بررسی مقایسه ایی شاخصهای آنتی اکسیدانی رژیم غذایی در زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی درمقایسه با زنان باردارسالم مراجعه کننده به بیمارستان امام علی (ع) زاهدان سال 1396

پره اکلامپسی pre-eclampsia))یکی از مشکلات دوران بارداری است که بعد از هفته بیستم بارداری رخ می دهد.پرفشاری خون ناشی از بارداری pregnancy induced hypertension(PIH))عبارت است از داشتن فشار خون  سیستولیک بیشتریا مساوی 140 میلی متر جیوه  و یا فشار دیاستولیک بیشتر یا مساوی 90 میلی متر جیوه در دو اندازه گیری متوالی و پره اکلامپسی(Preeclampsia) بصورت داشتن پرفشاری خون به اضافه داشتن ادم یا پروتئین اوری بیشتر یا مساوی 300 میلی گرم در 24 ساعت تعریف شده است. (2و1) پره اکلامپسی در دوران بارداری منجر به عوارضی چون تولد جنین مرده، مرگ و میرمادران باردار، بیماریهای دوران نوزادی، زایمان زودرس و وزن کم هنگام تولدlow Birth Weight(LBW))، جدا شدن زودرس جفت، انعقاد منتشره داخل عروقی، خونریزی مغزی، نارسایی کبد و کلیه هامیگردد(3-1) .

شیوع پره اکلامپسی در کشورهای در حال توسعه در بین  زنان باردار 10-5 %گزارش شده است(6-1) .طبق بررسی های انجام شده شیوع پره اکلامپسی در زنان باردار ایرانی 5/0 تا 7 درصد گزارش شده است که 54% موارد پره اکلامپسی گزارش شده در بارداری اول می باشد( 9-7).

این بیماری جزء اولویتهای سازمان جهانی بهداشتWorld Health Organization) )است ولی با این حال هنوز علت دقیق این اختلال مشخص نشده است. تئوری هایی در این زمینه ارائه شده است که از آن جمله می توان به تئوریهای مرتبط با  تغذیه اشاره نمود.در تعدادی از مطالعات ارتباطی بین کمبود دریافت برخی از عوامل غذایی و پره اکلامپسی مشاهده شده است(10).نتایج یک پژوهش انجام شده در اراک نشان میدهد که ارتباطی بین وقوع پره اکلامپسی و میزان مصرف میوه و سبزی وجود دارد بنحوی که با مصرف بیشتر میوه و سبزی احتمال ابتلا به این بیماری کاهش یافته است.در این تحقیق مشخص شده بود که افرادی که کمتر از 8 سهم میوه و سبزی مصرف کرده اند بیشتر به پره اکلامپسی مبتلا شده بودند(11).

 در مطالعه ای که به منظور بررسی ارتباط آنتی اکسیدانهای رژیم غذایی با پره اکلامپسی انجام شد، مشخص گردیدکه کمبود دریافت آنتی اکسیدان های رژیم غذایی در بروز پره اکلامپسی به طور مستقیم نقش دارد(12) .علاوه بر آن بررسی های مختلف رابطه بین میزان کلسیم دریافتی  با پره اکلامپسی را مورد مطالعه قرار داده اند. در برخی از این بررسی ها ، دریافت بالای کلسیم از مواد غذایی با پرفشاری ناشی از بارداری رابطه معکوس داشته است(14و13) .همچنین مطالعات دیگر نشان داده اند که تجویز 2-1 میلی گرم کلسیم بصورت مکمل در زنان باردار می تواند منجر به کاهش پرفشاری خون در سه ماهه سوم بارداری گردد و در نتیجه پره اکلامپسی را کاهش دهد( 17-15).

ریچاردسون در یک مطالعه کوهورت با بررسی 9291 زن باردار، نشان داد که توزیع خطر پره اکلامپسی چه در ارتباط با مصرف شیر و چه در مورد مصرف شیر و مکمل کلسیم، از توزیع U شکل پیروی میکند. در این مطالعه آنالیز رگرسیونی نشان داد که احتمال بروز پره اکلامپسی در زنانی که دو لیوان شیر در طول روز مصرف میکردند کمتر از سایر زنان بود( 13).در  مطالعه مقطعی که توسط اسماعیل زاده و همکاران بر روی 95 زن باردار انجام گردید مشخص شد که پایین بودن کلسیم دریافتی در دوران بارداری می تواند خطر بروز پرفشاری خون ناشی از بارداری را افزایش دهد ولی با بروز پره اکلامپسی رابطه ایی بدست نیامد(18).

در یک مطالعه مورد شاهد دیگر که توسط اسماعیل زاده و همکاران در تهران انجام گردید نشان داده شد که زنان مبتلا به پره اکلامپسی، کلسی اوری کمتری نسبت به زنان طبیعی دارند.وی علت این مساله را کاهش سطح کلسیم پلاسما در اثر کاهش جذب کلسیم روده ای ناشی از کاهش ویتامین D ، افزایش انتقال کلسیم به جنین و اختلال عملکرد لوله های ادراری گزارش نمود(19) .موریکاوا گزارش نمود که چون جذب منیزیم از کولون در طول دوران بارداری کاهش و سطوح منیزیم خون و مایع داخل سلولی و دفع کلیوی آن  در دوره حاملگی تغییر می نماید درنتیجه مقدار  منیزیم بدن در حاملگی تغییر و مقدار منیزیم بدن  کاهش  و در نتیجه کمبود منیزیم میتواند با هیپرتونیسیته عروقی در پره اکلامپسی مرتبط باشد(20).

همچنین برینگهام (bringman)دریک مطالعه باهدف مقایسه کلسیم و منیزیم سرمی در زنان چندزا مبتلابه پره اکلامپسی شدید و زنان با فشار خون طبیعی نشان داد که زنان چند زا مبتلابه پره اکلامپسی شدید، سطوح سرمی پائین تری از کلسیم یونیزه و توتال در قیاس با زنان سالم داشتند اما منیزیم سرم در دو گروه مشابه بود . به نظر وی سطوح کاهش یافته کلسیم داخل سلولی ممکن است در پاتوژنیسیته  عروقی در زنان چند زای مبتلا به پره اکلامپسی  دخالت داشته باشد(21).

وندرلاین vanderlelie))نیز در یک مطالعه تحت عنوان بررسی میزان غلظت سلنیوم ،روی و مس که بروی موشهای باردار مبتلا به پره اکلامپسی انجام داد ،نشان داد که کمبود سلنیم می تواند نشانه هایی از شبه پره اکلامپسی ایجاد کند(22).وی در طی یک مطالعه مورد- شاهدی دیگرگزارش نمود که میانگین مقادیر سلنیم ، روی و مس موجود در لکوسیت ها در زنان مبتلا به پره اکلامپسی بیشتر از گروه شاهد می باشد . وی خاطر نشان میکند که این تغییرات در املاح لکوسیتها ممکن است زمینه ساز و یا علت بروز پره اکلامپسی باشد(23).

علاوه بر موارد ذکر شده مطالعات مختلفی گزارش کرده اندکه عوامل دیگری مثل افزایش شدید وزن در دوران بارداری عامل خطر دیگری برای ایجاد حملات پر فشار خون در طی دوران بارداری میتواند باشد(24) .گزارش شده است که پره اکلامپسی در بین زنان بارداری که پوست تیره دارند و در کشورهای شمالی زندگی می کنند، شایعتر است.شیوع کمبود ویتامین D در این زنان باردار بیشتر از زنان باردار مشابه سفید پوست است. در کشورهای شمالی بروز پره اکلامپسی در زمستان به اوج می رسد و در تابستان و پاییز کمترگزارش شده  است(25) .مطالعه کوهورتی که توسط Parkash C Guptanدر رابطه با استفاده تنباکو بر روی 1217 زن باردار در هند انجام گردید ،نشان داد که  استعمال تنباکو در طی دوران بارداری موجب کاهش سن بارداری و تولد نوزاد زودتر از موقع میگردد.(26) همچنین یانگ (Yang)و همکارانش  نشان دادند که مصرف سیگار دردوران بارداری خطر پرفشاری خون ناشی از بارداری و اکلامپسی را کاهش میدهد(27).

Stone و همکاران با بررسی 129674 زن باردار به این نتیجه رسیدند که خطر پره اکلامپسی در افراد باوزن نرمال،اضافه وزن،چاق و خیلی چاق به ترتیب 1/3 ، 5/4 ، 6/7 ، 8/8 % می باشد اما پره اکلامپسی در افراد سیگاری صرف نظر از نمایه توده بدنی پایین می باشد(28). در یک مطالعه که در سال 2010 توسط ویکستروم در سوئد انجام گردید مشخص شد که مصرف تنباکو در مقایسه با مصرف سیگار اثر محافظت کنندگی بیشتری در بروز پره اکلامپسی دارد(29).

با توجه به اینکه یکی از اولویت ها و شاخص های اصلی سازمان جهانی بهداشت (WHO)کاهش میزان مرگ و میر مادران باردار می باشد و نظر به اینکه طبق گزارش های وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی  بالاترین میزان مرگ و میر مادران باردار در کشور در استان سیستان و بلوچستان گزارش شده است و طی بررسی های انجام شده عامل اصلی مرگ و میر مادران باردار بعد از خونریزی ، پره اکلامپسی می باشد (30)و تاثیر احتمالی دریافت کم و زیاد برخی مواد مغذی بر روی پره اکلامپسی و نیز با توجه به افزایش نیاز به تمام املاح، اغلب ویتامین ها و ماکرونوترینت ها در بارداری، اطلاعات کم تغذیه ای زنان ، رواج مصرف غذاهای آماده و فرآوری شده، عادات غذایی متفاوت ایرانیان و عدم انجام پژوهش کافی در این زمینه در استان سیستان و بلوچستان  مطالعه حاضر به منظور  بررسی مقایسه ایی شاخص های انتی اکسیدانی رژیم غذایی درزنان باردارمبتلا به پره اکلامپسی در مقایسه با زنان باردار سالم طراحی گردیده است.یافته های حاصل از این تحقیق میتواند به عنوان راهکاری مناسب برای ارائه توصیه های لازم تغذیه ای جهت کاهش خطر پره اکلامپسی در دوران بارداری در مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستانها مورد استفاده قرار گیرد.

1. 1-میانگین انرژی دریافتی رژیم غذایی در زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم متفاوت است.
2. 2- میانگین مصرف گروههای مواد غذایی(لبنیات،غلات،گوشت،میوه و سبزیها) در زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم متفاوت است.
3. 3- میانگین دریافت درشت مغذیها (پروتئین، کربوهیدرات و چربی)در زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم متفاوت است.

        4- میانگین میزان H-ORAC درزنان مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم  متفاوت است.

       5- میانگین میزان L-ORAC در زنان مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم متفاوت است.

      6- میانگین میزان TP درزنان مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم متفاوت است.

     7- میانگین میزان ظرفیت کل آنتی اکسیدانی رژیم غذایی در زنان مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم متفاوت است.

• تعیین ارتباط بین شاخصهای آنتی اکسیدانی رژیم غذایی در زنان باردارمبتلا به پره اکلامپسی در مقایسه با زنان باردار سالم مراجعه کننده به بیمارستان امام علی (ع)  زاهدان سال 1396

1-تعیین و مقایسه میانگین انرژی دریافتی رژیم غذایی در زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم .

2-تعیین و مقایسه میانگین مصرف گروههای مواد غذایی(لبنیات،غلات،گوشت،میوه و سبزیها) در زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم .

3-تعیین و مقایسه میانگین دریافت درشت مغذیها (پروتئین، کربوهیدرات و چربی)در زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم.

4-تعیین ومقایسه میانگین میزان H-ORAC¹ درزنان مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم .

5-تعیین و مقایسه میانگین میزان L-ORAC² در زنان مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم .

6-تعیین و مقایسه میانگین میزان TP⁴ درزنان مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم .

7-تعیین و مقایسه میانگین میزان ظرفیت کل آنتی اکسیدانی رژیم غذایی T-ORAC ³در زنان مبتلا به پره اکلامپسی و زنان باردار سالم .

H-ORAC:Hydrophilic oxygen radical capacity  1-

2-L-ORAC:Lipophilic oxygen radical absorbance capacity

3-T-ORAC:Total oxygen radical absorbance

4-TP:Total phenolics

مراکز بهداشتی درمانی - بیمارستانها

پرفشاری خون ناشی از بارداری(PIH): داشتن فشار سیستولیک بیشتر مساوی 140 میلی متر جیوه  و یا فشار دیاستولیک بیشتر مساوی 90 میلی متر جیوه در دو اندازه گیری متوالی. (1)

 -پره اکلامپسی(Preeclampsia ):  داشتن پرفشاری خون به اضافه داشتن ادم یا پروتئین اوری(1)

(case-control)  مورد -شاهد

زنان باردار مراجعه کننده به بیمارستان امام علی (ع) زاهدان که در 3 ماهه سوم بارداری تا 2 هفته بعد از زایمان قرار دارند. گروه مورد68  زن مبتلا به پره اکلامپسی و گروه شاهد68  زن باردار سالم بدون فشار خون بالا می باشند. معیارهای ورود به مطالعه شامل موارد ذیل  می باشد:

1-عدم سابقه پرفشاری خون در قبل از بارداری و3ماهه اول و دوم بارداری.

2-عدم مصرف هر گونه دارو از جمله داروهای ضدفشار خون در طول دوره بارداری.

3-عدم وجود سابقه بیماری کلیوی و گوارشی (مثل بیماری کرون و اسهال و...).

4-قرار داشتن در 3ماهه سوم بارداری تا 2 هفته بعد از زایمان.

به فرم پیوست به حضور ارسال گردید

غیر احتمالی در دسترس

با استفاده از پرسشنامه های ضمیمه شده شامل پرسشنامه مشخصات دموگرافیکی(ضمیمه 1)، پرسشنامه بسامد مصرف مواد غذایی(ضمیمه 2)و پرسشنامه یادآمد 24 ساعته خوراک(ضمیمه 3) داده ها جمع آوری می شود.

 جهت جمع آوری داده ها با هماهنگی هایی که به عمل خواهیم آورد ، به بخش زنان و زایمان بیمارستان امام علی(ع) مراجعه خواهیم نمود. اطلاعات  افراد با استفاده از پرسشنامه طراحی شده شامل  اطلاعات دموگرافیک(سن، میزان تحصیلات، شغل، قومیت ،استعمال دخانیات و...)، سوابق بارداری(تعداد بارداری، سابقه سقط،پره اکلامپسی، مرده زایی و...)  از طریق مصاحبه پرسیده خواهد شد. اندازه گیری فشار خون  ، پره اکلامپسی و ابتلا به ادم  و پروتئینوری توسط متخصص  صورت خواهد گرفت. میزان مصرف مواد مغذی دریافتی  در طی دوران بارداری  با استفاده از  پرسشنامه  بسامد خوراک و یادآمد 24 ساعته خوراک پرسیده خواهد شد.

 فشار خون افراد مورد مطالعه با استفاده از فشار سنج جیوه ای استاندارد در2 نوبت به فاصله 6 ساعت توسط کارشناس مامایی  اندازه گیری خواهد شد. به این صورت که ابتدا از فرد خواسته می شود  در یک وضعیت ثابت ( نشسته یا خوابیده به پهلوی چپ ) و حداقل به مدت 5 دقیقه استراحت کند، سپس فشار خون از بازوی چپ اندازه گیری خواهد شد.

خانم هایی که فشار خون  سیستولیک بیشتر یا مساوی 140 میلی متر جیوه  و یا فشار دیاستولیک بیشتر یا مساوی 90 میلی متر جیوه در دو اندازه گیری متوالی  داشته باشند به عنوان پرفشاری خون ناشی از بارداری محسوب می گردند و معیار تشخیص پره اکلامپسی داشتن پرفشاری خون به اضافه داشتن ادم یا پروتئین اوری بیشتر یا مساوی 300 میلی گرم در 24 ساعت می باشد  که این اندازه گیری توسط متخصص صورت خواهد گرفت.

قابل ذکر است آزمایشات مربوط به تشخیص پره اکلامپسی مثل پروتئین اوری (اندازه گیری پروتئین در ادرار 24 ساعته ) به طور روتین در بیمارستان در زنان بارداری که دچار پر فشاری خون بارداری هستند، انجام می شود و تشخیص موارد پره اکلامپسی با همکاری متخصص زنان و زایمان انجام خواهد شد.

میزان مصرف مواد مغذی دریافتی  در طی دوران بارداری  با استفاده از  پرسشنامه  بسامد خوراک و یادآمد 24 ساعته خوراک توسط کارشناس تغذیه  پرسیده می شودو مورد  ارزیابی قرارمیگیرد .این پرسشنامه شامل اقلام غذایی مختلف است که اندازه استاندارد همه ی منابع غذایی در این پرسشنامه مشخص شده است که از طریق مصاحبه توسط کارشناس تغذیه  تکمیل خواهد شد. در این پرسشنامه مشخص خواهد شد که  از هر ماده ی غذایی چند بار وهر بار چه مقدار در طول بارداری استفاده کرده است سپس مقادیر ذکر شده برای هر غذا با استفاده از راهنمای مقیاس های خانگی به گرم تبدیل می شود ،که میزان دریافت انرژی روزانه فرد ،گروههای غذایی،املاح و ویتامینها با استفاده از نرم افزار آنالیز غذا NUT4 بدست می آید .

با استفاده از روشهای آماری توصیفی( توزیع  فراوانی، نمودارها، جداول، تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی) و روش های آمار استنباطی (آزمون کای اسکوئرجهت مقایسه متغییرهای کیفی ،آزمون T-testمستقل درصورت برقراری شرایط آزمون) داده ها تجزیه و تحلیل خواهند شد و از نرم افزار  SPSS version15 جهت آنالیز داده ها استفاده خواهد شد.

در اجرای این مطالعه هماهنگی های لازم با بیمارستان امام علی (ع) زاهدان و بخش زنان و زایمان به عمل خواهدآمد. قبل از تکمیل پرسشنامه ها در صورت تمایل از زنان باردار فرم رضایت نامه گرفته خواهد شد، ملاحظات اخلاقی بر طبق مواد شماره 25 ،13،1،2 ،15،19دفترچه راهنمایی عمومی اخلاق در پژوهش علوم پزشکی دارای آزمودنی های انسانی مصوب در پژوهش های علوم پزشکی که مبنای قضاوت اخلاقی در کمیته های منطقه ای اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی مد نظر قرار خواهد گرفت و اطلاعات افراد محرمانه خواهد بود و اسامی افراد منتشر نخواهد شد و از همکار زن جهت جمع آوری اطلاعات استفاده خواهد شد.

احتمال عدم همکاری بیمارستان (راه حل: هماهنگی با مسئولین و اخذ مجوزها) .

دسترسی به زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی محدود است.(راه حل:افزایش تعداد دفعات مراجعه به بیمارستان و استفاده از نیروی کمکی بیشتر )

آنتی اکسیدان ، پره اکلامپسی، زنان باردار

1-Lenfant G,Gifford R.National high blood pressure education program working group on high blood pressure in pregnancy.Am J Obstet Gynecol 1990;163;1689-1712.

2-Souza J, Cecatti J, Faundes A, et al. Maternal near miss and maternal death in the World Health Organization’s 2005 global survey on maternal and perinatal health. Bull World Health Organ 2010;88:113–119.

3- Noris.M, Perico.N, and Remuzzi.G, “Mechanisms of disease:pre-eclampsia,” Nature Clinical Practice Nephrology, vol. 1, no. 2, pp. 98–120, 2005.

4-Ogden CL, Flegal KM, Carroll MD, Prevalence and trends in overweight among                 

US children and adolescents, 1999-2000. JAMA.2002; 288:1728-1732.

  5- Carty DM, Delles C, Dominiczak AF. pre-eclampsia and future maternal health. J Hypertens. 2010;28:1349–1355.

6-Duley L. The global impact of pre-eclampsia and eclampsia. Semin Perinatol. 2009;33:130–137.

7-عالی ب، جانقربانی م.اپیدمیولوژی پره اکلامپسی در زنان باردار مراجعه کننده به بیمارستان شهید باهنر کرمان1373.مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان، دوره چهارم،شماره 1،ص 25-20 ..

8-امیر علی اکبری ص، دولتیان م وهمکاران .بررسی شیوع پره اکلامپسی، اکلامپسی و عوامل مرتبط با آن در بیمارستانهای منتخب آموزشی دانشگاههای علوم پزشکی شهر تهران در سال 1379. مجله پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دوره 9،شماره 40،ص230-225، مهر و آبان 1383.

9-صفری م.شیوع پره اکلامپسی و عوارض مادری و جنینی آن در زنان مراجعه کننده به زایشگاه بیمارستان امام سجاد (ع) یاسوج سال 1380.مجله دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، سال ششم، شماره 24،ص 33-28.

10- Fenzl V, Flegar-Mestric Z, Perkov S, Andrisic L, Tatzber F, Zarkovic N, Duic Z.Trace elements and oxidative stress in hypertensive disorders of pregnancy.Arch Gynecol Obstet.2013;287:19-24.

11-روزبهانی ن، عطارها م، اکبری ترکستانی ن. تعیین ارتباط بین وقوع پره اکلامپسی و میزان سهم مصرفی میوه و سبزی سال 1387. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال یازدهم، شمار ه 2.ص 48-42.

12- Klemmensen A  , Tabor A, Osterdal M, Knudsen V, Halldorsson T, Mikkelsen T, Olsen S. Intake of vitamin C and E in pregnancy and risk of pre-eclampsia: prospective study among 57 346 women. BJOG 2009;116:964–974.

13-مرتضوی ف،کوشکی ا،اکابری آ.بررسی ارتباط رژیم غذایی با بروز فشارخون بارداری.مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی سبزوار سال 1388،دوره شانزدهم،شماره 2،صفحات 107-100.

14-marcoux S,Brisson J,Fabia J.Calcium intake from dairy products and supplements and the risk of preeclampsia and gestational hypertention.Am J Epidemiol 1991;133(12):1260-1271.

15-Belizan JM, Villar J,Zalazar M,et al.Preliminary evidence of effect of calcium supplementation on blood pressure in normal pregnant woman.Am J Obstet Gynecol 1983;143:175-180.

16-Lopez-Jaramillo P,Naruaes M,Yepez R.Effect of calcium supplementation on the vascular sensitivity to angiotensin-2 in pregnant woman.Am J Obstet Gynecol 1983;156(1):261-262.

17-Lopez J,Villar J.Pregnancy induced hypertention and low Birth Weight:the role of calcium.Am J Clin Nutr 1991;54:237-241.

18- اسماعیل زاده ا،غیاثوند ر،عبدالله زاد ه،شعاع کاظمی م،رحمانی خ،رابطه بین میزان کلسیم دریافتی با پره اکلامپسی و پرفشاری دوران بارداری.مجله پزوهشی در پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی،سال1381 ،شماره (1)26،ص 7-3.

19-Szmidt-Adjidé V, Vendittelli F, David S, Brédent-Bangou J, Janky E. Calciuria and preeclampsia: A casecontrol study. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2000; 125(2): 193-8.

20- Morikawa H, Yoshida S. Toxemie of pregnancy and magnesium. Clin Calcium. 2005; 15(2):213-9.

21- Bringman J, Gibbs C, Ahokas R, Syamal B, Ramsey R, Egerman R. Differences in serum calcium and magnesium between gravidas with severe preeclampsia and normotensive controls. Am J Obstet Gynecol. 2006; 195(6): S148.

22- Vanderlelie J, Venardos K, Perkins AV. Selenium deficiency as a model of experimental pre-eclampsia in rats. Reproduction. 2004; 128(5):635-41.

23- Mahomed K, Williams MA, Woelk GB, Mudzamiri S, Madzime S, King IB, et al. Leukocyte selenium, zinc,and copper concentrations in preeclamptic and normotensive pregnant women. Biol Trace Elem Res. 2000;75(1-3):107-18.

24-Barron WM, Lindheiner MD.Medical Disorders During pregnancy. third edition . USA . 2000 ; 1- 8 & 13.

25- Tabesh M, Salehi-Abargouei A, Tabesh M, Esmaillzadeh A. Maternal Vitamin D Status and Risk of pre-eclampsia: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Endocrin Metab. 2013;10: 1-9 .

26-Cnattingius S, Mills JL and et al. The paradoxical effect of smoking in preeclamptic pregnancies: smoking reduces the incidence but increases the rates of perinatal mortality, abruptio placentae, and intrauterine growth restriction. Am J Obstet Gynecol. 1997 Jul;177(1):156-61.

27-Qiuying Yang, Shi Wu WenMaternal cigarette smoking and the risk of pregnancy-induced hypertension and eclampsia. International Journal of Epidemiology 2006 ; 35 : 288–293.

28-Stone CD, Diallo O and et al. The combined effect of maternal smoking and obesity on the risk of preeclampsia. Journal Perinat Medicine. 2007;35(1):28-31.

29-Wikström AK, Stephansson O. Tobacco use during pregnancy and preeclampsia risk: effects of cigarette smoking and snuff. Hypertension. 2010 May;55(5):1254-9.

30- روستایی ف،شارع ملاشاهی ص. بررسی علل و فراوانی مرگ و میر مادران باردار در فاصله سالهای 1388-1380 در استان سیستان و بلوچستان .گزارش طرح تحقیقاتی.دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زاهدان، 1388.

بررسی مقایسه ایی شاخصهای آنتی اکسیدانی رژیم غذایی در زنان باردار مبتلا به پره اکلامپسی درمقایسه با  زنان باردارسالم مراجعه کننده به بیمارستان امام علی (ع)  زاهدان سال 1396

ندارد

نتایج  این طرح به ارتقای وضعیت تغذیه و سلامت دیگر زنان باردار میتلا به فشار خون کمک می کند  

ندارد

تمام هرینه ها بر عهده محققین و سازمان حمایت کننده از محقق می باشد.

ندارد

محققین و سازمان حمایت کننده ازاین تحقیق تعهد می نمایند که اطلاعات گرفته شده از شرکت کننده محرمانه خواهد ماند.

در صورت وجود هرگونه سوال برای شرکت کننده درطرح می تواند با شماره  تماس حاصل نمود09154338166

شرکت در طرح اختیاری می باشد

فرم رضایت نامه

اینجانب..........................موافقت خود را جهت شرکت در پروژه پژوهشی 'بررسی مقایسه ایی  شاخص های آنتی اکسیدانی رژیم غذایی درزنان باردارمبتلا به پره اکلامپسی در مقایسه با زنان باردار سالم مراجعه کننده به بیمارستان امام علی سال 1396 ' کتبا اعلام می دارم.به این منظور اینجانب به پرسشهای محققین با دقت و صحت کامل جواب خواهم داد و همکاری لازم را با آنان خواهم نمود، بدیهی است که تمام هزینه ها بر عهده محققین و سازمان حمایت کننده از تحقیق میباشد.با وجود اینکه شرکت در این پروژه برای خودم مفید باشد قطعا نتایج طرح به ارتقای وضعیت تغذیه و سلامت دیگر زنان باردار مبتلا به فشار خون کمک خواهد نمود  .محققین و سازمان حمایت کننده از این تحقیق تعهد می نمایند که اطلاعات گرفته شده از اینجانب محرمانه خواهد ماند.

امضا

تاریخ

به شرح پیوست به حضور ارسال می گردد