بنابراین کاهش توان پرسنل بخش و یا اتلاف وقت جراح و پرسنل اطاق عمل و بلااستفاده ماندن امکانات آماده شده برای بیمار نیز در جای خود حایز اهمیت می باشد(18). لذا مطالعه و بررسی پیرامون علل لغوشدن اعمال جراحی و سعی در یافتن راهکارهای عملی جهت برطرف نمودن این علل، باعث بهینه سازی و بهبود کیفی و کمی در جراحی و بیهوشی می گردد. در این زمینه مطالعه ای نشان داده است که میزان اعمال جراحی بعد از طرح تحول سلامت افزایش و تعداد اعمال جراحی لغو شده کاهش یافته است و این برنامه توانسته است منجر به افزایش بهره وری بیمارستان ها شود(19).

با عنایت به اهمیت موضوع، این مطالعه با هدف تعیین میزان اعمال جراحی انجام شده قبل و بعد از طرح تحول سلامت و همچنین اعمال لغو شده و دلایل آن در جهت شناسایی حوزه­های قابل بهبود در مدیریت اعمال جراحی، کاهش هزینه­ها و افزایش رضایت بیماران در بیمارستان های علی بن ابیطالب(ع) و خاتم الانبیاء شهر زاهدان انجام خواهد شد. با توجه به اینکه چنین مطالعه ای تا کنون در شهر مذکور انجام نشده است لذا تحقیق حاضر می تواند اطلاعات سودمندی را در جهت ارزیابی این طرح در بیمارستان های مورد مطالعه و اجرای بهتر آن در اختیار مدیران نظام سلامت قرار دهد.

تحقیقات گذشته داخلی و خارجی:

در زمینه بررسی لغو اعمال جراحی در بیمارستان ها مطالعات مختلفی انجام گرفته که به مهمترین آنها پرداخته شده است.

مطالعات داخل کشور

در مطالعه‏ی باستانی و همکاران (1395) با عنوان 'مقایسه میزان و علل اعمال جراحی در بزرگترین مرکز آموزشی درمانی جنوب شرق کشور قبل و بعد از اجرای طرح تحول سلامت ' انجام و از چک لیست به عنوان ابزار جمع آوری داده ها استفاده شد. نتایج مطالعه وی نشان داد که میزان اعمال جراحی بعد از طرح تحول سلامت افزایش و شاخص لغو اعمال جراحی از 73/11 درصد قبل از طرح تحول به 94/10 درصد بعد از تحول سلامت کاهش یافت. قبل از طرح تحول سلامت بیشترین علت لغو اعمال جراحی، عوامل مربوط به جراح بود. بیشترین علت لغو اعمال جراحی بعد از تحول سلامت ، دلایل سازمانی و مدیریتی بود که در این میان ، بیشترین مورد مربوط به کمبود وقت اتاق عمل بود (19).

در مطالعه‌ای که توسط  ابراهیمی پور و همکاران (1392) با عنوان'بررسی فراوانی و علل لغو اعمال جراحی در بیمارستان خاتم مشهد' انجام شد. از 16512 برنامه عمل در سال 1392، 329 مورد کنسل شدند. مهمترین دلایل عمل­های کنسل شده به ترتیب اهمیت، بیماری های پر خطر 5/22 درصد، تغییر در وضعیت بالینی9/7 درصد، طولانی شدن عمل‏های قبلی 7 درصد، نارضایتی بیمار8/5 درصد، NPO نبودن بیمار(غذا خوردن بیمار) 5/5 درصد، تجهیزات نامناسب 6/4 درصد، عدم تست های آزمایشگاهی و مشاوره 7/2 درصد، تغییر تشخیص4/2 درصد، نبود جراح8/1درصد و مدارک پذیرش ناقص 6/0 درصد می‏باشد(20).

مطالعه‌ای توسط محمدی و همکاران (1391) با عنوان' بررسی علل لغو اعمال جراحی در بیمارستان شهدای کرمانشاه ' انجام شده است. وی بیان کرده است که بهره وری اتاق های عمل از عوامل اصلی در تعیین هزینه های بیمارستان بوده و منابع زیادی صرف مدیریت آنها می شود تا اعمال جراحی به موقع انجام گیرند. با این وجود لغو اعمال جراحی از مهم ترین علل در عدم کارایی و اتلاف منابع بوده و باعث ایجاد استرس و نارضایتی بیمار و همراهان می شود. که از 3612 عمل جراحی برنامه ریزی شده، 1.3 درصد آن لغو گردیده بود. بیشترین عمل­های لغو شده مربوط به سرویس جراحی عمومی با 2.31 درصد و کمترین، سرویس چشم با 0.54 درصد بود. مشکلات بالینی بیمار با 64 درصد بیشترین و مشکلات مربوط به اتاق عمل با 6 درصد کمترین علل لغو اعمال جراحی بودند. وی نتیجه می گیرد که مشکلات بالینی بیمار بیشترین عامل لغو اعمال جراحی بود، لذا ارزیابی بیمار قبل از عمل جراحی می تواند به حل این مشکل کمک کند و باعث مدیریت بهتر اتاق عمل، اثر بخشی منابع و افزایش رضایت بیمار شود(21).

در مطالعه انجام شده توسط رمضانخواهی و همکاران(1388) با عنوان 'بررسی میزان و علل لغو اعمال جراحی: شناسایی حوزه های قابل بهبود' در مجموع طی 9 ماه از 3381 علت ثبت شده در لیست اتاق عمل 2/18 درصد در روز عمل لغو گردید که 1/32 درصد آنها مربوط به سرویس جراحی عروق و سپس به ترتیب مربوط به سرویس ارتوپدی 7/18 درصد، جراحی عمومی 5/15 درصد و گوش، حلق بینی 7/13درصد بود. بیشترین علت لغو اعمال جراحی مربوط به کمبود وقت برای عمل، مشکلات بالینی بیمار، عدم وجود آزمایشات پاراکلینیک، مشاوره بیمار، عدم وجود رزرو خون و وسایل و داروی مورد نیاز عمل بود (1).

مطالعات خارج کشور

کومار[1] و گاندی[2] (2012) در بررسی انجام شده با عنوان 'دلایل لغو عمل های جراحی در روز عمل در بیمارستان 500 تختخوابی' به این نتایج دست یافتند، 7272بیمار برای اعمال جراحی انتخابی در طول دوره مطالعه برنامه ریزی شده بودند؛ 1286 (6/17 درصد) مورد در روز عمل جراحی لغو شد. بیشترین تعداد عمل کنسل شده در زمینه جراحی عمومی 1/7 درصد و کمترین35/0 درصد در جراحی گوش، حلق و بینی رخ داده است. شایع ترین علت لغو محدودیت زمان809 (63 درصد)، 244نفر(19درصد) جابجایی زمان عمل جراحی و 149 (6/11درصد) مورد به دلایل پزشکی لغو گردید (22).

در مطالعه انجام شده توسط چالیا[3] (2011) با عنوان 'بروز، علل و الگوی لغو اعمال جراحی انتخابی در یکی از بیمارستان های آموزشی دانشگاه تانزانیا' نشان داد که در مجموع 3064 نفر برای عمل جراحی انتخابی برنامه ریزی شده، 644 (21 درصد) عمل های جراحی لغو شدند، جراحی عمومی بالاترین میزان لغو (5/31 درصد) با عمل جراحی ارتوپدی در 5/25درصد به دنبال داشته است. کمبود فضا و امکانات بیمارستان شایعترین علل لغو در53 و4/28درصد موارد بودند. اکثریت این لغو در82 درصد مربوط به مدیریت بیمارستان و بسیاری از آنها در 8/93 درصداز موارد قابل پیشگیری بود.

راکش گارگ[4] و همکاران در مطالعه خود با عنوان 'دلایل لغو اعمال جراحی (2009)' به نتایج زیر دست یافتند: 1590 بیمار برای اعمال جراحی انتخابی ریزی شده که  3/30 درصد بیماران در روز عمل جراحی علمشان لغو شد. از این تعداد، 7/59 درصد به علت محدودیت زمان لغو شد، 8/10درصد به دلایل پزشکی لغو شد. 2/16 درصد به نوبه خود در روز عمل جراحی کنسل شد. 4/5 درصد عمل های جراحی توسط جراحان به علت تغییر در برنامه جراحی لغو شد،7/3 درصد به دلایل اداری لغو شد و 2/4 درصد بیماران به دلایل دیگر به تعویق افتاد(3).

1. سوالات پژوهشی:

1. توزیع فراوانی اعمال جراحی قبل از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان چگونه است؟
2. توزیع فراوانی اعمال جراحی بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان چگونه است؟
3.  توزیع فراوانی اعمال جراحی لغو شده قبل از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان چگونه است؟
4. توزیع فراوانی اعمال جراحی لغو شده بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان چگونه است؟
5. علل لغو اعمال جراحی قبل از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های مورد مطالعه کدامند؟
6. علل لغو اعمال جراحی بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های مورد مطالعه کدامند؟
7. توزیع علل لغو اعمال جراحی در بین متغیرهای دموگرافیک و بالینی بیماران (سن، جنس، وضعیت تاهل، محل سکونت، نوع بیمه، نوع عمل جراحی، تشخیص بیماری، تعداد مراجعات سرپایی و بستری) چگونه است؟
8. اندیکاسیون اعمال جراحی در پرونده های مورد بررسی قبل و بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت کدامند؟

تعیین میزان اعمال جراحی قبل و بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت و شناسایی علل لغو برخی از آنها در بیمارستان های آموزشی علی ابن ابیطالب(ع) و خاتم النبیاء الانبیاء شهر زاهدان:1395

1. تعیین توزیع فراوانی اعمال جراحی قبل از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان
2. تعیین توزیع فراوانی اعمال جراحی بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان
3. تعیین توزیع فراوانی اعمال جراحی لغو شده قبل از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان
4. تعیین توزیع فراوانی اعمال جراحی لغو شده بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان
5. تعیین علل لغو اعمال جراحی قبل از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان
6. تعیین علل لغو اعمال جراحی بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان
7. تعیین توزیع علل لغو اعمال جراحی در بین متغیرهای دموگرافیک و بالینی بیماران (سن، جنس، وضعیت تاهل، محل سکونت، نوع بیمه، نوع عمل جراحی، تشخیص بیماری، تعداد مراجعات سرپایی و بستری) در بیمارستان های مورد مطالعه
8. تعیین اندیکاسیون اعمال جراحی در پرونده های مورد بررسی قبل و بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در بیمارستان های علی ابن ابیطالب و خاتم الانبیا شهر زاهدان 

معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

بیمارستان های آموزشی زاهدان

عمل جراحی:

تعریف نظری: عبارت است از هر گونه عملی در جهت تشخیص یا درمان بیماری ها، آسیب ها و ناهنجاری ها که مستلزم شکافتن پوست یا مخاط باشد. عمل جراحی روی بیمار به منظور مداوا کردن وی یا پیشگیری از بیماری به وسیله پزشک حاذق می باشد (23).

تعریف عملی: منظور اعمال جراحی انجام شده در بیمارستان های امام علی و خاتم الانبیا شهر زاهدان می باشد.

اتاق عمل:

تعریف نظری: اتاق عمل قسمتی از بیمارستان یا مراکز درمانی است که برای انجام جراحی در نظر گرفته می شود(24).

تعریف عملی: منظور از اتاق عمل در این پژوهش، اتاق عمل های بیمارستان های امام علی و خاتم الانبیا شهر زاهدان می باشد.

عمل جراحی لغو شده (کنسل شده):

تعریف نظری: عمل های کنسل شده در بیماران کاندیدای جراحی در  همان روز تعیین شده (25).

تعریف عملی: منظور اعمال جراحی لغو شده در اتاق عمل بیمارستان های امام علی و خاتم الانبیا شهر زاهدان می باشد.

طرح تحول نظام سلامت:

تعریف نظری: برنامه طرح تحول نظام سلامت طرحی است که به منظور افزایش پاسخ گویی نظام سلامت در بیمارستان های دولتی کشور اجرا شده است (16).

تعریف عملی: منظور از طرح تحول نظام سلامت در این پژوهش تغییرات ایجاد شده در سیاستها و قوانین بیمارستان های دولتی می باشد که از اردیبهشت سال 1393 در حال اجرا می باشد.

این پژوهش از نوع مطالعات مقطعی بوده که به صورت توصیفی و با رویکرد گذشته نگر در سال 1395در بیمارستان های علی بن ابیطالب (ع) و خاتم الانبیاء زاهدان انجام خواهد شد.

جامعه آماری پژوهش را کلیه بیمارانی تشکیل می دهند که یک سال قبل و یک سال بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت یعنی در سال 1392 و 1394 برای انجام اعمال جراحی به بیمارستان های علی بن ابیطالب (ع) و خاتم الانبیا زاهدان مراجعه کرده بودند .

معیار ورود به این مطالعه کامل بودن پرونده های پزشکی بیماران، ثبت کد تشخیص بیماری و علل جراحی در سیستم اطلاعات بیمارستان می باشد. همچنین معیار خروج نیز ناقص بودن پرونده پزشکی می باشد. البته قابل ذکر است که در مورد پرونده های ناقص با بیماران تماس خواهد گرفته شد و از آنها در مورد اطلاعات ناقص پرونده سئوال شده و اطلاعات در چک لیست ثبت می شود ولی چنانچه پژوهشگران نتوانند با بیماران تماس بگیرند پرونده ناقص از مطالعه خارج خواهد شد. 

در این مطالعه به دلیل بالابودن حجم جامعه پژوهش (تعداد اعمال جراحی انجام شده در بیمارستان) از روش نمونه گیری استفاده خواهد شد. با توجه به هدف مطالعه از فرمول زیر برای تعیین حجم نمونه استفاده خواهد شد

بر اساس فرمول فوق و با توجه به داده های وارد شده در فرمول (P = 0/05, α= 0/05, d = 0.02) تعداد 8000  بیمار در دو مرحله قبل از اجرای مداخله (4000 نفر) و پس از اجرای طرح (4000 نفر) در دو بیمارستان مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت که بر اساس نسبت عمل های انجام شده در هر بیمارستان خحم نونه انتخاب خواهد شد.

با توجه به بالا بودن جامعه مورد بررسی (حدود 20000 پرونده در هرسال)، در این مطالعه برای تعیین اعمال جراحی برنامه ریزی شده و انجام شده از روش نمونه گیری تصادفی سیستماتیک استفاده خواهد شد. همچنین برای بررسی پرونده اعمال جراحی کنسل شده از روش سرشماری استفاده خواهد شد.

  در این پژوهش جهت جمع آوری داده های مربوط به اعمال جراحی از چک لیست محقق ساخته ای استفاده خواهد شد. متغیرهای مورد بررسی در این چک لیست در دو قسمت اطلاعات دموگرافیک بیمار (سن، جنس، محل سکونت، وضعیت تاهل) و اطلاعات مرتبط با عمل جراحی از جمله تعداد اعمال جراحی انجام شده در هر ماه به تفکیک سرویس جراحی، تعداد اعمال جراحی لغو شده در هر ماه و علل اعمال جراحی می باشد. علل لغو اعمال جراحی نیز به7 گروه، دلایل مدیریتی و سازمانی، عوامل مربوط به جراح، عوامل مرتبط با سایر اعضای تیم جراحی، عوامل مرتبط با تجهیزات، عوامل مربوط به بیمار،عوامل مربوط به بیهوشی و دلایل پزشکی تفکیک خواهد شد(19). این چک لیست برگرفته از مطالعات گذشته بوده و روایی آن مورد تائید قرار گرفته است. همچنین در بخش اعمال جراحی لغو شده علاوه بر آنکه این علل از پرونده پزشکی بیمارستان استخراج می گردد و در چک لیست ثبت می گردد، در مرحله بعد از طریق تلفن های ثبت شده در پرونده بیماران با آنها تماس گرفته خواهد شد و علل لغو عمل جراحی از دیدگاه خود آنها نیز بررسی می شود تا از این طریق مقایسه ای در این زیمنه صورت گیرد.

برای انجام این مطالعه، کلیه اطلاعات بیمارانی که در بازه زمانی سال 1394 و1392 به  بیمارستان های مذکور برای انجام عمل جراحی مراجعه نموده بررسی خواهد شد. در مرحله اول فروانی موارد اعمال جراحی شده در دو بیمارستان در سال های مورد نظر بررسی و برآورد خواهند شد سپس از هر سال تعداد 4000 پرونده به نسبت حجم اعمال جراحی در دو بیمارستان به عنوان نمونه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. با توجه به آنکه تعداد اعمال جراحی در بیمارستان امام علی بیشتر از بیمارستان خاتم می باشد پیش بینی می شود نسبت پرونده بررسی شده در بیمارستان امام علی بیشتر از بیمارستان دیگر باشد. در این مرحله نمونه ها در دو بیمارستان به صورت تصادفی سیستماتیک بررسی قرار خواهند گرفت. بدین صورت که پس از مشخص شدن پرونده ها و با استفاده از سیستم اطلاعات بیمارستانی[1] اطلاعات دموگرافیک و اطلاعات مربوط به تشخیص و عملهای جراحی انجام شده بااستفاده از کتابICD.10 , ICD.9CM که ثبت سیستم اطلاعات بیمارستان شده است در چک لیست مربوط به هر بیمار وارد خواهد شد.  

همچنین در مرحله دوم و برای علل اعمال جراحی لغو شده، پژوهشگر با مراجعه به اتاق عمل بیمارستان و اخذ دفاتر ثبت اطلاعات بیماران تعداد و مشخصات پرونده های عمل لغو شده را استخراج خواهد کرد. سپس با مراجعه به بخش مدارک پزشکی بیمارستان برای عمل های لغو شده پروند های بیماران از بایگانی خارج و داده هایی مورد نیاز جمع آوری خواهد شد.

با توجه به آنکه این مطالعه از نوع پژوهش های توصیفی می باشد لذا برای توصیف داده های کیفی از جداول توزیع فراوانی(مطلق و نسبی) و برای توصیف داده های کمی از شاخص های مرکزی و پراکندگی (میانگین و انحراف معیار) استفاده می شود. همچنین با توجه به نوع اطلاعات بدست آمده، از جداول و نمودارهای مناسب استفاده خواهد شد.

در این مطالعه کد های اخلاخی 1،2،4،10،11،13،14،15،16،25،28 مربوط به بخش general  رعایت خواهد شد.

1_هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقاء سلامت انسان ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2_در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

4_مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه ی پایین تر و یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

10_هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه ی دیگر، مشوق های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11_کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

13_کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14_اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

15_پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان هایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره ی خطرات و زیان های بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامه ی آگاهانه منعکس شود.

16_پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهش هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

25_پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28_پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

1- ناقص بودن پرونده های پزشکی: در این زمینه سعی خواهد شد در ابتدا اطلاعات پرونه های ناقص از طریق مراجعه و هماهنگی با بخش اتاق عمل کامل شود در غیر این صورت پرونده ناقص با پرونده دیگر جایگزین خواهد شد.

2- وجود متغیرهای مخدوش کننده: در این زمینه سعی خواهد شد تا حد امکان متغیرهای کخدوش کننده در مطالعه وارد شوند.

اعمال جراحی، اعمال جراحی کنسل شده، طرح تحول نظام سلامت

1.            Ramezankhani A, Markazi Moghaddam N, Haji Fathali A, Jafari H, Heidari Mnfared M, Mohammadnia M. The rate and causes of surgery cancellation: Identifying areas for improvement. Journal of Hospital. 2010;8(3):27-34.

2.            Zafar A, Mufti TS, Griffin S, Ahmed S, Ansari JA. Cancelled elective general surgical operations in Ayub teaching hospital. J Ayub Med Coll Abbottabad. 2007;19(3):64-6.

3.            Garg R, Bhalotra AR, Bhadoria P, Gupta N, Anand R. Reasons for cancellation of cases on the day of surgery-a prospective study. Indian journal of anaesthesia. 2009;53(1):35.

4.          کیاسری ز, کبیرزاده, آذر, آبادی بف, کیابی حز, ساروی م, بررسی شیوع لغو عمل جراحی و عوامل مرتبط با آن در مرکز آموزش درمانی امام خمینی (ره) ساری، سال 1386-1385. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 2008;18(65):52-62.

5.            Ivarsson B, Ola Kimblad P, Sjöberg T, Larsson S. Patient reactions to cancelled or postponed heart operations. Journal of nursing management. 2002;10(2):75-81.

6.            Tait AR, Voepel-Lewis T, Munro HM, Gutstein HB, Reynolds PI. Cancellation of pediatric outpatient surgery: economic and emotional implications for patients and their families. Journal of clinical anesthesia. 1997;9(3):213-9.

7.            Mohammadi A, Sotoode R, Mohammadi R, Gahvare S, Asghar Nejad M. Evaluation reasons for cancellation of operation in first six month in Kermanshah Shohada hospital 2012. Health care Management (Health System). 2010;2(3-4):29-35.

8.            Schofield WN, Rubin GL, Piza M, Lai YY, Sindhusake D, Fearnside MR, et al. Cancellation of operations on the day of intended surgery at a major Australian referral hospital. Med J Aust. 2005;182(12):612-5.

9.            ZAMANI KA, Kabirzadeh A, BAGHERIAN FE, HASANZADEH F, MOHSENI SB, MIRZAEI Z. Evaluating the prevalence of canceling surgical operations, including its influencing factors at Imam Khomeini hospital in Sari during 2006-2007. 2008.

10.         Chalya P, Gilyoma J, Mabula J, Simbila S, Ngayomela I, Chandika A, et al. Incidence, causes and pattern of cancellation of Elective surgical operations in a University Teaching Hospital in the Lake Zone, Tanzania. African health sciences. 2011;11(3).

11.         Strum DP, Vargas LG, May JH. Surgical Subspecialty Block Utilization and Capacity Planning A Minimal Cost Analysis Model. The Journal of the American Society of Anesthesiologists. 1999;90(4):1176-85.

12.         Dexter F, Marcon E, Epstein RH, Ledolter J. Validation of statistical methods to compare cancellation rates on the day of surgery. Anesthesia & Analgesia. 2005;101(2):465-73.

13.         Miller GG. Waiting for an operation: parents' perspectives. Canadian journal of surgery. 2004;47(3):179.

14.         Lacqua MJ, Evans JT. Cancelled elective surgery: an evaluation. The American Surgeon. 1994;60(11):809-11.

15.         Dadaş S, Eti-aslan F. The causes and consequences of cancellations in planned orthopaedic surgery: the reactions of patients and their families. Journal of Orthopaedic Nursing. 2004;8(1):11-9.

16.         Khayeri F, Goodarzi L, Meshkini A, Khaki E. Collection guidelines for health system reform plan. Health deputy: Iranian Ministry of Health and Medical Education 2014. Available from: darman.umsha.ac.ir/uploads[[Persian].

17.         Piroozi B, Moradi G, Nouri B, Mohamadi Bolbanabad A, Safari H. Catastrophic health expenditure after the implementation of health sector evolution plan: a case study in the west of Iran. Int J Health Policy Manag. 2016;5(7):417-23.

18.        زارع, امراللهی. بررسی اعمال جراحی الکتیو لغوشده در بیمارستانهای آموزشی یزد. ماهنامه علمی پ‍ژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد. 2004;12(2):22-8.

19.         Bastani P, Rezaee Z, Kavosi Z, Ahmadzadeh M. Comparison of Number of Surgical Operations and Their Cancellation Causes in Namazi Hospital before and after the Health Transformation Plan. Sadra Medical Sciences Journal. 2016;4(2 Apr).

20.         Ebrahimipour H, Shirdel A, Rahimi ME, Meraji M, Hooshmand E, Pourtaleb A, et al. A Study on the Frequency and the Reasons for Cancellation of Surgical Operations in Khatam Hospital (Mashhad, Iran) in 2013. Journal of Patient Safety & Quality Improvement. 2014;2(4):156-9.

21.        محمدی ع, ستوده ر, رحمان, محمدی, گهواره, شکیبا, et al. بررسی علل لغو اعمال جراحی در بیمارستان شهدای کرمانشاه در شش ماه اول سال 1391. مدیریت بهداشت و درمان. 2010;2:29-35.

22.         Kumar R, Gandhi R. Reasons for cancellation of operation on the day of intended surgery in a multidisciplinary 500 bedded hospital. Journal of Anaesthesiology Clinical Pharmacology. 2012;28(1):66.

23.         surgical operation  [cited 2016]. Available from: http://www.thefreedictionary.com/surgical+operation.

24.         operating room  [cited 2016]. Available from: http://www.dictionary.com/browse/operating-room.

25.        ممیزی میزان عمل های جراحی کنسل شده و بررسی روند آن در یکی از بیمارستانهای آموزشی شهر تهران-1390. عادل ا, زرنق رخ, زرندی ب, عادل م, اکبری ا, ایوبیان ع,. اولین همایش ممیزی بالینی و ارتقای کیفیت.

ندارد

ندارد

مزایای اجرای طرح برای بیمارستان و سازمان های مرتبط می باشد

ندارد

ندارد

هزینه ها توسط دانشگاه علوم پزشکی تامین مالی خواهد شد

ندارد

اطلاعات پرونده ها به صورت محرمانه باقی خواهند ماند

ندارد

ندارد

ندارد