مقایسه اثرمصرف ان استیل سیستین و سلنیوم با دارونما بر پارامترهای سندرم تیرویید بیماردربیماران همودیالیزی شهرستان زاهدان

Comparison effects of N-Acetylcistin and selenium with placebo on Non-Thyroidal illness in Zahedan hemodialysis patients


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان:

کلمات کلیدی: sick euthyroid syndrom,hemodialysis ,selenium, N-Acetylcysteine

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 8239
عنوان فارسی طرح مقایسه اثرمصرف ان استیل سیستین و سلنیوم با دارونما بر پارامترهای سندرم تیرویید بیماردربیماران همودیالیزی شهرستان زاهدان
عنوان لاتین طرح Comparison effects of N-Acetylcistin and selenium with placebo on Non-Thyroidal illness in Zahedan hemodialysis patients
نوع طرح کاربردی
محل اجرای طرح بیمارستان علی ابن ابیطالب
رسته مطالعاتی مطالعه مداخله ای(Interventional)ویاکارآزمایی بالینی(Clinical Trial)(مطالعات انسانی)(مطالعه کمی)
دانشکده/مرکز دانشکده پزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز 510

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
الهام شهرکیمجری اولانجام مراحل بالینیفوق تخصصshahrekie@gmail.com
محمودعلی کیخوائیمجری دومتدوین طرحفوق تخصصmazyar44@gmail.com
مهدی محمدیمشاورمشاور آماردکترای تخصصی memohammadi@yahoo.com
فاطمه کورکی نژاد قرائیهمکارتدوین طرحپزشکی عمومی f.kourkinejadgharaei@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی مقایسه اثرمصرف ان استیل سیستین و سلنیوم با دارونما بر پارامترهای سندرم تیرویید بیماردربیماران همودیالیزی شهرستان زاهدان
خلاصه طرح به لاتینComparison effects of N-Acetylcistin and selenium with placebo on Non-Thyroidal illness in Zahedan hemodialysis patients
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش

 

ESRDیک مشکل عمومی درکل دنیا می باشدکه شیوع وبروز آن درکل دنیا افزایش یافته وازطرفی بارمالی زیاد آن به دلیل هزینه های درمان وپیگیری به سیستم درمانی وارد می شود(1) درایران براساس گزارش (MCTSD)Management center for transplantion and special disease of Iranتعداد کل بیماران ESRDدرسال 2007 معادل 32686 بوده است که یعنی  435.8به ازای هریک میلیون جمعیت که درمقایسه باسالهای 1997تا2000افزایش چشمگیری داشته است (1).مورتالیتی دربیماران ESRDواضحآبیشترازجمعیت سالم می باشد که این امر به دلایل مختلفی رخ می دهد(2).

Non thyroidal illness سندرمی است که مشخصه های آن کاهش سطح T3 و T4 و همزمان افزایش سطح rT3 بدون تغییر یا افزایش در سطح TSH مشخص می شود ودر بیماران با بیماریهای حاد یامزمن رخ می دهد (3).

در روند ساخت هورمونهای تیروییدی آنزیم (DIO) iodothyronine deiodinase سطح و فعالیت هورمون های تیروئیدی را تعدیل می کنند. DIO2 و DIO1 باعث تبدیل T4 به فرم فعال T3 می شود. عاملی که برروی فعالیت دیدیناز اثربگذارد باعث تغییر درسطح هورمونهای تیروییدی خصوصا T3می شود(4).

همانطورکه میدانیم کارکرد کلیه بر روی فانکشن تیروییدی اثرمیگذاردومتقابلا فانکشن تیروئیدهم میتواند برکارکلیه تاثیرگذارباشد.(5) درمطالعات متعدد ارتباط بین T3ومورتالیتی دربیماران همودیالیزی مشخص شده است.یکی از دلایل مورتالیتی بالاتربیماران همودیالیزی  اختلال فانکشن تیروییدی می باشد(2).همودیالیزباکاهش سطح T3,FT3همراهی دارد(2).بیمارانی که تحت همودیالیزقرار میگیرند سطح مختصرافزایش یافته هورمون TSHوکاهش میزان هورمونهای تیرویئدی دیده میشود که البته لزوما نشاندهنده هایپوتیرویئدیسم نمی باشد(5).نارسایی کلیه برروی فانکشن تیروئیدی ازطرق مختلف ازجمله: تغییردرمتابولیسم هورمون،تغییردرغلظت هورمونهای درگردش ،افزایش محتوای یددرغده تیروئید،اختلال درباند شدن هورمون به کریرمیباشد(6)

 

در بیماران ESRD افزایش بروز ابنورمالیتی های تیروئیدی گزارش شده است (7)

به نظر می رسد توکسین های اورمیک که در بیماران ESRD افزایش یافته است هم از طریق افزایش سطح سیتوکین های التهابی و استرس اکسیداتیو و هم به شکل مستقیم باعث مهار فعالیت آنزیم DIO1 می شود. از طرفی مهار آنزیم DIO1 باعث افزایش سیتوکین های التهابی و استرس اکسیداتیو می شود و به این ترتیب ایجاد سیکل معیوب می کند (8) و (9).

افزایش التهاب در کنار افزایش توکسین های اورمیک در بیماران رنال فیلر در مطالعات مختلف گزارش شده است (10) و (11).

FT3 که هورمون موثرتیروییدی  می باشد ، در بیماران همودیالیزی کاهش یافته و سطح FT3با سطح  فاکتورهای التهابی IL-6 و TNF   و CRP در بیماران ESRD ارتباط عکس دارد وبالعکس کاهش فاکتورهای التهابی  با افزایش سطح این هورمون (FT3)مرتبط است ..به بیانی تغییر درسطح فاکتورهای التهابی میتواند به شکل معکوس برسطح هورمون FT3اثرگزارباشد(10).

 NAC یک ماده thiol-containing است که بیشتر به عنوان موکوستیک به کار می رود اما اثرات دیگری نیز دارد از جمله به عنوان شلاتور رادیکال های آزاد می باشد و از طرفی پیش ماده برای گلوتاتیون یک آنتی اکسیدان داخل سلولی می باشد. در بررسی روی Rat های اورمیک تجویز NAC باعث کاهش استرس اکسیداتیو و روندهای التهابی شد (11) و همین طور باعث بهبود NTIS و کاهش سطح TSH و افزایش T3 شد. (12)

افزودن NAC به محیط کشت باعث جلوگیری از اثر IL-6 روی D1 و D2 که باعث مهار این دو آنزیم می شود، شد. به عبارتی التهاب واسترس اکسیداتیو از طریق اثر بر روی فعالیت دیدینازها باعث تغییر درساخت هورمونهای تیروییدی شده وتغییر در سطح آنتی اکسیدان میتوند فعالیت این آنزیم ها را به نرمال نزدیک کند(5).

به جز التهاب سوء تغذیه نیز در outcome بیماران CKD موثر است(11). از جمله المان های تغذیه ای سلنیوم می باشد که کاهش سطح آن در بیماران CKD گزارش شده است. سلنیوم با غلظت بالا در تیروئید موجودودر فانکشن آن موثر دانسته شده است. (11)

تیرویید به دلیل داشتن پروتین های حاوی سلنیوم محتوای سلنیوم بالایی دارد که این پروتین ها درمتابولیسم هورمونهای تیروییدی نقش دارند.از دهه 90 نقش کمبود سلنیوم وید در اختلال فانکشن تیروییدمطرح شده است(12).از مهمترین سلنوپروتین ها دیدینازهای تیروییدی هستند.ساخت هورمونهای تیروییدی نیازمند دیدیناسیون تیروگلوبین است که توسط دیدینازانجام می شود.ازطرفی تیروپراکسیداز نیز در این امردخل است که البته با تولید H2O2همراه است.تولید H2O2برای تیروسیت ها خطرناک است وعامل محدودکننده ی ساخت هورمونهای تیروییدی است.اما تخریب H2O2توسط آنزیم آنتی اکسیدان GPX3انجام می شود که خودازسلنوپروتین ها می باشدومحتوای سلنیوم بالایی داشته وتنطیم گر مستقیم ساخت هورمونهای تیروییدی می باشد.وبه این ترتیب سلنیوم هم در دیدیناز وهم در ساختمان آنتی اکسیدان نقش دارد.(12)

دربسیاری ازمطالعات کمبودسلنیوم به عنوان یافته ای شایع دربیماران CRFگزارش شده است.البته تعدادکمی ازپژوهشگران  نیزسطح نرمال سلنیوم دراین بیماران راگزارش کردند(13).

ارتباط بین FT3وسوتغذیه والتهاب دربیماران همودیالیزی مورد بحث واختلاف نظراست.البته  دراین زمینه ارتباط منفی بین FT3ومارکرهای التهابی بیان شده ازطرفی malnutrition-inflamation scoreکه روشی برای بررسی وضعیت تغذیه ای ،کلینیکی والتهابی دربیماران همودیالیزی می باشدهم با سطح FT3 مرتبط است(14)و(15).

با توجه به اینکه بروز نارسایی مرحله نهایی کلیه رو به دلایل مختلف ازجمله افزایش بروز چاقی ودیابت روبه افزایش است واز طرفی میزان التهاب مزمن در بیماران همودیالیزی اثرات مهمی برموربیدیتی ومورتالیتی این بیماران دارد وفانکشن تیرویید که متاثر ازوضعیت التهابی وهمچنین سو تغذیه می باشد یک عامل مهم در میزان موربیدیتی این بیماران است و عوامل التهابی میتوانند اثرات خود را به شکل متفاوتی برروی این هورمون نشان دهند .درنتیجه به نظرمی رسدعواملی که بر  سطح التهابی واسترس اکسیداتیو وهمچنین درساختار هورمونهای تیروییدی اثرگذارهستند ازجمله NACوسلنیوم بتوانند برسطح هورمونهای تیروییدی وnon thyroidal illnessاثرگذارباشند واصلاح وضعیت التهابی درکنار وضعیت تغذیه ای موثرتر ازاصلاح هریک به تنهایی باشد.باتوجه به این موارد واینکه تا کنون مطالعه مشابهی انجام نشده است،مابرآن شدیم تا در این مطالعه اثرNAC   به تنهایی ، سلنیوم و NAC و سلنیوم به تنهایی را بر روی سطح هورمون های تیروئیدی  را بررسی ,سپس مقایسه اثر این موارد را برروی هورمونهای تیرویئدی در بیماران همودیالیزی مورد بررسی قرار دهیم.

 

 

 

مطالعه ای توسط A.Zacharaوهمکاران درسال 2001 انجام شد .باتوجه به کمبود سلنیوم وGSH-Px(گلوتاتیون پراکسیداز)که دربیماران همودیالیزی یافتند در58 بیمارهمودیالیزی تجویزهمزمان سلنیوم وEPOانجام دادند که این امربابهبود بیشتری دراجزای خون همراهی داشت(13).

در مطالعه ای که توسط عمرانی وهمکاران در سال 2015 جهت بررسی اثرمکمل سلنیوم روی هورمونهای تیروییدی برروی 64 بیماربا کمبود سلنیوم انجام شد تجویز 3ماهه سلنیوم اثرواضحی برروی سطح CRP,ESR,Feritin,TSH,free T4and T3RUنداشت (16).

بررسی  که M.M Berger وهمکاران برروی اثرمکمل سلنیوم برروی تغییرات تیروییدی دربیماران post -traumaticانجام دادند،31 بیمار که critically illبودند طی 5 روزاول بعد از تروما سلنیوم ویا پلاسبودریافت کردند.گروه دریافت کننده سلنیوم سطح سلنیوم بالاتری پیداکردندوتغییرات متوسطی درسطح هورمونهای تیروییدی که بانرمال شدن T4,reverse T3همراه بود ،داشتند(17) .

مطالعه ای برروی 53 بیماراورمیک که تخت همودیالیز قرارداشتد درمقایسه با 30فرد نرمال توسط        وهمکاران انجام شد.یافته های این بررسی نشان دهنده سطح سلنیوم وهمچنین TT3,FT3پایین تری داشته اما سطح TSH,FT4,TT4فرق چندانی نداشت.پژوهشگران بیان کردند که هایپوسلنیومی دربیماران همودیالیزی باNon thyroidal illnesss syndromeوسطح پایین T3 ارتباط دارد(18).

 

در مطالعه ای که در سال 2016توسط Pingping Yangوهمکاران برروی موشهای 6/5نفرکتومی شده(CKD)انجام دادند بیان کردند که تجویزNACبه این موشها باعث بهبود استرس اکسیداتیو ونان تیرویئدال illnessشد.افزایش سطح DIO1وکاهش سطح IL-1β به دنبال تجویز NACازنتایج آزمایشات این گروه بود (19).

  Josi Vidartوهمکاران در سال 2014 در برزیل تعداد 67 بیمار با acute  myocardial infarctionرا انتخاب وتجویز NACبر هورمونهای تیروییدی که به شکل non thyroidal illnessدیده می شود را مورد مطالعه قرار دادند.34 بیمار NACو34 بیمار دارونما گرفتند.بیماران 5 دوز NACبه میزان 1200میلی گرم وریدی طی 48 ساعت دریافت کردند.آزمایشات در نوبت های 0و6و12و24 و48 و120ساعت بعد دارو گرفته شد.NACمانع ازکاهش T3سرم وبرعکس باعث کاهش r T3وهمچنین نرمال شدن پارامترهای اکسیداتیوشد. (20).

با توجه به اینکه بروز نارسایی مرحله نهایی کلیه رو به دلایل مختلف ازجمله افزایش بروز چاقی ودیابت روبه افزایش است واز طرفی میزان التهاب مزمن در بیماران همودیالیزی اثرات مهمی برموربیدیتی ومورتالیتی این بیماران دارد وفانکشن تیرویید که متاثر ازوضعیت التهابی وهمچنین سو تغذیه می باشد یک عامل مهم در میزان موربیدیتی این بیماران است و عوامل التهابی میتوانند اثرات خود را به شکل متفاوتی برروی این هورمون نشان دهند .درنتیجه به نظرمی رسدعواملی که بر  سطح التهابی واسترس اکسیداتیو وهمچنین درساختار هورمونهای تیروییدی اثرگذارهستند ازجمله NACوسلنیوم بتوانند برسطح هورمونهای تیروییدی وnon thyroidal illnessاثرگذارباشند واصلاح وضعیت التهابی درکنار وضعیت تغذیه ای موثرتر ازاصلاح هریک به تنهایی باشد.باتوجه به این موارد واینکه تا کنون مطالعه مشابهی انجام نشده است،مابرآن شدیم تا در این مطالعه اثرNAC   به تنهایی ، سلنیوم و NAC و سلنیوم به تنهایی را بر روی سطح هورمون های تیروئیدی  را بررسی ,سپس مقایسه اثر این موارد را برروی هورمونهای تیرویئدی در بیماران همودیالیزی مورد بررسی قرار دهیم.

 

 

 

 

 

 

 

مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
روش های موجود کدامها هستند؟
پیشنهاد اول نحوه کاربرد
محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق
سوالات و / یا فرضیات پژوهش

 

آیامصرف NAC وسلنیوم  باعث بهبودپارامترهای sick euthyroid illness در بیماران همودیالیزی میشود.

آیامصرف NAC باعث بهبودپارامترهای sick euthyroid illness در بیماران همودیالیزی میشود.

آیا مصرف سلنیوم باعث بهبودپارامترهای sick euthyroid illness دربیماران همودیالیزی میشود.

اثرNACاگربه طورترکیبی باسلنیوم استفاده شود ُبیشترمیشود.

هدف کلی طرح

تعیین اثرمصرف  NAC و سلنیوم بر پارامترهای  sick euthyroid illness دربیماران همودیالیزی زاهدان

منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
اهداف اختصاصی
 

 

دریافت کننده NAc

دریافت کننده پلاسبوNAC

 دریافت کننده سلنیوم

NAC+Se

Se+plasebo NAc

دریافت کننده پلاسبو سلنیوم

NAC+pacebo Se

plasebo NAC+plasebo Se

     

تعیین اثر مصرف NAC  برپارامترهای   sick euthyroid illness دربیماران همودیالیزی زاهدان

تعیین اثر مصرف همزمان(متقابل) NAC وسلنیوم برپارامترهای sick euthyroid illness دربیماران همودیالیزی زاهدان

تعیین اثر مصرف سلنیوم برپارامترهای   sick euthyroid illness دربیماران همودیالیزی زاهدان

پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح

 

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

دانشکده پزشکی زاهدان

مرکزدیالیز بیمارستانهای علی ابن ابیطالب وخاتم الانبیا

بیماران همودیالیزی شهرستان زاهدان

پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
تعریف واژه های تخصصی

Non thyroidal illness: سندرمی است که مشخصه های آن کاهش سطح T3 و T4 و همزمان افزایش سطح rT3 بدون تغییر یا افزایش در سطح TSH مشخص می شود ودر بیماران با بیماریهای حاد یامزمن رخ می دهد

ESRD(end stage renal disease):بیماری کلیوی مرحله نهایی که با افت شدید فانکشن کلیوی همراه بوده ونیاز به روش جایگزینی برای کارکرد کلیه دارد.

پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
نوع مطالعه

 factorial design Clinical trial  دوسوکور

جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)

بیماران تحت همودیالیز شهر زاهدان که خداقل ۶ ماه از دوره دیالیز آنها گذشته باشدوسن 18تا70سال دارند

پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
حجم نمونه و روش محاسبه آن

با توجه به رفرنس شماره ۲۰ و۱۶ حجم مونه در هرگروه با NACتعداد ۴نفر به دست آمد اما باتوجه به اینکه اطلاعات مربوط به سلنیوم متفاوت است تعداد17 بیمار درهرگروه انتخاب شد.

حدود 68 نفر در 4 گروه17نفر

 

 

 

روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)

68 بیمار براساس روش بلوکهای جایگشتی بابلوکهای باسایز ۴ در ۴ گروه با دنباله تصادفی زیر قرار خواهند گرفت:

A=placebo NAC+placebo Selenium

B=NAC+placebo selenium

C=Selenium +placebo NAC

D=NAC+Selenium

ABDC BADC BDCA CBAD CDAB BCDA CBAD ACBD ACBD BDCA CDAB CABD ACBD DABC CDAB CDAB BCDA ADBC CBAD CDBA CABD CDBA DABC ABCD ACBD CABD BCAD CDAB CDAB CBAD BCDA DABC BADC CABD ABCD CABD

روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)

فرم اطلاعاتی

روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)

 

همه بیماران همودیالیزی مزمن که درمرکز دیالیز بیمارستان علی ابن ابیطالب وخاتم الانبیا زاهدان حداقل به مدت 6 ماه تخت همودیالیز قرار گرفته اند وسن 18تا70سال دارند،پس ازاخذ رضایت  وارد مطالعه میشوند.بیمارانی که بیماری تیرویید شناخته شده ویابیماری التهابی حاد نیازمند بستری ویا عفونت کاتتر اخیرداشته باشند ازمطالعه حذف خواهندشد.از سایربیماران TSHچک خواهدشد.افرادی که TSHشدیدا مختل ونیازمند درمان داشته باشند ازمطالعه خارج میشوند.ازبیماران باقیمانده تعداد68 بیمار انتخاب و میزان  , FT3,FT4,rT3, ,  مورد بررسی قرار خواهدگرفت. این افرادبه 4 گروه 17 نفره به صورت کاملا تصادفی  تقسیم خواهند شد.گروه اول NACmg/day, ودارونما،گروه دوم سلنیوم200microgr/day ودارونما،گروه سوم سلنیوم200microgr/day و600 mg/dayNACوگروه چهارم دو نوع دارونما رادریافت خواهند کرد.مدت دریافت دارو 12هفته خواهد بود.در انتها سطح,FT3 ,FT4,rT3,TSH, مجدد تحت بررسی قرار میگیرد.چک لیستی  در  نمونه سرم هپارینه با کیت ساخت شرکت Diarsorinوبا دستگاه ایمونو آنالیزورLiasonانجام خواهد شد. .ازعوارض دارویی طی مصرف دارو تکمیل خواهد شد..

درنهایت چک لیست عوارض دارویی نیزجهت بیماران تکمیل خواهدشد.

عمده عوارض NACعلایم گوارشی (تهوع .استفراغ ودرد معده )می باشد.سایر علایم نادرترمثل سرگیجه وباز هم خیلی نادرتر مثل ادم وفلاشینگ وتاکی کاردی وراش است که طی ویزیت های مکرر هر۴ گروه توسط محقق از نظر این عوارض مورد بررسی قرار خواهند گرفت ودر صورت بروز عارضه عمده وعدم تمایل بیمار به مصرف دارو از مطالعه خارج خواهند شد.در مورد سلنیوم عمده عوارض گزارش شده گوارشی وخفیف است که باز هم مورد بررسی قرار خواهد گرفت.میزان بروز عوارض نیز گزارش خواهد شد.

در صورت خروج بیماری از طرح به جای وی جایگزین از بیماران واجد شرایط ورود به طرح استفاده خواهد شد.البته با توجه به محدود بودن تعدادبیماران واجد ورود به طرح این جایگزینی جهت تعداد محدودی از بیماران قابل انجام خواهد بود.

معیارهابی ورود:

همه بیماران همودیالیزی که حداقل 6 ماه از دیالیز آنها گذشته باشد وطی بررسی اولیه TSHشدیدا بالا بیشتر از10یاپایین کمتر

از0.1 نداشته باشند.

رضایت بیماران به ورود به مطالعه

 عدم مصرف همزمان آنتی اکسیدان درزمان ورود به مطالعه

نبودن نارسایی حاد کلیوی

عدم ابتلا به کنسر

عدم ابتلا به هرنوع عفونت طی مطالعه

(عفونت کاتتر، عفونت ادراری و...)

عدم ابتلا به بیماریهای تیروییدی

عدم مصرف همزمان ترکیبات حاوی سلنیوم یا NAC

مصرف هورمونهای  تیروییدی

 

معیارهای خروج::

۱.عدم رضایت بیمار به ادامه انجام طرح

۲.بروز عوارض شدید داروها

روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)

 

در صورت برقراری شرایط آزمون، از آنالیز واریانس با طرح فاکتوریل استفاده خواهد شد. همچنین در صورت عدم برقراری شرایط، از آزمون من-ویتنی و کروشکال-والیس استفاده خواهد شد.

 

P_value

انحراف معیار

میانگین

 

 

 

 

NAC+placebo Se

 

 

 

placeboNAC+

placeboSe

 

ملاحظات اخلاقی

 

طبق راهنمای اخلاق آزمودنی انسانی درجمهوری اسلامی ایران

۱. هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

۲. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنیها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

۳. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره ای خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهدهی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایشکنندهی پژوهش از جمله کمیتهی اخلاق در پژوهش است.

۴. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینهی پایینتر و/ یا صرفا عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

۵. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنیها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

۶. در کارآزمایی های بالینی دوسوکور که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخلهای که برای وی تجویز شده بیاطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمکرسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.

۷. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوهی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

۸. طراحی و اجرای پژوهشهایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهشهای قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

۹ . هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرحنامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزماییهای بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرحنامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کنندهها، وابستگیهای سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایتنامهی آگاهانه بهصورت کتبی اخذ شود، فرم رضایتنامه باید تدوین و به طرحنامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرحنامه از سوی کمیتهی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش

شروع شود.

۱۰ . کمیتهی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

۱۱ . انتخاب آزمودنیهای بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، بهنحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها ) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیضآمیز نباشد.

۱۲ . کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. درمواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

۱۳ . اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامهی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیتهی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامهی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

۱۴ . پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیمگیری او مؤثر باشند، بهنحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است بهکار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروهمورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید دربارهی خطرات و زیانهای بالقوهی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغههای این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامهی آگاهانه منعکس شود.

۱۵ . پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی،

باید توسط کمیتهی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

۱۶ . پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاعرسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

۱۷ . در پژوهشهایی که از مواد بدنی (شامل بافتها و مایعات بدن انسان) یا دادههایی استفاده میشود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمعآوری، تحلیل، ذخیرهسازی و /یا استفادهی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشهدار کند، میتوان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیتهی اخلاق ، از دادهها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

۱۸ . عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان  –به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

۱۹ . در مواردی که آگاه کردن آزمودنی دربارهی جنبهای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاعرسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیتهی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاعرسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

۲۰ . اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

۲۱ . پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

۲۲ . هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوهی تحقق این امر ترجیحا بهصورت پوشش بیمهای نامشروط باشد.

۲۳ . در پایان پژوهش، هر فردی که بهعنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود.

۲۴ . پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود__را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملًا آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافتههایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

۲۵ . نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی پژوهش باشد.

۲۶ . گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کرده  اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

۲۷ . روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

 

طبق راهنمای اخلاقی کارآزماییهای بالینی در جمهوری اسلامی ایران

فصل اول: ارزیابی سود و زیان

  1. کارآزماییهای بالینی باید کاملاً در چارچوب یک طرحنامه و دستورالعمل مکتوب طراحی و اجرا شوند. طرحنامه و دستورالعمل کارآزمایی بالینی باید دربردارندهی بخش ملاحظات اخلاقی، همچنین اطلاعات مربوط به بودجهی پژوهش، حامیان پژوهش، وابستگی حرفهای، بیان هرگونه تعارض منافع احتمالی و تمهیدات مورد نظر برای ترغیب مشارکت افراد در مطالعه باشد.
  2. شروع اجرای کارآزمایی منوط به بررسی و تأیید طرحنامه و دستورالعمل آن توسط کمیتهی اخلاق در پژوهش است. کمیتهی اخلاق در پژوهش حق پایش کارآزماییهای در حال اجرا را دارد. پژوهشگر موظف است که اطلاعات مورد نیاز برای پایش را در اختیار کمیته قرار دهد.
  3. پژوهشگر موظف است که در طول اجرای پژوهش، هرگونه حادثه یا عارضهی نامطلوب جدی قابل انتساب به پژوهش را در اولین زمان ممکن، به کمیتهی اخلاق در پژوهش و سایر مراجع قانونی ذیربط گزارش دهد.
  4. کمیتهی اخلاق مسؤولیت دایمی نظارت بر اجرای اخلاقی پژوهش را بر عهده دارد، لذا پژوهشگر ارشد باید این کمیته را در مورد تمامی تغییرات دستورالعمل مطالعه و هر حادثهی نامناسب جدی در طول مطالعه آگاه سازد. همچنین، هر اطلاعات جدیدی که ممکن است امنیت آزمودنی یا اجرای مطالعه را تحت تأثیر قرار دهد را باید به اطلاع این کمیته برساند.
  5. کارآزمایی بالینی باید تنها توسط افراد دارای مجوز حرفهای مرتبط و ذیصلاح از نظر علمی انجام گیرد.
  6. انجام کارآزمایی بالینی تنها زمانی قابل توجیه است که جامعهای که افراد تحت مطالعه به آن تعلق دارند بتوانند از نتایج آن پژوهش سود ببرند.
  7. تمامی اقدامات احتیاطی لازم جهت حفظ حریم خصوصی آزمودنی‌‌ها، محرمانه ماندن اطلاعات مربوط به ایشان و همچنین کاهش تأثیر نامطلوب مطالعه بر سلامت جسمی و روانی آزمودنیها باید بهعمل آید.
  8. در مرحلهی طراحی مطالعه، باید نحوهی پیگیری آزمودنیها پس از اتمام مطالعه تعیین شود و در صورت لزوم، برای دسترسی آنها به بهترین روش پیشگیری، تشخیص، درمان یا سایر مراقبتهای مناسب، تمهیدات لازم درنظر گرفته شود. دسترسی لزوماً به معنی فراهم آوردن خدمات رایگان نیست.
  9. در صورت وقوع عوارض یا حوادث نامطلوب قابل انتساب به پژوهش، در حین و پس از مطالعه، پژوهشگر باید اقدامات درمانی و مراقبتی مناسب را برای آزمودنی، بدون تحمیل هزینه به وی، فراهم آورد. تمهیدات مالی برای انجام این تعهد، نظیر بیمه کردن پژوهش، باید در هنگام طراحی مطالعه در نظر گرفته شده باشد.
  10. اگر در حین یا بعد از انجام پژوهش، وجود بیماری یا وضعیت مرتبط با سلامت خاصی در آزمودنی تشخیص داده شد، پژوهشگر یا مؤسسهی حامی باید در صورت آزمودنی، وی را از این موضوع آگاه کند.
  11. پژوهشگرموظف است که در صورت رضایت آزمودنی، شرکت او در کارآزمایی را به اطلاع پزشک خانوادهی وی برساند.
  12. کلیهی اطلاعات کارآزمایی بالینی باید بهگونهای ثبت، بهکارگیری و ذخیره شود که امکان شناسایی، گزارش و تفسیر دقیق آنها فراهم باشد.
  13. هرگونه پرداخت مالی به آزمودنی باید تنها در محدودهی بازپرداخت هزینههای تحمیلشده به وی در اثر شرکت در پژوهش و قدردانی از او باشد. باید از هرگونه پرداخت غیرمتعارف - که احتمال داشته باشد که آزادی فرد برای قبول یا تداوم مشارکت در پژوهش را خدشهدار کند - خودداری شود.
  14. مطالعات دوسوکور باید بهگونهای طراحی شوند که در صورت وقوع عارضهای برای هرکدام از آزمودنیها که شکستن کد را ایجاب کند، فردی که امکان شکستن کد را برای آن آزمودنی دارد و نحوهی انجام این کار مشخص باشد. جزئیات این موضوع باید در دستورالعمل کارآزمایی آورده شود.
  15. هیچ مداخلهای که هنوز بر اساس پزشکی مبتنی بر شواهد تأیید نشده است، نباید به دلایلی نظیر گیاهی یا سنتی بودن از طی تمامی مراحل استاندارد آزمون و کارآزمایی مستثنی شمرده شود.
  16. چنانچه برای یک کارآزمایی بالینی فاز یک، آزمودنی زن مورد نیاز باشد، باید این افراد در سن باروری نباشند یا از روشهای قطعی پیشگیری از بارداری استفاده کنند.
  17. در کارآزماییهای با پرتوتابی، نوع و دوز مداخله باید به تأیید کمیتهی اخلاق رسیده باشد. این تأییدیه نیز باید بر اساس نظر مشورتی تخصصی باشد.
  18. داوطلبان سالم در کارآزماییهای با پرتوتابی باید بیش از ۵۰ سال سن داشته باشند. در صورتی میتوان از افراد با سن کمتر استفاده کرد که مطالعه مربوط به گروه سنی ایشان باشد. تعداد شرکتکنندگان باید در حداقل تعداد ممکن با توجه به هدف مطالعه و دقت مورد نیاز انتخاب شود.
  19. در صورتیکه مداخلهی دارویی در مطالعه مد نظر باشد و داروی مورد نظر در فهرست دارویی کشور وجود نداشته یا به ثبت نرسیده باشد، فرایند صدور مجوز انجام مطالعهی بالینی و همچنین واردات و ترخیص داروی تحقیقاتی مورد استفاده در کارآزمایی بالینی تابع مقررات و ضوابط مربوطه و بهعهدهی سازمان غذا و دارو است.

 

 

فصل دوم: رضایت آگاهانه

  1. اخذ رضایت آگاهانه برای کارآزمایی بالینی باید همواره بهصورت کتبی باشد. فرم رضایتنامه باید دربردارندهی تمامی اطلاعات لازم برای تصمیمگیری فرد جهت شرکت یا عدم شرکت در پژوهش شامل اطلاعاتی که در بندهای بعدی این راهنما ذکر شده اند باشد.
  2.  فرم رضایت آگاهانه باید توسط پژوهشگر ارشد - یا عضو دیگری از تیم پژوهشی که آگاهی و توانایی لازم را دارد، بهعنوان نمایندهی پژوهشگر ارشد - و آزمودنی یا نمایندهی قانونی او امضا شود. این فرم باید حداقل در دو نسخه تهیه شود که یک نسخهی آن به آزمودنی تحویل داده میشود و نسخهی دیگر باید توسط پژوهشگر نگهداری شود.
  3.  در مواردی که فرد به هر دلیلی قادر به خواندن فرم رضایتنامهی مکتوب نباشد، باید فرد ثالثی که دارای تعارض منافع نباشد، مندرجات فرم را به زبان قابل فهم برای آزمودنی توضیح داده، به پرسشهای او پاسخ دهد. در این حالت، فرم باید علاوه بر امضای پژوهشگر و امضا یا اثر انگشت آزمودنی، واجد امضای فرد ثالث پیشگفته نیز باشد
  4.  هنگام ارسال طرحنامه برای بررسی توسط کمیتهی اخلاق، فرم رضایتنامهای که قرار است به آزمودنیها ارائه شود، باید به طرحنامه پیوست باشد. بررسی اخلاقی طرحنامهی کارآزمایی بالینی بدون بررسی و ارزیابی فرم رضایت آگاهانهی آن معتبر نخواهد بود.
  5.  برای اخذ رضایت، اطلاعات باید به زبانی ارائه شود که برای آزمودنی قابل فهم باشد. آزمودنی یا نمایندهی قانونی او باید فرصت کافی برای پرسوجو در مورد جزییات کارآزمایی را داشته باشند. باید بهطور مشخص اعلام شود که کارآزمایی یک فرایند پژوهشی است که مشارکت در آن داوطلبانه است و عدم قبول شرکت یا خارج شدن از کارآزمایی در هر زمانی، مراقبت از نمونه، حقوق و سلامت وی را تحت تأثیر قرار نخواهد داد.
  6.  آزمودنی باید به اطلاعات در مورد بیمه و سایر تمهیدات برای جبران صدمات ناشی از مشارکت در کارآزمایی دسترسی داشته باشد. همچنین، وی باید در مورد درمانهایی که در صورت بروز صدمه یا ناتوانی به دنبال شرکت در کارآزمایی، در اختیار وی قرار خواهد گرفت آگاه شود
  7.  اخذ رضایت آگاهانه فرایندی است که از آغاز تا پایان ارتباط پژوهشگر-آزمودنی تداوم دارد. هر زمآنکه اطلاعات جدیدی بهدست آید که امکان داشته باشد که در تصمیمگیری آزمودنیها جهت قبول یا تداوم شرکت در پژ. وهش تأثیرگذار باشد، این اطلاعات باید بهصورت مکتوب در اختیار آزمودنیها قرار گیرد.
  8. در زمان اخذ رضایت، باید احتیاط شود که آزمودنیها رضایت خود را تحت محذوریت و بهعلت وابستگی درمانی، اداری و. . . نداده باشند. در مواردی که این احتمال وجود دارد، رضایتآگاهانه باید توسط فرد دیگری که اطلاع کافی از مطالعه دارد و در عین حال چنین رابطهای با آزمودنی ندارد، کسب شود.
  9.  شروع و تداوم شرکت آزمودنی در پژوهش باید آزادانه باشد. از همین رو، هیچ‌‌یک از اعضای تیم پژوهش نباید آزمودنیها را برای ادامهی مشارکت در مطالعه مورد اجبار، تطمیع، اغوا، تهدید و/ یا تحت محذوریت قرار دهند.
  10.  از آنجا که تمامی عوارض و خسارات قابل انتساب به پژوهش برای آزمودنیها باید جبران شود، اخذ برائت ذمه هیچ جایگاهی در کارآزمایی بالینی ندارد و نباید در فرم رضایت آگاهانه گنجانده شود. این امر رضایت آگاهانهی پژوهشی را از رضایتنامهی درمانی متمایز میکند.
  11.  فرم رضایت آگاهانه که برای اخذ رضایت به آزمودنی داده میشود، باید دربردارندهی اطلاعات ذیل باشد:
  1. عنوان کارآزمایی
  2.  ماهیت پژوهشی کارآزمایی
  3.  هدف کارآزمایی

درمان (یا مداخله) در کارآزمایی و احتمال تخصیص تصادفی به هر

  1. روشهای پیگیری شامل روشهای تهاجمی و غیرتهاجمی
  2. مسؤولیت آزمودنیها
  3. جنبههایی از کارآزمایی که ماهیت پژوهشی دارد.
  4. مخاطرات قابل پیشبینی کارآزمایی برای آزمودنیها
  5. منافع مورد انتظار برای شرکتکنندگان، چنانچه در یک کارآزمایی هیچگونه منافعی پیشبینی نمیشود باید آزمودنی از آن آگاه باشد.
  6. در صورت استفاده از دارونما، توضیح معنای آن، احتمال تخصیص به گروه دارونما، و ذکر خطرات و فواید احتمالی در صورت تخصیص به شاخه یا گروه دریافت کنندهی دارونما
  7. روشهای درمانی جایگزین که ممکن است در دسترس آزمودنی باشد به همراه منافع و خطرات بالقوهی آنها
  8. عدم تحمیل هزینه به آزمودنی بهواسطهی مداخلات پژوهشی
  9. غرامت و درمان صدماتی که در جریان کارآزمایی ممکن است برای فرد ایجاد شود.
  10. در صورتیکه وجهی در قبال مشارکت شرکتکنندگان در مطالعه پرداخت میشود، میزان و نحوهی پرداخت آن ذکر شود.
  11. بازپرداخت مخارجی که آزمودنی در اثر شرکت در مطالعه متحمل میشود.
  12. داوطلبانه بودن مشارکت افراد در کارآزمایی و تصریح به اینکه آزمودنیها در هر مرحله از کارآزمایی این حق را دارند که از مطالعه خارج شوند بدون اینکه لازم باشد جریمه یا خسارتی را پرداخت کنند یا درمان معمول ایشان تحت تأثیر قرار گیرد.
  13. محرمانهبودن اطلاعات شخصی آزمودنیها و تصریح به انتشار نتایج بهصورت آماری و بهنحوی که اطلاعات فردی فاش نشود.
  14. اشخاصی که حق دسترسی به اطلاعات آزمودنی را خواهند داشت، از جمله کمیتهی اخلاق در پژوهش
  15. تصریح به اینکه چنانچه اطلاعات جدیدی در مورد سلامت افراد یا تأثیرگذار بر تداوم مشارکت آنها در دسترس قرار گیرد، آزمودنی یا نمایندهی قانونی او در اولین فرصت در جریان قرار خواهند گرفت.
  16. نام و شمارهی تماس شخص یا اشخاصی که آزمودنی میتواند در زمان وقوع عوارض ناخواسته یا برای کسب اطلاعات بیشتر با آنها تماس بگیرد.
  17. پیش‌‌بینی و توصیف شرایطی که در آن شرایط، شرکت فرد در مطالعه ممکن است خاتمه یابد.
  18. مدت زمان مورد انتظار مشارکت افراد در کارآزمایی
  19. تعارض منافع احتمالی پژوهشگران و وابستگیهای حرفهای ایشان
  1.  چنانچه به هر دلیلی کارآزمایی قبل از موعد مقرر خاتمه یافته یا تعلیق شود، مؤسسهی پژوهشی یا پژوهشگر باید آزمودنیرا از این موضوع مطلع کند و به او اطمینان دهد که درمان مناسب و پیگیری مورد نیاز برای آنها انجام خواهد شد.

 

 

فصل سوم: دارونما

  1.  فواید، خطرات، عوارض و کارآیی روش مورد آزمون باید در مقابل بهترین روشهای پیشگیرانه، تشخیصی یا درمانی موجود مورد مقایسه قرار گیرد.
  2.  استفاده از دارونما در کارآزماییهای بالینی در صورتی که درمان یا مداخلات استاندارد وجود داشته باشد، غیرقابل قبول است، مگر در موارد ذیل

1-2 - شواهدی از اثربخشی بیشتر درمان استاندارد نسبت به دارونما وجود نداشته باشد

2-2 - درمان استاندارد بهدلیل محدویتهای هزینه یا عدم تأمین پایدار آن در دسترس نباشد. البته منظور از محدودیتهای پرداخت هزینه از دیدگاه نظام سلامت است. بنابراین، این مورد شامل حالتی که تأمین درمان استاندارد اثربخش برای افراد غنی یک جامعه ممکن و برای افراد کمدرآمد غیرممکن باشد، نمیشود.

3-2 - چنانچه جامعهی بیماران مورد مطالعه نسبت به درمان استاندارد مقاوم باشند و درمان استاندارد جایگزین برای آنان وجود نداشته باشد.

4-2 - وقتیکه هدف کارآزمایی بررسی تأثیر توأم یک درمان به همراه درمان استاندارد باشد و به هر دلیلی کلیهی افراد مورد مطالعه، درمان استاندارد را دریافت کرده باشند.

5-2 - وقتی که بیماران درمان استاندارد را تحمل نمی‌‌کنند و اگر بیماران روی درمان استاندارد نگه داشته شوند، عوارض مرتبط با درمان و زیانهای غیرقابل برگشت با هر شدتی برای آنها ایجاد شود و درمان استاندارد جایگزینی برای آنها وجود ندارد.

6-2 - زمانیکه یک روش پیشگیری، تشخیص یا درمان برای یک وضعیت خفیف مورد بررسی قرار میگیرد و بیمارانی که دارونما دریافت میکنند در معرض خطر اضافی شدید یا غیرقابل برگشتی قرار نمیگیرند.

  1.  استفاده از جراحی دروغین بهعنوان دارونما پذیرفته نیست مگر در مواردیکه کلیهی شروط زیر صادق باشد:

1-3- پیامد مورد سنجش سوبژکتیو (ذهنی) باشد، از قبیل درد و کیفیت زندگی

2-3- جراحی استاندارد قابل قیاس وجود نداشته باشد و تنها راه سنجش دقیق اثربخشی مداخله، استفاده از کنترل جراحی دروغین باشد.

3-3- خطر جراحی دروغین به حد قابل قبولی پایین باشد.

4-3- بیمار با آزادی کامل و با آگاهی از اینکه ممکن است مورد جراحی دروغین قرار بگیرند که هیچ نفع درمانی برای آنها ندارد، رضایت کتبی داده باشد.

5-3- کمیتهی اخلاق انجام جراحی دروغین را در مورد مداخله مورد نظر با رعایت دستورالعمل ارائه شده مجاز تشخیص بدهد.

 

 

فصل چهارم: پرداخت غرامت

  1. هر گونه خسارت وارده به آزمودنی که ناشی از مشارکت او در کارآزمایی باشد، بهنحوی که اگر فرد وارد مطالعه نمیشد چنین اتفاقی برای وی رخ نمیداد، باید بهنحو مناسب جبران شود.
  2. در دستورالعمل کارآزمایی و فرم رضایت آگاهانه باید مشخص شود که مسؤول پرداخت غرامت چه فرد یا سازمانی است. در صورت مشخص نشدن این مورد، مجری اصلی کارآزمایی مسؤول جبران خسارت وارده و پرداخت غرامت است.
  3. جبران خسارت وارده به آزمودنی در کارآزماییهای بالینی در هر صورت باید جبران شود و مشروط به احراز تقصیر پژوهشگر نیست.
  4.  موارد زیر مشمول پرداخت غرامت نمیشود:

1-4 - آسیبهای جزیی مانند درد یا ناراحتی مختصر یا قابل درمان

2-4 - هنگامی که فرآورده یا داروی مورد مطالعه نتواند اثر مورد انتظار را داشته باشد.

3-4 - در حین مصرف دارونما، بیماری رو به وخامت گذارد.

4-4 - آسیبی که در اثر تقصیر خود بیمار رخ داده باشد.

5-4 - فاز ۴ کارآزمایی بالینی

  1.  در مواردی که در مورد لزوم یا نحوهی جبران خسارت، میان آزمودنی و پژوهشگر اختلاف نظر وجود داشته باشد، موضوع به کمیتهی اخلاق در پژوهش تأییدکنندهی مطالعه ارجاع شده و در کمیته تصمیمگیری میشود.

 

 

 

 

 

 

محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها
کلمات کلیدی

sick euthyroid illness,hemodialysis ,selenium, N-Acetylcysteine

فهرست منابع و مراجع

1- Beladi Mousavi Seyed Seifollah ,Soleimani  Alireza,Beladi Mousavi Marzieh. Epidemiology of End-Stage Renal Disease in Iran: A Review Article. Saudi J Kidney Dis Transpl 2014;25(3):697-702.

2- Zeraati Abbas Ali ,Layegh Parvin,Famili Yalda, Naghibi Massih ,Sharifipour Farzaneh,Shariati Sarabi Zhaleh. Serum Triiodothyronine Level as an Indicator of Inflammation in Patients Undergoing Dialysis. IJKD 2011;volume 5:38-44.

 

3- Gaosi Xu , Wenjun Yan , Jingzhen Li. An update for the controversies and hypotheses of regulating nonthyroidal illness syndrome in chronic kidney diseases. Japanese Society of Nephrology. Apr 22,2014;837-843.

4- Antonio C. Blanco, Domenico Salvatore, Bala ´ ZS Gereben, Marla J. Berry,P. Reed LarseBiochemistry, Cellular and Molecular Biology, and Physiological Roles of the Iodothyronine Selenodeiodinases. Endocrine Reviews, February 2002, 23(1):38–89.

 

5-Gopal Basu and Anjali Mohapatra. Interactions between thyroid disorders and kidney disease. Indian J Endocrinol Metab. 2012 Mar-Apr; 16(2): 204–213.

 

6-Lim VSY.Thyroid function in patients with chronic renal failure. Am J Kidney Dis. 2001 Oct;38(4 Suppl 1):S80-4.

 

7- JOAN C. LO, GLENN M. CHERTOW, ALAN S. GO, and CHI-YUAN HSU. Increased prevalence of subclinical and clinical hypothyroidism
in persons with chronic kidney disease. Kidney International, Vol. 67 (2005), pp. 1047–1052.

8-Gaosi Xu1, Weiping Tu, Shulan Qin. The relationship between deiodinase activity and inflammatory responses under the stimulation of uremic toxins. Journal of Translational Medicine 2014, 12:239(http://www.translational-medicine.com/content/12/1/239).

9- Shifra Sela,etalPrimed Peripheral Polymorphonuclear Leukocyte: A Culprit

Underlying Chronic Low-Grade Inflammation and Systemic

Oxidative Stress in Chronic Kidney Disease. J Am Soc Nephrol ,2005,16: 2431–2438.

10- Wanner Christoph and Metzger Thomas.. C-reactive protein a marker for all-cause and cardiovascular mortality in haemodialysis patients. Nephrol Dial Transplant (2002) 17 [Suppl 8]: 29–32.

 

11-Zoccali Carmine, Tripepi Giovanni, Cutrupi Sebastiano, Pizzini Patrizia, and
Mallamaci Francesca. Low Triiodothyronine: A New Facet of Inflammation in
End-Stage Renal Disease.J Am Soc Nephrol,2005, 16: 2789–2795.

12- Drutel Anne , Archambeaud Francoise and Caron Philippe; Selenium and the thyroid gland: more good news for clinicians; Clinical Endocrinology (2013) 78, 155–164

13 -A. Zachara Broniskaw ,Adamowicz Andrzej  , Trafikowska Urszula , Trafikowska Anna , Manitius Jacek and Nartowicz  Edmund; Selenium and glutathione levels, and glutathione

peroxidase activities in blood components of uremic

patients on hemodialysis supplemented with selenium

and treated with erythropoietin ;z J. Trace E[em. Med. BioL. VoL 15, pp. 201-208 (2001)

14- Afsar Baris, Sezer Siren ,Nurhan Ozdemir Fatma, Celik Huseyin ,

Elsurer Rengin, and  Haberal Mehmet .MALNUTRITION–INFLAMMATION SCORE IS A USEFUL TOOL IN

PERITONEAL DIALYSIS PATIENTS .Perit Dial Int 2006; 26:705–711

15-Yavuz Demet , Sezer Siren, Yavuz Rahman,

Batur Canoz Mujdat, Altinoglu Alpaslan, Elsürer Rengin,

Arat Zubeyde , Nurhan Ozdemirv Fatma. Free Triiodothyronine in Hemodialysis Patients

Link With Malnutrition and Inflammation. IJKD 2014;8:212-7.

16- Omrani Hamid Reza  , Rahimi Mehrali; Nikseresht Kanan. The Effect of Selenium Supplementation on Acute Phase Reactants and
Thyroid Function Tests in Hemodialysis Patients. Nephro Urol Mon. 2015 March; (2): e24781.

17- Berger MMReymond MJShenkin ARey FWardle CCayeux CSchindler CChioléro RL. Influence of selenium supplements on the post-traumatic alterations of the thyroid axis: a placebo-controlled trial. Intensive Care Med. 2001 Jan;27(1):91-100

18-.Liu MLXu GHuang ZYZhong XCLiu SHJiang TY. Euthyroid sick syndrome and nutritional status are correlated with hyposelenemia in hemodialysis patients  Int J Artif Organs. 2011 Jul;34(7):577-83. doi: 10.5301/IJAO.2011.8474

19-Pingping Yang, Yun Li , Gaosi Xu. Antioxidant therapy improves non-thyroidal illness syndrome in uremic rats. Renal Failure.19 Feb 2016. homepage: http://www.tandfonline.com/loi/irnf20.

20-Vidart J, Wajner SM, Leite RS, et al. N-Acetylcysteine Administration Prevents Nonthyroidal Illness Syndrome in Patients With Acute Myocardial Infarction: A Randomized Clinical Trial. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2014;99(12):4537-4545. doi:10.1210/jc.2014-2192.

معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.

 

ما در این بررسی اثر مکمل Nacethylcysteinوسلنیوم را برروی تستهای فانکشن تیروییدی دربیماران همودیالیزی شهرستان زاهدان مورد مطالعه قرار میدهیم.

خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)

طی خونگیری روتین در خونگیری ماهانه بیماران دیالیزی نمونه گرفته خواهد شد وخونگیری اضافه ای نخواهیم داشت

نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)

و  در طولانی مدت کاهش مرگ ومیر بیماران مفید خواهد یود.این دو دارو عوارض جدی ندارند اما در صورتی که بهبود کارکرد تیرویید راموجب شوند هم در بهبود تغذیه واشتها وکارکرد روزانه 

عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)

عوارض جانبی شدید ندارند .با این حال چک لیست ازعوارض کمترشایع ومهم آنها تهیه خواهد شد.

جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.

است.در صورتی که به دنبال انجام کارآزمایی ودر اثر مصرف دارو به هر دلیلی مشکلی برای بیمار ایجاد شود این گروه غرامت ودر مان مناسسب رابرعهده خواهد گرفت

هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )

هزینه های این طرح کامل بر عهده مجریان خواهد بود

روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد

در این مورد تاکنون روش جایگزین قطعی معرفی نشده است

محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.

کلیه اطلاعات محرمانه وبدون ذکرنام بررسی میشود.

پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود

بیمار میتواند کلیه سوالات خود رابامجریان مطرح نماید

حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.

بیمار با رضایت وارد مطالعه میشود .بدون هیچ اجباری. ودر هرمرحلها زطرح آزادانه حق خروج از طرح را دارد

رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم

باتوجه به اطلاعات موجو در این فرم و توضیحات حضوری مجری  یا همکاران  طرحموافقت خود را با شرکت در این

مطالعه اعلان می نمایم یک نسخه ز این فرم به من داده شده  و فرصت خواندن آنر  داشته  ام

پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی

 

 

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Description: Copy of arm

 

 

شماره:

نام ونام خانوادگی:

سن:

جنس:

علت نارسایی کلیه:

تعدادماه دیالیز:

BMI:

سابقه هایپرتانسیون:

سابقه مشکلات تیروییدی:

ACCESS HEMODIALYSIS:

داروهای دریافتی توسط بیمار:

سطح هورمونها قبل از شروع دارو بعد ازاتمام دوره:

FT3

FT4

rT3

TSH

 

 

 


پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود