تاثیر گروه درمانی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر سرمایه های روان شناختی در دانشجویان پسر خوابگاهی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

ورود به دانشگاه در زندگی فرد واقعه مهمی محسوب می شود، چرا که بر شغل، درآمد، روابط  اجتماعی و احتمالاً انتخاب همسر او در آینده مؤثر واقع می شود (1)

زندگی خوابگاهی به دلیل دوری از خانواده و وارد شدن در محیط جدید طبیعی به نظر میرسد که مشکلاتی را در ابعاد مختلف در پی داشته باشد

داشتن ارتباط طولانی وبلند مدت و در واقع زندگی کردن با افرادی که به آنها هم اتاقی و در گستره بیشتر هم اتاقی گفته میشود سراغاز تاثیر و تآثرهای فراوانی هست (1)

با توجه به شتاب روز افزون استرس و فشارهای روانی در بین افراد که در مکان های شلوغ (با پتانسیل ارتباط زیاد) وجود داردمحققان حوزه رفتار سازمانی و گروهی با بهره گیری از رفتارهای مثبت گرا نه تنها به دنبال کاهش مسائل روانی منفی در بین افراد هستند بلکه با استفاده از شناسایی و به کارگیری توانایی های باالقوه مثبت سرمایه های روان شناختی سعی در بهبود عملکرد افراد مخصوصا در زمینه های بین فردی اند . (2)

روانشناسی مثبت نگر به عنوان رویکرد تازه ای در روانشناسی بر فهم و تشریح شادکامی و احساس ذهنی بهزیستی و همچنین پیش بینی دقیق عواملی که بر ان موثرند تمرکز دارد از منظر روانشناسی مثبت،عدم وجود نشانه های بیماری روانی تنها شاخص سلامت روانی نیست بلکه سازگاری و شادکامی و اعتماد به نفس و ویژگی های مثبتی از این دست نشان دهنده سلامت بوده است. بنابرین روانشناسان مثبت گرا بر وجود ویژگی های مثبت و رشد توانایی های فردی تاکید دارند و در مقابل آسیب روانی ،جنبه مثبت روانی فرد را در نظر میگیرند. (3) که در همین زمینه سرمایه های روان شناختی یکی از شاخص های روانشناسی مثبت گرا می باشد که با داشتن ویژگی هایی از قبیل باور فرد به توانایی هایش برای دست یابی به موفقیت،داشتن تلاش و پشتکار در دنبال کردن اهداف زندگی،ایجاد اسنادهای مثبت در مورد خود و تحمل کردن مشکلات و......در فرد تعریف میشود.(4)

در عین حال برخوردار بودن از سرمایه های روان شناختی افراد را قادر میسازد تا علاوه بر رویارویی بهتر در برابر موقعیت های استرس زا و فشاراور،شخص کمتر دچار تنش شده،در رویارویی با مشکلات از توان بالایی برخوردار باشند،به خوداگاهی بیشتری در مورد خود برسند و کمتر تحت تاثیر شرایط و وقایع روزمره قرار بگیرند.لذا در نتیجه آن این گونه افراد دارای سلامت روان شناختی بیشتری نیز هستند و برای خود در رویارویی با تلخی ها و ناگواری های زندگی سپری محکم میسازند.(5)

سرمایه روان شناختی را بخواهیم بررسی کنیم سازه ای ترکیبی و به هم پیوسته هست که چهار بعد ادراکی-شناختی یعنی امید ،خوشبینی ،خودکارآمدی و تاب آوری را در برمیگیرد.(6)در این میان امید،یه حالت انگیزش مثبت با در نظر گرفتن اهداف روشن برا زندگی است.در امید،از یکسو انگیزه ساختن به اراده برای حرکت به سوی اهداف  و از طرف دیگر بررسی راههای مناسب برای حصول اهداف نهفته است.(7)خودکارامدی نیز،قضاوت فرد در مورد توانایی هایش در مورد انجام یک عمل تعریف میشود.(8) از سوی دیگر خوشبینی به معنای داشتن انتظارات مثبت برای نتایج و پیامدهاست و این پیامدها به عنوان عوامل ثابت،کلی و درونی در نظر گرفته میشوند .(9) تاب آوری نیز سازگاری مثبت در واکنش به شرایط ناگوار است،در واقع تاب آوری صرفا مقاومت منفعل در برابر آسیب ها یا شرایط تهدیدکننده نیست.بلکه فرد تاب آور،مشارکت کننده فعال و سازنده محیط پیرامونی خود است.(10)این جنبه ها در یک فرایند تعاملی و ارزشیابانه،به زندگی فرد معنا بخشیده،تلاش فرد برای تغییر موقعیت های فشارزا را تداوم می بخشد،(6)مقاومت و سرسختی وی در تحقق اهداف را تضمین میکند و او را برای ورود به صحنه زندگی و عمل اماده می نماید.(11)

یکی از راه های پیشگیری از بروز مشکلات روانی و رفتاری و ارتقاء مثبت ظرفیت روان شناختی افراد آموزش مهارت های زندگی است،مهارت های زندگی مجموعه ای از توانایی هاست که زمینه سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورد،در نتیجه شخص قادر میشود بدون اینکه به خود یا دیگران صدمه بزند مسولیت های مربوط به نقش اجتماعی خود را بپذیرد و با چالش ها و مشکلات روزانه زندگی،به شکلی موثر مقابله کند.هدف از آموزش مهارت های زندگی ارتقاء سازگاری فرد ابتدا با خود و سپس با دیگران و محیطی که در آن زندگی می کند میباشد. (12)

در این میان جرات ورزی به عنوان یکی از مهارت های زندگی،برای بهبود باورها و رفتار جرات مندانه فرد طراحی شده است که می تواند به فرد کمک کند که چگونگی دیدش نسبت به خود را عوض کند و به اعتماد به نفس و ارتباطات بین فردی و بهزیستی روان شناختی فردی دست یابد. (13)

جونز و لاولی مهارت جرات ورزی را شامل گرفتن حق خود و ابراز افکار،احساسات و اعتقادات خویش به نحوی مناسب،مستقیم و صادقانه دانسته اند،به گونه ای که حقوق دیگران پایمال نشود. (14)

هدف از آموزش مهارت جرات ورزی به عنوان مولفه ای از مهارت های ارتباطی (15)بیشتر بهبود روابط بین فردی در موقعیت های مشکل است.(16)

میشه گفت ابراز وجود رفتاری است که شخص را قادر میسازد بدون هر گونه اضطرابی در موقعیت های جمع گرا روی پای خود بایستد،احساسات واقعی خود را صادقانه ابراز کند و در عین حال که حقوق دیگران را در نظر بگیرد حق خود را بگیرد و جلو سو استفاده دیگران از او را بگیرد.(17)

ولی در واقع و در عمل عدم صراحت در بیان و قاطعیت یکی از مشکلاتی است که گریبان گیر بسیاری از افراد جامعه می شود،بسیاری از انسان ها به طوری عمدی یا غیر عمدی در بند تکلف ها،تعارف ها و دورنگی ها مانده اند و از صداقت دور شده اند،در فرهنگ هایی که رای جمع مهم تر از رای فرد می باشد اگر فرد نظری مخالف جمع داشته باشد مورد تنبیه یا عدم توجه قرار میگیرد و طرد میشود .در چنین فرهنگ هایی زمینه تربیتی برای ابراز عواطف و احساسات وجود ندارد.(18)

آیا در چنین فرهنگ هایی (فرهنگ ایرانی نسبت به متوسط جهان جمع گراتر هست) که تا حدود خیلی زیادی بر جمع گرایی و رای اکثریت بها داده میشود و روی پا خود ایستادن و برخلاف جریان آب حرکت کردن و ابراز نظر و احساس و اعتقاد خود برخلاف اکثریت مورد شماتت و طرد قرار خواهد گرفت  و ممکن است بهای سنگینی برا فرد در پی داشته باشد ابراز مهارت های جرات ورزی می تواند پیامد های خوشی برای فرد در پی داشته باشد و او را نسبت به زندگی ودنیای اطراف خود امیدوار تر و خوشبین تر و کارآمدتر کند یا او را زیر تیغ پیامدهای سنگین مخالفت و فردگرایی( حال به هر نوعی) نسبت به زندگی و اطراف و خود مایوس و بدبین و سرخورده کند؟؟ و نیز از انجایی  که خوابگاه های دانشجویی به صورت بالقوه و اجتناب ناپذیر  نیاز به در جمع بودن( کلاس مشترک،خوابگاه مشترک،اتاق مشترک و خیلی مشترکات دیگر......) را موجب میشود و فرهنگ های جمع گرایی در انجا نسبت به محیط های دیگر غلبه بیشتری دارد  تاثیر مثبت و پایدار یا منفی مهارت های جرات ورزی بیشتر و بیشتر در هاله ای از ابهام می ماند.پژوهش حاضر به منظور حل این نوع ابهام ذهنی و رفع این تناقضات انجام میشود که در نهایت بتوان متناسب با نوع و ساختار هر فرهنگ مداخله های روان شناختی مناسب طراحی کرد که حداکثر بارآوری را در حوزه سلامت روان در پی داشته باشد.

3- مروری بر پیشینه:

 حضوری و همکاران در سال 1391 در تحقیقی با عنوان ' ارتقای تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان سازمان های دولتی ایران:بررسی و تبیین نقش اجزای سرمایه روان شناختی ' به این نتیجه رسیدند که از بین سرمایه های روان شناختی امید،خودکارآمدی،و تاب آوری با رضایت شغلی رابطه معنی داری داشته اند اما خوش بینی آن را تحت تاثیر قرار نمیدهد و همچنین هر چهار مولفه سرمایه های روان شناختی با تعهد سازمانی رابطه معنی داری داشته اند و تاب آوری بیشترین تاثیر را داشته است،از طرف دیگر تعهد عاطفی بیشترین تاثیر را از اجزای سرمایه های روان شناختی پذیرفته است بدین ترتیب اجزای سرمایه روان شناختی پیش بینی کننده قابل توجهی از نگرش کارکنان به تعهد سازمانی و رضایت شغلی در سازمان های دولتی ایران است.(19)

 بهادری و همکاران در سال 1391 رابطه بین سرمایه های روان شناختی و سرمایه های اجتماعی را مورد بررسی قرار دادند که جامعه مورد بررسی انها دانشجویان دانشگاه تبریز بودند و در نهایت به این نتیجه نائل شدند که سرمایه روان شناختی و مولفه های آن با سرمایه اجتماعی رابطه مثبت و معناداری داشته است،از سویی نتایج این تحقیق نشان داد که سرمایه روان شناختی و مولفه های آن قادرند تغییرات بهزیستی روان شناختی را به طور معنی داری پیش بینی کنند.(20)

در همین راستا  پناهی و همکاران نیز که رابطه بین مولفه های سرمایه های روان شناختی و کیفیت زندگی زناشویی در بین زوجین شهر اصفهان را مورد مطالعه قرار دادند مشاهده کردند که رابطه بین سرمایه روان شناختی و کیفیت زندگی زناشویی معنادار بوده و افزایش سرمایه های روان شناختی کیفیت بهتر زندگی زناشویی آنان را در پی دارد و بالعکس و در تحلیل رگرسیون مولفه ی خودکارآمدی و تاب آوری قدرت پبش بینی کنندگی بیشتری برای کیفیت زندگی زوجین این شهر بود.(21)

هارجی و دیکسون در پژوهشی به تعیین اثربخشی آموزش مهارت های جرات ورزی بر افزایش رفتارهای جرات مندانه زنان پرداختند.نتایج این پژوهش حاکی از آن داشت که آموزش مهارت های جرات ورزی باعث افزایش رفتارهای جرات مندانه در روابط بین فردی و درون فردی آزمودنی های گروه آزمایش در موقعیت های بحرانی شده است،ولی در گروه شاهد از لحاظ آماری تغییرات معناداری یافت نشد.(22)

 همچنین دیپ در پژوهشی به این نتیجه رسید دانش آموزانی که آموزش مهارت های جرات ورزی دریافت می کنند از توانایی حمایت اجتماعی بالاتری در شرایط تنش زا برخوردار هستند.(23)

 رامسی و پترسون در خصوص اثربخشی آموزش گروهی مهارت های جرات ورزی بر خودکارآمدی  در پژوهشی روی بیست دانش آموز دختر پایه پنجم ابتدایی افزایش معناداری را در خودکارآمدی دانش آموزان گزارش دادند.آنان نتیجه گیری کردند آموزش مهارت های جرات ورزی توانسته است تاثیر بسزایی در افزایش خودکارآمدی دانش آموزان داشته باشد.(24)

 مهرابی زاده و همکاران  نیز در پژوهشی دیگر به منظور بررسی تاثیر آموزش مهارت های جرات ورزی بر مهارت های اجتماعی،اضطراب اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر پایه اول مقطع متوسطه پرداختند.نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که آموزش مهارت های جرات ورزی،به طور معناداری مهارت های اجتماعی و عملکرد اجتماعی دانش آموزان را افزایش داده است،ولی تاثیر چندانی بر روی اضطراب اجتماعی آنان نداشت.(25)  

1.درمان گروهی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر میانگین نمرات خوشبینی در دانشجویان خوابگاهی موثر است

2.درمان گروهی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر میانگین نمرات امیدواری در دانشجویان خوابگاهی موثر است

3.درمان گروهی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر میانگین نمرات تاب آوری در دانشجویان خوابگاهی موثر است

4. درمان گروهی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر میانگین نمرات خودکارآمدی در دانشجویان خوابگاهی موثر است

بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر سرمایه های روان شناختی در دانشجویان پسر خوابگاهی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

1.بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر افزایش خوشبینی در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

2. بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر افزایش امید در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

3. بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مهارت جرات ورزی بر افزایش تاب آوری در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

4. بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مهارت جرات ورزی برافزایش خود کارآمدی در دانشجویان پسر خوابگاهی علوم پزشکی زاهدان

مراکز درمانی و شبکه های بهداشت و درمان ،تمامی مراکزی که در راستای پیشگیری از بیماری های روانی و ارتقاء بهزیستی روان شناختی افراد قدم برمیدارند و تمامی خوابگاه های دانشجویی در سطح کشور

جرات ورزی : جرات ورزی یعنی نوعی رفتار که شخص را قادر میسازد بدون هرگونه اضطرابی روی پای خود بایستد،احساسات واقعی خود را صادقانه ابراز کند و با توجه نمودن به حقوق دیگران حق خوذ را بگیرد،به عبارت دیگر افراد جرات ورز ضمن اینکه به خواسته ها و نیازهای دیگران احترام میگذارند اجازه نمیدهند دیگران از آنها سوء استفاده کنند و به شیوه قاطعانه با انان برخورد میکنند.(26)

سرمایه روان شناختی : سازه ای ترکیبی و به هم پیوسته است که چهار بعد ادراکی-شناختی یعنی خوشبینی،امیدواری،خودکارآمدی و تاب آوری را در برمیگرد که این جنبه ها در یک فرآیند تعاملی و ارزش یابانه،به زندگی فرد معنا بخشیده،و تلاش فرد برای تغییر موقعیت های فشارزا را تداوم میبخشد و سپری محکم برای فرد در رویارویی با مشکلات می سازند.

مداخله نیمه تجربی با پیش آزمون-پس آزمون

جامعه آماری مورد مطالعه در این پژوهش کلیه ی دانشجویان خوابگاهی خوابگاهای پردیس علو پزشکی سال 1395-1396 زاهدان اند.،ملاک های ورود: 1.اطمینان از زندگی کردن انها در خوابگاههای پردیس علوم پزشکی در سال 95-96 . 2. تمایل و رضایت آگاهانه به شرکت در طرح پژوهشی .ملاک های خروج  1. گرفتن انتقالی  و رفتن از دانشگاه در سال 95-96  2. عدم تمایل به ادامه ی درمان

معیارهای همگن سازی: گروه کنترل و آزمایش در چندین مورد همگن سازی شدنداز جمله: هر دو گروه در رنج سنی 18 تا 28 سال اند و افراد هر دو گروه پسر هستند و در خوابگاه اقامت دارند

با توجه به اینکه در تحقیقات مداخله ای آزمایشی علوم رفتاری گروه ها 15تا 30 نفر کفایت می کند،نمونه شامل 30 نفر میباشد(بااستفاده از یک مطالعه راهنما)که به روش در دسترس انتخاب شدند و بصورت تصادفی در گروه مداخله (15 نفر)و گروه کنترل(15 ) قرار گرفت،البته5نفر  به منظور جلوگیری از ریزش نمونه و برا احتیاط نیز انتخاب شدند که در گروه آزمایش و گواه باشند.قبل و بعد از اجرای متغیر مستقل همه آزمودنی ها درگروه مداخله و کنترل بوسیله پرسشنامه سرمایه روانشناختی  لوتانز مورد سنجش قرار گرفته شد.

روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری در دسترس و با توجه به ماهیت مطالعه (مطالعه نیمه تجربی) که دارای مداخلات است از روش نمونه گیری داوطلبانه استفاده می شود. از بین تمام دانشجویانی که در خوابگاه های پردیس علوم پزشکی شهرستان زاهدان زندگی میکنند و ساکن هستند و متمایل به شرکت در  خودآگاهی هستند ثبت نام به عمل می آید که از میان شرکت کنندگان 30 نفر انتخاب می شود و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش(15نفر) و کنترل(15نفر) جای گذاری می شوند.

پرسشنامه سرمایه روان شناختی لوتانز (2007): برای سنجش سرمایه روان شناختی از پرسشنامه سرمایه روان شناختی لوتانز (2007)این پرسشنامه از مقادیر استاندارد شده که به طور وسیعی برای ساختارهایی که امید،تاب آوری،خوشبینی و خودکارآمدی را می سنجد مورد استفاده قرار گرفته است که هر خرده مقیاس شامل 6 گویه است و آزمودنی به هر گویه در مقیاس 6 درجه ای ( کاملا مخالفم تا کاملا مخالفم) لیکرت پاسخ می دهد.برای به دست آوردن نمره سرمایه روان شناختی ابتدا نمره هر خرده مقیاس به صورت جداگانه به دست آمد و سپس مجموع انها به عنوان نمره کل سرمایه روانشناختی محسوب شد(27)

در ضمن روایی پرسشنامه لوتانز در تحقیقی تحت عنوان بررسی رابطه مولفه های سرمایه های روان شناختی و ابعاد تعهد سازمانی مورد بررسی و اندازه گیری شد،
پایایی این پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفته شد که ضریب آن حدود (77.o) بود.(28)

پس ازانتخاب نمونه،باتوجه به ملاکهای بیان شده،آزمودنی هابه طورداوطلبانه دردو گروه آزمایش وگواه،گمارش می شوندوپیش آزمون درهردوگروه آزمایش وگواه اجرا می شود.سپس برای گروه آزمایش متغیرمستقل یعنی،مداخلات مربوط به خودجرات ورزی گروهی در 6 جلسه  90 دقیقه و هفته ای 1 جلسه به صورت گروهی انجام می شود.درموردگروه گواه هیچ مداخله ای اعمال  نمی گردد.پس ازاتمام این جلسات مرحله پس آزمون درهردوگروه به عمل می آید. طرح درمانی جلسات گروه آزمایش به شرح زیر می باشد:

 جلسه اول:

عنوان:ضرورت ابراز وجود و فواید آن در زندگی انسان 1-معارفه و آشنایی 2-ارائه تکلیف در زمینه یاداوری موقعیت هایی که فرد در آن به صورت غیر جراتمندانه عمل میکند و ابراز عکس العمل وی در آن موقعیت ها

جلسه دوم:

عنوان:حقوق انسان ها و آشنایی دانشجویان با حقوق خود1-ارائه تکلیف جلسه قبل و ارائه بازخورد 2-حق ابراز وجود یا عدم ابراز وجود،حق آزادی انتخاب،حق ابراز عقیده و نظر،حق داشتن اطلاعات و سایر موارد.

جلسه سوم:

عنوان:رفتارهای مبتنی بر ابراز وجود و رفتارهای جایگزین 1-ارائه گزارش تکلیف جلسه قبل به کلاس و ارائه بازخورد 2-بحث پیرامون انواع گوناگون رفتار و روش های خاص برای کنارآمدن با تغییر. 3-ارائه تکلیف درباره ی تشخیص رفتار جرات مندانه و غیر جرات مندانه

جلسه چهارم:

عنوان: خشم 1-ارائه تکلیف جلسه قبل و ارائه بازخورد 2-آیا خشم مفید است؟ 3- چه وقت خشم خود را ابراز کنیم؟ نکلیف درباره حفظ آرامش و کنترل خشم در موقعیت های گوناگون

جلسه پنجم:

عنوان:فواید و مضرات خشم 1- ارائه گزارش تکلیف جلسه قبل و ارائه بازخورد 2-کنار آمدن با خشم 3-رهنمدهایی برای ابراز خشم از طریق شیوه های مناسب 4- ارائه تکلیف در رابطه با کنار آمدن با خشم خود

جلسه ششم:

عنوان: مهارت * نه * گفتن 1-ارائه گزارش تکلیف جلسه قبل به کلاس و ارائه بازخورد 2-بحث درباره ی درخواست کردن و *بله* و *نه* گفتن 3-چرا باید *بله* و *نه* بگوییم؟ 4-علل ناتوانی در *نه* گفتن 5- علل ناتوانی در *بله* گفتن 6-ارائه تکلیف برای بحث در جلسه آینده

جلسه هفتم:

عنوان: انتقاد 1- ارائه گزارش تکلیف جلسه قبل به کلاس و ارائه بازخورد 2-بحث درباره اینکه چرا باید انتقاد کنیم؟ 3-برخورد مناسب و موثر با انتقاد 4-کنار آمدن با انتقاد 5-فواید و مضرات انتقاد 6-ارائه تکلیف درباره کنارآمدن با انتقاد

جلسه هشتم:

عنوان:مروری بر مطالب ارائه شده در جلسات گذشته

1-ارائه گزارش تکلیف جلسه قبل به کلاس و ارائه بازخورد 2-تاکید بر ابراز عقاید،درخواست کردن،بله و نه گفتن،کنار آمدن با خشم خود و برخورد با انتقاد 3- تشکر و قدردانی از شرکت کنندگان در جلسه(29)

حذف تاثیر مداخله در دو گروه در این پژوهش: تاثیراتی مداخله ای که در گروه آزمایش انجام میشود و باید در گروه کنترل این تاثیرات حذف شود متاسفانه در تحقیقات و پژوهش های حوزه روانشاختی با موانع زیادی روبروست که به مانند تحقیقات دیگر حوزه های پزشکی حذف این تاثیرات به آسانی نیست و در تحقیقات یه جورایی به عنوان مشکل پذیرفته شده ای هست ولی ما در این تحقیقات تا جای ممکن تلاش میکنیم که این تاثیرات مداخله ای را به حداقل برسانیم.

• دراین پژوهش دربررسی نتایج ازدوروش آمارتوصیفی وآمار استنباطی استفاده می‌شود. درروش آمارتوصیفی فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار گروه های آزمایش و کنترل محاسبه خواهد شد و در آمار استنباطی از تحلیل کوواریانس برای بررسی معنادار بودن جلسات آموزشی بر روی دو گروه استفاده خواهد شد
• در تحلیل داده ها قبل از انجام کواریانس، میانگین نمرات دو گروه قبل از مداخله مقایسه میشود  شود تا هر گونه تغییری مربوط به مداخله باشد.

1-هدف اصلی هرپژوهش باید ارتقای سلامت انسان ها توام با رعایت کرامت و حقوق ایشان می باشد.

2- درتمامی پژوهش برآزمودنی انسانی سلامت و ایمنی فردفرد آزمودنی ها درطول و بعد ازاجرای پژوهش برتمامی مصالح دیگراولویت دارد.

3- پژوهش برانسان فقط درصورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هرفرد آزمودنی بیش تر ازخطرهای آن باشد

4- مواردی ازقبیل سرعت،سهولت کار،راحتی پژوهشگر ،هزینه ی پایین ترو یا صرفا عملی بودن آن به هیچ وجه نبایدموجب قراردادن آزمودنی درمعرض خطریا افزودن یا تحمیل هرگونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

7-اگردرحین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت دراین پژوهش برای آزمودنی ها بیش ازفواید بالقوه ی آن است باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

8- طراحی و اجرای پژوهش هایی که بروی آزمودنی انسانی انجام می گیرند،باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده براساس دانش روزو مبتنی برمرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم ف حیوانی مناسب باشد.

10- هرپژوهشی باید براساس و منطبق بر یک طرح نامه به انجام برسد.درکارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل نیزتهیه و ارائه شود.طرح نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد.

11- کمیته ی اخلاق درپژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح نامه و دستورالعمل این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد ازاجرا ازنظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قراردهد.

12- انتخاب آزمودنی ها بالقوه ازمیان جمعیت بیماران یا هرگروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توطیع بارها و منافع شرکت در پژوهش در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض امیز نباشد.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هرپژوهشی که بروی آزمودنی انسانی اجرا می شود،الزامی است.این رضایت باید به شکل کتبی باشد.اگر کسب رضایت کتبی غیرممکن باشد باید با ذکر دلایل به کمیته اخلاق منتقل شود.

14- اگردر طول پژوهش تغییری در نحوه ی اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که برتصمیم آزمودنی مبنی برادامه ی شرکت در پژوهش تاثیرگذارباشد، باید موضوع با اطلاع کمیته اخلاق رسانده شود.

15- پژوهشگرباید ازآگاهانه بودن رضلیت اخذ شده اطمینان حاصل کند.برای این منظور درتمامی پژوهش های پزشکی اعم اط درمانی و غیردرمانی، پژوهشگرموظف است  فرد در نظرگرفته شده به عنوان آزمودنی را ازتمامی اطلاعاتی که می تواننددر تصمیم گیری اوموثر باشند،به نحومناسبی آگاه سازد.

16- پژوهشگرباید ازآزادانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند.

17- پژوهشگرارشد مسؤل مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است.

20- درمواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنبه ای از پژوهش باعث کاهش اعتبارپژوهش می شود، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل ازطرف پژوهشگرباید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود.

24- اگردر حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را اط دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت واجد ظرفیت شود، با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه ی پژوهش ازسرپرست  قانونی یا خود فرد اخذشود.

25- پژوهشگرمسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشارآن است.

26- هرنوع آسیب یا خسارت ناشی ازشرکت در پژوهش بایدبرطبق قوانین مصوب جبران خسارت شود.

27- درپایان پژوهش ، هرفردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج آگاه شود و از مداخلات یا روش هایی که سودمندی شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.

28- پژوهشگرموظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه، دقیق، و کامل منتشرکنند.

29- نحوهی گزارش نتایج باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، ازجمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران ، آزمودنی ها و موسسه ی حمایت کننده ی پژوهش باشد.

30-روش پژوهش نباید با ارزش های اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

فعلا محدودیتی وجود ندارد

جرات ورزی ،سرمایه روان شناختی

 1- سعیدی علی اصغر, اسماعیل زاده خالد. بررسی مسائل و مشکلات خوابگاه های دانشجویان دختر دانشگاه های دولتی در شهر تهران.فصلنامه جامعه شناسی مطالعات جوانان،سال دوم،شماره پنجم،بهار 91،صفحات 9

2- Avey JB, Luthans F, Jensen SM. Psychological capital: A positive resource for combating employee stress and turnover. Human resource management. 2009 Sep 1;48(5):677-93.

3- Ryan RM, Deci EL. On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual review of psychology. 2001 Feb;52(1):141-66.

4-luthans f ،luthans k ،luthans bc. Positive psychological capital : going bgehond human and social . bus horiz 2004 :41 (1):45-50.)

5-robbins،milletb،caccioppe r،waters-marsh.organisational behavior،end.australia:prentice hall:1998.)

6- Erez A, Judge TA. Relationship of core self-evaluations to goal setting, motivation, and performance. Journal of applied psychology. 2001 Dec;86(6):1270.

7- Bailey TC, Snyder CR. Satisfaction with life and hope: A look at age and marital status. The Psychological Record. 2007 Apr 1;57(2):233.

8- Bandura A. An agentic perspective on positive psychology. Positive psychology. 2008;1:167-96.

9- Peterson C. The future of optimism. American psychologist. 2000 Jan;55(1):44.

10- Waller MA. Resilience in ecosystemic context: evolution of the concept. American Journal of Orthopsychiatry. 2001 Jul;71(3):290.

11- Parker CP, Baltes BB, Young SA, Huff JW, Altmann RA, Lacost HA, Roberts JE. Relationships between psychological climate perceptions and work outcomes: a meta‐analytic review. Journal of organizational behavior. 2003 Jun 1;24(4):389-416.

12-Rubin SE, Chan F, Thomas DL. Assessing changes in life skills and quality of life resulting from rehabilitation services. Journal of Rehabilitation. 2003;69(3):4-9.

13-Lin YR, Shiah IS, Chang YC, Lai TJ, Wang KY, Chou KR. Evaluation of an assertiveness training program on nursing and medical students’ assertiveness, self-esteem, and interpersonal communication satisfaction. Nurse education today. 2004 Nov 30;24(8):656-65.

14-Jones MI, Lavallee D. Exploring the life skills needs of British adolescent athletes. Psychology of sport and Exercise. 2009 Jan 31;10(1):159-67.

15- Grover SM. Shaping effective communication skills and therapeutic relationships at work. Aaohn journal. 2005;53(4):177-82.

16- Nishina Y, Tanigaki S. Trial and evaluation of assertion training involving nursing students. Yonago acta medica. 2013 Sep;56(3):63.
 

17-Topper M, Emmelkamp PM, Ehring T. Improving prevention of depression and anxiety disorders: Repetitive negative thinking as a promising target. Applied and Preventive Psychology. 2010 Jun 30;14(1):57-71
 

18-Khodayari M, Jasmine A. Problems of youth. Tehran: Tehran University press; 2008.

[Persian].

19-صالحی،علی و همکاران. 'ارتقای تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان سازمان‌های دولتی ایران: ‌ بررسی و تبیین نقش اجزای سرمایه روان‌شناختی.' مجله پژوهش های مدیریت منابع سازمانی 2.2 (2013): 1-23

20- بهادری خسروشاهی جعفر, هاشمی نصرت آباد تورج, and باباپورخیرالدین جلیل. 'رابطه سرمایه روانشناختی با سرمایه اجتماعی دانشجویان دانشگاه تبریز.' (2012): 63-71.‎

21- پناهی احسان, and فاتحی زاده مریم السادات. 'بررسی رابطه بین مولفه های سرمایه روان شناختی و کیفیت زندگی زناشویی در بین زوجین شهر اصفهان.' فصلنامه علمی- پژوهشی زن و جامعه،سال پنجم،شماره ی یکم،بهار 1393

22-Hargie O, Dickson D, Mallett J, Stringer M. Communicating social identity: A study of Catholics and Protestants in Northern Ireland. Communication Research. 2008 Sep 18.

23-Elliot, TR, Gramling, SE, Personal assertiveness and the effects of social support

among female high school students. Journal of counseling Psychology.2008; 37(4):427-436.

 24-Ramsey E, Patterson G. The effect of an assertiveness training on the self-efficacy

level of 5th grade children. Journal of child Psycology.2010; 14(5):25-61.

25-Mehrabizadeh Honarmand M, Taghavi F, Attrai YA. The effect of training

assertiveness on social skills, social anxiety and educational performance among

females’ students. Journal of Behavioral Science.2009;3(1):59-64. [Persian].

26- Topper M, Emmelkamp PG, Ehring T. Improving prevention of depression and

anxiety disorders: Repetitive negative thinking as a promising target. Applied and

Preventive Psychology. 2010; 14(1-4):57-71.

27-پناهی اح و همکاران.بررسی رابطه بین مولفه های سرمایه روان شناختی و کیفیت زندگی زناشویی در بین زوجین شهر اصفهان.فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه،سال ششم،شماره ی سوم،پاییز 1394

28-هویدا و همکاران.بررسی رابطه مولفه های سرمایه های روان شناختی و ابعاد تعهد سازمانی.پژوهش های علوم شناختی و رفتاری ،پاییز و زمستان 1391،دوره 2،شماره 2(پیاپی 3)

29-خدابخشی کولایی و همکاران.اثربخشی آموزش گروهی مهارت های جرات ورزی بر فاکتورهای مرتبط با بهداشت روانی دانش آموزان،نشریه تخصصی روان پرستاری-فصلنامه علمی-پژوهشی انجمن علمی پرستاری ایران،دوره اول،شماره چهار،،زمستان 1392

به نام خدا

پرسشنامه سرمایه روانشناختی (PCQ)[1] لوتانز 2007

نام و نام خانوادگی:سن:جنس:

پرسشنامه سرمایه روانشناختی (PCQ)[2] لوتانز 2007

برای سنجش سرمایه روانی از پرسشنامه سرمایه روانشناختی PCQ استفاده شد (لوتانز، 2007). این پرسشنامه از مقادیر استاندار شده که به طور وسیعی برای ساختارهایی که امید، تاب آوری، خوش‌بینی و خودکارآمدی را می‌سنجند مورد استفاده قرار گرفته است و قابلیت اعتبار و پایایی این خرده مقیاس‌ها نیز اثبات شده است. این پرسشنامه شامل 24 سوال است که هر خرده مقیاس شامل 6 گویه است و آزمودنی به هر گونه در مقیاس 6 درجه‌ای (کاملاً مخالفم تا کاملاً موافقم) لیکرت پاسخ می‌دهد.

برای بدست آوردن نمره سرمایه روانی ابتدا نمره هر خرده مقیاس به صورت جداگانه بدست آمد و سپس مجموع آن‌ها به عنوان نمره کل سرمایه روانشناختی محسوب شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی حاکی از این بود که این آزمون دارای عوامل و سازه‌های مورد نظر سازندگان آزمون است. در حقیقت نتایج تحلیل عاملی روایی سازه آزمون را تایید کردند. مدل شش عاملی به رازش بهتری با داده‌ها داشته و با مدل نظری هم هماهنگی بیشتری دارد. نسبت خی دو این آزمون برابر با 6/24 است و آماره های CFI، RMSEA در این مدل به ترتیب 97/0 و 08/0 هستند (لوتانز و آولیو،2007).

در پژوهش خسروشاهی و همکاران (1393) میزان پایایی و روایی آن به ترتیب 85/0 و 79/0 دست آمد.

 (1= کاملا مخالفم, 2 = مخالفم, 3 = تا حدودی مخالفم, 4 = تا حدودی موافقم, 5 = موافقم, 6= کاملا موافقم).

کاملا مخالفم نمره 1 و مخالفم نمره 2 و تا حدودی مخالفم نمره 3 و تا حدودی موافقم نمره 4 موافقم نمره 5 و کاملا موافقم نمره 6 میگرد.

 (1= strongly disagree, 2 = disagree, 3 = shomewhat disagree, 4 = shomewhat agree, 5 = agree, 6= strongly agree).

6 سوال اول مربوط به خودکارآمدی  (از سوال 1 تا 6)

6 سوال دوم مربوط به امیدواری  (از سوال 7 تا 12)

6 سوال سوم مربوط به تاب آوری (ازسوال 13 تا 18)

6 سوال چهارم مربوط به خوشبینی (از سوال 19 تا 24)

منبع

جعفر بهادری خسروشاهی، تورج هاشمی نصرت آباد، جلیل باباپور خیرالدین. (1393). رابطه سرمایه روانشناختی با سرمایه اجتماعی دانشجویان دانشگاه تبریز مجله تخصصی پژوهش و سلامت مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت گناباد دوره ی 2، شماره ی 1.