سرطان نوعی بیماری است که در آن سلول های بدن در یک تومور بدخیم به طور غیر عادی تقسیم و تکثیرمی شوند و بافت های سالم را نابود می کنند. علت این پدیده نامشخص است ولی احتمال دارد عوامل ژنتیکی یا عوامل بیرونی همچون ویروس ومواد سرطان زا در بروز آن موثر باشد(1).

بیماری سرطان به علت شیوع نسبتا بالا، در بین بیماری های مزمن دوران کودکی از اهمیت بالایی برخوردار است(2) اپیدمیولوژی سرطان در بین کودکان در مقایسه با بزرگسالان متفاوت بوده (3) در بین انواع سرطان ها، لوسمی شایع ترین نوع بدخیمی در دوران کودکی است(4).و بعد از آن سرطان های غدد لنفاوی و سیستم عصبی مرکزی بیش ترین فراوانی را دارند (5).

سالانه 3 تا 4 کودک از هر صد هزار کودک در جهان به انواع سرطان مبتلا می شوند.طبق آخرین آمار انجمن خون وسرطان کودکان کشور، حدود 1500 تا 2500 کودک سرطانی در کشور وجود دارد(6). سرطان دومین علت مرگ ومیر در کودکان 1الی 12 سال می باشد (7). که31 درصد کل سرطان های دوران کودکی را تشکیل می دهد(8) سرطان های دوران کودکی در ایران بروز متوسط دارد به طوری که به میزان 176 مورد در یک میلیون نفر مشاهده می شود (9).از آنجایی که حدود 25 درصد از جمعیت کشور را افراد زیر 15 سال را تشکیل می دهند، ابتلا به بیماری سرطان در کودکان می تواند تهدید کننده سلامت در جمعیت جوان کشور باشد. بنابراین توجه جدی به سرطان کودکان امری ضروری است(10).بحران های ناشی از سرطان و درمان آن با فشارهای جسمی و روانی متعددی همراه است که سبب ازبین رفتن تعادل و هماهنگی جسم و روان می شود(11). که در نهایت منجر به ترک درمان ازسوی بیماران می گردد(12). مطالعات نشان داده است که ناراحتی های جسمی و عاطفی مربوط به سرطان و درمان آن می توانند منجر به ایجاد مشکلاتی برای سلامت روانی کودکان مبتلا شود(5،6).

اولین هدف درمان سرطان، ریشه کنی بیماری است . در صورتی که این هدف را نتوان تامین نمود،هدف بعدی، تسکین علایم و حفظ کیفیت زندگی در مدت باقیمانده از طول عمر بیمار است(13). درمان های سرطان شامل جراحی، درمان های بیولوژیک (شامل ایمن درمانی و ژن درمانی ) و شیمی درمانی می باشد (14). در شیمی درمانی از داروهای سیتوتوکسیک استفاده می شود و می تواند برای درمان ، کنترل یا تسکین مورد اسفاده قرار می گیرد. شیمی درمانی بر خلاف پرتودرمانی وجراحی که درمان های موضعی به حساب می آیند یک روش سیستمیک است(15). در شیمی درمانی عوامل آنتی نئوپلاستیک جهت تخریب سلول های تومور به کار گرفته می شود(16). شیمی درمانی بیشترین اثر درمانی را در کودکان دارد. شیمی درمانی به چند روش انجام می شود :از طریق دهانی (Oral) ، وریدی (Iv)، کاتتر(Catheter)، تزریق داخل مایع مغزی نخاعی (Interatecal) می باشد. (17).در مطالعه ای که در مورد عوارض شیمی درمانی در نوجوانان انجام گرفت. 59 درصد از آنان بیان کرده بودند که عوارض درمان های سرطان از خود سرطان بدتر است (18). عوارض جسمی و روانی ناشی از شیمی درمانی دربیماران سبب ترس از شروع شیمی درمانی و حتی مقاومت یا رد برنامه های درمانی ضد سرطان می گردد(23،16). به علاوه سبب هزینه های زیادی برای بیماران وشبکه بهداشتی–درمانی مثل طولانی شدن زمان بستری و افزایش هزینه های پرستاری و پزشکی و کاهش کیفیت زندگی و عملکرد بیماران می شود این امر در کودکان به علت درگیر کردن خانواده از اهمیت بیشتری برخوردار است. که نیاز به کنترل آن را حیاتی تر میسازد(19). شیمی درمانی علاوه بر اثرات نامطلوب متعددی مانند:تهوع، استفراغ، ریزش مو، اختلالات هوشی(شناختی، مشکلات روانی اجتماعی و...) با درد نسبتا شدید نیز همراه است(1) .

درد، شایع ترین و آزاردهنده ترین تجربه نشان داده شده در این بیماران می باشد.مقوله ی دردهای سرطانی یکی از مشکلات بزرگ با ابعاد جهانی است (20). درد یکی از مهم ترین مکانیسم های دفاعی و حفاظتی بدن می باشد که در شرایط غیر طبیعی ظاهر می شود(21). درد رایج ترین علت مراجعه بیماران به مراکز بهداشتی و درمانی و شایع ترین شکایت بالینی است (22). درد و ترس از آسیب بدنی ناشی از شیوع زیادی در بین افراد مختلف به خصوص در بین کودکان دارد(23). چرا که تغییرات جسمانی و بدنی دوره کودکی به عنوان یکی از مهم ترین دوران زندگی انسان ، پایه گذار شیوه زندگی در سایر دوره های زندگی می باشد(24). درد می تواند باعث تغیرات فیزیولوژیکی مانند: افزایش تعداد ضربان قلب و تنفس ، تعریق، قرمزی پوست، کاهش اشباع اکسیژن خون، گشادی مردمک ها، بی قراری و افزایش فشارخون گردد(25). که در صورت عدم کنترل، عوارض بی شماری بر زندگی و سیستم های مختلف بدن ازجمله سیسستم قلبی–عروقی، ریوی، معدی-روده ای و سیستم ایمنی ایجاد نموده و باعث بی قراری، بی اشتهایی، بی اختیاری، نا آرامی، بی خوابی، مشکلات تغذیه ای ،هایپوکسی، تغییرات متابولیک، هراس شبانه، تاخیر در بهبودی، طولانی شدن شدن مدت بستری، وخیم شدن بیماری و غیبت ازمدرسه و حتی مرگ کودک می گردد.ضمن اینکه عوارض روانی آن نیز می تواند به صورت اختلال در حافظه و یادگیری و بیماری های روانی در آینده بروز می نماید(26).اثرات روانی درد نه تنها بر جسم و روان کودک(27) بلکه برای والدین و کارکنان ارائه خدمات مراقبتی نیز نا خوشایند بوده و باعث اختلال در ارتباط پرستار و کودک وبه تبع آن مانع از انجام رویه ها می گردد(28).

تسکین درد ، یکی از مشکل ترین جنبه های مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان به شمار می رود(19). تلاش در کنترل و کاهش درد علی الخصوص در کودکان همواره از دغدغه های اصلی تیم های درمان بوده است(29). حال در هنگام انجام رویه های دردناک از اقدامات تسکین دهنده مناسب استفاده نشود، موجب خواهد شد که کودک تمامی فعالیت ها و اقدامات پرستاری را دردناک و همراه با درد تصور کند و تا بزرگسالی نیز این ترس را با خود داشته باشد(30). و این گونه تنش های جسمانی و روانی دوران کودکی پایه گذار شیوه زندگی در سایر دوره های زندگی خواهد شد(31). درد برای کودکان تنها یک احساس ناخوشایند و آزار دهنده نیست، بلکه به علت عدم توانایی پیش بینی و درک دلایل درد، هنگام مواجهه با آن دچار گیجی و سر درگمی شده و واکنش مناسبی در برابر آن نشان نمی دهد، وحتی ممکن است به کتمان آن پرداخته و عدم کنترل مناسب درد توسط مراقبان شوند(32).این یک حقیقت است که واکنش افراد نسبت به بیماری خطرناکی همچون سرطان و میزان تحمل آن ها نسبت به درد ناشی از درمان های آن متفاوت است .و همچنین روش هایی را که به منظور کاهش درد در کودکان و بزرگسالان استفاده می شوند تفاوت بسزایی دارند(33).

کودکان تحمل درد کمتری نسبت به بزرگسالان دارند و معمولا رفتار سرطان های دوران کودکی با دوران بزرگسالی متفاوت است وبنابراین روش های درمانی متعددی نیز دارد.در سال های اخیر تاکید زیادی بر روش های غیردارویی درد به عنوان راه های برتر کاهش درد شده است و توجه سیستم های درمانی را به خود جلب کرده است .این گونه روش ها منجر به کاهش مصرف داروهای مسکن و مخدرکه خود عوارضی مانند: مشکلات تنفسی، دیسترس تنفسی، سرفه و حتی اعتیاد و وابستگی را به دنبال دارد، می شود(34). درحقیقت استفاده از درمان های غیر دارویی باعث افزایش قدرت تطابق بیمار و کاهش اضطراب آن ها شده و به راحتی برای کودکان قابل استفاده می باشد.به علاوه با پذیرش آسان و همکاری خوب از طرف کودکان و والدین همراه است(35). اما با وجود مزایای درمان های غیر دارویی، هنوز هم حمایت موثری برای استفاده از این روش ها در کاهش درد ناشی مداخلات درمانی مربوط به بیماری سرطان وجود ندارد(36و37).

با توجه به اینکه تسکین درد، از مهم ترین وظایف پرستار کودک می باشد(38). ایجاد راحتی و آرامش هنگام انجام رویه های دردناکی که به طور مکرر توسط پرستاران در مورد کودکان انجام می شود ،امری است که بتوان به آن دست یافت ،گام بزرگی در جهت ایجاد ارتباط نزدیک و رضایت بخش بین کودک بیمار و پرستار و در نتیجه تسکین درد آنان برداشته خواهد داشت(39). بنابراین پرستار به عنوان فردی که وظیفه توصیه و اجرای درمان های غیر دارویی را برای بیماران دارد، وظیفه دارد از میان شیوه های توصیه شده، بهترین شیوه را با توجه خصوصیات بیماران از جنبه های مختلف انتخاب نماید(40،41،42). از مهم ترین مداخلات غیردارویی تسکین درد، روش درمان شناختی-رفتاری است که ازآن جمله می توان به انحراف فکر اشاره نمود.انحراف فکر یک تکنیک کنترل درد می باشد که در کاهش درد و تنش های رفتاری در کودکانی که متحمل رویه های تهاجمی درمانی و مراقبتی می شود، موثر واقع شده است(43). انحراف فکر رایج ترین روش مورد استفاده برای رویه های دردناکی است که مدت کوتاهی به طول می انجامد(44). انحراف فکر انواع متنوعی دارد که شامل انحراف فکر دیداری(مثل تماشای تلویزیون، تصویر ذهنی هدایت شده) انحراف فکر شنیداری(مثل ماساژ، تنفس ملایم وآرام، گرفتن یا نوازش کردن حیوانات خانگی و استفاده از اسباب بازی)، انواع ذهنی (مثل: جدول کلمات متقاطع و پازل، کارت بازی، جمع آوری کلکسیون تمبر، استفاده از دستگاه حباب ساز و داستان) می باشد(43). این روش به خصوص که در کودکان استفاده می شود با کاهش احساس بی پناهی و بی یاوری، که جزئی از تجربه درد به حساب می آیند، موجب بهبود کنترل احساس فرد، روی درد می شوند. انحراف فکر توجه فرد را از درد دور کرده وباعث کاهش درد می شود ودر بعضی از موارد باعث عدم آگاهی فرد از درد می شود(45).

مطالعه علی نویدیان و همکاران(1394) با هدف تعیین تاثیر انحراف فکرسمعی-بصری بر اضطراب و رضایتمندی بیماران تحت برونکوسکوپی بیمارستان امام علی (ع) زاهدان نتایج نشان داد انحراف فکر بر کاهش اضطراب و افزایش رضایتمندی بیماران موثر بود(46)

پرستاران اغلب اوقات تدابیری برای تسکین درد به کار می برند، ولی در زمینه معتبر ساختن این اقدامات پژوهش های زیادی انجام نشده است، لذا لازم است پژوهشی درباره تاثیر مداخلات خاص پرستاری بر کاهش درد در اولویت برنامه های تحقیقی قرار داده شود(16).

روش های انحراف فکر متنوعی در تسکین درد کودکان به کاررفته است. در همین راستا مطالعه زهرا یونسی و همکاران درسال 1392در مورد تاثیر انحراف فکر بر درد ناشی از تزریق واکسن در شیرخواران انجام دادند.نتایج نشان داد. میانگین شدت درد و مدت گریه در گروه انحراف فکر نسبت به گروه کنترل کاهش معنی داری داشت.( 47)

Windichو همکاران (2007) در مطالعه ای با عنوان بررسی تاثیر انحراف فکر بر درد، ترس، اضطراب در خونگیری وریدی در کودکان و نوجوانان مبتلا به سرطان، نتایج نشان داد که درد در گروه مداخله کاهش داشت اماتفاوت معنی داری بین گروه ها نداشت (28).

در مجموع علی رغم پیشرفت های بی شمار، تسکین درد یکی از چالش های مهم بالینی تمامی مسِئولین امر مراقبت از کودکان در بخش های بیمارستانی و جامعه می باشد. ایجاد احساس راحتی و آرامش هنگام انجام رویه دردناکی چون تزریق دارو های شیمی درمانی داخل نخاعی داخل نخاعی داروی که برروی کودکان سرطانی انجام می شود، امری است که بتوان به آن دست یافت گام بزرگی در جهت ایجاد ارتباط نزدیک و رضایت بخش بین کودک و کادر درمانی خواهد بود.علاوه بر مسائل فوق، هزینه عوارض سوء روانی و جسمانی بر جای مانده ناشی از عدم تسکین درد کودکان، استرس و ناسازگاری و ترس بسیار بالا در اعضاء خانواده، انتقال این هزینه سنگین به جامعه، عدم تحقیقات منسجم و خلاء های پژوهشی در این زمینه، و لزوم تحقیقات کاربردی در این زمینه از اهمیت های پژوهش حاضر می باشد.با توجه به اینکه در حال حاضر هیچ گونه مداخله ای در بخش هماتولوژی بر شدت درد ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی بیماران مبتلا به سرطان در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) انجام نمی شود. و در حالیکه به صورت روتین در حال حاضر در محل انجام تزریق داخل نخاعی (اتاق IT) برای کودکان مبتلا به سرطان از هیچ گونه انحراف فکری از قبیل نقاشی، تماشای کارتون و... استفاده نمی کنند.پژوهشگر بر آن شد مطالعه ای با عنوان بررسی تاثیر انحراف فکر بر شدت درد و شاخص های فیزیولوژیک ناشی از تزریق دارو های شیمی درمانی داخل نخاعی در کودکان مبتلا به سرطان بستری در بخش هماتولوژی بیمارستان علی بن ابیطالب (ع) زاهدان در سال1396 انجام دهد. لذا پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این سوال است آیا انحراف فکر دیداری(تماشای کارتون با تب لت ) و شنیداری( موسیقی با هدفون ) و فقدان مداخله از لحاظ کاهش درد ، بر شدت درد شاخص های فیزیولوژیک ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی در کودکان مبتلا به سرطان در بیمارستان علی بن ابیطالب (ع) تاثیر دارد؟

مروری برمطالعات

به جهت بررسی متون مرتبط با موضوع پژوهش، جست و جو با واژه های فارسی شامل: سرطان کودکان، انحراف فکر، درد، شاخص های فیزیولوژیک، تزریق داخل نخاعی داروی با کلید واژه های انگلیسی:

Dis traction, Pain, Physiological parameters ، Intrathecal injection

در بانک های اطلاعات زیر انجام شد.

Science direct، Ovid، PubMed، ProQuest، Iran Doc، Sid، Magi Iran، Iran Medex

و مقالات مرتبط مورد بررسی قرارگرفت. سپس مقالاتی که بیشترین تناسب و ارتباط با موضوع مورد پژوهش داشتند انتخاب شده که در اینجا به معرفی آنها می پردازیم.

نیلوفر میکائیلی و همکاران در سال 1395 مطالعه ای آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل با عنوان مقایسه تکنیک های انحراف فکر(تماشای کارتون و ساخت حباب) در کاهش درد ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به سرطان بستری در بیمارستان بوعلی شهر اردبیل انجام داد.در این پژوهش نمونه 48 نفری به روش نمونه گیری در دسترس و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل(16نفر گروه ساخت حباب، 16نفرگروه تماشای کارتون، 16 نفر گروه کنترل) انجام شد. ابزار انحراف فکر یک اسباب بازی حباب ساز و سی دی فیلم کارتونی استفاده شد و برای جمع آوری داده ها در این پژوهش از ابزار سنجش درد اوشر استفاده گردید. داده های پژوهش با استفاده از تحلیل واریانس یک متغیری تحلیل شدند. نتایج آزمون توکی نشان داد که در درد میانگین نمرات گروه ساخت حباب از گروه تماشای کارتون ومیانگین نمرات هردو گروه مداخله از گروه کنترل به ظور معنا داری بیشتر بود(P<0.05) .این نتایج به این معنی است که تماشای کارتون و ساخت حباب به کاهش احساس درد توسط کودک در حین شیمی درمانی کمک می کند.و اینکه روش ساخت حباب بیشتر از روش تماشای کارتون به کاهش احساس درد در کودک در حین شیمی درمانی کمک نموده است (P<0.01).در نهایت استفاده از روش های انحراف فکر سبب کاهش درد بیماران سرطانی گردید(48).

درمطالعه ای دیگر رقیه کریمی و همکاران 1390 با عنوان بررسی تاثیر موسیقی درمانی بر پاسخ های فیزیولوژیک درد ناشی از خونگیری در نوزادان نارس که بر روی 20 نوزاد نارس در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان ولیعصر وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران به صورت کارازمایی بالینی Cross-over و به مدت 5 ماه در سال1389انجام گرفته است .دراین پژوهش نوزادان انتخاب شده به صورت تصادفی یک بار به عنوان گروه شاهد و یک بار به عنوان گروه آزمون تحت مطالعه قرار گرفتند که پاسخ های فیزیولوژیک درد ناشی از خونگیری از جمله ضربان قلب و درصد اشباع اکسیژن خون شریانی مورد سنجش قرار گرفت. انحراف فکربه صورت موسیقی از5 دقیقه قبل از خونگیری و تا 10 دقیقه پایان از خونگیری روی نوزاد انجام وبا مانیتور فیلم برداری انجام شد.ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه مشخصات باروی و فرم ثبت علائم فیزیولوژیک شامل ضربان قلب در دقیقه و درصد اشباع اکسیژن خون شریانی بود.در نهایت تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون آنالیز و واریانس و کای اسکوئر در نرم افزار SASوSpssصورت گرفت.یافته ها نشان داد که گروه آزمون وشاهد از نظر تعداد ضربان قلب در هنگام خروج سرسوزن و همپنین از نظر تعداد ضربان قلب در 5 دقیقه اول بعد از خونگیری به ترتیب با p=0.022و p<0.005تفاوت آماری معناداری داشت. نتایج نشان دهنده آن بود که موسیقی درمانی در کاهش پاسخ های فیزیولوژیک درد ناشی از خونگیری در نوزادان نارس موثر بود(49).

در تحقیقی نیمه تجربی اکرم السادات حسینی 1388 با عنوان بررسی تاثیر موسیقی بر کاهش تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به بدخیمی که بر روی 30 کودک 8 تا 12 ساله مبتلا به بدخیمی انجام داده است. در این مطالعه در مرحله اول شیمی درمانی اقدامات متداول کنترل تهوع و استفراغ انجام گرفت در مرحله دوم علاوه بر اقدامات متداول موسیقی در ساعات 6 ،9و 12 بعد از شیمی درمانی به مدت 45 دقیقه انجام گرفت و تهوع و استفراغ هر 8 ساعت و به مدت 24 ساعت بررسی شد .برای انداره گیری میزان تهوع از دو ابزار عددی و ابزار توصیفی مقیاس لیکرت و میزان استفراغ براساس دفعات استفراغ انجام گرفت. تجزیه و تحلیل اطلاعات با آمار تحلیلی و توصیفی با استفاده از آزمون های مک نمار، ویل کاکسون و signبا نرم افزار spssانجام گرفت. یافته ها نشان داد در مورد تهوع ، اندازه گیری با معیار عددی در ساعات 16 و24 و معیار توصیفی تنها در 24 ساعت بعد از شیمی درمانی بین دو مرحله تفاوت معناداری را نشان داد. اما میزان استفراغ بین دو مرحله شیمی درمانی تفاوت معنا داری نداشت.ونتیجه گیری شد که استفاده از موسیقی سبب کاهش تهوع در کودکان مبتلا به بدخیمی می شود. اما برمیزان استفراغ آنان تاثیری ندارد(50).

اما در برخی مطالعات که اثرات منحرف کننده های فکر را در گروه های سنی و رویه ای متعدد بررسی نموده اند.انحراف فکر شدت درد را کاهش داده است اما تفاوت آماری معنا داری بین گروه ها نبوده است.

Windichو همکاران (2007) در مطالعه ای نیمه تجربی با عنوان بررسی تاثیرانحراف فکربر درد، ترس و اضطراب ناشی از رگ گیری درکودکان و نوجوانان مبتلا به سرطان که بر روی 50 نفر از کودکان و نوجوانان 5-18 ساله مبتلا به سرطان انجام داد.ابزارانحراف فکر در این پژوهش به صورت خود انتخاب شونده توسط کودک بوده است (مانند حباب سازی، کتاب مهیج، موزیک، بازی ویدویی دستی). نمونه ها از طریق نمونه گیری تصادفی ساده به دوگروه کنترل (28 نفر) و مداخله(22نفر) تقسیم شدند. و پس از انحراف فکر درد،ترس و اضطراب نمونه ها در قبل و در طول و پس از انجام رگ گیری بااستفاده از ابزار سنجش رفتاری OSBDمورد سنجش قرار گرفت. و داده ها توسط نرم افزار spss2001مورد تحلیل و آنالیز قرار گرفت.نتایج نشان داد که درد و ترس خودگزارش دهنده بیماردر گروه مداخله (p=0.01)که تفاوت معنا داری باگروه کنترل نداشت.درد،ترس و اضطراب درگروه مداخله کاهش داشت اماتفاوت معنی داری بین گروه ها نداشت(28).

در مطالعه Press(2003) به صورت نیمه تجربی با عنوان بررسی تاثیر انحراف فکر بر شدت درد ناشی از رگ گیری درکودکان با صدمه زانومراجعه کننده به بخش اورژانس که برروی 94 کودک 6تا16سال انجام گرفت.روش نمونه گیری به صورت تصادفی ساده در کودکان دچارصدمه زانو با مراقبت معمول و شرایط یکسان انجام گرفت.استفاده از هدفون و گوش دادن به آهنگ به عنوان تکنیک های انحراف فکردر این مطالعه بود. سنجش درد توسط مقیاس آنالوگ بصری(VAS) وآستانه درد با استفاده ار ولت سنج، طول دوره و تعداد سلول های سفید خون(WBC)اندازه گیری شد.داده ها توسط نرم افزار spssمورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در افرادی که WBC<12000بودند آستانه درد کم شد ولی تفاوت معناداری بین گروه ها نبود. انحراف فکر، درد ناشی از رگ گیری را در کودکان کاهش داد، اما تفاوت معنی داری بین گروه های مداخله و کنترل برای سطوح درد گزارش نشده است(29).

با توجه به مرور و متون انجام شده و اینکه انحراف فکر حین انجام رویه های تهاجمی گوناگون استفاده شده ولی نتایج این مطالعات همیشه با هم همخوانی نداشته است.این پژوهش جهت بررسی انحراف فکربرروی کودکان مبتلا به سرطان در هنگام تزریق داروهای شیمی درمانی انجام خواهد شد.

1. فرضیات تحقیق:

1. نمره شدت درد ناشی ازتزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی در کودکان مبتلا به سرطان درگروه مداخله و کنترل متفاوت است.
2. میانگین تغییرات تعداد ضربان قلب ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی در کودکان مبتلا به سرطان در گروه های مداخله و کنترل متفاوت است.
3. میانگین نمره تغییرات درصد اشباع اکسیژن خون شریانی ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی کودکان مبتلا به سرطان در گروه های مداخله و کنترل متفاوت است.

تعیین تاثیر انحراف فکر بر شدت درد و شاخص های فیزیولوژیک ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی در کودکان مبتلا به سرطان بستری در بخش هماتولوژی بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) شهر زاهدان96

 6-اهداف اختصاصی:

1. تعیین و مقایسه شدت درد ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی در کودکان مبتلا به سرطان در گروه های مداخله و کنترل
2. تعیین و مقایسه میانگین تعداد ضربان قلب ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی در کودکان مبتلا به سرطان در گروه های مداخله و کنترل
3. تعیین و مقایسه میانگین درصد اشباع اکسیژن خون شریانی ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی درکودکان مبتلا به سرطان در گروه های مداخله و کنترل

-

تعریف نطری درد: درد یک تجربه حسی و عاطفی است که در اثریک صدمه بافتی واقعی یا بالقوه ایجاد می شود.درد رایج ترین علت مراجعه به مراکز بهداشتی است (51).

تعریف عملی درد: نمره ای که آزمودنی 10دقیقه بعد از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاع توسط ابزار سنجش درد اوشر گزارش خواهد کرد. که برای کودکانی که قادر به شمردن تا 100 نیستند یکی از 6 تصاویر سمت راست ابزار و برای کودکانی که قادر به شمردن تا 100هستند یک عدد برحسب شدت درد از 0تا 100در سمت چپ ابزار است . خواهد بود.

تعریف نظری انحراف فکر: روشی که توجه فرد را از درد دور کرده وباعث کاهش درد می شود ودر بعضی از موارد باعث عدم آگاهی فرد از درد می شود (51).

تعریف عملی انحراف فکر: منظور از انحراف فکر در این مطالعه استفاده همزمان از کارتون با تب لت هدفون (موسیقی) وتماشای به صورت انفرادی در هنگام انجام تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی است.

تعریف شاخص های فیزیولوژیکی: در این پژوهش منظور از شاخص های فیزیولوژیک تعداد ضربان قلب و درصد اشباع اکسیژن خون شریانی می باشد.

تعریف نظری نبض:در هر بار انقباض بطن چپ قلب ، خون به داخل آئورت رانده می شود. دیواره شریان ها برای جبران این افزایش فشار متسع شده، اتساع آئورت موجی را در سرتاسر دیواره شریان ها به وجود می آورد که در لمس به صورت تپش یا ضربه ملایم احساس می شود(52).

اشباع اکسیژن خون شریانی: نسبت هموگلوبین اکسیژنه به کل هموگلوبین خون است.که به آن اشباع اکسیژن هموگلوبین نیز گفته می شود (51).

تعریف عملی شاخص های فیزیولوژیک :  در این مطالعه بلافاصله قبل و بعد از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی پروپ پالس اکسیمتری مارکSAADAT به انگشت اشاره کودک وصل خواهد شد و میزان عددی ثبت شده بر روی مانیتور در برگه شاخص های فیزیولوژیک ثبت خواهد شد.میزان نبض در هر دقیقه در سن 6تا12 سالگی 110-75 و میانگین تقریبی 95 می باشد(52). میزان عددی sao2(spo2) :95تا99 درصد می باشد (51).

مطالعه پژوهش مداخله ای از نوع نیمه تجربی است.

دراین پژوهش کلیه کودکان مبتلا به سرطان6تا12سال بستری در بخش هماتولوژی بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) که با توجه به معیارهای ورود تزریق داروها ی شیمی درمانی داخل نخاعی را دارند.تشکیل خواهد داد.

معیارهای ورود به مطالعه:

1-دستور اجرای پروتکل شیمی درمانی به روش تزریق داخل نخاع برای کودک توسط پزشک فوق تخصص برای حداقل یکبار و حداکثر3بار(53)

2-هوشیاری به زمان و مکان و شخص(با طرح سوالات شفاهی پیرامون تشخیص کودک در رابطه با زمان روز و شب) مکان(حضور دربیمارستان) وشخص(شناسایی مادر) هوشیاری کودک بررسی خواهد شد.

3-توانایی برقراری ارتباط کلامی که امکان پرسش و پاسخ فراهم باشد.

4-نداشتن تشنج یا هرگونه وضعیت اورژانسی تهدید کننده زندگی (بیماری قلبی، تنفسی حاد و....)

5-عدم دریافت داروی مسکن قبل از شروع شیمی درمانی به روش تزریق داخل نخاعی

6-کودک قادر به شمردن تا عدد100باشد.

ملاک های خروج از مطالعه:

1-عدم همکاری کودک یا خانواده در هریک از مراحل پژوهش

2-بی قراری کودک و عدم تحمل شرایط پژوهش

3-فوت کودک در حین پژوهش

4-درصورت بی قراری کودک که انجام انحراف فکر غیرممکن باشد و ادامه یافتن درمان با بیهوشی یا بی حسی موضعی

5-درصورتی که تزریق داخل نخاعی با اولین تزریق موفقیت آمیز نباشد.

6. درصورتی که بیمار در مرحله پایان بیماری(End stage) باشد.

حجم نمونه براساس میانگین و انحراف معیار نمره شدت درد در مطالعات مشابه و با حدود اطمینان 95درصد و توان آزمون اماری 95درصد و با توجه به نتایج مطالعه یونسی و همکاران (2014) در هر گروه 22/38 نفر محاسبه گردید .برای اطمینان بیشتر حجم نمونه در هر گروه  35نفر و در مجموع 70 نفر برآورد گردید .به کمک فرمول زیر در هر گروه تعیین خواهد شد.          

به صورت در دسترس و مبتنی بر هدف و به صورت روش تصادفی ساده از بین کودکان مبتلا به سرطان 6تا 12 ساله واجد شرایط به مطالعه که در بخش های بستری هماتولوژی بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع)هستند.بدین صورت که ابتدا برای هر کدام از نمونه ها یک کد یا شماره را در نظر می گیریم و سپس با انجام قرعه کشی که دو عدد حروف انگلیسی A,B(گروه مداخله و کنترل )به صورتی که کودک نداند در نظر میگیریم و از کودک می خواهیم از بین حروف یکی را انتخاب نماید.و در دو گروه مداخله و کنترل گمارده خواهند شد.با توجه به نمونه گیری تصادفی نمونه های مورد پژوهش شانس مساوی برای انتخاب شدن در گروه مداخله و کنترل خواهند داشت.

ابزار جمع اوری اطلاعات در این مطالعه پرسشنامه اطلاعات فردی متشکل ازدو بخش و ابزار ذیل خواهد بود که پس از تعیین روایی و پایایی مورد استفاده قرار خواهد گرفت .

1. بخش اول شامل اطلاعات فردی و اطلاعات مربوط به بیماری سرطان مانند:سن، جنس، دفعات تزریق داروهای شیمی درمانی  داخل نخاع ،طول مدت بیماری خواهد بود.و فرم ثبت مقادیر تعداد ضربان قلب و میزان اشباع اکسیژن خون شریانی کودکان مورد پژوهش در دو مرحله قبل و بلافاصله بعد از تزریق داخل نخاع
2. دستگاه پالس اکسیمتری با مارک  SAADATبا پروپ مخصوص اطفال جهت اندازه گیری ضربان قلب و میزان اشباع اکسیژن خون شریانی
3. ابزار استاندارد سنجش درد اوشر(OUCHER) را تشکیل خواهد داد.این ابزارتوسط Beyer درسال1984برای ارزیابی شدت درد کودکان 3-12سال تدوین شده است و ازمعتبرترین وقدیمی ترین و پراستفاده ترین مقیاس های خود گزارش شدت درد است که از چهره واقعی کودکان در موقعیت های دردناک استفاده می نماید.این ابزار مورد استفاده دست اندرکاران سلامت کودکان درتمام دنیا می باشد و روایی محتوایی و ساختاری آن با آزمون های روایی وپایایی مستند شده است.(54) اما باز هم میزان پایایی این ابزار از روش پایایی بین ارزیابی کننده گان استفاده شده است. به این صورت که نتایج مشاهده پژوهشگر با نتایج مشاهده شخص دیگری که هر دو به صورت جداگانه با استفاده از ابزار، شدت درد را به طور همزمان مورد سنجش قرار دادند مقایسه شد. دراین ابزار از عکس صورت های معمولی و ناراحت کودکان استفاده شده که از چهره واقعی کودکان حین تجربه درد واقعی دربیمارستان گرفته شده است. این ابزار از 6 عکس کودک ،که نشان دهنده درجات مختلف درد بوده ، تشکیل شده است و یک جدول عمودی شامل اعداد100-0 در سمت چپ عکس ها نیزقرار گرفته است. میزان عددی برای کودکانی که قادر به شمردن هستند است و صفر بدون درد ، 1تا 29 درد خفیف، 30تا 69 درد متوسط ، 70 تا 99 درد زیاد و 100بیشترین درد ممکن می باشد (55).
4. ابزارهای انحراف فکر: برای انحراف فکر کودک از یک فیلم کارتونی به انتخاب کودک با تب لت و یک موسیقی با هدفون استفاده خواهد شد.
5. کورنومتر  Q&Qساخت کشور چین جهت اندازه گیری مدت زمان تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی که دارای دقت یک صدم ثانیه که برای تعیین روایی علمی دستگاه از تاییدیه و کنترل توسط شرکت وارد کننده و مهندس مسئول استفاده خواهد شد.

روش کاربه این صورت خواهد بود که بعد از فراهم کردن و اخذ معرفی نامه از معاونت تحقیقات وفن آوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و کسب مجوز های لازم به بیمارستان علی بن ابیطالب(ع) مراجعه ، و با مسئولین بیمارستان و بخش برای همکاری در اجرای مطالعه هماهنگی لازم به عمل خواهد آمد. از بین افرادی که دارای شرایط و معیارهای ورود به مطالعه خواهند بود، نمونه گیری به صورت تصادفی ساده و بر مبنای معیارهای ورودی از جامعه هدف یعنی کودکان مبتلا به سرطان بستری در بخش هماتولوژی انتخاب و در دو گروه مداخله و کنترل گمارده خواهند شد.

در گروه مداخله بعد ازکنترل درخواست تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاع توسط پزشک متخصص و قبل ازشروع کارضمن معرفی خود توضیحاتی در مورد اهداف پژوهش و نحوه کاربه والدین ویا قیم کودک توضیح داده خواهد شد و در تکمیل فرم ها درمرحله اول فرم رضایت از شرکت درپژوهش را پژوهشگرتکمیل خواهد کرد. و در گروه مداخله از کودک درخواست خواهد شد از سه کارتون پیشنهادی شکرستان ، باب اسفنجی و بره ناقلا (که کارتون هایی شاد ،امید بخش ،متناسب با علاقه کودکان بعد از نظر سنجی انجام شده و نیز با قسمت هایی 15 تا 20 دقیقه می باشند). پخش شده از صدا و سیمای کشور بر اساس علاقه خود انتخاب نماید.و بعد از ورود بیمار به اتاق IT درابتدا کودک زمانی که بر روی تخت نشست .جهت کاهش اضطراب و جلب همکاری کودکان، ابتدا پروپ پالس اکسیمتر را به انگشت محقق متصل خواهد نمود و پس از توضیحات کامل و جلب اطمینان کودک ، پروپ پالس اکسیمتر به انگشت کودک وصل خواهد شد و مرحله دوم تکمیل فرم ها ، فرم شاخص فیزیولوژیک قبل از تزریق، تعداد ضربان قلب و میزان اشباع اکسیژن خون شریانی با استفاده از دستگاه پالس اکسیمتری مارک SAADAT توسط محقق ارزیابی و عدد HR و SPO2 برروی فرم ثبت شاخص های فیزیولوژیک قبل از تزریق ثبت خواهد شد .و سپس قبل از شروع گام های آماده سازی تزریق که به صورت : آماده کردن ست تزریق، پوشیدن دستکش استریل توسط پزشک، پوزیشن دادن به بیمار(نشسته و سر به جلو) ، ضدعفونی کردن محل تزریق ،و انجام تزریق که برای تمامی این بیماران یکسان است. و مدت زمان 10 دقیقه به طول می انجامد .انحراف فکر با استفاده ازتب لت و هدفون (پخش همزمان فیلم کارتونی انتخاب شده توسط کودک با تب لت وموسیقی با هدفون مارک SONY) برای کودک شروع و تا پایان تزریق که بانداژو چسباندن محل است ادامه پیدا خواهد کرد. مدت زمان تزریق از لحظه ورود سرسوزن تا مرحله چسپاندن محل محاسبه خواهد شد. که بااستفاده از کرنومترتوسط پژوهشگر کنترل و یادداشت خواهد گردید. بلافاصله بعد از چسباندن محل، مرحله سوم تکمیل فرم ها، فرم شاخص های فیزیولوژیک بعد از تزریق ،مجددا تعداد ضربان قلب و میزان اشباع اکسیژن خون شریانی توسط پژوهشگر ارزیابی و ثبت خواهد شد.در این پژوهش از شاخص های فیزیولوژیک فقط ضربان قلب و میزان اشباع اکسیژن خون شریانی اندازه گیری خواهد گردید.

10دقیقه پس از گذشت شیمی درمانی روی کودک و قبل از اینکه هیچ مداخله ای صورت گرفته باشد .مرحله چهارم تکمیل فرم ها، فرم ابزارخود گزارش دهنده اوشر تکمیل خواهد شد. از کودک خواسته خواهد شد تا عکس یا عددی را که نشان دهنده شدت درد در زمان تزریق داخل نخاع وی بوده است را نشان دهد و نمره عددی یا عکس ذکر شده در پرسشنامه توسط پژوهشگر ثبت خواهد شد.

با توجه به اینکه فرم سنجش ابزار اوشر توسط اظهارات کودک و به صورت خودگزارش دهنده می باشد و بلافاصله بعد از تزریق تکمیل نخواهد شد .بلکه به مدت 10دقیقه بعد این ابزار توسط کودک بیان و توسط پژوهشگرتکمیل خواهد گردید و شاخص های فیزیولوژیک نیز در فرم ثبت اطلاعات نوشته خواهد شد.استفاده ازدوربین فیلمبرداری در زمان پژوهش و ثبت رفتارهای کودک نیازی نخواهد بود.

در گروه کنترل نیز همه مراحل بالا به استثنای ایجاد انحراف فکر انجام خواهد گرفت.

اندازه گیری درد و شاخص های فیزیولوژیک و مداخله برای هرکودک به صورت انفرادی انجام خواهد گرفت.

متغیرهای مخدوش کننده:

- نوع سرطان کنترل متغیر: لوسمی بیشترین میزان ترزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاع را دارند.

-رژیم غذایی: کنترل متغیر: رژیم غذایی کودکان مبتلا به سرطان برای همه یکسان و توسط بخش بعد از ابتلا اموزش داده می شود.

-یکسان بودن فرد انجام دهنده پژوهش:در این پژوهش، کلیه مراحل توسط محقق یا کمک پژوهشگری که آموزش کامل دیده است انجام خواهد گرفت.

Stage- بیماری: کنترل متغیر: بیمارانی که در مراحل پایانی بیماری(End stage) باشد به دلیل درد زیاد از پژوهش خارج خواهد شد.

داده ها پس از جمع آوری و کدگذاری توسط نرم افزار spss-20مورد تجزیه وتحلیل قرار خواهد گرفت. ابتدا فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر به کمک آمار توصیفی تعیین خواهد شد و در ادامه برای مقایسه میانگین های قبل و بعد در هرگروه ار آزمون های تی زوجی، مقایسه میانگین دو گروه مداخله و کنترل از آزمون تی مستقل ، مقایسه فراوانی متغیرهای کیفی در گروه از آزمون های کای دو و برای تعیین شدت درد با کنترل همزمان بعضی از متغیر های مخدوش کننده از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده خواهد شد .سطح معنا داری در این مطالعه 0.05مد نظر خواهد یود.                                              

توزیع کودکان مورد پژوهش بر حسب نمره  شدت درد بعد از مداخله در دو گروه مراخله و کنترل

راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروه های آسیب پذیر در جمهوری اسلامی ایران1392

فصل دوم: نوزادان و کودکان

4- کودکان از نظر دارا بودن ظرفیت برای دادن رضایت به سه گروه سنی تقسیم می‌شوند:

زیر 7 سال، 7 تا 15 سال، و بالای 15سال.

4-2- در کودکان 7 تا 15 سال تمام، باید رضایت آگاهانه‌ی کتبی از سرپرست قانونی گرفته شود. هم‌چنین، باید متناسب با سطح درک و شناخت کودک، موافقت  آگاهانه‌ی وی نیز اخذ شود. کودک حق دارد که اطلاعات لازم را در حد توانایی فهم خود دریافت کند، نظر خود را بیان کند و تصمیم بگیرد. روش‌های مورد استفاده برای ارائه‌ی اطلاعات و اخذ رضایت، باید متناسب با سن و قدرت فهم کودک باشد

17- نباید هیچ‌گونه هزینه‌ی مالی برای شرکت در پژوهش به کودکان یا سرپرست قانونی آنان پرداخت شود ولی هزینه‌هایی که در نتیجه‌ی شرکت در پژوهش متحمل شده‌اند باید پرداخت شود. دادن هدیه‌های کوچک و فاقد ارزش مالی بالا (مانند بسته کوچک مدادرنگی یا کاغذ رنگی یا میان وعده‌های ساده) به کودکان شرکت کننده در پژوهش از نظر اخلاقی ایرادی ندارد و تشویق می‌شود.

20- باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های سرپرستان کودک در طی پژوهش پاسخ مناسب داده شود.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های دارای آزمودنی انسانی 92

کد 1 رعایت می گردد

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

 16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

کد 29-30-31 رعایت می گردد

د

  Distraction, Pain, Physiologicalparameters , Intra thecal injection

  انحراف فکر- درد-شاخص های فیزیو لوژیک –تزریق داخل نخاعی        

1. Kliegman R, & Behrman R, Nelson textbook of Pediatrics. Translated by Mohsen Arjmand and Ali raza Salekmoghadam. Tehran: Arjmand publications, 2010. [IN Persian]

2. Santo EA, Gaiva MA, Espinosa MM, Barbosa DA, Belasco AG, Talking care of children with cancer: evaluation of the caregivers' burden and quality of life. Revista Latino- Americana de Enfermagem 2011; 19(3):515-22.

3.Bao PP, Zheng Y, Wang CF, GU K, Jin F, Lu W. Time8-trends and characteristics of childhood cancer among children age13-0in Shanghai. Pediatric Blood Cancer 2009; 53: 13-163

4. Kaatsch P. Epidemiology of child hood cancer .Cancer Treatment Reviews 2010; 36(4):277-85.

5. Peris-Bonet R, Salmerón D, Martínez-Beneito MA ,Galceran J, Marcos-Gragera R, Felipe S, et al. Childhood cancer incidence and survival in Spain. Ann Oncol 2010; 21: 103-110.

6. Abolghasemi H. Statement from the Children's Cancer Association and the Ministry of Health and Medical Education of Iran. Tehran; 2010. [In Persian]

7. Mousavi SM, Pourfeizi A, Destgiri S, Childhood cancer in Iran. Journal of Pediatric Hematology/Oncology 2010; 32(5): 376-82.

8. Tubergan DG, Bleyer A, Ritchey AK. The Leukemia's. In: Klieg man RM, Stanton BF, and St. Geme JW. Nelson Textbook of Pediatrics. 19thed.Philadelphia: Elsevier Sunders; 2011: 1732-9.

9. Mazlom R, Togheian, Banihashem A, Behnamvashani H. effect of massage therapy on nausea and vomiting in children with cancer undergoing chemotherapy. Mashhad: nursing science Mashhad University; 2010

10. Hashemizadeh H, Jafarzadeh A, Broumand H, Risk factors and the most common initial symptoms of acute Lymphoblastic leukemia in children. Iran Journal of nursing 2011; 24(72): 67-77

11. Bijari H, Ghanbari Hashem Abadi BA, Hamidreza A, & Homayi Shandiz Evaluation of a group therapy based on a Hope therapy approach on increasing the life expectancy of women with breast cancer. Journal of Educational Studies and Psychology 2009; 10 (1): 184-171. [In Persian]

12. White CA. Cognitive be heavier Therapy for Chronic Medical Problems: A Guide to Assessment and Treatment in Practice. Translated by Reza Molavi and KatayoonFattahi. Tehran: Arjmand publications; 2010

13. Gholamy R, Dehghan M, Vanaki Z, GHaedi F, Soheili M, and Mosarezaee A. Efficacy of complementary therapies in reduction of chemotherapy induced nausea and vomiting in breast cancer patients: systematic review. Complementary Medicine Journal of Faculty of Nursing & Midwifery 2014; 4(2):831-44. [Persian]

14. Bayder M, Dikilitas M, Sevinc A, Aydogdul. Prevention of oral microsites due to 5-fluorouracil treatment with oral cryotherapy J Nat'l Med Assoc 2005; 97(8): 1161-1164

15. Orto Sh. Nursing oncology principle. 4thed. USA: Mosby; 2005.p.384-390

16. Buka I, Koranteng S, Osornio Vargas AR. Trends in Childhood cancer incidence: review of environmental linkages .Pediatr Clin North Am 2007; 54: 177-203

17. Momtazmanesh N, Vaziri S, Taghadosi M, characteristics of children with leukemia during the kashan region. J Pheiz 2009; 1(14): 103-9.

18. Partovi S, Banihashem A, Farshidi F, Prevalence of gastrointestinal side effects of chemotherapy in children with leukemia. Iran J Pedi at 2013; 2(14):89-124.

19.Varllerand A, Collins S,Bohler D, Templin Knowledge of and barriers to pain management in caregivers of cancer patients receiving homecare Cancer Nurse 2007; 30(1):31-7.

20.Mousavi SM, Gouya MM, Ramazani R, Davanlou M,Hajsadeghi N, Seddighi Z. Cancer incidence and mortality in Iran.Ann Oncol 2009; 20: 556-563.

21. Tavasoli H, Alhani S, Haji zadeh F. The relationship between anxiety and pain from injections in young children with thalassemia. Paper presented at the International Conference on Children. Tehran University of Medical Sciences; 2007. [In Persian].

22. Mousavi SM, Pourfeizi A, Dastgiri S. Childhood cancer in Iran. J Ped Hematol/Oncol 2010; 32: 376-382 310.1097[.Persian].

23. Baker PD, Ellet ML. Measuring nausea and vomiting in adolescents: a feasibility study .Gastroenterology Nurse. 2007 Jan-Feb; 30(1): 18-28.

24. Hocken BM, Wilson DW. Essential of pediatric nursing. 8th ed. Stlouis: Mosby; 2007

25. Wong DL, Hockenberry MJ, Wilson D, Winkelstein ML, Kline NE. Wong's nursing care of in fan sand children. 7th ed. St. Louis: Mosby; 2011. P. 10 -55

26. Pur alizade M. [Effect of oral glucose solution on some physiological and behavioral indices of pain due to blood sampling in hospitalized neonates in Rasht hospital]. MSc. Dissertation, Nursing Faculty of Guilan University of Medical Sciences, 2009. (Persian)

27. Valizade F. [Comparison two different methods of Distraction, using music and breathing techniques Hey- Ho on pain due to catheter insertion in12-6 years old children]. MSc. Dissertation, Nursing Faculty of Shaheed Beheshti of University of Medical Sciences, 2009. (Persian)

28. Windich-Biermeier A,Sjoberg I,Daie JC,Eshelman D,Guzzetta CE.Effects of distraction on pain,fear,and distress during venous port access and venipuncture in children and adolescents with cancer Pediatric Oncol Nurse.2007 Jan- feb;24(1):8-19

29. Press J, Gidron y, Maimon M, Gonen A, Goldman V, and Buskila D.Effects of active distraction on pain of children undergoing venipuncture: Who benefits from it? The pain Clinic.2003; 15(3):261-9

30. Rice BA, Nelson C. Safety in the pediatric ICU: the key to quality outcomes. Crit Care Nurse Clin North Am. 2009Dec; 17(4): 431-40.

31. Huckleberry MJ, Wilson D, Winkelstein ML. Wong's Essential of pediatric nursing. 7th ed. St. Louis: Mosby; 2011

32. Hasan pour M, Tootoonchi M, Aein F, Yadegarfar GH. The effects of two non-pharmacologic pain management methods for intramuscular injection pain in children. Acute Pain. 2011Mar; 8(1): 7-12.

33. Tirgani E, & Naseri A. Guidelines for the family physician. Tehran: Imamate publishers; 2008. [In Persian]

34. Elahi F. Chronic pain, nature, treatment, & side effects. Tehran: Teymour zadeh Publications; 2010. [In Persian]

35. Shaban M, Rasool zade N, Mehran A, & Moradalizade F. Effect of two non-pharmacy logical methods (progressive muscle relaxation and music therapy) on pain intensity in cancer patients. Journal of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences (Hayat) 2008; 12(3):63-72. [In Persian]

36. Bandstra NF, Skinner L, LeBlanc C, Chambers CT, Hollen EC, Brennan D, & Beaver, C. The role of child life in pediatric pain management: A survey of child life specialists. The Journal of pain 2008; 9(4): 320-329.

37. Tak JH, Bon Van WHJ. Pain and distress reduction intervention for venipuncture in children. Child: care, health and development2006; 32(3): 257-268.

38. Aein F. [Effect of distraction and relaxation on pain-intensity during the postoperative 24 hours in children]. Shahrekord University of Medical Sciences Journal. 2013;

39. Atashzadah F, Emad B, Zahry Anbohi S ,Ezzati GH ,Moshtaghe Eshghe Z,Borzabady Farahany Z, et al [Translation of principles of patient care: a comprehensive outlook on nursing ].Dugas B(Author)Tehran :Gulbarga Publications ;2008 .(Persian)

40. O’Callaghan C, Hiscock R. Interpretative subgroup analysis extends modified grounded theory research findings in oncologic music therapy. Journal of Music Therapy. 2010; 44(3): 256-81.

41. McCaffrey R, Locsin RC. Music listening as a nursing intervention: a symphony of practice. Holist Nurse Pract. 2009 Apr; 16(3): 70-7.

42. Lindsey L, Cohen E etal. Randomized clinical trial of distraction for infant immunization pain. Pain 2009; 125: 165-171

43. Jacobson AF. Cognitive-Behavioral Viv Interventions for IV insertion Pain. Aorenv Journal 2009; 84(6): 1031-1048.

44. Hill grove J. Distraction as a pain management: strategy for infants: a randomized control trial in vest gating the role of the agent of distraction. [Dissertation]. Canada: Toronto. School of Nursing. York University; 2008.

45. Sinha M, Christopher NC, Fenn R, & Reeves L. Evaluation of no pharmacologic Method s of pain and anxiety management for laceration in the Pediatric Emergency Department. Pediatrics 2009; 117: 1162- 1168.

46. Navidian A,Ebrahimi Tabas E, Molaei N,Soleimani SH. Effect (Audio-Visua) distraction on anxiety and satisfaction of patients undergoing bronchoscopy Imam Ali Hospital Zahedan. Journal of psychiatric Nursing.2016 ;( 14); 1:1-10

47. Younesi Z ,Izad panah A, Faraj zadeh Z , Khazaei T. Effect of distraction on pain caused by vaccination in infants .Modern Care .Journal of Nursing and Midwifery University of Medical Sciences 2014;(1);11:1-9

48. Micaiili N, Fathi A, Kanaani S , Samadi fard H .Compare distraction techniques(Watching cartoon and Making bubbles) to reduce pain caused by chemotherapy in children with cancer . Journal of cancer care 2016 ;( 1); 1:15-23

49. .karimi R , Shabani F ,Dehghan N ,Zarei KH .The impact of music therapy on physiological responses of donor pain in preterm infants ;2011(18);2:76-86

50. Hossaini A .The effect of music on nausea and vomiting caused by chemotherapy in children with cancer. Journal of Nursing and midwifery, Tehran University of medical sciences (Hayat). 2010 ;( 15); 2:5-14

51. Brunner & Sudars .Pain, Electrolyte, Shock, Cancer and End of life care -12th Edition, Abed Saeedy j, 2015

52. Fundamentals of Nursing Taylor. Nursing Concepts Part 2.Nursing faculty member's shahid Beheshti .2010 ;( 10):368-373

53. Babashahi kouhanestani F, Ahmadi F, Memarian R. Tasyrbrnamh Astvkhvdvs aromatherapy on pain intensity in patients receiving chemotherapy for acute myelogenous leukemia. Journal of oroomieh university nursing and midwifery: 2013 ;( 11); 3:180-186

54. Beyer JE, Turner s B,Jones L,Yong L, Onikul R,Bohaty B, The Alternate Forms Reliability of the Oucher Pain Scale .Pain Manage Nurse 2005;6(1):10-17

55. Beyer JE. A Viable at: Http: //www.oucher.org

بررسی تاثیر انحراف فکر بر شدت درد و شاخص های فیزیولوژیک  ناشی از تزریق دارو های شیمی درمانی داخل نخاعی در کودکان مبتلا به سرطان  بستری در بخش هماتولوژی بیمارستان علی بن ابیطالب (ع) زاهدان در سال 1396

ندارد

جهت کاهش درد ناشی از تزریق داروهای شیمی درمانی  داخل نخاعی از انحراف فکر استفاده خواهد گردید.

ندارد

عارضه ای ندارد

هیچ هزینه ای برای شما ندارد

ندارد

اطلاعات به صورت کاملا محرمانه خواهد بود

به کلیه سوالات آزمودنی ها پاسخ داده می شود.

بیمار بعد از توضیح کامل در مورد پژوهش و اهداف آن حق شرکت در پژوهش و یا انصراف از آن را دارد

رضایت آگاهانه خواهد بود

پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک:                              

جنس: 1- دختر             2- پسر:

سن: 8-6 سال           10-8 سال                    12-10سال

طول مدت ابتلا به سرطان :

نوع بیماری:

تعداد دفعات تزریق داخل نخاعی:1نوبت                 2نوبت               3نوبت         

مدت زمان تزریق داخل نخاعی:

نام داروی تزریقی:

فرم اطلاعات شاخص های فیزیولوژیک (ضربان قلب و درصد اشباع اکسیژن خون شریانی):

قبل از انجام تزریق داخل نخاع داروی شیمی درمانی :

تعداد ضربان قلب (HR):                     درصد اشباع اکسیژن خون شریانی(SPO2):

بعد از انجام تزریق داخل نخاع داروی شیمی درمانی(بدون مداخله ):

 تعداد ضربان قلب (HR):                     درصد اشباع اکسیژن خون شریانی(SPO2):

بعد از انجام تزریق داخل نخاع داروی شیمی درمانی(با انحراف فکر):

تعداد ضربان قلب (HR):                     درصد اشباع اکسیژن خون شریانی(SPO2):

ابزار سنجش درد اوشر(OUCHER)

ابزار حاضر در راستای پی بردن به میزان شدت درد کودکان مبتلا به سرطان، 10دقیقه بعد از تزریق داروهای شیمی درمانی داخل نخاعی می باشد . خواهشمندیم میزان شدت درد خود را در زمان تزریق با توجه به ابزار نشان دهید. از همکاری شما کمال تشکر را داریم.

 ستون عددی 0تا100سمت چپ تصاویربرای کودکانی که قادر به شمردن تا 100 هستند.  صفر بدون درد ، 1تا 29 درد خفیف، 30تا 69 درد متوسط ، 70 تا 99 درد زیاد و 100بیشترین درد ممکن می باشد.

نمره سنجش درد کودک بدون انجام مداخله:                نمره سنجش درد کودک با انحراف فکر: