بررسی تاثیر درمان ECC بر تغییرات BMI

سوء تغذیه(Malnutrition) یکی از مشکلات شایعی است که کشورهای در حال توسعه با آن دست وپنجه نرم می کنند که از جمله مهم ترین عوامل ایجاد کننده آن عدم تعادل بین کالری دریافتی بیمار در مقایسه با کالری مصرف شده توسط بدن می باشد.دو فرم اصلی سوء تغذیه در جهان عبارتند از کم تغذیه ای (undernutrition) و پر تغذیه ای(overnutrition) ،که البته امروزه نوع پر تغذیه ای آن به علت کاهش فعالیت فیزیکی کودکان و افزایش مدت زمان نشستن کودکان در جلوی تلویزیون که خود معمولا همراه با مصرف تنقلات می باشد و همچنین تبلیغ بیش از حد مواد غذایی غیر مفید در تلویزیون شیوع بیشتری داشته و ریسک بیماری های مزمن و مرگ و میر در سن بزرگسالی را افزایش داده است^1،2.

از طرف دیگر پوسیدگی دندان یکی از  شایع ترین بیماری های مزمن دوران کودکی است² علیرغم کاهش میزان پوسیدگی در دهه های اخیر ،پوسیدگی دندان در کشورهای در حال توسعه و حتی برخی کشورهای پیشرفته به عنوان معضل سلامتی باقی مانده است^4،3؛با وجود اینکه پوسیدگی دندان یک بیماری کشنده نمی باشد،ولی تاثیر قابل ملاحظه ای بر اعتماد به نفس ،توانایی خوردن و سلامت کلی فرد  دارد⁵.

بر اساس تئوری بیولوژی ،هر دو فرضیه «افزایش پوسیدگی به دنبال ابتلا به چاقی» یا «افزایش چاقی به دنبال ابتلا به پوسیدگی دندانی» محتمل می باشد⁶ به نظر می رسد ریسک فاکتور های مشترکی شیوع هر دو عارضه پوسیدگی و چاقی را افزایش داده و از این بابت ،آن دو در ارتباط با یکدیگر شناسایی شده و اغلب به صورت همزمان در افراد دیده می شوند⁷ وجود متغیر های مداخله گر نظیر رژیم غذایی مورد استفاده یا وضعیت اجتماعی –اقتصادی افراد یا متغیرهای زمینه ای نظیر سن ،وضعیت بهداشت و میزان استفاده از فلوراید در رژیم غذایی فرد نیز باعث شده نتوان با قطعیت در این زمینه اظهار نظر کرد.بدیهی است برخی عادات تغذیه ای یا سوء تغذیه  به دلیل اثرات غیر قابل انکار بر ترشح و ترکیب بزاق بر میزان پوسیدگی دندانی اثر گذار می باشند⁸.

مروری بر متون

Edalat و همکاران در سال 2013 با بررسی رابطه بین ECC و BMI در کودکان 3 تا 6 ساله شیرازی  مشاهده کردند که رابطه ی معناداری بین افزایش شاخص dmft و قد ، وزن و BMI وجود ندارد⁹.

دکتر قاسم پور و همکاران در سال 1390 با انجام مطالعه ای اقدام به بررسی رابطه پوسیدگی دندانی و BMI در کودکان پیش دبستانی کردند . نتایج مطالعه ی آن ها نشان داد که بیشترین میزان پوسیدگی و پرکردگی در کودکانی بود که خطر اضافه وزن داشتند و میزان پوسیدگی با افزایش وزن به طور معناداری افزایش می یابد¹⁰.

در مطالعه Costacurta و همکاران در سال 2011،رابطه ی بین چاقی و پوسیدگی دندانی در کودکان بررسی شد. نتایج نشان داد که  بین BMI وdmft رابطه وجود داشته وکودکان با اضافه وزن dmft بالاتری دارند¹¹.

در مطالعه ملک محمدی و همکاران در سال 2008 ،ارتباط بین رشد کودکان با وضعیت بهداشت دهان و پوسیدگی دندان ها بررسی شد.آن ها دریافتند که با کشیدن دندان های پوسیده در کودکان انگلیسی  5و6ساله ،طی 6 ماه افزایش وزن اتفاق افتاده و BMI آن ها افزایش می یابد¹².

در مطالعه pinto و همکاران در سال 2007، ارتباط وزن و پوسیدگی دندانی  را در یک ارزیابی کوهورت آینده نگر بر روی کودکان مراجعه کننده به یک دانشکده دندانپزشکی،بررسی نمودند.نمونه ها در دو گروه دارای اضافه وزن و در معرض ریسک اضافه وزن قرار گرفتند.افراد، همگی در دامنه سنی 8 تا 9 سال قرار داشته و از نظر  جنس توزیع نسبتاً یکسانی داشتند.شیوع  کلی پوسیدگی در افراد پایین بوده و ارتباط بین شاخص BMI و پوسیدگی از نظر آماری معنی دار تشخیص داده نشده است¹³.

در مطالعه Prashanth و همکاران در سال 2006,ارتباط اضافه وزن و میزان شیوع پوسیدگی دندانی در 250 کودک 6-2 ساله آمریکایی ارزیابی شد.طبق نتایج تحقیق,کودکان دارای اضافه وزن,میانگین dmfs  کمتری نسبت به سایرین داشته اند⁷.

با توجه به نتایج متناقض مطالعات گذشته و نیز مقطعی بودن اکثر آنها بر آن شدیم تا با انجام مطالعه ی طولی و آینده نگر اقدام به بررسی رابطه BMI با پوسیدگی های زودرس دوران کودکی در کودکان 3 تا 6 سال شهر زاهدان در سال 96 کنیم.

سوالات:

1) میزان تغییرات شاخص توده بدنی در گروه 1(کودکان 6-3 سال مبتلا به ECC قبل و بعد از درمان بیهوشی عمومی) در بازه زمانی 6 ماهه چقدر است؟

2) میزان تغییرات شاخص توده بدنی در گروه 2(کودکان 6-3 سال مبتلا به ECC بدون درمان) در بازه زمانی 6 ماهه چقدر است؟

3)میزان تغییرات شاخص توده بدنی در گروه 3(کودکان 6-3 سال فاقد پوسیدگی )در بازه زمانی 6 ماهه چقدر است؟

فرضیه:

میزان تغییرات شاخص توده بدنی در کودکان سه گروه مورد بررسی در بازه زمانی 6 ماهه متفاوت است.

بررسی تاثیر درمان ECC بر تغییرات BMI

1) تعیین میزان تغییرات شاخص توده بدنی در کودکان گروه 1(کودکان 6-3 سال مبتلا به ECC درمان شده)در بازه زمانی 6 ماهه

2) تعیین میزان تغییرات شاخص توده بدنی در کودکان گروه 2(کودکان 6-3 سال مبتلا به ECC بدون درمان) در بازه زمانی 6 ماهه

3) تعیین میزان تغییرات شاخص توده بدنی در کودکان گروه 3(کودکان 6-3 سال فاقد پوسیدگی ) در بازه زمانی 6 ماهه

4) مقایسه میزان تغییرات شاخص توده بدنی در کودکان سه گروه در بازه زمانی 6 ماهه

کلیه دندانپزشکان و دانشکده های دندانپزشکی

1)Early childhood caries :بنا به تعریف آکادمی دندانپرشکی آمریکا، وجود یک یا بیشتر از یک سطح دندانی پوسیده(حفره دار یا بدون حفره)،از دست رفته (در نتیجه پوسیدگی) یا پر شده درهر یک از دندان های شیری کودک 71 ماهه یا کوچکتر را گویند².

2) dmft index :شاخصی به عنوان یک معیار کمی و بیانگر وضعیت سلامت دهان و دندان افراد جامعه می باشد. معیار های آن بر اساس دندان پوسیده یا ترمیم شده ای که اطراف آن پوسیدگی دارد(decayed)،دندانی که به علت پوسیدگی از دست رفته باشد(missed)و دندانی که دارای ترمیم باشد و هیچگونه پوسیدگی نداشته باشد(filled)،تعریف می شود¹⁴.

3) Body mass index :شاخصی که به عنوان یکی از معیار های نشانگر وضعیت تغذیه ای بیان شده است¹⁵.که نحوه ی محاسبه این شاخص حاصل از تقسیم وزن بر حسب کیلو گرم بر مجذور قد بر حسب متر مربع می باشد،که البته این معیار برای افراد بالای 20سال استفاده می شود.برای افراد زیر 20 سال از شاخص BMI-for-age استفاده می گردد².

تحلیلی-موردشاهدی

کودکان 6-3 ساله مهد کودک ها و مراکز پپش دبستانی و کودکان مراجعه کننده به متخصص دندانپزشکی کودکان جهت درمان تحت بیهوشی عمومی

معیار های ورود:

1) کودک باید سالم بوده و هیچ بیماری سیستمیکی نداشته باشد.

2) رضایت و همکاری والدین و بیمار

جهت تعیین حجم نمونه از نرم افزار Power & sample size و فرمول محاسبه

 n ={(Z 1-α/2 )2 ×pq}/ d2                 

(جهت برآورد نسبت یک صفت کیفی در یک جامعه ) استفاده شد. با در نظر گرفتن 0/05α=، توان 80 درصد و خطای 10 درصد تعداد 96 کودک برآورد گردید که در هر گروه 32 کودک قرار می گیرد ¹³.

آسان و در دسترس و نیز تصادفی

مصاحبه – فرم اطلاعاتی(ضمیمه شماره1) – معاینه بالینی

این تحقیق به روش تحلیلی –موردشاهدی بصورت نمونه گیری تصادفی خوشه ای ، در زمان های  صفر و شش ماه و با استفاده از تکنیک مشاهده،مصاحبه و معاینه صورت خواهد گرفت .ابتدا برای جمع آوری اطلاعات معرفی نامه ای از پژوهش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به اداره کل آموزش و پرورش و بهزیستی شهر زاهدان تهیه و پس از مراجعه به اداره های مذکور هماهنگی های لازم جهت انجام طرح در مراکز پیش دبستانی و مهدکودک صورت خواهد گرفت. (به جهت جمع آوری نمونه های شامل کودکان مبتلا به ECC درمان نشده وکودکان فاقد پوسیدگی)

جمع آوری بخش دیگری از نمونه ها به صورت نمونه گیری آسان و در دسترس (کودکان 6-3 ساله که تحت درمان بیهوشی عمومی قرار میگیرند) از طریق مطب متخصص دندانپزشکی کودکان صورت خواهد گرفت.

دندان های پوسیده،ترمیم شده و کشیده شده در کودکان بر اثر پوسیدگی(شاخص dmft ) با استفاده از آینه یکبار مصرف و سوند استاندارد و نیز چراغ سری بر اساس معیارهای WHO ارزیابی می شوند.

برای تشخیص پوسیدگی از تعریف سازمان بهداشت جهانی استفاده (WHO) می شود¹⁶.

در مرحله بعد ،قد کودکان با استفاده از متر (آرکا،تایوان،دقت 1 میلی متر)بر حسب واحد متر و وزن با استفاده از ترازوی دیجیتال ps25(بیورر،آلمان،دقت 100 گرم)بر حسب کیلوگرم(بدون کفش و با لباس سبک)محاسبه می گردد.شاخص توده بدنی (Body Mass Index=BMI) در نمونه ها از تقسیم وزن بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد بر حسب متر محاسبه و ثبت خواهد گردید.برای هر کودک معاینه شده فرم اطلاعات شخصی شامل سن ،جنس،قد،وزن ،شماره تلفن و نیز آدرس مهدکودک و منزل  تشکیل می شود.طبق جداول استاندارد و بر اساس سن وجنس ،صدک BMI برای هر کودک تعیین میگردد.تقسیم بندی BMI بصورت زیر صورت میگیرد⁶ :

1-زیر وزن نرمال؛اگر BMI برای سن کمتر از صدک 5 باشد.

2-طبیعی؛اگر BMI برای سن برابر و بیشتر از صدک 5 و کمتر از صدک 85 باشد.

3-در خطر افزایش وزن؛اگر BMI بالاتر یا مساوی صدک 85 و کمتر از صدک 95 باشد.

4-افزایش وزن؛BMI بیش از 95 باشد.

در آخر ،شاخص های BMI و پوسیدگی برای هر کودک،6 ماه بعد دوباره اندازه گیری خواهد شد.

از آنجا که امکان انجام درمان در تعدادی از کودکان گروه 2 وجود داشته و لذا ممکن است این کودکان از مطالعه خارج شوند ،تعداد کودکانی که در این گروه مورد معاینه قرار می گیرند از ابتدا بیشتر خواهد بود.

داده ها توسط نرم افزار SPSS 20 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار خواهد گرفت. جهت مقایسه شاخص توده بدنی هر گروه در دو زمان مختلف ( اولین معاینه و دومین معاینه ) از آزمون تی جفت ( توزیع نرمال داده ها) و یا ازمون ویلکاکسون ( توزیع غیرنرمال) استفاده می شود و جهت مقایسه شاخص توده سه گروه از آنالیز واریانس انوا ( توزیع نرمال داده ها) و یا آزمون کروسکال والیس ( توزیع غیرنرمال) استفاده می شود .

                                              مقایسه شاخص توده بدنی در گروه های مورد بررسی در شروع مطالعه و شش ماه پس از مطالعه

بر اساس کدهای راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروه های آسیب پذیر در فصل اول (کلیات)شماره های 1-2-3-4-5-6-7-8 و در فصل دوم (نوزادان و کودکان)شماره های 1-2-3-4-6-7-11-12-13-16-17-18-19-20-21 و همچنین بر اساس کدهای راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی شماره های1-2-3-7-8-11-12-13-14-15-16-17-19-21-22-23-24-25-27-28-29از کد های مصوب کمیته کشوری اخلاق در سال 96 رعایت شد.

1) عدم همکاری برخی از مهد کودک ها و مراکز پیش دبستانی و ویا والدین: جلب همکاری آنها با توضیح در مورد مزایای طرح

2) عدم همکاری کودک:جلب همکاری با دادن جایزه وکنترل رفتاری

پوسیدگی دندان،شاخص توده بدنی ،کودکان

Dental caries ، Body mass index ، Children

1. WHO, Global  Strategy  On  Diet, Physical  Activity  and  Health,Childhood Overweight  and  Obesity,Geneva  2008.
2. McDonald  RE ,Avery  DR ,Dean  JA. Dentistry  for  the  child  and  adolescent .8th ed, St. Louis,Mosby  Co  2004. 205,254-265.
3. Seow  WK. Biological  mechanism  of  early  childhood  caries.Community  Dent  Oral  Epidemiol  1998 ;26:28-31.
4. Tsai  AL ,Chen CY,Li LA,Hsiang  CL,Hsu  KH. Risk  indicators  for  early  childhood   caries  Taiwan. Community  Dent  Oral  Epidemiol  2006 ;34:437-445.
5. Murray  JJ,Nann  JH,Steele  JG,Prevention  Of  Oral  disease.  4 ^th ed ,New  York,Oxford  University  Press;2003:9,10.

6. نعمت الهی ح ، خوردی م .بررسی ارتباط بین پوسیدگی دندانی در کودکان 36-6 ماهه با پوسیدگی دندانی و وضعیت اقتصادی اجتماعی مادران آنها در مشهد . مجله دانشکده دندانپزشکی مشهد1380 ، سال بیست و پنجم شماره 1 و 2.صفحه 87-78.

7.  Prashanth  S.t  ،Comparison  of  Association of  Dental  Caries  in Relation  with  Body Mass Index (BMI) in Government  and  Private School Children , J of Dental Sciences and Research Vol. 2,Issue 2,Pages1-5.
8. Mostajabi.F. Prevalence  of  obesity  among  schoolchildren  in  Iran.obes  Rev2007 ؛8:289-291.
9. Edalat A, Abbaszadeh M, Eesvandi M, Heidari A. The relationship of severe early childhood caries and body mass index in a group of 3-to 6-year-old children in Shiraz. Journal of Dentistry. 2014 Jun;15(2):68.
10.  قاسم پور ، مریم ؛ حاجیان ، کریم اله ؛ معززی ، زلیخا ؛ زوار ، مریم . « بررسی رابطه شاخص توده بدنی و شاخص پوسیدگی دندانی در کودکان پیش دبستانی شهر بابل » مجله دانشکده دندانپزشکی اصفهان، پاییز 90؛ دوره 7 ، شماره 3 :288 -280.
11.  Custacurta  M, Di Renzo  L,Bianchi A, Fabiocchi  F, De Lorenzo A, Docimo R.Obesity and dental caries in paediatric  patients . A  cross-sectional study. Eur J Paediatr Dent.2011; Jun12(2):112-6.
12.  T.Malek  Mohammadi I, C.M. Wright 2 and E.j.Kay. childhood  growth and dental caries، Community Dental Health(2008) XX,1-05.  
13. Pinto  A, Kim S ,Wadenya  R,Rosenberg  H.Is  there   an   association  between  weight  and  dental caries  among  pediatric  patients  in   an  urban  dental  school?  A  correlation  study. J Dental Education  2007;November 71(11):1435-1440.
14. Fallahinejad Ghajari M, Mirshekar Z, Razavi S, Knowledge and attitude toward oral and dental health among Zahedan's guidance school students, J Dent Sch 2007;24 (4):492-498 [Persian].
15.  Stegman CA ,Davis  JR. The  Dental  Hygienist: Guide  To Nutritional  Care.2^nd ed ,st.Louis,Elseveir،2005:457.
16.  حصاری،ح،روش های پایه در تحقیقات بهداشت درمان و دندان،چاپ چهارم،انتشارات سازمان بهداشت جهانی،1377،27(4)،196-187.

مطالعه حاضر به مقایسه تغییرات BMI در بین سه گروه با توجه به ویژگی خاص سه گروه می پردازد.

ندارد

اگاهی از اثرات پوسیدگی بر رشد کودکان

ندارد

ندارد

هزینه به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

ندارد

اطلاعات شخصی مربوط به هر یک از شرکت کنندگان به صورت محرمانه نگهداری خواهد شد.

مهدی نیکخواه-09136139147-زاهدان-دانشکده دندانپزشکی-خوابگاه فجر

شرکت فرزند من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهد بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بود بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شود.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت فرزندم در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ضمیمه1:

کد بیمار:                                                            

گروه مورد مطالعه:

الف)فاقد پوسیدگی

ب)مبتلا به ECC درمان نشده

ج)مبتلا به ECC تحت درمان بیهوشی عمومی