سندرم متابولیک مجموعه‌ای از اختلالات متابولیکی شامل چاقی‌مرکزی، مقاومت به انسولین یا اختلال در جذب و سوخت‌وساز گلوکز، اختلالات لیپیدی، فشارخون بالا است( 1). تعاریف متعددی برای تشخیص سندرم متابولیک وجود دارد ولی پرکاربرد‌ترین آن‌ها، تشخیص کلینیکی بر اساس استفاده از معیارهای ATP III

 (Adult Treatment Panel III)و(International Diabetes Federation) IDF است (2) براساس این معیارها، در صورتی که فردی دارای سه عامل از مجموعه عوامل فوق باشد، به عنوان بیمار مبتلا به سندرم‌متابولیکی خوانده می‌شود(3).

سندرم متابولیک به دلیل شیوع روزافزون و پیش‌آگهی ضعیف یکی از مهم‌ترین مشکلات بهداشت عمومی در قرن حاضر است و روند رو به رشدی را در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه داراست(4،5)، به طوری که شیوع این سندرم در جهان از8 تا 2/24 درصد متغیر است(6)، اما این فراوانی از یکنواختی برخوردار نبوده و در مناطق مختلف دنیا و ازجمله قاره آسیا به دلیل وجود تنوع گروه‌های نژادی، فرهنگ‌های غذایی و رفتاری متفاوت می‌باشد(7). بنابر اطلاعات موجود حداقل یک چهارم از جمعیت ایالات متحده مبتلا به این سندرم می‌باشند(8). در سایر نقاط دنیا نیز، شیوع سندرم متابولیک در ژاپن 7/22 درصد(9) زیمباوه 43 درصد(10) هند 9/24 درصد(11) پرتغال 9/23 درصد(12) دانمارک9/25درصد(13) و ترکیه 8/28 درصد(14)گزارش شده‌است.

ایران نیز از این نظر در رتبه‌های بالای جهانی قراردارد(15) براساس برآورد های موجود بیش از11 میلیون ایرانی به سندرم متابولیک مبتلا باشند(16) به عنوان مثال درمطالعه قند و لیپید تهران، فراوانی سندرم در کشور بیش از 30 درصددر افراد میانسال،(24درصد در مردان درمقابسه با 42 درصد در زنان) گزارش شده است. که این نسبت حتی از آمار کشورهای پیشرفته نیز بالاتر است(17) علاوه براین، شیوع سندرم متابولیک ، درزاهدان، براساس مطالعه مقطعی انجام شده، بین 21 تا 8/24 درصد گزارش شده است(18) .

مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که، مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی، متابولیکی و محیطی در بروز سندرم‌متابولیک نقش دارند(20،19)، به طوری که ابتلا به سندرم با افزایش سن افزایش می‌یابد همچنین، فراوانی این سندرم با شیوه‌زندگی افراد که شامل رژیم‌غذایی، فعالیت فیزیکی، وضعیت اقتصادی–اجتماعی ، تعداد بارداری(21) و استرس ارتباط مستقیم دارد(22). علاوه بر این به نظر می‌رسد در کشورهای در حال توسعه، مدرنیزه‌ شدن و شهرنشینی در افزایش شیوع سندرم‌متابولیک نقش داشته باشد(23).

نکته قابل توجه اینکه، این اختلال به نوبه خود یک عامل خطر برای بروز بعضی ازبیماری‌های مزمن می‌باشد. براساس اطلاعات موجود، سندرم متابولیک، سبب پیشرفت آترواسکلروز، بیماری‌های قلبی_عروقی، دیابت نوع ۲، بیماری‌‌های مزمن کلیوی، کبد چرب غیرالکلی، برخی از سرطان‌ها مانند سرطان کولورکتال شده و(25،24) هزینه‌های اقتصادی-اجتماعی زیادی بر جوامع تحمیل می‌نماید به عنوان مثال متعاقب ابتلا به این سندرم، خطر بیماری‌های قلبی-عروقی، دیابت نوع 2 و مرگ ومیر ناشی از این بیماری‌ها نیزافزایش می‌یابد(27،26). به طوری که در افراد مبتلا به سندرم‌متابولیک، احتمال مرگ 2 برابر و احتمال ابتلا به سکته مغزی یا قلبی 3 برابر و دیابت نوع II، 3 تا 5 برابر بیش از کسانی است که مبتلا به این سندرم نیستند(28،29) .از این رو سندر+م متابولیک می‌تواند به عنوان پل ارتباطی بین دیابت و بیماری‌های قلبی-عروقی و بعضی از سرطان‌ها، تلقی‌گردد(30). با توجه به مطالعه فرامینگهام، 25 درصد از موارد جدید بیماری های قلبی-عروقی مربوط به سندرم متابولیک می‌باشد(31).

از طرفی در سال‌ها‌ی اخیر به علت تغییرات در شیوه‌ی زندگی و به تبع آن تغییرات در الگوهای غذایی و رفتاری، وبه دنبال رشد روز افزون تکنولوژی و گسترش کم‌تحرکی در کشورهای در حال توسعه‌ای همانند ایران(32) پرفشاری‌خون، مقاومت به انسولین، افزایش سطح کلسترول، تری‌گلیسیرید و کاهش میزان سطح HDL، چاقی و افزایش وزن و نهایتا سندرم متابولیک به طور فزاینده‌ای در حال افزایش است. بنابراین شناخت  بروز این بیماری، همچنین برآورد شیوع وپیامدهای ناشی از آن، در هر منطقه ضروری می‌باشد.

 مطالعات کوهورت برای تعیین میزان بروز بیماری و شناخت عوامل‌خطر آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و روند افزایش بیماری را در جوامع به خوبی نشان می‌دهد. براساس دانش ما، مطالعات همگروهی معدودی در آ مریکا، اروپا و شرق آسیا به منظور تعیین میزان بروز سندرم متابولیک و عوامل خطر آن انجام شده است(33). به عنوان مثال اولین مطالعه همگروهی در ایتالیا، میزان بروز سندرم متابولیک را در کارکنان شیفت شب و روز به ترتیب0 /9 و 8/1 درصد بیان نموده‌است(34). اما گزارشی پیرامون بروز بلند مدت سندرم متابولیک تاکنون در آسیا منتشر نشده و اکثریت مطالعات انجام شده در این زمینه مقطعی‌است(35). در کشور ما ایران نیز بر اساس جستجوهای انجام شده تنها یک مطالعه، میزان بروز تطبیق‌داده شده سنی سندرم متابولیک، براساس پانل درمانی بزرگسالان(ATPIII) در یک دوره پیگیری 3 ساله، در مردان و زنان به ترتیب 4/18 درصد و 1/23 درصد گزارش شده‌است(36). در مقابل مطالعات مقطعی متعددی در ایران انجام شده‌است. همچنین هیچ مطالعه ای به بار منتسب بیماری‌های مزمن( قلبی –عروقی، سرطان، دیابت نوع 2) به سندرم متابولیک در سطح دنیا اشاره نداشته است. لذا مطالعه حاضربا اهداف چند منظوره طراحی گردید تا در ابتدا به صورت سیستماتیک کلیه مقالات منتشر شده در زمینه شیوع سندرم متابولیک را جمع‌آوری وبا ترکیب آنها شیوع بیماری را در سطح کل جامعه ایرانی به تفکیک سن، جنس، شهروروستایی بودن مشخص نموده وهمچنین بار منتسب سندرم متابولیک در زمینه بیماری‌زایی دیابت نوع2، بیماری قلبی-عروقی وسرطان محاسبه نماید. علاوه براین ضمن جستجوی منابع الکترونیکی وجمع آوری اطلاعات مربوط به الگوی غذایی افراد، وضعیت اقتصادی- اجتماعی و وضعیت اقلیمی با استفاده از مطالعات اکولوژیک، به همبستگی این متغیرها با سندرم متابولیک خواهد پرداخت. نهایتا با استفاده از داده‌های یک مطالعه کوهورت تاریخی روند رخداد بیماری را در شهر زاهدان تعیین می‌نماید.

پژوهش حاضر با هدف،تعیین بروز8 ساله سندرم متابولیک در افراد بالای 20 سال شهرزاهدان و برآورد شیوع آن درمنطقه مدیترانه شرقی و ایران ا نجام می پذیرد. انتظار می رود که نتایج پژوهش حاضر، بتواند اطلاعات ارزشمندی را در اختیار مسئولین وسیاست گذاران بهداشتی کشورقرار دهد.

پیشینه تحقیق در ایران:

در مطالعه قندو لپید تهران،10368 نفر از افراد بالای 20 سال، مورد بررسی قرار گرفتند، شیوع تطبیق‌یافته سنی 7/33 درصد، شیوع سندرم متابولیک در زنان و مردان به ترتیب 42 و 24 درصد عنوان شد. کاهش میزان HDL-C خون شایع‌ترین عامل سندرم متابولیک در هر دو جنس بود(37).

مهرداد و همکاران در بررسی شیوع سندرم متابولیک بین کودکان 3-9 ساله در مطالعه قند و لیپید تهران، 1067 کودک 3-9 ساله، شامل 506 پسر و 561 دختر را مورد بررسی قرار دادند نتایج شیوع 9/0درصدی را در کل جمعیت مورد مطالعه نشان‌داد. در گروه افراد دچار اضافه وزن، در گروه در خطر اضافه وزن و در گروه با وزن طبیعی شیوع بیماری مذکور به ترتیب 9/8، 8 /0 و 1/0 درصد بود. شیوع با افزایش نمایه توده‌ بدنی بیشتر گردیده و در گروه افراد دچار اضافه وزن اختلاف معنی‌داری با گروه‌های دیگر دیده شد. بیشترین شیوع در این گروه مربوط به پرفشاری‌خون و تری‌گلیسرید بالا گزارش گردید(38).

در مطالعه دلاوری و همکاران، که در 30 استان کشور با حضور 3024 نفر ازافراد گروه سنی 25-64 سال انجام یافت،

 بر‌طبق معیارهای ATPIII ,IDF، ATPIII/AHA/NHLBI شیوع استاندارد‌ شده سنی به ترتیب 7/34، 6/41 و 4/37 درصد برآورد ‌شد. شیوع سندرم متابولیک در زنان، مناطق شهری و در گروه‌های سنی 55-64 سال در مقایسه با مردان، مناطق روستایی و سایر گروه‌های سنی بالاتر بود(39).

مطالعه‌ای در کردستان که بر روی 1194 نفر انجام شد. شیوع سندرم متابولیک در مردان 1/17 درصد و زنان 3/41درصد گزارش ‌شد. همچنین افزایش میزان شیوع در گروه‌های سنی بالاتر مشاهده‌ گردید. مطالعه مذکور اولین مطالعه‌ای بود که بر روی اقوام کرد صورت گرفت. برنامه‌های پیشگیرانه در جهت تغییر سبک زندگی آنان، خصوصا تغییر در عادات غذایی، فعالیت فیزیکی و‌ کنترل فشارخون توصیه می‌شود(40).

در یک مطالعه مقطعی، در تهران 3036 نفر در گروه سنی 10-19 سال، مورد بررسی قرار‌گرفتند. نتایج نشان‌دهنده افزایش نسبت سندرم متابولیک در افراد دارای اضافه وزن در مقایسه با گروهی که وزن نرمال داشتند بود. از طرفی شیوع سندرم متابولیک در زنان 9/9 درصد و در مردان 3/10 درصد نشان داده شد. این پژوهش یادآور بالا بودن شیوع سندرم‌متابولیک در جمعیت ایرانی، علی‌الخصوص در افراد دارای اضافه وزن می‌باشد(41).

در مطالعه ممقانی و همکاران در آتش‌نشانان تبریز، شیوع چاقی براساس دورکمر در مقایسه با سایر شاخص‌های چاقی، بیشتر و در آتش‌نشانان و کارکنان اداری به ترتیب 9/28 و 6/35 درصد بوده‌است. پرفشاری‌خون در نیمی از افراد هر دو گروه مشاهده‌شد. میزان شیوع سندرم متابولیک در آتش‌نشانان 6/ 56 و در کارکنان اداری 3/60 درصد نشان‌داده‌ شد(42).

محبی و همکاران در یک تحقیق، با حضور 12138 شرکت‌کننده، میزان شیوع‌خام و تطبیق‌یافته سنی سندرم متابولیک را به ترتیب 5/30 و 4/32درصد عنوان‌کردند. در این تحقیق ارتباط مستقیمی بین سندرم متابولیک و BMI افراد مشاهده‌شد به طوری که 4/41 درصد افراد دارای اضافه وزن و 3/21 درصد چاق بودند و نیز چاقی‌شکمی شایع‌ترین عامل سندرم‌متابولیک شناخته شد(43).

یافته‌های پژوهشی برروی جمعیت 6000 نفره درکرمان، بیانگر، شیوع  بالای سندم متابولیک در زنان نسبت به مردان به ترتیب 5 /42 درمقابل 2/25 درصد و 38 درمقابل 31 درصد براساس معیارهای IDFو NCEP   بود در هردو جنس با افزایش سن ، شیوع سندرم افزایش می‌یافت( 44).

بررسی سندرم متابولیک در زنان بلوچ شهرستان چابهار، نشان‌داد که، میانگین دورکمر، شاخص توده بدنی(BMI), (BPS ), TG, HDL-C,FBS در افرادی که با سندرم متابولیک تشخیص داده شدند به طور معنی‌داری بالا بود. در این مطالعه سطح HDL-C و TGخون به ترتیب 3/33 و 8/20 درصد بیشترین فراوانی را در بین اجزای سندرم‌متابولیک دارا ‌‌بودند. فراوانی سندرم متابولیک در این مطالعه 5/17 درصد برآورد شد(45).

نتایج یک مطالعه مقطعی، در 55 کودک مبتلا به سرطان ، با طیف سنی 6-19 سال، نشان‌داد که، یک چهارم مبتلایان چاق هستند و 4/3 کودکان چاق مبتلا به سندرم متابولیک می‌باشند. سطح انسولین خون در 16 درصد بیماران بالا بود.و در 7/72 درصد از مبتلایان به سندرم، مقاومت به انسولین دیده می‌شد. و نیز، شیوع سندرم متابولیک در کودکان مبتلا به لوسمی در ایران بسیار بالاتر از کشو رهای توسعه‌یافته عنوان شد. در این مطالعه بر کنترل وزن و داشتن فعالیت فیزیکی به طور منظم تاکید شده‌است(46).

در یافته‌های مطالعه مرجانی و همکاران در گرگان بر روی 267 شرکت‌کننده، شیوع سندرم متابولیک در شاخص‌های بدنی متفاوت 67/6، 09/24 و 06/53 درصد برآورد شده‌است. با افزایش میزان BMI خطر ابتلا به سندرم‌متابولیک افزایش می‌یافت. افزایش سطح TG و کاهش سطح HDL خون نقش مهمی در بروز سندرم متابولیک دارد(47).

صانعی و همکاران ، در یک کارآزمایی بالینی متقاطع تصادفی، 60 دختر نوجوان مبتلا به سندرم متابولیک را به‌ صورت تصادفی، به مدت 6 هفته، در یکی از دو گروه دریافت کننده رژیم غذایی DASH یا توصیه‌های غذایی معمول قرار دادند. نتایج نشان‌داد که تغییرات وزن، دورکمر و شاخص توده بدنی در بین دو گروه مداخله تفاوت معنی‌داری نداشتند. تغییرات فشارخون سیستولیک بین گروه‌ها تفاوت معنی‌داری نداشتند. مصرف رژیم غذایی DASH منجر به کاهش معنی‌داری در سطح انسولین سرمی شد. تبعیت از رژیم غذاییDASH در مقایسه با توصیه‌های غذایی معمول، کاهش معنی‌داری در شیوع سندرم متابولیک و پرفشاری‌ خون ایجاد نمود(48).

مطالعه‌ای بر روی 424 شرکت‌کننده با مدت زمان پیگیری 6/3 سال، نشان‌دهنده افزایش خطر بروز سندرم متابولیک ، چاقی‌شکمی و فشارخون بالا، در بین کودکان و نوجوانان مصرف کننده نوشابه‌های گازدار بود. به طوری که بعد از مدت زمان پیگیری، بروز تجمعی سندرم متابولیک 11 درصد گزارش شد(49).

نتایج پژوهشی، بین افزایش مصرف Fast Food در کودکان و نوجوانان با بروز سندرم متابولیک، تری‌گلیسیرید بالاو چاقی‌شکمی ارتباط نشان‌داد. بروز سندرم متابولیک 3/11 درصد، HDL-C (2/9 درصد)، چاقی‌شکمی(19 درصد)،TG(1/14درصد)، فشارخون(4/8درصد) وFPG(6/11درصد) عنوان شد. در این مطالعه بین سایر اجزای سندرم‌متابولیک و مصرف Fast Food ارتباط معنی‌داری دیده نشد(50).

در مطالعه‌ای با 1492مرد و 2087 زن بالاتر از 20 سال بعد از 3 سال پیگیری، یافته حاکی از آن بود که بروز سندرم‌متابولیک بعد از تعدیل اثر سن 6/20 درصد(در مردان 6/18 درصد و در زنان 6/23 درصد) می‌باشد. تغییرات وزن، تاثیرات متفاوتی را در دو جنس بر روی سندرم متابولیک نشان می‌داد. در زنان افزایش جزئی وزن، نقش پیش‌بینی‌کنندگی و در مردان کاهش وزن نقش حفاظتی، در برابراین سندرم، ایفا می‌نمود(51).

یافته‌های مطالعه‌ای در سال 2012 بر روی 3047 بیمار مبتلا به دیابت، خطر ابتلا به سندرم متابولیک را ۵/۲۸ درصد( 9/25درصد در مردان و 9/30 درصد در زنان) گزارش نمود، همچنین بین BMI، سطح تحصیلات، HbA1c، و درمان‌های خوراکی و یا انسولین با سندرم متابولیک ارتباط دیده شد(52).

به منظور بررسی رخداد بیماری عروق کرونر قلب 6507 نفر شرکت‌کننده طی یک دوره پیگیری 10ساله، براساس وجود یا عدم وجود بیماری مزمن کلیوی و سندرم متابولیک به 4 گروه تقسیم شدند. یافته‌ها نشان‌داد که بیماری مزمن کلیوی بدون سندرم متابولیک عامل‌خطر مستقل در رخداد بیماری عروق کرونر قلب در مردان و زنان با BMI پایین می‌باشد.و نیز، سندرم متابولیک بدون بیماری مزمن کلیوی در مردان و زنان در هر 2 گروه، عامل‌خطر مستقل در رخداد بیماری عروق کرونر قلب می‌باشد. همچنین نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که در هر 2 جنس، افرادی که علاوه‌ بر سندرم‌متابولیک، بیماری مزمن کلیوی دارند نسبت به افرادی که تنها مبتلا به سندرم متابولیک هستند نه تنها خطر رخداد بیماری عروق کرونر قلب افزایش نیافته، بلکه این خطر کاهش نیز یافته‌است(53).

پیشینه تحقیق در جهان:

در مطالعه SCUTERI و همکاران که در زنان و مردان 65 سال و بالاتر در بین سال‌های 1989-1990 انجام گرفت. نتایج نشان دهنده، شیوع 1/28 درصدی سندرم متابولیک، بر طبق معیار ATPIII، و 0/21 درصدی بر اساس معیار WHO، بود(54).

در پژوهش Aguilar و همکاران، در طی سال‌های 2003 تا 2012 شیوع کلی سندرم متابولیک، 33 درصد نشان‌داده‌ شد، به طور معنی‌داری شیوع این بیماری در زنان در مقایسه با مردان بالاتر بود 6/35 درصد در مقابل 3/30 درصد. در طی سالهای 2007—2012 روند شیوع در میان مردان و همه گروه‌های نژادی و قومی ثابت گزارش‌گردید. این درحالی‌است که شیوع در میان زنان از 4/39 درصد در سال‌های 2007-2008 به 6/36 درصد در سال‌های 2011-2012 رسید(55).

Nestel و همکاران در مطالعه‌ای که بر روی جمعیت‌های آسیایی با زمینه فرهنگی مختلف، به منظور بررسی شیوع سندرم‌متابولیک انجام دادند. اظهار داشتند که شیوع چاقی بین 10-30 درصد می‌باشد. از طرفی احتمال ابتلا به دیابت‌نوع‌2 در مردان ژاپنی 10 برابر بیش از سایرین گزارش شده‌است، همچنین در جمعیت‌های چینی و ژاپنی مبتلایان به سندرم‌متابولیک 3 تا 10 برابر بیشتر احتمال دارد که به بیماری‌های قلبی-عروقی مبتلا شوند(56).

پژوهشی در طی سال‌های 2008-2009 در بین گروه سنی 20-74 سال استونی، به منظور تخمین شیوع سندرم متابولیک و ارتباط آن با مقاومت به انسولین انجام یافت. شیوع سندرم متابولیک بر اساس معیار NCEP-ATPIII، 9/27 درصد(8/30 درصد در مردان و 6/25 درصد در زنان) برآورد‌شد. در پژوهش مذکور شیوع در مردان در مقایسه با زنان بالاتر بود(57).

Khang و همکاران در یک بررسی طولی، 56722 نفر از افراد بیش از 20 سال را به مدت 5.8 سال جهت بیماری‌های قلبی-عروقی پیگیری نمودند، در طول این مدت 288 مورد بیماری قلبی-عروقی رخ داد. مشخص شد که شیوع سندرم‌متابولیک 2/24 درصد در مردان و 8/21 درصد در زنان می‌باشد. خطر ابتلا به بیماری قلبی-عروقی، سکته‌مغزی، ایسکمیک قلبی و دیابت به ترتیب 48، 39، 64 و127 درصد در مبتلایان به سندرم متابولیک بیش از سایرین بود. و حدود یک چهارم از کل علل بروز دیابت و بیش از 10 درصد بیماری قلبی-عروقی مربوط به سندرم متابولیک بوده‌است. فشارخون بالا ارتباط معنی‌داری با بیماری قلبی-عروقی، سکته مغزی، ایسکمیک قلبی و دیابت داشت در حالی که تری‌گلیسیرید بالا و قندخون بالا با ایسکمیک قلبی و دیابت ارتباط داشت(58).

در مطالعه مقطعی Hildrum و همکاران، شیوع سندرم متابولیک بر اساس معیارIDF، 6/29 درصد تخمین زده‌شد. همچنین شیوع سندرم با افزایش سن ،افزایش می‌یافت، علاوه بر این فشارخون بالا در هر دو جنس شایع‌ترین عامل‌خطرساز سندرم متابولیک شناخته شد(59).

در مطالعه‌ی انجام شده توسط Kim و همکاران که با هدف بررسی شیوع سندرم متابولیک در بیماران روانی صورت‌گرفت، 225 بیمار بستری در بیمارستان روانپزشکی، در فاصله‌ی اکتبر 2005 تا فوریه‌ی 2006 مورد ارزیابی قرار‌گرفتند. شیوع کلی این سندرم 2/34 درصد گزارش شد و نیز با هیچ داروی آنتی‌سایکوتیک خاصی ارتباط نداشت. چاقی‌شکمی و دیس‌لیپیدمی فاکتورهای غالب سندرم متابولیک در این بیماران بود(60).

Beltrán-Sánchez و همکاران، شیوع و روند سندرم متابولیک را در طی سال‌های 1999-2010 مورد بررسی قرار‌دادند. شیوع تطبیق‌یافته سنی سندرم متابولیک، تری‌گلیسیرید و فشارخون بالادر شرکت کنندگان به ترتیب از 5/25، 5/33، 3/32درصد به 9/22، 2/24و0/24 درصد کاهش یافت. از طرفی مقادیر هایپر‌گلیسمی و دور‌کمر در این افراد، به ترتیب از 9/12 و 4/45 درصد به 9/19 و 1/56 درصد افزایش یافت. ازدیاد چاقی‌شکمی،  خصوصا در زنان، ضرورت پرداختن به آن را به عنوان یک اولویت مهم بهداشتی مطرح می‌سازد(61).

در پژوهشی، شیوع سندرم متابولیک، بر اساس معیارهایNCEP وIDF به ترتیب، 5/14و 4/11 درصد، میزان حساسیت 9/41 و7/31 درصد و ویژگی 5/87 و 2/90 درصد گزارش‌گردید. در این مطالعه سندرم متابولیک پیش‌بینی‌کننده بروز دیابت بود(62).

Yu و همکاران در مطالعه‌ای که طی سال‌های 2012-2013 بر روی 5866 نفر از ساکنان روستاهای شمال شرق‌چین انجام‌دادند. دریافتند که شیوع کلی سندرم متابولیک 1/43 درصد بوده‌است. از طرفی بروز این سندرم در زنان به طور معنی‌داری بیش از مردان بود(63).

در مطالعه‌ای که بر روی 4637 آمریکایی، شامل 2363 سیاهپوست و 1321 سفیدپوست در گروه سنی 18-30 سال انجام‌یافت، بین بروز سندرم متابولیک با مصرف منیزیم به طور معنی‌داری ارتباط معکوس دیده شد. همچنین بین مصرف پتاسیم، کلسیم و فولیک اسید با منیزیم ارتباط یافت شد(64).

نتایج پژوهشی در جمعیتی با گروه سنی 20-80 سال، نشان‌دهنده ارتباط معکوس معنی‌داری بین آمادگی قلبی-عروقی و بروز سندرم متابولیک بوده است. از طرفی ،آمادگی قلبی-عروقی یک پیش بینی‌کننده مستقل و قوی در بروز سندرم‌متابولیک در مردان و زنان بود. در این مطالعه به در نظر گرفتن منافع بالقوه آمادگی قلبی-عروقی در پیشگیری از بروز سندرم متابولیک توصیه شده‌است(65).

در مطالعه با 1897 شرکت کننده، براساس معیار AHA/NHLBI ، بروز سندرم متابولیک 15 درصد گزارش شد، تبعیت از سبک زندگی سالم، با کاهش خطر سندرم متابولیک در مردان مرتبط بود(66).

نتایج مطالعه Osawa و همکاران ، بر روی 689 ژاپنی 10-13سال، نشان داد که در20 درصد کودکان مقدار استرپتوکوکوس موتانوس بزاق دهان، بالا بوده‌است. همچنین میانگین مقادیر دورکمر،  قندخون و شاخص پوسیدگی‌دندانی((DMFT در این کودکان افزایش معنی‌داری داشت. رگرسیون لجستیک نشان داد که ارتباط معنی‌داری بین سندرم متابولیک، صبحانه نخوردن، ورزش نکردن و میزان بالای استرپتوکوکوس موتانس بزاق دهان وجود دارد. در این مطالعه سبک زندگی و مقادیر استرپتوکوکوس موتانس بزاق در غربالگری کودکان جهت سندرم‌متابولیک توصیه شده‌است(67).

نتایج یک پژوهش متاآنالیز، بیانگر ارتباط بین سندرم متابولیک با سرطان‌های کبد،کولورکتال و مثانه در مردان و با سرطان‌های آندومتر، پانکراس، سرطان پستان بعد از یائسگی، رکتال و کولورکتال در زنان داشت. ارتباط سندرم‌متابولیک در زنان با سرطان‌های پانکراس و رکتال قوی‌تر از مردان بود. در قومیت‌های مختلف نیز ارتباط متفاوت گزارش‌شد به‌طوری‌که، در جمعیت آسیایی سرطان کبد، در جمعیت اروپایی سرطان کولورکتال در زنان و در نژادسفید جمعیت آمریکایی، سرطان پروستات ارتباط قوی‌تری با سندرم متابولیک دیده شد(68).

 -2 سئوالات و/ یا فرضیات پژوهش

سئوالات و/ یا فرضیات پژوهش مطالعه متاآنالیز واکولوژیک:

- برآورد شیوع ترکیبی سندرم متابولیک درایران چقدراست؟

- یرآورد شیوع سندرم متابولیک درمنطقه مدیترانه شرقی چقدراست؟

- برآورد شیوع سندرم متابولیک به تفکیک سن، جنس ودوره زمانی چگونه است؟

- بین مصرف موادغذایی با شیوع سندرم متابولیک ارتباط وجود دارد

- بین پارامترهای وضعیت اقلیمی(منابع آبهای زیرزمینی،  نسیت اراضی کشاورزی ، میانگین ارتفاع بارش)  با شیوع سندرم متابولیک ارتباط وجود دارد

- بین پارامترهای وضعیت اقتصادی- اجتماعی با شیوع سندرم متابولیک ارتباط وجود دارد

- بار بیماری سرطان منتسب به سندرم متابولیک چگونه است؟

- بار بیماری دیابت نوع2 منتسب به سندرم متابولیک چگونه است؟

- بار بیماری قلبی- عروقی منتسب به سندرم متابولیک چگونه است؟

سئوالات و/ یا فرضیات پژوهش مطالعه مقطعی و همگروهی:

- فراوا نی سندرم متابولیک در جمعیت تحت مطالعه شهر زاهدان چقدر است؟

- میزان بروز تطبیق‌داده شده سنی سندرم متابولیک در افراد بالای 20سال از سال 1387-1395، چقدر است؟

- فراوانی سرطان ها، بیماری قلبی- عروقی ودیابت نوع 2 درافرادمبتلا به سندرم متابولیک وسالم تفاوت دارد.

- بین عوامل خطر رفتاری(رژیم غذایی وفعالیت فیزیکی) با سندرم متابولیک در شهر زاهدان ارتباط وجود دارد

--بین عوامل خطر سندرم متابولیک با حذف اثر مخدوش گرها(سن، جنس، شغل، تحصیلات،درآمد،وضعیت تاهل،قومیت) ارتباط وجود دارد

- تعیین بروز8 ساله سندرم متابولیک در افراد بالای 20 سال شهرزاهدان و برآورد شیوع آن درمنطقه مدیترانه شرقی و ایران

اهداف اختصاصی مطالعه متاآنالیز واکولوژیک:

• تعیین برآورد شیوع ترکیبی سندرم متابولیک
• تعیین برآورد شیوع سندرم متابولیک درمنطقه مدیترانه شرقی
• تعیین برآورد شیوع سندرم متابولیک  به تفکیک سن، جنس ودوره زمانی
• تعیین همبستگی  مصرف  مواد غذایی  با شیوع سندرم متابولیک
• تعیین همبستگی پارامترهای وضعیت اقلیمی(منابع آبهای زیرزمینی،  نسیت اراضی کشاورزی ، میانگین ارتفاع بارش) با  شیوع سندرم متابولیک
• تعیین همبستگی پارامترهای وضعیت اقتصادی- اجتماعی با  شیوع سندرم متابولیک
• تعیین بار بیماری سرطان منتسب به سندرم متابولیک
• تعیین بار بیماری دیابت نوع2 منتسب به سندرم متابولیک
• تعیین باربیماری قلبی- عروقی منتسب به سندرم متابولیک
• اهداف اختصاصی مطالعه مقطعی و همگروهی:
• تعیین فراوانی سندرم متابولیک در جمعیت تحت مطالعه شهر زاهدان
• تعیین میزان بروز تطبیق‌داده شده سنی سندرم متابولیک در افراد بالای 20 سال،از سال 1387-1395
• تعیین و مقایسه فراوانی سرطان‌ها، بیماری قلبی- عروقی ودیابت نوع 2 درافرادمبتلا به سندرم متابولیک وسالم
• تعیین ارتباط عوامل خطر رفتاری(رژیم غذایی وفعالیت فیزیکی) با سندرم متابولیک در شهر زاهدان
• تعیین ارتباط عوامل خطر سندرم متابولیک با حذف اثر مخدوش‌گرها(سن، جنس، شغل، تحصیلات، درآمد، وضعیت تاهل، قومیت)

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، و مرکز تحقیقات ارتقای سلامت زاهدان

سندرم متابولیک: سندرم متابولیک مجموعه‌ای از فاکتورهای خطر‌ساز برای بروز بیماریهای عروق کرونری ‌است که اولین‌بار در سال 1988 توسط دکتر Reaven از دانشگاه استن فورد شرح داده‌شد. فاکتورهای خطر شامل :چاقی‌شکمی، دیس‌لپیدمی، پرفشاری‌خون، مقاومت به انسولین(انسولین بالا، عدم تحمل گلوکز خوراکی) و دیابت تیپ 2 می‌باشد. وجود3 یا بیشتر از 5 معیار ذکر شده مبین سندرم متابولیک می‌باشد(69).

تعریف عملی: بر اساس نتیجه آزمایش.

معیارATP III : در سال 2001 طبق معیارهای ارائه‌شده از طرف برنامه ملی آموزش پانل 3 درمان بزرگسالان

Adult Treatment Panel III ) (NCEP: ATP III))، بیشتر یا مساوی سه معیار از معیارهای زیر برای تشخیص این سندرم لازم است: چاقی‌مرکزی، هیپرتری‌گلیسیریدمی، پایینHDL، فشارخون بالا،گلوکز پلاسمای ناشتا(70).

 تعریف عملی: براساس نتیجه آزمایش.

معیار IDF: در سال 2004 فدراسیون بین‌المللی دیابت (International Diabetes Federation ; IDF)

تعریف جدیدتری را برای این افراد ارائه نمود که در آن چاقی‌شکمی به عنوان شاخص اصلی و ضروری همراه با

 دو معیار دیگر تشخیص سندرم متابولیک را مطرح می‌کند(71).

تعریف عملی: بر اساس نتیجه آزمایش.

معیارNHLBI: در سال 2005، انجمن قلب آمریکا،

)An American Heart Association/National Heart, Lung, and Blood Institute Scientific Statement (

معیار( AHA/NHLBI) را برای تشخیص سندرم متابولیک معرفی‌نمود. حضور سه یا بیشتر از موارد ذکر شده جهت معرفی سندرم متابولیک ضروری است. موارد شامل: چاقی مرکزی، تری‌گلیسیرید بالا، کاهش HDL-C، بالا بودن فشارخون و قند خون ناشتا می‌باشد(72(.

تعریف عملی: بر اساس نتیجه آزمایش.

مطالعه حاضر، ترکیبی از مطالعات مقطعی، اکولوژیک، همگروهی و متاآنالیز می‌یاشد.

معیارهای ورود برای مطالعه متاآنالیز: کلیه مقالات چاپ شده به زبان فارسی و انگلیسی که اطلاعات مربوط به شیوع سندرم متابولیک در ایران راگزارش نموده باشند

معیارهای ورود برای مطالعه اکولوژیک: کلیه مقالات ومستندات موجود در وزارت بهداشت (پژوهش سمپات، step و....)که وضعیت مصرف موادغذایی، وضعیت اقلیمی، وضعیت اقتصادی – اجتماعی وهمچنین بیماری های سرطان، قلبی –عروقی ودیابت نوع2، کشور را به تفکیک استان‌ها گزارش نموده باشند.

معیارهای ورود برای مطالعه مقطعی وهمگروهی:

تمامی افرادی که در مطالعه با عنوان”بررسی شیوع سندرم متابولیک در بزرگسالان جمعیت شهری زاهدان در سال88-1387”شرکت نموده بودند(18) معیار ورود به مطالعه را خواهند داشت.

معیارهای ورود ی و خروجی مطالعه مقطعی سال 1387:

داشتن سن حداقل 20 سال، عدم‌ابتلا به بیماری های خونریزی دهنده، نداشتن عقب ماندگی ذهنی، عدم بارداری تابعیت ایرانی و زندگی حداقل به مدت شش ماه در شهرستان زاهدان.

افرادی که دارای بیماری قلبی- عروقی یا مشکلات روانپزشکی، مصرف سیگار، مصرف داروهای موثر بر متابولیسم مواد مغذی و چربی های خون یا مکمل مواد معدنی، ویتامین و آنتی‌اسیدهای حاوی منیزیم یا کلسیم هستند از مطالعه خارج شدند. لازم به ذکر است که با توجه به اینکه اندکس های خونی مانند گلبول های سفید (WBC) و گلبول های قرمز (RBC) و ارتباط احتمالی آن با عوامل سندرم متابولیک مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و این اندکس‌های هماتولوژیک تحت تاثیر عوامل مختلف قرار می‌گیرند، در این مطالعه افراد با بیماری کلیوی، کبدی، ریوی، عفونی، انواع سرطان ها، گلبول سفید بالاتر از 15000 در سی سی یا هموگلوبین بالاتر از 16 گرم در دسی لیتر از این مطالعه خارج شدند

نمونه مورد مطالعه برای مطالعه متاآنالیز:

کلیه مقالات مرتبط با شیوع سندرم متابولیک که اطلاعات کافی برای مطالعه متاآنالیز حاضر را داشته باشند وهمچنین محاسبه فاصله اطمینان 95 درصد برای شیوع وجود داشته باشد. به نظر می رسد حدود بالای 100 مقاله واجد شرایط در این زمینه یافت شود.

نمونه مورد مطالعه برای مطالعه اکولوژیک: کلیه مقالات ومستندات موجود در وزارت بهداشت(پژوهش سمپات،   step و....)که اطلاعات کافی برای مطالعه اکولوژیک رادارا باشند .

نمونه مورد مطالعه برای مطالعه مقطعی وهمگروهی:

کلیه افرادی  که در مطالعه مقطعی با عنوان”بررسی شیوع سندرم متابولیک دربزرگسالان جمعیت شهری زاهدان در سال88-1387”شرکت نموده ودر دسترس باشند حجم نمونه راتشکیل خواهند دادکه  به نظر میرسد حدود1500 نفر قابل دسترسی باشند. درصورتی که حجم نمونه به 1500 نفر نرسد ازافراد شرکت‌کننده در مطالعه کبد چرب(73) که اطلاعات اولیه سندرم متابولیک آنها نیز موجود می‌باشد تا رسیدن به نمونه مورد نیاز استفاده خواهد شد. ضمنا سعی برآن خواهد بود که، توزیع سنی،جنسی و جغرافیایی شرکت‌کنندگان مطالعه(کبدچرب) نیز با پژوهش مقطعی سال 1387، همخوانی داشته‌ باشد.

در مطالعه مقطعی سال 1387، بر‌اساس نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای تعداد نمونه مورد نیاز تعیین شده بود که همان نمونه مجدد بررسی خواهند شد.در نمونه گیری مقطعی سال 1387، با همکاری سازمان ثبت احوال ، شهر زاهدان، براساس تقسیم بندی نقشه موجود در ثبت احوال ، به 20 منطقه تقسیم گردید وهر منطقه، یک بلوک در نظر گرفته‌شد، وازهربلوک ، به طور تصادفی یک خانوار واز هرخانوار یک نفر انتخاب شد. 

برای انجام بخش کمی مطالعه، پرسشنامه استاندارد فعالیت فیزیکی( (IPAQبا 7 سوال و با پایایی76 /0 (74) و پرسشنامه محقق ساخته رژیم غذایی با 9 سوال با روایی محتوایی 77/0= (CVR)، 87/0= (CVI) و پایایی 71/0، همچنین پرسشنامه محقق ساخته سیگار و مواددخانی با 11 سوال با روایی محتوایی 75/0= (CVR)، 83/0= (CVI) و پایایی 74/0، در اختیار افراد مورد پژوهش قرار خواهد‌ گرفت. همچنین با انجام تستهای آزمایشگاهی و شاخص های تن‌سنجی، داده‌های مورد نیاز جمع‌آوری خواهد‌ شد. گلوکز، تری‌گلیسرید و کلسترول سرم توسط روش‌های کالریمتریک و با استفاده از کیتهای مناسب(پارس آزمون) اندازه‌گیری می‌شود. بعلاوه، میزان FBS توسط دستگاه اتو‌آنالیزور Elan 2000 و HDL-C بعد از رسوب آپولیپوپروتئین B توسط اسید فسفوتنگستات تعیین می‌شود، همچنین وزن افراد با تراوزی باسکولی(seca)، قد افراد با استفاده از قدسنج(seca)، دورکمر با استفاده از مترنواری پارچه‌ای و فشارخون، با فشارسنج جیوه‌ای استاندارد اندازه‌گیری می‌شود.

روش اجرای طرح در مطالعه مقطعی وهمگروهی:

در مطالعه مقطعی سال 1387 حدود 1800 نفر از جمعیت به ظاهر سالم، شهر زاهدان، جهت بررسی شیوع سندرم متابولیک مورد مطالعه قرار گرفتند. بعد از گذشت این فاصله زمانی چند‌ ساله، همان جمعیت مجدد جهت رخداد سندرم متابولیک و پیامدهای ناشی ازآن ، تحت پیگیری قرارمی‌گیرند. به همین منظور، پس از هماهنگی بامعاونت تحقیقات‌وفن‌آوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، آزمایشگاه رفرانس و مراجعه به پرونده‌های افراد، به تدریج با افراد واجد شرایط تماس گرفته خواهد شد. پس از مراجعه به درب منازل نمونه‌های مورد بررسی در رابطه با هدف مطالعه توضیحات لازم داده‌خواهد شد با توضیح این‌ که شرکت در مطالعه مذکور، اختیاری بوده و تمامی اطلاعات جمع‌آوری شده محرمانه خواهد بود و همچنین پس از اخذ رضایت نامه کتبی از افراد، در صورت موافقت آنان، اطلاعات لازم با انجام تستهای آزمایشگاهی، شاخص‌های تن‌سنجی و پرسشنامه‌های استاندارد، جمع‌آوری خواهد شد. نمونه‌گیری آزمایشگاهی توسط کارشناسان مجرب علوم آزمایشگاهی و اندازه‌گیری شاخص‌های تن‌سنجی و پرسشنامه‌های استاندارد توسط کارشناسان پرستاری و بهداشت عمومی انجام می‌شود. لازم به ذکراست که، پرسشنامه‌ها توسط کارشناسان به صورت مصاحبه چهره به چهره تکمیل خواهد شد. محقق نیز ،علاوه  برنظارت بر وظایف محوله پرسنل، در اندازه‌گیری شاخص‌های تن‌سنجی و پرسشنامه‌های استاندارد مساعدت خواهد داشت. ضمنا از رایطین بهداشتی ساکن، در هر منطقه شهر ، جهت همکاری شرکت کنندگان در مطالعه استفاده خواهد‌ شد.

• آزمایش‌ها با ناشتایی14-12 ساعته انجام می‌شود، نمونه‌های خون کلیه شرکت‌کنندگان جهت جداسازی سرم، سانتریفوژ خواهد.شد سرمها در دمای 20- درجه سانتی‌گراد نگهداری می‌شوند. گلوکز، تری‌گلیسرید و کلسترول سرم توسط روشهای کالریمتریک و با استفاده از کیتهای مناسب اندازه‌گیری می‌شود. میزان FBS نیز به طریق رنگ سنجی آنزیمی به روش گلوکز اکسیداز، با استفاده ازکیت(پارس آزمون) صورت می‌پذیرد. میزان تری‌گلیسرید با آزمون‌های کالریمتریک آنریمی کلسترول استراز (cholesterol esterase)، کلسترول اکسیداز(cholesterol oxidase) و گلیسرول فسفات اکسیداز (cholesterol phosphate oxidase) با استفاده از کیت پارس آزمون و توسط دستگاه اتو‌آنالیزور Elan 2000 اندازه‌گیری و HDL-C بعد از رسوب آپولیپوپروتئین B توسط اسید‌فسفوتنگستات تعیین می‌شود، همچنین سنجش شاخص‌های تن‌سنجی که شامل قد، وزن، اندازه‌گیری دور‌کمرو فشارخون می‌شود، بر اساس برنامه‌ی استاندارد انجام خواهد‌شد. وزن افراد با حداقل پوشش و بدون کفش با تراوزی باسکولی(seca) با دقت ۱۰۰ گرم اندازه‌‌گیری و ثبت خواهد شد. قد افراد با استفاده از قدسنج( (seca در وضعیت ایستاده و بدون کفش، در حالی که کتف‌های آنها در شرایط عادی قراردارد، با دقت ۱ سانتی‌متر اندازه‌گیری می‌شود و BMI افراد بر اساس برنامه استاندارد اندازه‌گیری می‌شود. برای تقسیم بندی BMI افراد از سیستم طبقه‌بندی WHO در سال 2000 استفاده خواهد ‌شد. جهت تعیین میزان چاقی‌شکمی، طبق معیارهای سنجش سندرم متابولیک،(, ATPIII,IDF AHA/NHLBI ) اندازه دور کمر گرفته‌می‌شود و دور‌کمر درباریک‌ترین ناحیه‌ی آن در حالتی که فرد در انتهای بازدم طبیعی خود قرار می‌گیرد، گرفته خواهد شد. برای اندازه‌گیری دورکمر از متر نواری پارچه‌ای غیر قابل‌‌ارتجاع بدون تحمیل هیچ فشاری بر بدن فرد و با دقت 1/0 سانتی‌متر استفاده خواهد شد. برای اندازه‌گیری فشار‌خون، از فشارسنج جیوه‌ای استاندارد با کاف بازویی مناسب از دست راست، بعد از اینکه فرد مورد بررسی برای مدت ۱۵ دقیقه در حالت نشسته خواهد بود دو بار اندازه‌گیری می‌شود. میانگین دو اندازه‌گیری محاسبه و به عنوان فشار‌خون نهایی افراد در نظر گرفته خواهد شد. سپس شیوع و بروزسندرم متابولیک بر‌اساس معیارهای، AHA/NHLBI ATPIII,IDF, محاسبه می‌گردد معیارهای ATPIII برای ابتلا به سندرم متابولیک عبارتند از، وجود حداقل 3 عامل‌خطرزا از 5 عامل زیر:

1- چاقی‌شکمی (بر حسب دور‌کمر): دور‌کمر مساو ی یا بیشتر از 102 سانتی‌متر در مردان و مساوی یا بیشتر از 88 سانتی متر در زنان.

 2-تری‌گلیسرید مساوی یا بیشتر از 150mg/dl یا درمان اختصاصی آن.

 3- HDL  کلسترول کمتر از 40 mg/dl در مردان و کمتر از  mg/dl 50 در زنان یا درمان اختصاصی آن.

4- پرفشاری‌خون فشار خون دیاستو‌لی مساو ی یا بیشتر از 85 میلی‌‌متر جیوه و سیستولی مساوی یا بیشتر از

 130میلی‌متر جیوه یا مصرف داروی ضد فشارخون.

5- قند ناشتا مساوی یا بیشتر از mg/dl 110 یا مصرف داروی ضد دیابت(70).

معیارهای IDF شامل:

1-دور کمر مساوی یا بیشتر از 94 سانتی‌متر در مردان و مساوی یا بیشتر از 80 سانتی‌متر در زنان.

 2 – تری‌گلیسرید مساوی یا بیشتر از 150 یا mg/dlیا درمان اختصاصی آن .

 3-HDL  کلسترول کمتر از mg/dl 40 در مردان و کمتراز mg/dl 50 در زنان یا درمان اختصاصی آن .

4- پرفشاری‌خون، فشار خون دیاستو‌لی مساو ی یا بیشتر از 85 میلی‌متر جیوه و سیستولی مساوی یا بیشتر از 130

میلی‌متر جیوه یا مصرف داروی ضد فشارخون.

5- قند ناشتا مساوی یا بیشتر از mg/dl 100یا مصرف داروی ضد دیابت(71).

معیارهای AHA/NHLBI شامل:

1.  دورکمر مساوی یا بیشتر از102 سانتی‌متر در مردان و مساوی یا بیشتر از88 سانتی‌متر در زنان.

2- تری‌گلیسرید مساوی یا بیشتر از mg/dl 150 یا درمان اختصاصی آن.

 3- HDL کلسترول کمتر از mg/dl 40در مردان و کمتر از  mg/dl 50 در زنان یا درمان اختصاصی آن.

4- پرفشاری خون، فشار خون دیاستو‌لی مساو‌ی یا بیشتر از 85 میلی‌متر جیوه و سیستولی مساوی یا بیشتر از

130 میلی‌متر جیوه یا مصرف داروی ضد فشارخون.

5- قند ناشتا مساوی یا بیشتر از mg/dl 100 یا مصرف داروی ضد دیابت(72).

لازم به ذکر است که به همه افراد بعد از خون‌گیری تغذیه سالم داده خواهد شد. لازم به ذکر است که به همه افراد بعد از خون‌گیری تغذیه سالم داده خواهد شد. نتایج آزمایشات توسط پزشک عمومی بررسی  ودرصورت غیرطبیعی بودن به  پزشک متخصص ارجاع داده خواهند شد.

برای اهداف  مطالعه متاآنالیز واکولوژیک، ابتدا براساس مطالعات انجام شده  در طی سالهای 2000-2015 و با جستجودر بانکهای اطلاعاتی همانند  ,Google, iranmedex ,SID, Magiran )   (Web of scien ,Pubmed وهمچنین رفرنسهای مقالات، کلیه مقالات مرتبط با سندرم متابولیک که به زبان فارسی وانگلیسی به چاپ رسیده باشند شناسایی واطلاعات مربوطه توسط دو نفر، از این مقالات استخراج خواهد شد.علاوه برآن اطلاعات آماری مربوط به مصرف مواد غذایی، وضعیت اقتصادی –اجتماعی ووضعیت اقلیمی وهمچنین بیماری های سرطان، قلبی –عروقی ودیابت ازمنابع الکترونیکی ومراجعه مستقیم به وزارت بهداشت بخش بیماری های غیر‌واگیر بدست خواهد آمد.

دراین مطالعه برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار اکسل(Excel)،  SpssوStata استفاده خواهد شد.بدین صورت که در مطالعه متاآنالیز واکولوژیک، ابتدا اطلاعات استخراج شده از مقالات در فایل اکسل ثبت وجمع آوری خواهد شد. سپس با استفاده از مدل تصادفی وروش معکوس واریانس شیوع ودامنه اطمینان 95 درصد آن محاسبه خواهد شد.سپس برای شناسایی وجود ناهمگنی در مطالعات ازآزمون مجذور کای ( Q) استفاده خواهد شد .علاوه برآن، برای تعیین منشا ناهمگنی، تحلیل در زیرگروهها ومتا رگرسیون انجام خواهد شد.

به منظور تعیین همبستگی بین متغیرها در مطالعه اکولوژیک ازآزمون‌های ضریب همبستگی پیرسون واسپیرمن استفاده خواهد شد.به منظور تعیین بار بیماری های مزمن قلبی- عروقی، دیابت وسرطان منتسب به سندرم متابولیک از فرمول زیر استفاده می شود.

 PAR= P× (RR-1)/ [P× (RR-1) +1] ×100(Population Attributable Risk)

دراین فرمول P معادل شیوع سندرم متابولیک وRR  معادل خطر نسبی آن بیماری در نتیجه سندرم  متابولیک می‌باشد که از نتیجه مطالعات متاآنالیز انجام شده در این زمینه استفاده خواهد شد.

درمطالعه مقطعی میزان شیوع سندرم متابولیک درجمعیت مورد مطالعه در شهر زاهدان محاسبه می‌شود سپس با استفاده از اطلاعات مطالعه مقطعی قبلی به صورت کوهورت تاریخی، میزان بروزتطبیق داده‌شده سنی سندرم متابولیک درجمعیت محاسبه خواهد شد.در این قسمت به منظور تعیین ارتباط عوامل خطر با سندرم متابولیک وهمچنین ارتباط سندرم متابولیک با پیامدهای دیگراز Logistic Regression  استفاده خواهد شد.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی

طبق کد3- پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است. لذا شرکت در مطالعه شرکت‌کنندگان را در معرض هیچگونه آسیب جسمی و یا روانی قرار نخواهد داد.

طبق کد13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود. به همین دلیل رضایت نامه آگاهانه پیوست خواهد شد.

طبق کد15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌ نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتمل هستند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود(شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود. ازاین رو حق خروج از پژوهش برای هر یک از شرکت کنندگان محفوظ خواهد‌بود.

طبق کد25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل راز داری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد. به همین جهت داده ها و اطلاعات مشارکت کنندگان محفوظ خواهد بود.

طبق کد28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه، دقیق و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع در صورت وجود باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرار داد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند .لذا نتایج پژوهش به طور کامل منتشر خواهد شد.

طبق کد29 – نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی پژوهش باشد. تلاش می‌گردد نتایج پژوهش متضمن حقوق مادی و معنوی تمامی افراد مرتبط با پژوهش باشد.

به دلیل مقطعی بودن مطالعه در سالهای 88- 1387 و همگروهی(طولی) بودن مطالعه حاضر، در دسترس بودن نمونه های پژوهش تا زمان اجرای مطالعه قابل پیش‌بینی نخواهد بود. با این وجود محققین نهایت تلاش را خواهند داشت تا با پرس‌وجو از همسایگان بتوانند این تعداد را به حداقل برسانند.

سندرم متابولیک–شیوع-بروز

 metabolic syndrome- prevalence- incidence

1- Pan WH, Yeh WT, Weng LC. Epidemiology of metabolic syndrome in Asia. Asia Pac J Clin Nutr 2008; 17(S1): 37-42.

2-Ghorbani R, Abtahi naeini B, Eskandarian R, Rashidy-Pour A, Khamseh MB, Malek M. Prevalence of metabolic syndrome according to ATPIII and IDF criteria in the Iranian population. Koomesh. 2012; 14(1): 65-75.

3- Marquezine GF , Oliveira CM, Pereira AC, Krieger JE, Mill JG. Metabolic syndrome determinants in an urban population from Brazil: social class and gender-specific interaction. Int J Cardiol. 2008 Sep 26; 129(2):259-65.

4-Barkai L, Paragh G Metabolic syndrome in childhood and adolescence. Orv Hetil. 2006; 147(6):243-50.

5-Galisteo M, Duarte J, Zarzuelo A. Effects of dietary fibers on disturbances clustered in the metabolic syndrome. J Nutr Biochem. 2008; 19: 71-84.

6-Marjani A, Shahini N, Agh Atabay O, Ghiyas Tabari R. Prevalence of Metabolic Syndrome among Sistanee Ethnic Women. Advanced Studies in Biology, 2012; 8(4): 363 –72.

7- Onvani Sh, Fallahi E, Barak F, Heidari M, Shahvazi S, et al. Association between legume consumption and Metabolic Syndrome in women. J Health Syst Res 2013; Nutrition supplement: 1469-80. [In Persian]

8-Ross R, Després JP. Abdominal Obesity, Insulin Resistance, and the Metabolic Syndrome: Contribution of Physical Activity/Exercise. obesity. 2009; 17(3):S1-2.

9-Satoh H, Kishi R, Tsutsui H. Metabolic syndrome is a significant and independent risk factor for increased arterial stiffness in Japanese subjects Metabolic syndrome is a significant and independent risk factor. Hypertension Research. 2009; 32(12):1067-71.

10-Makuyana D, Gomo Z, Munyombwe T, Matenga JA,Hakim JG. Metabolic syndrome disorders in urban black Zimbabweans with type 2 Diabetes mellitus. Cent Afr J Med 2004; 50: 24-9.

11- Gupta R, Deedwania PC, Gupta A, Rastogi S, Panwar RB, Kothari K. Prevalence of metabolic syndrome in an Indian urban population. Int J Cardiol 2004; 97(2): 257-61.

12-Santos AC1, Lopes C, Barros H . Prevalence of metabolic syndrome in the city of Porto. Rev Port Cardiol. 2004 Jan; 23(1):45-52.

13- Pedersen S. F. M. Jepsen J. R.The metabolic syndrome among Danish seafarers. Int Marit Health. 2013; 64(4): 183–90.

14-Gundogan K, Bayram F, Capak M, et al: Prevalence of metabolic syndrome in Mediterranean region of Turkey: evaluation of hypertension, diabetes mellitus, obesity, and dyslipidemia. Metab Syndr Relat D 2009, 7(5):427–34.

15-Azizi F, Hadaegh F, Khalili D, Esteghamati A, Hosseinpanah F, Delavari A, et al. Appropriate definition of metabolic syndrome among Iranian adults: report of the Iranian National Committee of Obesity. Arch Iran Med. 2010; 13(5): 426-28.

16- NematyM, Ahmadpour F, Behnam Rassouli Z, Mohaddes Ardabili H , Azimi- NezhadM. A Review on Underlying Differences in the Prevalence of Metabolic Syndrome in the Middle East, Europe and North America. J Mol Genet Med. 2014; S1: 019.

17- Hosseinpour-Niazi S, Mirmiran P, Amiri Z, Azizi F. Dietary Legumes Intake and Metabolic Syndrome and Its Component in Adults. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism . 2011; 12(6): 594-602. [In Persian]

18-Kaykhaei MA, Hashemi M, Narouie B, Shikhzadeh A, Jahantigh M, Shirzaei E, et al. Prevalence of Metabolic Syndrome in Adult Population from Zahedan, Southeast Iran. Iranian J Publ Health.2012;41(2):70-6.

19- Zaribaf F, Falahi E, Barak F, Heidari M, Keshteli AH, Yazdannik A, Esmaillzadeh A. Fish consumption is inversely associated with the metabolic syndrome. Eur J Clin Nutr. 2014 Apr;68(4):474-80.

20- Feldeisen SE, Tucker KL. Nutritional strategies in the prevention and treatment of metabolic syndrome. Appl Physiol Nutr Metab. 2007; 32: 46-60.

21-L ye M, Ahmadi N, Khor G, Hassan S, Hanachi P, Agajani Delavar M. Parity and metabolic syndrome in middle-aged Iranian women: a cross-sectional study. 2015; 1 (1):20-25.

22- Pyykkonen AJ and et al. Stressful Life Events and the Metabolic Syndrome.

Diabetes Care.2010; 33(2):378-384.

23- Kazemi T, Sharifzadeh Gh, Zarban A, Fesharakinia A. Comparison of Components of Metabolic Syndrome in Premature Myocardial Infarction in an Iranian Population: A Case -Control Study. Int J Prev Med 2013; 4:110-4.

24-Mahley RW, Weisgraber KH, Bersot TP. Disorders of Lipid Metabolism. In: Kronenberg HM, Melmed S, Polonsky KS, Larsen PR, eds. Williams Textbook of Endocrinology. 11th ed. Philadelphia, Pa: Saunders Elsevier; 2008: chap 36

25-Galisteo M, Duarte J, Zarzuelo A. Effects of dietary fibers on disturbances clustered in the metabolic syndrome. J Nutr Biochem 2008; 19: 71-84.

26- Isezuo SA. The metabolic syndrome: Review of current concepts. Niger Postgrad Med J. 2006 Sep; 13(3):247-55.

27-Gami AS, Witt BJ, Howard DE, Erwin PJ, Gami LA, Somers VK, et al. Metabolic syndrome and risk of incident cardiovascular events and death: a systematic review and meta-analysis of longitudinal studies. J Am Coll Cardiol. 2007;49(4):403-14.

28-Ebrahimi-Mameghani M , Farsad Naimi A Nourmohammadi M, Azabdaftari N. Prevalence of Metabolic syndrome in Tabriz city firefighters. Journal of Kermansha University of Medical Sciences, 2011; 15(4): 296-302. [In Persian]

29-Hanson RL, Imperatore G, Bennett PH, Knowler WC. Components of the 'metabolic syndrome' and incidence of type 2 diabetes. Diabetes 2002; 51: 3120-27.

30- GhariPourM , Baghei A, Boshtam M, Rabiei K. Prevalence of metabolic syndrome among the adults of central of areas of Iran (as part of 'Isfahan Healthy Heart Study'). Journal of Birjand University of Medical Sciences. 2006; 13 (3) :9-15.

30-Hadaegh F, Hasheminia M, Lotfaliany M, Mohebi R, Azizi F, Tohidi M. Incidence of Metabolic Syndrome over 9 Years Follow-Up; the Importance of Sex Differences in the Role of Insulin Resistance and Other Risk Factors. PLoS ONE.2013;8(9): e76304.1-10.

31-Sadr Bafghi SM, Salari M, Rafiee M, Namayandeh SM, Abdoli AM, Karimi M, et al. Prevalence and criteria of metabolic syndrome in an urban population: Yazd Healthy Heart Project. Journal of Tehran University of Medical Sciences.  2007;64(10):90-6.

32-Holme I, Tonstad S, Sogaard AJ, Larsen PG, Haheim LL. Leisure time physical activity in middle age predicts the metabolic syndrome in old age: results of a 28-year follow-up of men in the Oslo study. BMC Public Health 2007; 7: 154.

33-Hadaegh F, Hasheminia M, Lotfaliany M, Mohebi R, Azizi F, Tohidi M. Incidence of Metabolic Syndrome over 9 Years Follow-Up; the Importance of Sex Differences in the Role of Insulin Resistance and Other Risk Factors. PLoS ONE.2013;8(9): e76304.1-10.

34- Pietroiusti A, Neri A, Somma G, Coppeta L, Iavicoli I, Bergamaschi A, MagriniA. Incidence of metabolic syndrome among night-shift healthcare workers. Occup Environ Med 2010; 67:54–57.

35-Motlagh B, O’Donnell M, Yusuf S. Prevalence of cardiovascular risk factors in the Middle East: a systematic review. Eur J Cardiovasc Prev Rehabil 2009; 16: 268-80.

36-Zabetian A, Hadaegh F, Azizi F. Prevalence of metabolic syndrome in Iranian adult population, concordance between the IDF with the ATPIII and the WHO definitions. Diabetes Res Clin Pract . 2007; 77:251-7.

37-Azizi F, Salehi P, Etemadi A, Zahedi-Asl S. Prevalence of metabolic syndrome in an urban population:Tehran Lipid and Glucose Study. Diabetes Research and Clinical Practice 2003; 61:29-37.

38- Mehrdad M ,  Hosseinpanah F,  Azizi F. Prevalence of metabolic syndrome among 3-9 years old children inTehran Lipid and Glucose Study. Research in Medicine. 2006; 30 (4) :337-47.

39-DelavariA, Forouzanfar M ,Alikhani S, Shari fian A,Kelishadi R. First Nationwide Study of the Prevalence of the Metabolic Syndrome and Optimal Cutoff Points of Waist Circumference in the Middle East. Diabetes Care. Jun 2009; 32( 6): 1092-97.

40- EsmailnasabN, Moradi G, Delaveri A. Risk Factors of Non-Communicable Diseases and Metabolic Syndrome. Iranian J PublHealth.2014; 14(7):77-85.

41-Esmaillzadeh A, Mirmiran P, Azadbakht L, Etemadi A, Azizi F. High Prevalence of the Metabolic Syndrome in Iranian Adolescents. OBESITY.2006; 14(3):377-82.

42- Ebrahimi-Mameghani M, Farsad NaimiA, NoorMohammadi, ZbdftryN. Prevalence of Metabolic syndrome in Tabriz city firefighters. J Kermanshah Univ Med Sci.2011; 15( 4):296-302.

43-Mohebbi I, Saadat S, Aghassi M, Shekari M, Matinkhah M, et al. Prevalence of Metabolic Syndrome in Iranian Professional Drivers: Results from a Population Based Study of 12,138 Men. PLoS ONE. 2012 ; 7(2): e31790.

44-Yousefzadeh G, Sheikhvatan M. Age and gender differences in the clustering of metabolic syndrome combinations: A prospective cohort research from the Kerman Coronary Artery Disease Risk Study (KERCADRS). Diabetes Metab Syndr. 2015 Oct-Dec; 9(4):337-42.

45-Ghiyas Tabari M, Naseri F, Paad E, Majidi F, Marjani A.Prevalence of Metabolic Syndrome in Baluch Women in Chabahar.International Journal of Osteoporosis and Metabolic Disorders.2015; 8 (2): 27-34

46- Reisi N, Azhir A, Hashemipour M, Pouran Raeissi P, Amini A, MoafiA. The metabolic syndrome in survivors of childhood acute lymphoblastic leukemia in Isfahan, Iran. JRMS 2009; 14(2): 111-116.

47-Marjani A, Aliakbari F , Kamkar MZ. Body Mass Index Dependent Metabolic Syndrome in Severe Mental Illness Patients. International Journal of Osteoporosis and Metabolic Disorders .2015; 8 (1): 19-26.

48-Saneei P, Hashemipour M, Kelishadi R, Rajaei S, Zerafaishoaa N, EsmaillzadehA. Effect of the DASH diet on metabolic syndrome and lipid profiles in adolescents: a randomized cross-over clinical trial. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology.2013 ;8(3):123-36.

49-Mirmiran P Yuzbashian E, AsghariG, Hosseinpour-NiaziS , Azizi F. Consumption of sugar sweetened beverage is associated with incidence of metabolic syndrome in Tehranian children and adolescents. Nutrition & Metabolism.2015 ; 12(25): 2-9.

50-Asghari G, YuzbashianE , Mirmiran P, Mahmoodi B, Aziz F. Fast Food Intake Increases the Incidence of Metabolic Syndrome in Children and Adolescents: Tehran Lipid and Glucose Study. PLOS ONE.2015;10(10): e0139641. 1-11.

51-Hadaegh F, free Zabetian, Harati, Azizi. Metabolic Syndrome in Adults with normal weight: Tehran Lipid and Glucose Study. Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders. 2006; 5(4):353-62. 

52- Janghorbani M, Amini M. Incidence of metabolic syndrome and its risk factors among type 2 diabetes clinic attenders in Isfahan, Iran. Endokrynol Pol. 2012; 63(5):372-80.

53-Panahi MH, Yavari P, Khalili D, Mehrabi Y, Hadaegh F, Azizi F. Obesity Paradox: Incidence of Coronary Heart Disease in Patients with Chronic Kidney Disease and Metabolic Syndrome. Iranian Journal of Epidemiology 2015; 11(1): 72-81.

54-Scuteri A, NajjarSs, Morrell Ch, Lakatta Eg. The Metabolic Syndrome in Older Individuals: Prevalence and Prediction of Cardiovascular Events. DIABETES CARE.2005; 28 (4):882-7.

55- Aguilar M, Bhuket T, Torres Sh, Liu B, . Wong R j. Prevalence of the Metabolic Syndrome in the United States, 2003-2012 . JAMA. 2015;313(19):1973-74.

56- Nestel P, Lyu R, Low LP, H-H Sheu W, Nitiyanant W, Saito I, et al. Metabolic syndrome: recent prevalence in East and Southeast Asian populations. Asia Pac J Clin Nutr 2007;16 (2):362-7.

57- Eglit T, Rajasalu T, Lember M. Metabolic Syndrome in Estonia: Prevalence and Associations with Insulin Resistance. Int J Endocrinol. 2012; 2012 (951672):1-6. 

58-Khang Y-H, Cho S-Il , Kim H-R. Risks for cardiovascular disease, stroke, ischaemic heart disease, and diabetes mellitus associated with the metabolic syndrome using the new harmonized definition: Findings from nationally representative longitudinal data from an Asian population . Atherosclerosis. 2010; 213(2):579–85.

59-Hildrum B, Mykletun A, Hole T, Midthjell K, Dahl A. Age-specific prevalence of the metabolic syndrome defined by the International Diabetes Federation and the National Cholesterol Education Program: the Norwegian HUNT 2 study. BMC Public Health 2007; 7(220): 1-9.

60-Kim S-H, Kim K, Kwak MH, Kim Hj, Kim H-S, Kim Kh. The Contribution of Abdominal Obesity and Dyslipidemia to Metabolic Syndrome in Psychiatric Patients. kjim.2010 ; 25(2):168-73.

61-Beltrán-Sánchez H, Harhay MO, Harhay MM, McElligott S. Prevalence and Trends of Metabolic Syndrome in the Adult U.S. Population, 1999–2010. JACC. 2013; 62(8): 697–703.

62- Cheung B .M,  Wat N.M,  Man Y.B, Tam S,  Thomas G.N,  Leung G.M,  Cheng Ch.H,  Woo J,  Janus E.D,  Lau Ch.P ,  Lam T.H, Lam K.S.L. Development of Diabetes in Chinese With the Metabolic Syndrome. DIABETES CARE. 2007; 30(6): 1430-36.

63- Yu Sh , Guo X, Yang H, Zheng L, Sun Y. Metabolic syndrome in hypertensive adults from rural Northeast China: an update. BMC Public Health. 2015; 15(247):2-8.

64- He K, Liu K, Daviglus ML, Morris SJ, Loria CM, Van Horn L, Jacobs DR Jr, Savage PJ. JMagnesium Intake and Incidence of Metabolic Syndrome Among Young Adults.o.uCirculation .2006;4(113):1675-82.

65-LaMonte M J, Barlow CE, Jurca R, Kampert JB, Church T S, Blair S N. Cardiorespiratory Fitness Is Inversely Associated With the Incidence of Metabolic Syndrome A Prospective Study of Men and Women. Circulation . 2005; 112:505-12.

66- Li Y, Yatsuya H, Iso H, Tamakoshi K, Toyoshima H. Incidence of metabolic syndrome according to combinations of lifestyle factors among middle-aged Japanese male workers.Preventive Medicine 51 (2010) 118–122.

67-Osawa H , Sugihara N, Ukiya T , Ishizuka Y), Birkhed D, Hasegawa M, Matsukubo T. Metabolic Syndrome, Lifestyle, and Dental Caries in Japanese School Children . Bull Tokyo Dent Coll . 2015 ; 56(4): 233–41.

68- Esposito K1, Chiodini P, Colao A, Lenzi A, Giugliano D. Metabolic Syndrome and Risk of Cancer. Diabetes Care .2012; 35(11):2402-11.

69- Reaven GM. Banting lecture 1988, Role of insulin resistance in human disease. Diabetes 1988; 37: 1595- 607.

70- Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults. Executive Summary of The Third Report of The National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, And Treatment of High Blood Cholesterol In Adults (Adult Treatment Panel III). JAMA 2001; 285: 2486-97.

71- Alberti KG, Zimmet P, Shaw J. IDF Epidemiology task force consensus group. The metabolic syndrome a new worldwide definition. Lancet 2005; 366:1059-62.

72- Grundy SM, Cleeman JI, Daniels SR, Donato KA, Eckel RH, Franklin BA, Gordon DJ, Krauss RM, Savage PJ, Smith SC Jr, Spertus JA, Costa F, American Heart Association, National Heart, Lung, and Blood Institute. Diagnosis and management of the metabolic syndrome: an American Heart Association/National Heart, Lung, and Blood Institute Scientific Statement. Circulation 2005;112:2735–52.

73-Montazerifar F, Karajibani M, Ansari-Moghaddam A. Evaluation of risk factors of nonalcoholic fatty liver disease in the adult population of Zahedan, Iran. Zahedan J Res Med Sci. 2014; 16(8): 12-15.

74- Khosravi N, Hadavi F, Farahni A. The Correlation between Physical Activity and Depression and Anxiety among High School Students in Saveh, Iran. Sport Psychology Studies.2012;1: 7-14.

در مطالعه مقطعی سال 1387 حدود 1800 نفر از جمعیت به ظاهر سالم، شهر زاهدان، جهت بررسی شیوع سندرم متابولیک مورد مطالعه قرار گرفتند. بعد از گذشت این فاصله زمانی چند‌ ساله، همان جمعیت مجدد جهت رخداد سندرم متابولیک و پیامدهای ناشی ازآن ، تحت پیگیری قرارمی‌گیرند. همچنین پس از اخذ رضایت نامه کتبی از افراد، در صورت موافقت آنان، اطلاعات لازم با انجام تستهای آزمایشگاهی، شاخص‌های تن‌سنجی و پرسشنامه‌های استاندارد، جمع‌آوری خواهد شد.

. نمونه‌گیری آزمایشگاهی توسط کارشناسان مجرب علوم آزمایشگاهی انجام می‌شود.

انتظار می‌رود که نتایج پژوهش حاضر، بتواند راهکارهای ارزشمندی را در اختیار مسئولین و سیاستمداران کشور قرار دهد.

پژوهش حاضر عوارض جانبی ندارد

تمامی آزمایشات رایگان خواهد بود

پژوهش حاضر، روش جایگزین ندارد.

من به محقق این اختیار را می‌دهم که تمام اطلاعات خود را به صورت کاملا محرمانه(بدون همراه بودن با نام و نام خانوادگی) منتشر نماید.

چنانچه پس از انجام آزمایشات و پرکردن پرسشنامه‌ها سوالی برای افراد پیش‌آید می توانید با شماره تلفن09300995332 با ما تماس بگیرند. در ضمن، در صورت تمایل خلاصه‌ای از نتایج مطالعه در پایان کار در اختیارافراد قرار خواهد گرفت.

می‌دانم هر زمانی که مایل باشم (و بدون نیاز به ارائه دلیل) می‌توانم از مطالعه خارج شوم. البته برای من این حق وجود دارد که در صورت عدم تمایل به همکاری خود در این تحقیق خاتمه دهم

اینجانب با آگاهی از اهداف مطالعه و این که شرکت من در این مطالعه داوطلبانه است موافقت خود را با همکاری در این تحقیق اعلام می‌دارم.

بسمه تعالی

آزمایشگاه رفرانس زاهدان

بررسی بروز8 ساله سندرم متابولیک در افراد بالای 20 سال شهرزاهدان و برآورد شیوع آن در منطقه مدیترانه شرقی و ایران

کد خانوار                تاریخ مصاحبه:                  ساعت شروع مصاحبه:                      ساعت خاتمه:               کد پرسشگر:               تاریخ مراجعه:                            نام و نام خانوادگی:                                             کد خوشه:

 آدرس و شماره تلفن:

قومیت : بلوچ1 سیستانی1 بیرجندی1 سایر1

سن(سال) :             جنس: مرد1 زن 1              سطح تحصیلات : 

شغل :                    میزان درآمد ماهانه:

آیا درطی دوره‌زندگی خود حداقل به مدت 6 ماه، هر یک از موارد زیر را مصرف کرده‌اید؟ بلی 1 خیر 1

در صورتی که پاسخ شما مثبت است به سوالات زیر پاسخ دهید.

آیا داروی خاصی مصرف می‌کنید؟ بلی 1 خیر 1

درصورت بلی به سوالات زیرپاسخ دهید.

سابقه دیابت:        نوع دیابت : تیپ 1 1 تیپ 2 1                   درمان دریافتی برای دیابت:

-آیا به دلیل بیماری قلبی –عروقی تاکنون در بیمارستان بستری شده اید؟ بلی 1           خیر1

-آیا به دلیل بیماری قلبی –عروقی تاکنون آنژیوگرافی شده اید؟ بلی 1                خیر1

وزن(Kg) :             قد(Cm) :                BMI :                     دور کمر:                       دور باسن:                 دوربازو: دورمچ دست:

فشار خون سیستولیک(mmHg) نوبت اول :               نوبت دوم :                                         میانگین:

فشار خون دیاستولیک(mmHg) نوبت اول:                        نوبت دوم:                            میانگین:

آزمایشات :

پرسشنامه رژیم غذایی

سوالات در رابطه با مواد غذایی که طی هفته گذشته مصرف کرده اید: ( تمام مواد غذایی را که تا زمان رفتن به رختخواب به صورت میان وعده یا وعده های غذایی در خانه، محل کار، رستوران یا هرجای دیگری مصرف کرده اید را در نظر بگیرید )

(پرسشنامه بین المللی فعالیت بدنی)

ما قصد داریم درباره فعالیت های بدنی که مردم به عنوان بخشی از زندگی روزمره شان انجام می دهند، اطلاعات کسب کنیم. سؤالها در مورد زمان هایی خواهد بود که شما در طول 7 روز گذشته به صورت حرکات بدنی فعال بوده اید. لطفاً به تک تک سؤالات پاسخ دهید حتی اگر خود را فرد فعالی به حساب نمی آورید. لطفاً فعالیت هایی را که در محل کار، یا به عنوان بخشی از کار منزل و حیاط (باغچه)، رفتن از جایی به جای دیگر، تمرینات ورزشی و فعالیت هایی که به عنوان سرگرمی در اوقات فراغت انجام می دهید، مدنظر قرار دهید.تمام فعالیت های شدیدی را که در طول 7 روز اخیر انجام داده اید، مدنظر قرار دهید. فعالیت های شدید به فعالیت هایی اطلاق می شود که قدرت بدنی زیادی می خواهد و باعث می شود بسیار شدیدتر از حالت عادی نفس بکشید. لطفاً فقط فعالیت هایی را مدنظر قرار دهید که حداقل به مدت 10 دقیقه به صورت پیوسته انجام داده اید.

١ -در طول 7 روز اخیر چند روز آن فعالیت بدنی شدید مانند بلند کردن اجسام سنگین، حفاری ،مثل کندن باغچه، ایروبیک ،ورزش هوازی، دوچرخه سواری سریع، فوتبال و دویدن داشته اید؟

.............. روز در هفته

 • فعالیت بدنی شدید نداشته ام(مراجعه به سؤال3)

2- معمولا چه مدت زمانی در چنین روزهایی برای انجام این فعالیت های بدنی شدید به صورت پیوسته صرف کرده اید؟

............. • ساعت در روز

............... • دقیقه در روز

فعالیت های بدنی متوسطی را که در طول 7 روز اخیر انجام داده اید، مدنظر قرار دهید. فعالیت های فیزیکی متوسط به فعالیت هایی اطلاق می شود که قدرت متوسطی می خواهد و باعث می شود شما کمی تندتر از حالت عادی نفس بکشید.

لطفاً فقط فعالیت هایی را مدنظر قرار دهید که حداقل به مدت 10دقیقه به صورت پیوسته انجام داده اید.

٣ -در طول 7 روز اخیر چند روز آن فعالیت فیزیکی متوسط مانند حمل بارهای سبک، دوچرخه سواری با سرعت متوسط یا والیبال انجام داده اید؟ لطفاً پیاده روی را به حساب نیاورید.

• .............. روز در هفته

• فعالیت بدنی متوسط نداشته ام 􀐴 (مراجعه به سؤال 5)

۴ –معمولا چه مدت زمانی در چنین روزهایی برای انجام فعالیت های بدنی متوسط صرف کرده اید؟

............. • ساعت در روز

.............. • دقیقه در روز

لطفاً مدت زمانی را که در طول 7 روزگذشته به پیاده روی اختصاص داده اید، مدنظر قرار دهید. این قسمت پیاده روی در محل کار، در خانه، برای رفتن از محلی به محل دیگر و هر نوع پیاده روی دیگر که شما به عنوان تفریح، ورزش، تمرینات جسمانی یا در اوقات فراغت انجام داده اید را شامل می شود

۵ -در طول 7 روز اخیر، چند روز آن به مدت حداقل 10 دقیقه و به صورت پیوسته پیاده روی داشته اید؟

.............. • روز در هفته

 •پیاده روی نداشته ام 􀐴 (مراجعه به سؤال 7)

۶ -معمولا چه مدت زمانی در چنین روزهایی برای پیاده روی صرف کرده اید؟

............. ساعت در روز

.............. دقیقه در روز

• نمی دانم/ مطمئن نیستم

آخرین سؤال مربوط به اوقاتی است که شما در طول 7 روز اخیر به نشستن اختصاص داده اید که شامل نشستن در محل کار، در خانه، هنگام انجام تکالیف و در اوقات فراغت می باشد. این زمان نشستن پشت میز، نشستن یا لم دادن هنگام تماشای تلوزیون و مطالعه و زمانی که برای نشستن با دوستان و فامیل اختصاص داده اید را هم شامل می شود.

٧ - در طول 7 روز اخیر، چه مدت زمانی را در هر روز به نشستن اختصاص داده اید؟

الف) .......... ساعت در روز

ب .......... دقیقه در روز

ج) نمی دانم/ مطمئن نیستم