بررسی میزان آگاهی پزشکان عمومی زاهدان از تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی بیماران در سال 96-1395

بیماری های پریودنتال که عمدتا به دلیل عفونت های باکتریایی ایجاد می شوند ، از جمله بیماری های شایع حفره دهان بوده که باعث تخریب نسج پریودنتال بیمار می شوند . (1, 2) علت اصلی این بیماری بیوفیلم دندانی است که باعث تحریک التهاب و ارتشاح سلول های التهابی می شود . (3) عوامل سیستمیک مختلف میتواند باعث تعدیل و یا تحریک این پاسخ التهابی شود . (4) این فرایند در نهایت باعث از دست دادن دندان درگیر  می شود . (5) بیماری های پریودنتال از مشکلات شایع در حفره دهان افراد  در تمام جهان بوده و تفاوت در میزان شیوع در نواحی مختلف به دلیل تفاوت در روش ها و معیار های مورد بررسی بوده است. (6) تاثیرات سیستمیک بیماری های پریودنتال در مطالعات پیشین به اثبات رسیده است . (7, 8) همچنین مطالعات گذشته نشان می دهد که بیماری پریودنتال امکان تاثیر بر سلامت عمومی فرد را دارد . (8) واژه ی “Medical Periodontology” که توسط Williams و Offenbacher (9) برای اولین بار ارائه شد دلیل بر رابطه ی مستقیم بین بیماری های پریودنتال و شرایط سیستمیکی همچون دیابت ملیتوس ، بیماری های قلبی عروقی ، مغزی عروقی و تنفسی ، تولد نوزاد زودرس و کم وزن می باشد . (8, 10) رابطه ی بین بیماری های پریودنتال و شرایط سیستمیک یک رابطه دو طرفه است ، یعنی علاوه بر تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت سیستمیک فرد ، برخی شرایط و بیماری های سیستمیک نیز منجر به تظاهر بیماری پریودنتال می شود . (9) به طور مثال در بیماری دیابت ملیتوس ، تغییرات بوجود آمده شامل : تغییرات در مایع شیار لثه ای ، متابولیسم کلاژن ، پاسخ دفاعی میزبان و فلور میکروبی موجود می باشد . (11) با توجه به بیانیه ی سازمان بهداشت جهانی (WHO) بیماری های دهان (من جمله بیماری های پریودنتال) جدی و موثر در سلامت عمومی هر فرد است . (12) لذا لازم است که پزشکان با این بیماری و تاثیرات سیستمیک آن آشنا بوده و بتوانند پیش آگهی بیماری و درمان مناسب برای آن را تشخیص دهند .

در سال 2014 مطالعه ای در ترکیه توسط Tasdmir و همکاران با هدف بررسی آگاهی و دانش پزشکان عمومی ترکیه در خصوص رابطه بین بیماری های پریودنتال و سلامت عمومی صورت گرفت . وی پس از بررسی های صورت گرفته به این نتیجه رسید که آگاهی پزشکان عمومی در این خصوص دقیق نبودهو آنها قادر به ارائه اعمال کلینیکی مناسب در این خصوص نیستند . (11)

در سال 2011 Al-khabbaz و همکاران اقدام به بررسی آگاهی و دانش پزشکان و دندانپزشکان عمومی کویتی در مورد ارتباط بیماری های پریودنتال و دیابت ملیتوس نمود . در این مطالعه 232 پزشک عمومی و 278 دندانپزشک مورد ارزیابی قرار گرفتند . نتایج نشان داد که تنها 50 درصد افراد مورد مطالعه دانش کافی در این زمینه را دارند . (13)

در سال 2011 ، حمیصی و همکاران در مطالعه ای ، آگاهی و نگرش دندانپزشکان استان قزوین را نسبت به بیماری های پریودنتال مهاجم ارزیابی کردند . آن ها 140 دندانپزشک عمومی را ازین استان وارد مطالعه کردند . مشاهده شد که آگاهی ، نگرش و عملکرد افراد با افزایش سن کاهش می یافت . همچنین میانگین نمرات خانم ها بهتر از آقایان بود . (14)

بر این اساس و با توجه به این که اطلاعاتی در خصوص میزان آگاهی پزشکان ایرانی از رابطه بیماری های پریودنتال و سلامت عمومی وجود ندارد تصمیم بر آن شد تا با انجام مطالعه ای و دادن بروشورهای حاوی مطالب مربوطه ، ضمن افزایش اطلاعات ، به بررسی میزان آگاهی پزشکان عمومی زاهدان از تاثیرات سیستمیک بیماری های پریودنتال در سال 96-1395 اقدام کنیم .

سوالات :

میزان آگاهی پزشکان عمومی زاهدان از تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی در سال 96-1395 چگونه است ؟

فرضیات :

1. میزان آگاهی پزشکان عمومی شهر زاهدان در مورد تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی در سال 96-1395 بر حسب سن متفاوت است .
2. میزان آگاهی پزشکان عمومی شهر زاهدان در مورد تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی در سال 96-1395 بر حسب جنس متفاوت است .
3. میزان آگاهی پزشکان عمومی شهر زاهدان در مورد تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی در سال 96-1395 بر حسب سابقه کار متفاوت است .

 تعیین میزان آگاهی دندانپزشکان عمومی زاهدان از تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی بیماران در سال 96-1395

1. تعیین میزان آگاهی پزشکان عمومی زاهدان از تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی بیماران در سال 1395-96 بر حسب سن
2. تعیین میزان آگاهی پزشکان عمومی زاهدان از تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی بیماران در سال 1395-96 بر حسب جنس
3. تعیین میزان آگاهی پزشکان عمومی زاهدان از تاثیر بیماری های پریودنتال بر سلامت عمومی بیماران در سال 1395-96 بر حسب سابقه کار

دانشکده دندانپزشکی زاهدان – دانشگاه علوم پزشکی زاهدان – دانشگاه های علوم پزشکی سطح کشور

WHO = WORLD HEALTH ORGANIZATION

مقطعی (Cross sectional)

پزشکان عمومی سطح شهر زاهدان

معیار های ورود :

1. دارا بودن مدرک دکترای پزشکی عمومی
2. دارا بودن پروانه کار پزشکی عمومی جهت خدمت در زاهدان

معیار های خروج :

1. دارا بودن مدرک تخصصی علاوه بر دکترای عمومی
2. عدم رضایت برای شرکت در مطالعه

با توجه به مقالات مشابه و تعداد پزشکان عمومی شهر زاهدان تعداد 92 نفر از پزشکان شهر زاهدان به عنوان حجم نمونه تعیین شد که جهت افزایش دقت بررسی این تعداد به 100 نفر افزایش خواهد یافت .

آسان و در دسترس

پرسشنامه (ضمیمه 1)

تعداد 100نفر از پزشکان عمومی شهر زاهدان به عنوان حجم نمونه وارد مطالعه خواهند شد . ابتدا توضیح جامعی در مورد طرح تحقیقاتی به داوطلبان داده خواهد شد . به داوطلبان از محرمانه بودن اطلاعات اطمینان خاطر داده خواهد شد و رضایت نامه ی آگاهانه از آن ها اخذ می شود . پس از آن پرسشنامه ای (ضمیمه 1 ) که بر اساس مطالعه ی Tasdemir و همکاران (11) طراحی شده است به پزشکان داده خواهد شد و از آن ها خواسته می شود که با دقت به آن پاسخ دهند و پس از اتمام آن را به پژوهشگر بازگردانند . این پرسشنامه دارای چهارده سوال بوده که  هر سوال آن  یک نمره خواهد داشت . داوطلبانی  که 0-6 سوال را پاسخ درست داده باشند میزان آگاهی آن ها  کم ، 7 – 10 سوال را پاسخ درست داده باشند آگاهی متوسط و بیش از 10 سوال را پاسخ درست داده باشند میزان آگاهی آن ها خوب در نظر گرفته خواهد شد .  پرسشنامه ها پس از تکمیل توسط محقق جمع آوری شده و مورد نمره دهی و ارزیابی قرار خواهد گرفت .

داده ها پس از جمع آوری وارد نرم افزار SPSS 22 خواهد شد .  برای توصیف داده ها از جداول توزیع فراوانی (مطلق و نسبی) و شاخص های پراکندگی و مرکزی (میانگین ، انحراف معیار ...) و برای تحلیل داده ها ازآزمون آماری  T استیودنت ، ضریب همبستگی پیرسون و در صورت نیاز از سایر آزمون های پارامتری و ناپارامتری مناسب استفاده خواهد شد .

مقایسه سطح آگاهی پزشکان عمومی به نسبت جنس

بر اساس دفترچه راهنمای عمومی آزمودنی انسانی، کدهای 1 و 5و 7و 8و 17

عدم همکاری پزشکان  جهت پر کردن پرسشنامه 

راه حل : توضیحات بیشتر در مورد محرمانه بودن اطلاعات به دست آمده و در نهایت در صورت عدم همکاری آن ها استفاده از نمونه های دیگر جهت به حد نصاب رسیدن حجم نمونه

پزشکان عمومی – بیماری های پریودنتال – سلامت عمومی

General physician – periodontal disease – systemic health

1.         Mane A, Karmarkar A, Bharadwaj R. Anaerobic bacteria in subjects with chronic periodontitis and in periodontal health. J Oral Health Comm Dent. 2009;3(3):49-51.

2.         Nasir N, Ali S, Ullah U. Extent of awareness regarding systemic effects of periodontal disease among medical interns. Ann Pak Inst Med Sci. 2013;9(4):188-90.

3.         Kesic L, Milasin J, Igic M, Obradovic R. Microbial etiology of periodontal disease–mini review. Medicine and biology. 2008;15(1):1-6.

4.         Oppermann RV, Weidlich P, Musskopf ML. Periodontal disease and systemic complications. Brazilian oral research. 2012;26(SPE1):39-47.

5.         Gur A, Majra J. Awareness regarding the systemic effects of periodontal disease among medical interns in India. Journal of global infectious diseases. 2011;3(2):123.

6.         Oppermann RV. An overview of the epidemiology of periodontal diseases in Latin America. Brazilian Oral Research. 2007;21(SPE):8-15.

7.         Kinane D, Marshall G. Peridonatal manifestations of systemic disease. Australian dental journal. 2001;46(1):2-12.

8.         Kim J, Amar S. Periodontal disease and systemic conditions: a bidirectional relationship. Odontology. 2006;94(1):10-21.

9.         Williams RC, Offenbacher S. Periodontal medicine: the emergence of a new branch of periodontology. Periodontology 2000. 2000;23(1):9-12.

10.       Amar S, Han X. The impact of periodontal infection on systemic diseases. Medical Science Monitor. 2003;9(12):RA291-RA9.

11.       TAŞDEMIR Z, Alkan BA. Knowledge of medical doctors in Turkey about the relationship between periodontal disease and systemic health. Brazilian oral research. 2015;29(1):1-8.

12.       Organization WH. The liverpool declaration: promoting oral health in the 21st century. A call for action Geneva: WHO. 2005.

13.       Al-Khabbaz AK, Al-Shammari KF, Al-Saleh NA. Knowledge about the association between periodontal diseases and diabetes mellitus: contrasting dentists and physicians. Journal of periodontology. 2011;82(3):360-6.

14.       حمیصی ، جلال الدین ؛ پورصمیمی ، جمشید ؛ مدرس ، ابوالفضل .« آگاهی، نگرش و عملکرد دندان پزشکان عمومی استان قزوین نسبت به بیماری های پریودنتال مهاجم». مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین ، پاییز 1390 ؛ دوره ، شماره 3(پیاپی60) ؛ 77-80.

مطالعات مختلف ، ارتباط بین بیماری های سیستمیک را با بیماری پریودنتال ثابت کرده اند. هدف انجام این طرح تحقیقاتی ، بررسی آگاهی پزشکان عمومی زاهدان از این ارتباط است .

ندارد

افزایش اطلاعات پزشکان عمومی در مورد ارتباط بیماری های پریودنتال و بیماری های سیستمیک

ندارد

هرچند این طرح عوارضی ندارد ولی با این حال جبران خسارات احتمالی ناشی از این پژوهش بر عهده ی مجریان طرح است .

تمام هزینه های مربوط به پژوهش بر عهده ی مجریان طرح بوده و داوطلب متقبل هزینه ای نخواهد شد .

ندارد

نتایج حاصل از بررسی پرسش نامه  به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

تنها مجریان طرح تحقیقاتی به نتایج هر فرد دسترسی خواهند داشت .

-

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

1. آیا بین بیماری های پریودنتال با بیماری های سیستمیک ارتباط وجود دارد  ؟

             بله□     خیر□

2. اولین نشانه کلینیکی بیماری پریودنتال چیست ؟

      □ بوی بد دهان

□ لقی دندان

 □ جا به جایی دندان

□  خونریزی از لثه

□  درد لثه ای

3. بیماری پریودنتال با کدام یک از بیماری های زیر ارتباط دارد ؟

1. دیابت
2. سرطان
3. آرتریت روماتوئید

4. به نظر شما ابتلا به بیماری پریودنتال تا چه اندازه سلامت عمومی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد ؟

1. به نظرم بیماری پریودنتال ارتباطی به سلامت عمومی ندارد .
2. بستگی به شدت بیماری پریودنتال دارد .
3. ابتلا به بیماری پریودنتال سلامت عمومی را تحت تاثیر قرار می دهد .
4. بستگی به نوع بیماری پریودنتال دارد .

5. به نظر شما ابتلا به بیماری پریودنتال (از هر نوع) کدام یک از ابعاد سلامت عمومی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد ؟(به ترتیب اولویت شماره گذاری کنید)

الف) بعد جسمانی             ب) افسردگی            ج) عملکرد اجتماعی

6. به نظر شما آیا سطح سلامت عمومی در ابتلای فرد به بیماری پریودنتال نقش دارد ؟

1. خیر                  2.     بلی            

7. تغییر PDL بر اثر افزایش سن به چه صورت است ؟

1. کاهش عرض
2. افزایش عرض
3. به هر دو صورت
4. در سراسر عمر ثابت است

8. بیماری پریودنتال با کدام یک از بیماری های زیر ارتباط دارد  ؟

الف ) بیماری های قلبی عروقی          ب) آمفیزم  ریوی        ج) نارسایی کلیویی (ESRD)

9. مهمترین فاکتور محیطی مرتبط با پریودنتیت کدام است ؟

1. سیگار
2. دیابت
3. افزایش سن
4. عوامل ژنتیکی

10. شایع ترین تومور بدخیم لثه کدام است ؟

الف)ملانومای بدخیم              ب) انواع تومور متاستاتیک           ج ) سارکوم کاپوسی           د) SCC لثه

11. بیماری پریودنتال با کدام یک از بیماری های زیر ارتباط دارد ؟

الف ) برخی از مشکلات دوران بارداری         ب) استئوپروزیس           ج ) COPD

12. تخریب بافت های سخت دندان ناشی از روش های مراقبتی بهداشت دهان بیشتر مربوط به کدام یک از عوامل زیر است ؟

1. استفاده از خمیر دندان های ساینده     2. استفاده غلط از مسواک      3. استفاده از مسواک های زبر  4. استفاده از مواد شیمیایی جهت کنترل پلاک

13. وجود جرم در پاکت پریودنتال نشانه ی چیست ؟

1. نشان دهنده عمق پاکت        2.    نشان دهنده شدت تغییرات تخریبی     3. نشان دهنده گسترش جانبی پاکت       4. یک نشانه ثانویه است.

14. به نظر شما عوامل مسئول اصلی عود بیماری پریودنتال پس از درمان چیست ؟

1. عوامل مربوط به بیمار
2. عوامل مربوط به پریودنتیست
3. عوامل مربوط به دندانپزشک عمومی