بررسی تاثیر لیکوپن بر سیستم آنتی اکسیدانی بزاق در استفاده کنندگان از تلفن همراه

 در دهه گذشته استفاده از تلفن همراه بسیار رواج یافته(1)و نگرانی عمده ای در مورد اثرات مضر امواج الکترومگنتیک و امواج ماکروویو ناشی از تلفن همراه در ایستگاه مخابراتی آن ها بر روی سلامت دهان وجود دارد.(2)

چند مطالعه به اثرات استفاده از تلفن همراه بر روی سیستم آنتی اکسیدانی بزاق پرداخته است.

 Hamzany Y و همکارانش در سال 2013 مطالعه ای روی 20 نفر کاربر که به طور میانگین12 و 5 سال و 29 ساعت در ماه از تلفن همراه استفاده می کردند انجام دادند و افراد ناشنوا به عنوان شاهد انتخاب شدند.در این مطالعه جریان پروتئین های تام آلبومین کاهش یافت.این مشاهدات منجر به این فرضیه شد که استفاده کنندگان از موبایل دچار اختلال درعملکرد بزاق و استرس اکسیداتیو می شود.(3)

Hashemipour MS و همکارانش در سال 2014 نمونه بزاق تحریک شده را به طور همزمان از هر دو غده بناگوشی از 86 نفر داوطلب سالم جمع آوری کرد و سرعت جریان بزاق و پروتئینها و آمیلاز و لیپاز و لاکتوفرین و پراکسیداز و لیزوزوم و پروتئین واکنشیC و IgG را اندازه گیری کردند.غلظت و سرعت جریان بزاق غده ی پاروتید در کاربرانی که از موبایل بیشتر استفاده می کردند بالاتر بود و کاهش در غلظت آمیلاز و لیپاز و لیزوزیم و لاکتوفرین و پراکسیداز مشاهده شد و دیده شد سمتی که بیشتر از تلفن همراه استفاده می کردند غلظت و جریان بزاق متفاوت بود ولی رابطه مشخصی دیده نشد.(4)

Arbabi-Kalati و همکارانش در سال 2014 بررسی ای روی اثر مدت زمان استفاده از تلفن همراه در ظرفیت آنتی اکسیدانی تام بزاق انجام دادند،بزاق کامل غیرتحریکی 105 داوطلب بدون ضایعات دهانی جمع آوری شد و به این نتیجه رسیدند که ظرفیت آنتی اکسیدان تام بزاق در صحبت کردن بیش از 1ساعت با تلفن همراه کاهش می یابد در مقایسه با صحبت کردن کمتر از 20 دقیقه.(5)

در سال 2014 یک مطالعه مقطعی به بررسی تجزیه و تحلیل اثرات بیوشیمیایی RF ساطع شده از تلفن همراه در برخی از شاخص های بیوشیمیایی(سوپراکسید دسموتاز،آلبومین،اسید اوریک و سیتوکرومCطراحی شده است.RFباعث افزایش قابل توجهی در فعالیت   SOD و کاهش آمیلاز بزاق بعد از استفاده از تلفن همراه شد،این افزایش در فعالیت سیتوکرومC و غلظت آلبومین واسید اوریک معنی دار نبود.این تغییرات اکسیداتیو منجر به تحول سرطانی سلول ها می شود بنابراین توصیه شد که از استفاده طولانی مدت از تلفن همراه در افراد جوان اجتناب شود،چون مغزهای در حال توسعه آنها بیشتر EMR-RF تلفن همراه را جذب می کند.(6)

لیکوپن یک کاروتینوئید محلول در چربی است که توسط  Ernest و همکاران در سال 1959 کشف شد.(7) لیکوپن یک جزء طبیعی تشکیل دهنده ی میوه های قرمز، سبزیجات و یک سری از انواع جلبک ها و قارچ ها است. گونه ها و محصولات بدست آمده از گوجه ها منبع اصلی لیکوپن در رژیم غذایی انسانی است .(8) سایر منابع لیکوپن، زردآلو، انگور، گریپ فروت صورتی ،پاپایا، هلو و هندوانه است.(9) سس گوجه و کچاپ منابع تغلیظ شده ی لیکوپن هستند.(10)لیکوپن اثرات سودمندی در درمان انواع مشخصی از بیماری های حفره دهان شامل سرطان دهان و ضایعات پیش سرطانی دارد.(9) لیکوپن فعالیت پرو- ویتامینA را ندارد(11) و تاثیرات مختلف آن با توجه به موارد زیر توضیح داده می شود:

•        فعالیت آنتی اکسیدانی

•        ممانعت از پرولیفراسیون سلول های سرطانی

•        تداخل با تحریک فاکتور رشد

•        القای آنزیم های فازII

•        تنظیم رونویسی و ترمیم gap junctions

لیکوپن اثرات آنتی اکسیدانی خودش را توسط رادیکال های آزاد اعمال می کند و در زمینه ی سرکوب واحدهای اکسیژنی، موثرترین کاروتینوئید می باشد.(12)

در یک مطالعه تعداد 40 زن دارای اضافه وزن و35 زن دارای وزن نرمال به مدت 20 روز مورد بررسی قرار گرفتند.آن ها حدود 330ml آب گوجه مصرف کردند و سطح آنتی اکسیدان کلی(TAC)،فعالیت آنزیم سوپراکسیداز(SOD)_گلوتاتیون پراکسیداز(GSH_Px)وکاتالاز(CAT) را بررسی کردند و مشاهده کردند مصرف آب گوجه اثری نداشت.(13)

در مطالعه دیگری 64 زن دارای اضافه وزن به مدت 20 روز330ml آب گوجه مصرف کردند و دریافتند سطح TAC و آنزیم های آنتی اکسیدان مانندSOD،GSH_Px و کاتالاز افزایش یافته بود.(14)

در یک مطالعه دیگر45 بیمار دارای استرس اکسیداتیو بین 40_60 سال و 30فرد سالم با دریافت لیکوپن به مدت 12 هفته مورد بررسی قرار گرفتند و نتایج نشان داد که سطح آنزیم های آنتی اکسیدان سرم در مقایسه با گروه پلاسبو افزایش یافته است.(15)

در مطالعه دیگری اثر روغن زیتون غنی شده با لیکوپن را برروی افراد جوان،میانسال و مسن بررسی کردند که مطالعات نشان داد که ظرفیت کلی آنتی اکسیدان در همه گروه های سنی افزایش یافته بود،اما این افزایش در افراد میانسال و مسن بیشتر از جوانان بود.(16)

مطالعه دیگری نشان داد که استفاده 15mg لیکوپن به مدت 8 هفته می تواند سطح فعالیت SOD سرمی را در مردان جوان افزایش دهد.(17)

 با این حال تا به حال مطالعه ای که اثر لیکوپن را بر سیستم آنتی اکسیدانی بزاق بررسی کند یافت نشد،بنابراین مطالعه حاضر جهت بررسی اثر لیکوپن بر سطح ظرفیت آنتی اکسیدان کلی بزاق و فعالیت آنزیم های سوپر اکسید دسموتاز و گلوتاتیون پر اکسیداز در استفاده کنندگان از تلفن همراه طراحی شده است.

_میانگین سطح کلی آنتی اکسیدان ها قبل و بعد از مصرف لیکوپن چقدر است؟

_میانگین فعالیت سوپراکسید دسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز قبل از مصرف لیکوپن چقدر است؟

_میانگین فعالیت سوپراکسید دسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز بعد از مصرف لیکوپن چقدر است؟

_میانگین فعالیت سوپراکسید دسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز قبل و بعد از مصرف لیکوپن تفاوت دارد.

_میانگین سطح کلی آنتی اکسیدان ها قبل و بعد از مصرف لیکوپن تفاوت دارد.

بررسی تاثیر لیکوپن بر سیستم آنتی اکسیدانی بزاق در استفاده کنندگان از تلفن همراه

_تعیین میانگین فعالیت سوپراکسید دسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز قبل از مصرف لیکوپن

_ تعیین میانگین فعالیت سوپراکسید دسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز بعد از مصرف لیکوپن

_تعیین سطح کلی آنتی اکسیدان ها قبل و بعد از مصرف لیکوپن

_مقایسه  میانگین فعالیت سوپراکسید دسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز قبل و بعد از مصرف لیکوپن

_مقایسه سطح آنتی اکسیدان ها قبل و بعد از مصرف لیکوپن

کارآزمایی بالینی

بیماران مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان

معیارهای ورود:استفاده کنندگان از تلفن همراه حداقل به مدت 5 سال و مکالمه روزانه بیش از 20 دقیقه

معیارهای خروج:مصرف داروها،استفاده از الکل و سیگار،بیماری های مزمن سیستمیک،آسیب های قبلی سر و گردن،تروما،حاملگی،بیماران دچار خشکی دهان عینی و ذهنی،سابقه شیمی درمانی یا رادیوتراپی سر و گردن،افراد زیر18سال،مصرف مکمل های غذایی در سه ماه گذشته،بیماری پریودنتال،استفاده از هندزفری

با توجه به عدم وجود مطالعه مشابه  به صورت پایلوت 30 نفر وارد مطالعه خواهد شد .

آسان و در دسترس (غیر احتمالی سهمیه ای)

فرم اطلاعاتی

از بین مراجعه کنندگان به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان 30 فرد داوطلب که بیش از 5 سال ازتلفن همراه استفاده می کنند و مکالمه روزانه بیش از 20 دقیقه دارند،وارد مطالعه می شوند.پس از کسب رضایت آگاهانه از هر داوطلب خواسته می شود که یک ساعت قبل از جمع آوری نمونه بزاق،از خوردن و آشامیدن خودداری کنند. بزاق بیمار با روش spitingجمع آوری می شود.برای این کار از داوطلب خواسته می شود که به مدت 2 دقیقه بزاق خود را در لوله فالکون 15 سی سی جمع آوری کنند و بعد از 2 دقیقه لوله ی مورد نظر از داوطلب گرفته می شود.هر لوله ی حاوی بزاق پس از کد گذاری بلافاصله به مدت 10 دقیقه سانتریفیوژ(2500دور در دقیقه)می شود تا دبری های احتمالی جدا شوند.سپس نمونه های خالص بزاق تا روز آزمایش در دمای -70 نگه داری می شوند.همه ی نمونه ها بین ساعت 9 تا 11 صبح جمع آوری می گردد.سپس از داوطلبین خواسته خواهد شد که روزانه یک عدد قرص لیکوپن 15mgساخت شرکت vitabiotics انگلستان را به مدت یک ماه مصرف نمایند،پس از اتمام دوره یک ماه مجددا بزاق افراد جمع آوری خواهد شد.

اندازه گیری فعالیت آنزیم سوپراکسید دسموتاز بزاق:

فعالیت بزاقی آنزیم سوپر اکسید دسموتاز با استفاده از روش kakar و همکاران اندازه گیری خواهد شد.این روش بر اساس مهار تشکیل رنگ آبی تترازولیوم فورمازان توسط سوپر اکسید دسموتاز در مخلوط واکنش حاوی فنازین متوسولفات_نیکوتین امید آدنین دی نوکلئوتید احیا_نیتروبلوتترازولیوم (phenazin NADH Methosulphate_NBT)است.

اندازه گیری فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز بزاق:

اندازه گیری فعالیت بزاقی آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز بزاق با استفاده از روش امینی و همکاران انجام خواهد گرفت.در این روش آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز ضمن احیاH₂O₂ باعث اکسیداسیون گلوتاتیون می شود.سپس گلوتاتیون اکسید شده توسط آنزیم گلوتاتیون ردوکتاز و NADPH مجددا احیا شده و به گلوتاتیون احیا و NADP+ تبدیل می گردند.در نهایت اکسیداسیون NADPH  به NADP+ در طول موج 340 نانومتر به روش اسپکتروفوتومتری اندازه گیری می شود.فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز به صورت واحد بر میلی گرم پروتئین بیان می شود.

اندازه گیری سطح کلی آنتی اکسیدان ها:

بزاق آماده شده برای آنالیز شیمیایی به آزمایشگاه بیوشیمیایی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انتقال داده خواهد شد.نمونه های جمع آوری شده با روش FRAP(Ferric Ability Of Plasma) از نظر ظرفیت آنتی اکسیدانی تام مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.این روش بر اساس توانایی بزاق در احیای یون های (فریک) به (فرو) در حضور ماده ای به نامTPTZ(Tripirydyl Triazine) محصول شرکت Merck آلمان که به عنوان معرف مورد استفاده قرار می گیرد استوار است،که نتیجه ی آن تشکیل کمپلکس آبی رنگ Fe-TPTZ با ماکزیمم جذب در 593 نانومتر می باشد.میزان قدرت احیا کنندگی بزاق از طریق افزایش غلظت کمپلکس فوق توسط دستگاه اسپکتروفتومتر(wap)اندازه گیری خواهد شد.

داده ها در نرم افزار spssنسخه 21 با استفاده از تستdependent t test یا در صورت نیاز از معادل ناپارامتری آن Wilcoxen_sineاستفاده خواهد شد.

رعایت بندهای اخلاقی بر اساس کدهای،2،4،8،11،12،13،15،16،17،18،25،27،28،29،30،31،1در راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی

رعایت بندهای اخلاقی بر اساس کدهای 1،2،3،4،6،7،8،9،11در راهنمای اخلاقی پزوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران

در این مطالعه کدهای مربوط به راهنمای اخلاقی کارآزمایی‌های بالینی در جمهوری اسلامی ایران فصل اول: ارزیابی سود و زیان ( کدهای19-18-17-15-13-12-11-10-9-8-7-6-5-3-2-1  ) و فصل دوم: رضایت آگاهانه (کدهای 24-20) رعایت خواهد شد

پایان نامه در مرکز کارآزمایی بالینی با شمارهIRCT201703043133N10 ثبت شده است

کد اخلاقی طرح مربوطه : IR.ZAUMS.REC.1395. 268

عدم تمایل افراد جهت ورود ب مطالعه افزایش زمان نمونه گیری

1-Goldwein O,Aframian DJ.The influence of handheld mobile phones on human parotid gland secretion.Oral Dis 2010;16(2):146-150.

2-Augner C,Hacker GW,Oberfeld G,Florian M,Hitzl W,Huntter J,et al.Effects of exposure to GSM mobile phone base station signals on salivary cortisol,alphaamilase and immunoglobulin A.Biomed Environ Sci 2010;23(3):199-207.

3-Hamzany Y,Feinmesser R,Shepitzer T,Mizrachi A,Hilly O,Hod R,et al.Is human saliva an indicator of the adverse health effects of using mobile phones?Antioxid Redox Signal.2013 Feb 20;18(6):200-6.

4-Hashemipour MS,Yarbakht M,Gholamhosseinian A,Famori H.Effect of mobile phone use on salivary concentrations of protein,amylase,lipase,immunoglobulin A,lysozyme,lactoferrin,peroxidase and C reactive protein of the parotid gland.J Laryngol Otol.2014 May;128(5):454-62.

5-Arbabi-kalati Fateme,Salimi Saeedeh,Vaziry-Rabiee Ali,Noraeei Mohammad.Effect of mobile phone usage time on total antioxidant capacity of saliva and salivary immunoglobulin A.Iran J Public Health.2014 Apr;43(4):480-484.

6-Khalid M. Abu Khadra,Ahmad M. Khalil,Mahmoud Abu Samak and Ahmad Aljaberi.Antioxidant profile of saliva among young men using mobile phones.Jordan Journal Of Biological Sciences Volume 7,Number 4,December.2014;JJBS ISSN 1995-6673.

7-Saawarn N,Shashikanth MC,Saawarn S,Jirge V,Chaitanya NC,Pinakapani R.Lycopene in the management oforal lichen planus: A placebo-controlled study.Indian J Dent Res 2011;22:639-43.

8-Nguyen ML, Schwartz SJ. Lycopene: Chemical and biological properties. Food Technol 1999;53:38‑45.

9-Mehta DN. Lycopene: Structure, pharmacokinetics and role in oral cancer precancerous lesions. J Res Adv Dent 2012;1:44‑9.

10- Heber D, Lu QY. Overview of mechanisms of action of lycopene. Exp Biol Med (Maywood) 2002;227:920‑3.

11- Bhuvaneswari V, Nagini S. Lycopene: A review of its potential as an anticancer agent. Curr Med Chem Anticancer Agents 2005;5:627‑35.

12- Stahl W, Sies H. Lycopene: A biologically important carotenoid for humans? Arch Biochem Biophys 1996;336:1‑9.

13- Pour ahmadi Z,Mahboob S,Saedisomeolia.The Effect of Tomato Juice Consumption on Antioxidant Status in Overweight and Obese Females.A women Health 2015;55(7):795-804.

14-Ghavipour M,Sotoudeh G,Ghorbani M.Tomato juice consumption improves blood antioxidative biomarkers in overweight and obese females.Clinical Nutrition 2015;34(5):805-9.

15-Sarkar PD,Gupt T,et al.Comparative analysis of lycopene in oxidative stress.J Assoc Physicians indian 2012;60:17-9.

16-Garrido M,Gonzalez_Flores D,Marchena A,Prior E,Garcia_Parr J,Barriga C,et al.A lycopene-enriched virgin olive oil enhances antioxidant status in humans.J Sci Food Agric 2013;93(8):1820-6.

17-kim JY,Paik JK,Kim OY,et al.Effects of lycopene supplementation on oxidative stress and markers of endothelial function in healthy men.Atherosclerosis 2011;215(1):189-95.

.

در این پؤوهش تاثیر لیکوپن بر سیستم آنتی اکسیدانی بزاق در استفاده کنندگان از تلفن همراه بررسی میشود.

ندارد

آگاهی از تاثیرات لیکوپن بر سیستم آنتی اکسیدانی بزاق در استفاده کنندگان از تلفن همراه

ندارد

ندارد

کلیه هزینه های این تحقیق برعهده مجری طرح خواهد بود و داوطلب هیچ گونه هزینه ای پرداخت نخواهد کرد.

ندارد

اطلااعات محرمانه خواهد ماند.

--

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

فرم ضمیمه شماره1:فرم اطلاعاتی بیمار

بررسی تاثیر لیکوپن بر سطح آنتی اکسیدانی بزاق در استفاده کنندگان از تلفن همراه

کد بیمار:.....                                                                  تاریخ:.......

جنس:                                       سن:

گروه مورد آزمایش:

الف:قبل از مصرف:........

ب:بعد از مصرف:.........

سطح سوپراکسید دسموتاز:

سطح گلوتاتیون پراکسیداز:

سطح کلی آنتی اکسیدان ها: