بررسی تاثیر برنامه آموزشی بر درک عدم قطعیت بیماری و اضطراب مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری دربخش اطفال بیمارستان امام علی(ع) شهر زاهدان در سال 1396

تشنج^[1]، حاصل عملکرد نامناسب سیستم الکترونیکی مغز است که در اثر تخلیه نورون های قشر مخ ایجاد می شود(1).  تشنج ناشی از تب ^[2]با افزایش سریع درجه حرارت مرکزی بدن به 39 درجه یا بیشتر، بروز می کند (2) . اگر تب حاصل عفونت سیستم اعصاب مرکزی^[3] در کودک بالای یک ماه و بدون سایر معیارهای تشنج حاد ( فاقد سابقه تشنج بدون تب )  نباشد. طبق تعریف، حملات تشنجی حین تب، تشنج ناشی از تب نامیده می شود. اغلب حملات ناشی از تب بعد از سن 6 ماهگی و قبل از 6 سالگی اتفاق می افتد و میانگین سنی شروع آن 18 ماهگی است و وقوع این حمله پس از 6 سالگی شایع نیست. علت بروز این حملات همچنان ناشناخته است (1).

عواملی از قبیل تاریخچه خانوادگی مثبت، حوادث پری ناتال^[4]، تأخیر تکاملی، جنس مذکر، مدت زمان تغذیه با شیر مادر، درجه حرارت بالا، وزن پایین هنگام تولد، افزایش بیلی روبین خون و یا نوزادانی که مادرانشان الکل و سیگار مصرف می­کنند، در بروز تشنج ناشی از تب مطرح شده است. این نوع تشنج به دو نوع ساده^[5] و پیچیده^[6] تقسیم می شود. تشنج ناشی از تب ساده حملات تشنجی ژنرالیزه هستند که کمتر از 15 دقیقه طول می کشد و فقط یک بار در مدت 24 ساعت در کودکی که از نظر رشدی و جسمی طبیعی است، روی می دهند. اگر تظاهرات کانونی وجود داشته باشد، تشنج بیش از 15 دقیقه طول بکشد، کودک مستعد مشکلات عصبی باشد یا تشنج ها چندین بار طی یک حمله تب دار رخ دهند، تشنج پیچیده خواهد بود. شیوع تشنج ناشی از تب در جهان 2 تا 5 درصد می باشد (3). ولـی در برخی از کشورها از جمله ژاپن شیوعی حدود 6 تا 9 درصد دیده شده است (4). در مطالعه انجام شده در مالزی شیوع نوع موضعی تشـنج در کودکـان 1/1درصـد بـوده (5) و در عربسـتان حـدود 2 درصد گزارش شده است (6). در مطالعه ای تشنج ناشی از تب شایع ترین علت بستری در بخش اعصاب مرکز آموزشی درمانی تبریز در سال 1383 و در حدود 40 درصد بستری های کودکان این بخش را تشکیل می داد)7) .

آثار روانی اجتماعی، ناتوانی های شناختی، اشغال تخت بیمارستان، طول مدت بستری و افزایش هزینه های درمان از جمله عوارض تشنج ناشی از تب در کودکان می باشد. علاوه بر آن 50 درصد کودکان زیر یک سال مبتلا به تشنج ناشی از تب ، عود بیماری را تجربه می کنند و در 15 درصد موارد بیش از یک بار عود حمله تشنجی وجود دارد. در یک پیگیری 12 ساله در رابطه با عوارض عصبی مربوط به  تشنج ناشی از مشخص شد که 20 درصد کودکان تأخیر تکامل عصبی و آنومالی،  10درصد نقایص نورولوژیک و 5 درصد دچار فقر ناتوانی یادگیری شدند. این در حالی است که با پیشگیری ساده از طریق کنترل تب و دادن پا شویه و استفاده از داروی ضد تب مناسب می توان از بروز بیماری و عوارض تشنج ناشی از تب در کودکان پیشگیری کرد(10-8).

پیش آگهی کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب عالی است و تکامل هوشی طبیعی است (2). اما دیدن چنین تشنجی برای اکثر والدین رعب آور است. وقتی کودک با هر بیماری در بیمارستان بستری شود،کودک و اعضای خانواده دچار اضطراب می شوند(11). اضطراب احساس دلواپسی یا بی ثباتی منتشر، ناخوشایند و مبهم است که تجربه یک بیماری حاد یا مزمن میتواند محرکی برای ایجاد آن باشد( 12).

مطالعه انجام شده توسط کوموداری^[7] نشان داد که خانواده کودکان بستری شده در بیمارستان به علت بیماری های حاد خفیف، سطح بالایی از استرس و اضطراب را تجربه می کنند (13). هنگامی که والدین کودک خود را در حال تشنج می بینند، به طور قابل ملاحظه ای، شوکه می شوند و خیلی از آن ها تصور می کنند که به دلیل حالت های وابسته به بیماری و کاهش سطح هوشیاری کودکشان در حال مرگ است.این رویداد ممکن است باعث کاهش کیفیت زندگی خانواده های این کودکان شود و والدین از اضطراب و تزلزل برای مدت طولانی تا زمان تشنج بعدی کودک رنج ببرند. به طور کلی  این با پیش آگهی خوب تشنج ناشی از  تب در مغایرت است(11،14).

برخی از مادران با بروز تب در کودک دچار دستپاچگی و هراس شده و کنترل خود را از دست می­دهند و به همین دلیل قادر به انجام هیچگونه اقدامی برای کنترل تب و عوارض آن نیستند و بسیاری از آنان نیز عملکردهای مناسبی را در جهت پیشگیری از تشنج ناشی از تب ندارند(15).  مادر به علت نقش گسترده خود در خانواده نقش مهمی در مراقبت از کودکان برعهده داشته و این نکته که کودکان مادران آگاه، شانس بیشتری برای زندگی سالم دارند یک واقعیت می­باشد. زیرا مادر اولین کسی است که مراقبت از کودک را انجام می­­دهد(16). از آن جا که به طور سنتی مادر مراقب اصلی کودک است،مادر به خاطر تزلزل در نقش مادری و آینده ی کودک به طرز خاصی دلواپس و نگران می باشد. اگر مادران بتوانند اضطراب های مراقبت و درمان کودکشان را مدیریت کنند، می توانند یک حمایت مثبت و موثر برای کودک در طی بستری فراهم کنند(11).

علل نگرانی والدین علاوه بر جلوه ترسناک بیماری ممکن است ترس از مرگ، عدم آگاهی از عوارض، عود بیماری و پیش آگهی آن باشد. از طرف دیگر، نداشتن دانش کافی و درصد بالای عود این بیماری منجر به رفتارهای غیر عادی در مادران می گردد، سبب استفاده آنان ازشیوه های نامناسب برای کنترل تشنج ناشی از تب کودکان می گردد(8).  به عنوان مثال در نقاط مختلف نیجریه برای درمان تشنج ناشی از تب کودک از ادرارانسان یا گاو، نفت سفید، روغن نخل و حجامت استفاده می کنند(17).

نتایج مطالعه ای در کره نشان داد که چهار عامل وابسته به اضطراب در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب وجود دارد که شامل عدم قطعیت ^[8]، دفعات تشنج ناشی از تب ،در آمد خانواده و کمبود آگاهی در مورد تشنج ناشی از تب می باشد. از این بین، عدم قطعیت قوی ترین عامل وابسته به اضطراب است (11).

سطح اضطراب خانواده کودک بستری به طور مستقیمی  به کمبود اطلاعات و سختی پیش بینی پیش آگهی (عدم قطعیت) در مورد وضعیت بیماری کودک وابسته است(18). عدم قطعیت یک منبع بزرگ پریشانی روانی برای والدین کودکان بیمار است و به عنوان ناتوانی در تعیین معنای بیماری مرتبط با رویدادها معین می شود (11). عدم قطعیت به عنوان 'ناتوانی در تعیین معنای حوادث مربوط به بیماری در مواقعی که بیمار و یا خانواده ی وی قادر به تعیین ارزش های رویدادها نمی باشند و یا نمی توانند به طور مشخص به علت فقدان علایم کافی، پیامدهای بیماری را پیش بینی کنند' تعریف شده است(19و20). عدم قطعیت وقتی به وجود می آید که افراد قادر به تشکیل چهار چوب شناختی برای درک موقعیت خود و تفسیر رویدادهای  مربوط به بیماری نیستند، لذا در غالب موارد به عنوان یک عامل تنش زای مهم پذیرفته می شود که بیشتر افراد به دنبال کاهش آن و یادگرفتن روش هایی برای مقابله با آن هستند (21).

میشل^[9] (1988) بیان می کند که افراد با بیماری های حاد و مزمن اغلب عدم قطعیت را به دلیل نداشتن تجربه و ابهام در رابطه با بیماری و علایم آن  تجربه می کنند.در مطالعات تعدیل عدم قطعیت بیماری، نتایج بالاترین سطح عدم قطعیت مربوط به سطح بالای پریشانی عاطفی ، اضطراب و افسردگی بوده است. بنابراین عدم قطعیت از کمبود اطلاعات ، ابهام و غیر قابل پیش بینی بودن بیماری، می تواند در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب باعث اضطراب شود(11،22،23).  پارک^[10] (2003)  دریافت که عدم قطعیت در والدین کودکان مربوط به کمبود اطلاعات در مورد برنامه مراقبتی، علم تشخیص و شدت بیماری می باشد(24).

پارمر^[11]و همکاران در سـال 2001 در مطالعـه ای بـا عنـوان بررسـی دانش، نگرش و عملکرد والدین در زمینه تشنج ناشی از تـب بیـان کردند که 59درصد والـد ین بـا ایـن بیمـاری آشـنایی نداشـتند و 90 درصد قبل از انتقال کودک به بیمارستان هیچ اقدامی برای وی انجام نمی­دادند و تنها 20درصد از والدین میزان طبیعی دمای بدن را می دانستند. پارمر^[12] و  همکاران گزارش داده اند که کمبود اطلاعات در مورد تشنج ناشی از تب، از ترس از مرگ ، ترس از صرع، بی خوابی ، کمبود اشتها و کاهش کیفیت زندگی خانواده ها ناشی می شود و در نهایت به لزوم آموزش والدین تاکید کرده بود (25).

اکثریت مطالعات قبلی در مورد تشنج ناشی از تب به طور اصلی روی درمان و پیش بینی پیش آگهی برای متخصصان مراقبین سلامت انجام شده است و در بعضی ازکشورها، مطالعاتی روی آگاهی،نگرش یا درک در مورد تشنج ناشی از تب انجام شده است(27-26) و برخی مطالعات در مورد تاثیر یک برنامه آموزشی روی والدین کار شده است(8،28،29). این در حالی است که نتیجه مطالعه کایرسیلی^[13] و همکاران در ترکیه نشان داد که حتی والدین با آگاهی درحد متوسط نیز، عملکرد ضعیفی درحین تشنج کودکشان داشتند(30). در مطالعه طالبیان و همکاران 2/76 درصد مادران بدون دریافت آموزش قبلی، در مورد مراقبت از کودک مبتلا به تشنج ناشی از تب دارای دانش ضعیف بوده، در حالی که مادران آموزش دیده دارای دانش ضعیف نبودند(31).

مادران با کمبود اطلاعات در مورد تب و تشنج نمی­توانند مراقبت مناسب را در زمانی که کودکشان دچار تشنج ناشی از تب می­شود، فراهم کنند. بنابراین مداخلات پرستاری باید برای افزایش آگاهی مادران از تشنج ناشی از تب قبل از اینکه اتفاق بیافتد، توسعه یابد(32). در پژوهش سجادی و شمسی، میزان آگاهی والدین در خصوص تشنج ناشی از تب در کودکانشان در سطح پایین بوده که این آگاهی اندک را نیز می­توان به اطلاع رسانی از طریق رادیو، تلویزیون، روزنامه، مجلات و کتاب نسبت داد که لزوم آموزش در این زمینه را به صورت آموزش مستقیم و چهره به چهره در مراکز بهداشتی درمانی برای مادران گروه هدف و دارای کودکان مستعد تب و تشنج توجیه می­کند(26). آموزش بهداشت به عنوان یکی از زیر شاخه های شاخص برنامه های ارتقای سلامت مطرح بوده است (33) و می تواند در مددجویان و خانواده های انها رفتارهای بهداشتی را در راستای ارتقای سلامت بهبود بخشیده و سبک زندگی خاصی که آنان را در معرض خطر  قرار داده یا خواهد داد را تغییر دهد(34). دادن آگاهی و نگرش کافی در خصوص ارتباط تب با تشنج و پیشگیری اسان آن به والدین قدم مهمی در جهت کاهش نگرانی و اضطراب در آن ها می باشد.شرینگهام [14] در مطالعه ای 154 نفر از والدین کودکان مبتلا به تب با تشنج بیان کرد که 54.3 درصد افراد آموزش دیده از آگاهی مناسبی ابرخوردار بوده اند و رابطه مستقیمی بین آگاهی و عملکرد والدین وجود دارد(35). همچنین تحقیقات نشان می دهد که حمایت از خانواده و ارائه آموزش و اطلاعات به والدین باعث می شود که آنان احساس کنترل و قدرت بیشتری بر روی موقعیت های مختلف و دیدگاه واقع گرایانه نسبت به وضعیت کودک داشته باشند(36). از آن جا که آموزش می تواند باعث کنترل و قدرت بیشتری بر روی موقعیت شود و اگرچه عدم قطعیت یک منبع بزرگ پریشانی روحی برای والدین است، اما هیچ مطالعه ای در مورد عدم قطعیت در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب در ایران کار نشده است. این ممکن است به این دلیل باشد که تشنج ناشی از تب به عنوان یک بیماری جدی توسط متخصصان مراقبت سلامتی در نظر گرفته نمی شود و آنان از نگرانی مادران در این مورد بی اطلاعند. اضطراب در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب به طور ویژه ای به عدم قطعیت وابسته است(11). بنابراین مراقبین سلامتی میتوانند با کاهش عدم قطعیت، اضطراب را کاهش دهند .

مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر برنامه آموزشی بر درک عدم قطعیت و اضطراب مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری دربخش اطفال  بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان انجام خواهد شد.

مرور متون:

مطالعات خارجی:

1-در مطالعه ای که با هدف بررسی سطح اضطراب و عدم قطعیت در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب و تعیین عوامل وابسته به اضطراب مادری در سال 2010 در کشور کره توسط هیون ^[15]و همکاران انجام دادند. نمونه ها 102 مادر کودک با تشخیص تشنج ناشی از تب  پذیرش شده در بخش های کودکان پنج بیمارستان عمومی در کره جنوبی بود. پرسشنامه ها به دپارتمان پرستاری برای توزیع و جمع آوری به وسیله پرستاران اطفال دادند. این مطالعه نشان داد که عوامل وابسته به اضطراب شامل: عدم قطعیت ، دفعات تشنج ناشی از تب، درآمد و میزان آگاهی در مورد بیماری می باشد. در این بین عدم قطعیت مهمترین عامل بود. اضطراب در مادران این کودکان به طور ویژه ای به عدم قطعیت مربوط می شود. بنابراین پزشکان و پرستاران می توانند با کاهش اضطراب، عدم قطعیت را نیز کاهش دهند(11).

2- در مطالعه ای که با هدف بررسی ارتباط بین عدم قطعیت و افسردگی در مادران کودکان بستری در سال 2013  در کره توسط یو هونگ هی ^[16]و همکاران انجام شد . 175 مادر کودک بستری در بخش اطفال پرسشنامه داده شد و نتیجه حاصل از این مطالعه این بود که بین عدم قطعیت و افسردگی ارتباط مثبت معناداری وجود دارد و تفاوت معنا داری بین افسردگی و رتبه تولد، سن مادر، سطح تحصیلات، شغل مادر، درآمد ماهیانه، نوع خانواده ارتباط وجود دارد. عود چندباره، عدم قطعیت شغل مادر و نوع خانواده عوامل پیش بینی کننده افسردگی در مادران کودکان بستری با توضیح 30.9% هستند. نتیجه این که متغیرهای عدم قطعیت و افسردگی ارتباط معناداری با یکدیگر دارند(37).

3- در مطالعه ای که با هدف دانش و باورها و عملکرد مادران  کودکان زیر 5 سال مبتلا تشنج ناشی از تب و مدیریت خانگی در سال 2016 در کشور غنا توسط نیالدزیگبور^[17] و همکاران انجام شد و یک مطالعه توصیفی مقطعی روی 50 مادر کودک با تشخیص تشنج ناشی از تب انجام شد. اکثریت مادران این کودکان (70%) تشنج ناشی از تب را به عنوان یک بیماری در کودکان توصیف کردند که در آن چشم های گشاد و تابیده ی باز توصیف می کردند. تنها 25 % مادران بیان کردند که تشنج ناشی از تب به علت تب بالا اتفاق می افتد.اما تعداد درجه سلسیوس به علت میزان بالای بی سوادی در زنان غنا مشخص نیست. همچنین نتایج نشان داد که 48 %از مادران معتقد بودند که تشنج ناشی از تب معمولا به وسیله ارواح شیطانی ایجاد می شود در حالی که 16% از پاسخ دهندگان اعتقاد داشتند که علت تشنج ناشی از تب درد در شکم می باشد. در مورد مدیریت خانگی مادران اقداماتی چون پاشویه با آب ولرم، حمام دادن در آب سرد، گذاشتن قاشق در دهان کودک، مالیدن گیاهان دارویی به کل بدن یا سوراخ های بینی کودک انجام می دهند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد، اگرچه اکثریت مادران دانش خوبی در مورد تشنج ناشی از تب و اقدامات اولیه در خانه دارند اما تعداد قابل توجهی هنوز باورهای منفی و غلطی در مورد علت این بیماری دارند(27).

4- در مطالعه ی دیگری که با هدف بررسی دانش و عملکرد والدین در تشنج ناشی از تب در کودکان در سال 2008 در کشور ترکیه توسط کایرسلی ^[18]و همکاران انجام شد . از 122 والدینی که کودکشان با تشخیص تشنج ناشی از تب از جولای 2006 تا آپریل 2007 در اورژانس پذیرش شده بودند 63 نفر از والدین برای اولین بار کودکشان به تشنج ناشی از تب مبتلا شده بود( گروه اول) و 59 نفر کودک با تشنج ناشی از تب مکرر داشتند (گروه دوم). نتیجه این که در هر دو گروه اغلب معتقد بودند که این بیماری یک رویداد تهدید کننده حیات است(81.2% تا %90 ) و نوار مغز و سی تی اسکن لازم است (81% تا 88.1%) .47 والد (73.4%) در گروه اول و 52 والد( 85.2%) در گروه دوم در مورد پیشرفت به سمت صرع در آینده کودکشان نگران بودند. تقریبا نیمی از والدین نمی دانستد در هنگام تشنج ناشی از تب چه کاری باید انجام دهند  و همچنین مشخص شد که حتی والدین با آگاهی متوسط نیز ، عملکرد ضعیفی در حین تشنچ کودک شان داشتند(30).

5-مطالعه ای با هدف تاثیر برنامه آموزشی بر آگاهی و نگرش و نگرانی ، کمک های اولیه پدر و مادر در مورد فرزندان دچار تشنج ناشی از تب در سال 1998 در کشور کره توسط هوآنگ ^[19]و همکاران انجام شد. همه پدر و مادر 3 هفته قبل از جلسه، پرسشنامه پیش آزمون تکمیل کردند و سپس به طور تصادفی به دوگروه مداخله (65نفر ) و گروه شاهد (64 نفر) قرار گرفتند. سپس مداخله آموزشی در گروه مداخله انجام دادند. در حالی که گروه مداخله  پس آزمون بعد از برنامه آموزشی به پایان رسید. در پیش آزمون، اکثر پدر و مادر الکتروانسفالوگرام یا توموگرافی کامپیوتری لازم در ارزیابی کودکان خود ضروری می دانستند، گمان می کردند که واکسیناسیون خطر ابتلا به صرع را بالا می برد. بسیاری از آنها اندازه گیری مکرر درجه حرارت بدن ترجیح می دهند، در مورد آینده کودک تشنج ناشی از تب در هنگام شب خیلی مضطرب بودند، ترس مرضی از تب داشتند.  بعد از آموزش، هر چند تنها یک تغییر جزئی در اضطراب تب پیدا شد، گروه مداخله بهبود قابل توجهی در دانش، نگرش، نگرانی ها و عمل پیش بینی تشنج ناشی از تب در مقایسه با گروه کنترل نشان داد. در نتیجه پدر و مادر دانش ضعیف، نگرش منفی، اضطراب و دارای کمک های اولیه ناکافی در مورد  تشنج ناشی از تب می تواند به طور موثر توسط برنامه آموزشی بهبود یابد(38).

مطالعات داخلی:

1- در مطالعه ای که با هدف بررسی تأثیر برنامه آموزشی کنترل تشنج ناشی از تب بر دانش، نگرش، نگرانی و عملکرد مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب در سال 2014 توسط طاهری و همکاران بر روی 130 مادر دارای کودک مبتلا به تشنج ناشی از تب با روش نمونه گیری دردسترس انجام گرفت. نمونه ها  به صورت تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند و چهار پرسشنامه دانش، نگرش، نگرانی و عملکرد بود. قبل و بعد از اجرای برنامه آموزشی تکیل گردید. نتایح حاکی از آن بود که اختلاف معنی دار میانگین نمرات دانش، نگرش، نگرانی و عملکرد مادران پس از مداخله آموزشی در گروه مداخله بود. نتایج رگرسیون چندگانه نیز نشان داد که بین نگرش مادران با سن مادر و رتبه تولد کودک، بین نگرانی مادر با سن کودک و عملکرد مادر با شغل مادر ارتباط معنی داری وجود داشت(39).

2- مطالعه ای از نوع  کارآزمایی بالینی با هدف تاثیر برنامه آموزش بر آگاهی، نگرش و عملکرد در خصوص پیشگیری از تشنج ناشی از تب در کودکان در سال2010 توسط نجیمی و همکاران بر روی 88 نفر از مادران زیر دو سال مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اصفهان انجام شد. داده ها با پرسش نامه در دو زمان قبل و یک ماه بعد از مداخله آموزشی جمع آوری گردید. مداخله در 3 جلسه آموزشی به مدت 60 دقیقه انجام شد. آن ها به این نتیجه رسیدند که افزایش معناداری در میانگین نمره آگاهی و نگرش و عملکرد مادران در گروه مداخله نسبت به پیش از مداخله ایجاد شد(8).

3-مطالعه ای با هدف بررسی تاثیر برنامه آموزشی مدون بر آگاهی نگرش و عملکرد مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اراک در خصوص پیشگیری از تشنج ناشی از تب در کودکان در سال 2010 توسط سجادی و همکاران انجام شد و مطالعه از نوع مداخله ای بود و بر روی 100 نفر از مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اراک انجام گردید. قبل از انجام مداخله آموزشی پرسش نامه برای هر دو گروه تکمیل و سپس مداخله آموزشی در طی یک ماه و در قالب  چهار جلسه آموزشی انجام شد. همچنین یک و دو ماه بعد از انجام مداخله دو جلسه پیگیری برگزار شد. سپس سه ماه بعد در هر دوگروه اطلاعات دوباره جمع آوری شد. نتیجه حاصل از این مطالعه نشان داد که قبل از مداخله آگاهی مادران در زمینه بیماری کودک کمتر از متوسط بوده و عملکرد ضعیفی در زمینه پیشگیری از تشنج ناشی از تب داشتند. اما پس از مداخله و با افزایش آگاهی و نگرش مادران عملکرد درست آنان نیز در زمینه پیشگیری از تشنج ناشی از تب افزایش یافت (14).

4- مطالعه ای با هدف آگاهی، نگرش و رفتار مادران شهر اراک در خصوص پیشگیری از تشنج ناشی از تب در کودکان در سال 2010 توسط سجادی و همکاران انجام شد. مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی و به شکل مقطعی بوده که در آن 100نفر از مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اراک شرکت داشتند. روش گردآوری اطلاعات، پرسشنامه شامل سوالات آگاهی، نگرش و عملکرد بوده است. یافته های پژوهش نشان داد که میزان آگاهی مادران در زمینه ابتلا کودک خویش به تشنج ناشی از تب کمتر از متوسط بوده و همچنین مادران عملکرد ضعیفی در زمینه پیشگیری از تشنج ناشی از تب داشتند. بین سابقه آموزش قبلی و سطح تحصیلات مادران با آگاهی، نگرش و عملکرد آنان در زمینه پیشـگیری از تشـنج ناشـی از تـب ارتبـاط معنـیداری وجـو د داشـت(26).

5- مطالعه ای توصیفی  تحلیلی با هدف  آگاهی و عملکرد مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری در مرکز آموزشی درمانی بیمارستان بوعلی اردبیل در سال 2010 توسط محمدی و همکاران انجام شد که در آن میزان آگاهی و عملکرد 100 مادر کودک مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری در بخش کودکان مورد بررسی قرار گرفت. نمونه ها به روش نمونه گیری آسان و مبتنی بر هدف انتخاب شدند.ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه بود که شامل 11 سوال مربوط به اطلاعات دموگرافیک و 20 سوال مربوط به میزان آگاهی و عملکرد مادران بود. یافته ها نشان داد که میانگین سنی مادران 27.1 سال بود.حدود سنی کودکان بین 4 ماه تا 6 سال با میانگین سنی 27.8 ماه بود. 37 درصد مبتلایان مونث و 63 درصد آنها مذکر بودند. اکثریت مادران ( 74 درصد) علت تشنج کودک را وجود تب بالا می دانستند؛ 55 درصد مادران بر این باور بودند که تشنج ناشی از تب بر رشد و تکامل مغز کودک تاثیر بدی دارد. 48 درصد مادران اقدام مناسب برای کنترل تشنج ناشی از تب کودک را پاشویه و داروی ضد تب می دانستند. 51 درصد مادران در زمان وقوع تشنج به علت ترس و استرس هیچ اقدامی انجام نداده و فقط کودک را به مرکز درمانی رسانده بودند(40).

6- در مطالعه ای که با هدف اضطراب مادران پس از بستری شدن کودکان در بیمارستان، قبل و بعد از ترخیص آنان در سال 2000 توسط قاسمی و همکاران انجام شد و یک مطالعه ی طولی بود، تعداد 70 نفر از مادران کودکان ٣-١ ساله بستری در بیمارستانهای خرم آباد انتخاب شدند و جهت انتخاب نمونه ها از روش نمونه گیری مستمر استفاده گردید. میزان اضطراب مادران پس از بستری شدن کودکانشان، قبل و بعداز ترخیص آنان مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. جهت گردآوری اطلاعات در این سه مرحله از پرسشنامه اسپیل برگر استفاده شد. نتایج نشان داد که بین میزان اضطراب مادران پس از بستری شدن کودکانشان در بیمارستان با میزان اضطراب آنان قبل از ترخیص و بعداز ترخیص کودکان تفاوت آماری معنی داری وجود دارد (PV=0.000) . ضمنا' تفاوت آماری معنی داری بین میزان اضطراب مادران قبل و بعداز ترخیص کودکان از بیمارستان مشاهده گردید( PV=0.000). اضطراب مادران پس از آن که کودکان شان از بیمارستان ترخیص می شوند کاهش می یابد و نسبت به زمانی که آماده ترخیص هستند تفاوت پیدا می کند (41).

مطالعات فوق نشان می دهد که آگاهی، نگرش و رفتار و عملکرد مادران در خصوص پیشگیری از تشنج ناشی از تب در کودکان کمتر از متوسط و یا در حد ضعیف است و با توجه به این که اضطراب مادران پس از بستری شدن، قبل و بعد از ترخیص زیاد می باشد و همچنین طبق مطالعاتی که انجام شده است تاثیر برنامه آموزشی کنترل تشنج ناشی از تب بر دانش، نگرش، نگرانی، عملکرد مادران و آگاهی مادران این کودکان که نتایج مثبت و خوبی داشته است. با توجه به بالا بودن عدم قطعیت و اضطراب در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب و نتایج مطالعات فوق که ارتباط عدم قطعیت و اضطراب در مادران این کودکان را نشان می دهد و این که مهمترین عامل وابسته به اضطراب در این مادران عدم قطعیت می باشد و با توجه به این که در ایران مطالعه ای در زمینه درک عدم قطعیت و اضطراب مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب و تاثیر برنامه آموزشی بر آن ها کار نشده است،

از این رو مطالعه ی مذکور با هدف تاثیر برنامه آموزشی بر درک عدم قطعیت و اضطراب در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب کار خواهد شد.

1. اضطراب مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری در بخش اطفال بیمارستان امام علی(ع) شهر زاهدان قبل بلافاصله و یک ماه بعد از اجرای مداخله در دوگروه مداخله و کنترل متفاوت است.
2. عدم قطعیت بیماری مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری در بخش اطفال بیمارستان امام علی(ع) شهر زاهدان قبل بلافاصله و یک ماه بعد از اجرای مداخله در دوگروه مداخله و کنترل متفاوت است.

تعیین تاثیر برنامه آموزشی بر درک عدم قطعیت بیماری و اضطراب مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری در بخش  اطفال  بیمارستان امام علی(ع) شهر زاهدان در سال 1396

1. مقایسه میانگین نمره اضطراب در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری در بخش های اطفال بیمارستان امام علی(ع) در دوگروه مداخله و کنترل قبل بلافاصله و یک ماه بعد از اجرای مداخله
2. مقایسه میانگین نمره عدم قطعیت بیماری در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری در بخش های اطفال بیمارستان امام علی(ع) در دوگروه مداخله و کنترل قبل بلافاصله و یک ماه بعد از اجرای مداخله

.

تعریف نظری برنامه آموزشی: آموزش، به هر گونه فعالیت یا تدبیر از پیش طراحی شده ای گفته می شود که هدف آن ایجاد یادگیری در یادگیرندگان است (دکتر سیف).

تعریف عملیاتی برنامه آموزشی : منظور برنامه آموزشی طراحی شده ای است که بعد از تعیین نیازهای آموزشی مادران در زمینه ی تعریف ساده از تشنج ناشی از تب، علل، شیوع، علایم ، احتمال عود،پیش آگهی و درمان و دارو درمانی ، روش های پیشگیری، روش های تشخیصی، روش های کنترل تب و نمایش عملی اندازه گیری دمای بدن کودک با دماسنج، طریقه صحیح پاشویه دادن وتغذیه و آموزش به مادر هنگام ترخیص و راه های کنترل اضطراب

تعریف نظری عدم قطعیت: عدم قطعیت به عنوان 'ناتوانی در تعیین معنای حوادث مربوط به بیماری در مواقعی که بیمار و یا خانواده ی وی قادر به تعیین ارزش های رویدادها نمی باشند و یا نمی توانند به طور مشخص به علت فقدان علایم کافی، پیامدهای بیماری را پیش بینی کنند' تعریف شده است (19و20)

تعریف عملی عدم قطعیت: منظور از عدم قطعیت نمره ای است که مادر از پاسخ به سوالات پرسشنامه درک والدین از عدم قطعیت (PPUS)^[1] می گیرد.دامنه امتیازات بین 0 تا 100 است.

تعریف نظری اضطراب: اضطراب احساس دلواپسی یا بی ثباتی منتشر، ناخوشایند و مبهم است که تجربه یک بیماری حاد یا مزمن میتواند محرکی برای ایجاد آن باشد((17

تعریف عملیاتی اضطراب: در این پژوهش تنها اضطراب آشکار سنجیده می شود و منظور نمره ای است که مادران از پاسخ دادن به  20 سوال پرسشنامه استاندارداضطراب اسپیل برگر (( STAI ^[2]می گیرند.و دامنه نمرات آن بین  20 تا 80 است.

تعریف نظری تشنج ناشی از تب : طبق تعریف، حملات تشنجی حین تب، تشنج ناشی از تب نامیده می شود.اگر تب حاصل عفونت سیتم اعصاب مرکزی در کودک بالای یک ماه و بدون سایر معیارهای تشنج حاد (فاقد سابقه تشنج بدون تب) نباشد(1).

تعریف عملیاتی تشنج ناشی از تب : منظور کودکی است که به تشخیص پزشک با تشنج ناشی از تب در زمان انجام مطالعه در بخش اطفال بستری و دارای معیارهای ورود می باشند.

مداخله ای نیمه تجربی آزمون و کنترل

جامعه مورد مطالعه مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب در بخش های اطفال بیمارستان امام علی(ع) شهر زاهدان می باشند.

معیارهای ورود به مطالعه:

1. به بیماری دیگری غیر از تشنج ناشی از تب مبتلا نباشد.
2. مادر کادر بیمارستان نباشد.
3. مادر به زبان فارسی مسلط باشد.
4. مادر سواد خواندن و نوشتن داشته باشد.
5. نمونه ها در زاهدان اقامت داشته باشند.
6. دارای کودک بستری در سن 6 ماه تا 6 سالگی مبتلا به تشنج ناشی ازتب باشد.
7. سابقه صرع در کودک و خانواده وجود نداشته باشد.
8. مادر سابقه اختلالات اضطرابی و افسردگی نداشته باشد یا مادر تحت درمان با داروهای روانپزشکی نباشد.
9. اولین بستری کودک باشد.

معیارهای خروج:

در بیش از یک جلسه آموزشی نکرده باشد.

برای پیشگیری از تداخل آموزشی و تبادل اطلاعات بین مادران، ابتدا گروه مداخله را مشخص می کنیم و بعد به نمونه گیری در گروه کنترل می پردازیم.

در این پژوهش نمونه ها به صورت در دسترس از بین مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب در بخش های اطفال بیمارستان های زاهدان که شرایط ورود به مطالعه را داشته باشند، انتخاب و سپس ابتدا یک گروه  به عنوان گروه مداخله و بعد گروه کنترل نمونه گیری خواهند شد.

ابزار جمع آوری اطلاعات در این مطالعه پرسشنامه سه بخشی است. بخش اول اطلاعات دموگرافیک می باشد. بخش دوم پرسشنامه اضطراب آشکار  اشپیل برگر  20 سوالی و  بخش سوم را پرسشنامه 31 سوالی درک والدین از عدم قطعیت تشکیل خواهد داد.

پرسشنامه استاندارد اضطراب اسپیل برگر حاوی 20 سوال می باشد که برای جمعیت ایران هنجاریابی شده و روایی و پایایی آن در تحقیقات متعدد به اثبات رسیده است.این پرسشنامه دارای دو قسمت اضطراب آشکار و پنهان است که در این پژوهش از قسمت اضطراب آشکار استفاده خواهد شد. مقیاس اضطراب آشکار شامل 20 جمله است که احساسات فرد را در زمان پاسخگویی ارزشیابی می کند. به هر کدام از عبارات آزمون بر اساس پاسخ ارائه شده، وزنی بین 1 تا 4 تخصیص می یابد؛ که نمره 4 ،نشان دهنده حضور. بالایی از اضطراب می باشد. با توجه به این نکته که برخی از عبارت ها به صورت معکوس نمره گذاری شدند، مجموع نمرات بیست عبارت هر مقیاس محاسبه خواهد گردید؛ بنابراین نمرات مقیاس اضطراب آشکار ، دامنه ای بین 80-20 داشته است. ملاک های رتبه ای توضیح و تفسیرکلی جهت اضطراب آشکار و پنهان بر اساس هنجاریابی ابزار فوق برای اضطراب آشکار، نمره 31 – 20 اضطراب خفیف، نمره  42-32 اضطراب متوسط، نمره 53 – 43 اضطراب متوسط به بالا، نمره 64 – 54 اضطراب نسبتاً شدید، نمره 75-65 اضطراب شدید و نمره 76 به بالا در نظر گرفته خواهد شد.

همچنین پایایی این پرسشنامه در تحقیقات مختلف 87 درصد محاسبه گردیده است (42). کاظمی ملک محمودی(1382) و روحی (1384) میزان پایایی آزمون اسپیلبرگر را به ترتیب 89 و 90 درصد محاسبه کردند(43) و برای تعیین پایایی این مقیاس از روش آلفای کرونباخ بهره خواهیم گرفت.

بخش دوم پرسشنامه درک والدین از عدم قطعیت ( PPUS ) می باشد.این ابزار توسط MISHEL در سال 1983 طراحی شد( 19) و روایی و پایایی آن توسط OH   در سال 1997 سنجیده شده بود،مورد استفاده قرار خواهد گرفت . این ابزار شامل 31 آیتم می باشد. هر آیتم با استفاده از مقیاس لیکرت از شماره 1 برای مخالفت شدید تا مقیاس 4 برای موافقت شدید نمره گذاری شده است.آیتم ها به نمره گذاری معکوس نیز احتیاج دارند و پاسخ ها به عنوان یک نمره کلی گزارش شدند.نمرات بالاتر عدم قطعیت بالاتر والدین را نشان می دهند.روایی و پایایی ابزار PPUS در کره با  استفاده از آلفا کرونباخ 0.83 (18) برای مطالعه اضطراب و عدم قطعیت در مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب به دست آمد و در چین در مطالعه ای با عنوان  تعیین روایی نسخه چینی از درک والدین ازعدم قطعیت (PPUS) در میان والدین کودکان مبتلا به سرطان انجام شد ضریب آلفا کرونباخ 0.830 تا 0.877 به دست آمد( 44 ).

این پرسشنامه بعد از کسب مجوز به کار گیری از طراح اصلی ابزار توسط دو نفر مترجم مسلط به زبان انگلیسی و فارسی برگردان خواهد شدو پس از تایید نهایی توسط طراح وارد فرآیند اعتبار یابی خواهد شد که شامل سنجش روایی صوری، روایی محتوی، روایی سازه و پایایی می باشد.برای سنجش صوری پرسشنامه در اختیار 15 نفر از مشارکت کنندگان قرار خواهد گرفت و پس از ویرایش گویه ها از نظر ظاهری و قابل درک بودن، روایی محتوی توسط 10 الی 15 نفر از متخصصین آشنا به مفاهیم مرتبط با پژوهش و متخصصین حوزه ی ابزار سازی صورت خواهد گرفت و تحلیل عاملی با 200 نفر بر اساس تعداد گویه ها  و بر اساس مطالعه رسولی و همکاران با عنوان ترجمه و روانسنجی نسخه فارسی 'مقیاس عدم قطعیت در کودکان' در نوجوانان مبتلا به سرطان (21)  انجام خواهد شد. سپس برای محاسبه همسانی درونی پرسشنامه ضریب آلفا کرونباخ محاسبه و برای سنجش ثبات از ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از آزمون مجدد (T-retest) استفاده خواهد شد.

پس از اخذ معرفی نامه از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به بیمارستان های امام علی(ع) مراجعه و پس از هماهنگی با مسئولین بیمارستان و بخش های مورد نظر نمونه گیری انجام خواهد شد. ابتدا افراد دارای معیارهای ورود به مطالعه از جمعیت هدف یعنی مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری در بخش های کودکان انتخاب وسپس با کسب رضایت آگاهانه وارد مطالعه خواهند شد. در صورتی که مادر واجد شرایط ورود به مطالعه بود، به عنوان نمونه مورد پژوهش وارد مطالعه خواهند شد. در غیر این صورت نفر بعدی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در این پژوهش نمونه ها به صورت در دسترس از بین مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب در بخش های اطفال بیمارستان های زاهدان که شرایط ورود به مطالعه را داشته باشند، انتخاب و سپس گروه اول به عنوان گروه مداخله و بعد گروه کنترل نمونه گیری خواهند شد. پژوهشگر ابتدا پرسشنامه ی اطلاعات دموگرافیک مادران، اضطراب و درک والدین از عدم قطعیت (این پرسشنامه بعد از ترجمه توسط پژوهشگر برای تعیین روایی و پایایی با استفاده از روش تحلیل آماری سنجیده خواهد شد) را به مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب در هر دو گروه مداخله و کنترل خواهد داد .گروه کنترل گروهی است که مداخله بر روی آن ها انجام نخواهد شد و گروه مداخله گروهی می باشد که مداخله بر روی ان ها انجام خواهد شد.در گروه کنترل تنها مراقبت های روتین بخش ارایه خواهد شد اما در گروه مداخله علاوه بر مراقبت های روتین بخش مداخله صورت میگیرد. زمان شروع مداخله بدو ورود بعد از بستری شدن می باشد. مداخله آموزش به این صورت خواهد بود که محتوای آموزشی را بر اساس اهداف آموزشی و با استفاده از کنب معتبر و زیر نظر فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان نوشته شده است که شامل تعریف ساده از تشنج ناشی از تب، علل، شیوع، علایم ، احتمال عود،پیش آگهی و درمان و دارو درمانی ، روش های پیشگیری، روش های تشخیصی، روش های کنترل تب ، تغذیه و آموزش به مادر هنگام ترخیص، راه های کنترل اضطراب می باشد. مداخله شامل: آموزش فردی و دادن کتابچه آموزشی و در اختیار قرار دادن CD آموزشی کنترل تشنج و نمایش عملی اندازه گیری دمای بدن کودک با دماسنج و نمایش عملی طریقه صحیح پاشویه دادن می باشد. و مدت زمان آموزش حداقل 30 دقیقه تا 45 دقیقه به صورت انفرادی و چهره به چهره همراه با پرسش و پاسخ در داخل بخش به مادران داده خواهد شد.تعداد جلسات این قسمت بر اساس نیاز و شرایط بیمار سه جلسه و با فاصله زمانی یک روز در میان یعنی در یک هفته سه جلسه در نظر گرفته خواهد شد. زمان اجرای جلسه آموزشی بعد از  بستری می باشد. مکان مداخله در مباحث تئوری در کلاس آموزشی و در مباحث عملی بر بالین بیمار (در شرایطی که مادر آرامش داشته باشد و شرایط پذیرش مطالب را داشته باشد) خواهد بود. فرد آموزش دهنده پژوهشگر خواهد بود. همچنین پژوهشگر شماره تلفن خود را در اختیار مادران گروه مداخله قرار داده تا در صورت داشتن سوال با پژوهشگر تماس بگیرند و پژوهشگر به مدت یک ماه با  تلفن زدن به آن ها پیگیری خواهد کرد. پرسشنامه ها قبل از انجام مداخله در هر دو گروه مداخله و کنترل و بلافاصله بعد از انجام مداخله و پس از یک ماه پیگیری بعد از ترخیص ( به صورت تلفنی و هماهنگی با مادر ) توسط مادران پر خواهد شد.

با توجه به ملاحظات اخلاقی به گروه کنترل بعد از پایان مداخله کتابچه آموزشی، CD آموزشی و شماره تلفن پژوهشگر داده خواهد شد تا در صورت لزوم از آن استفاده کنند.

برای پیشگیری از تداخل آموزشی و تبادل اطلاعات بین مادران، ابتدا گروه مداخله را مشخص می کنیم و بعد به نمونه گیری در گروه کنترل می پردازیم.

داده ها پس از جمع آوری و کد گذاری توسط نرم افزار 21-spss مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. ابتدا فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر به کمک آمار توصیفی تعیین می شود و در ادامه در صورت نرمال بودن داده ها،  برای مقایسه میانگین های قبل و بعد در هر گروه از آزمون تی زوجی، مقایسه میانگین های  دو گروه مداخله و کنترل از آزمون تی مستقل، مقایسه فراوانی متغیرهای کیفی دو گروه از آزمون کای دو و برای تعیین اثربخشی مداخله با کنترل همزمان برخی متغیرهای مخدوش کننده کمی از آزمون تحلیل کوواریانس ، آنالیز واریانس تکراری استفاده خواهد شد.  در صورت عدم وجود شزط نرمالیتی از آزمون های معادل استفاده خواهد  شد.سطح معناداری در این مطالعه 0/05 مد نظر است.

جدول....: مقایسه میانگین و انحراف معیار نمره درک عدم قطعیت و اضطراب  آشکار مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب قبل و بعد از آموزش در دو گروه مداخله و کنترل

P Value*  : T مستقل

P Value**   : T  زوجی

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های دارای آزمودنی انسانی 92

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

 16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

مطالعه محدودیتی ندارد.

Educational  program, anxiety, uncertainty, febrile convulsion, mothers

1-Marilyn J, Hockenberry, David Wilson. Wong's Nursing Care of Infants and Children .10th Edition, shoghi M; 2015.

2-Khodapanahandeh F, Ramzi D. Evaluation of epilepticus status in patients admitted to the pediatric ICU of Rasool Akram Hospital. J Iran Univ MedSci 2007; 56(14): 101-8. (Persian)

3-kliegman R, Robbert M, Market Danet, Karen J. Nelson Text book of Pediatrics. 7^th Ed. USA: Elsevier; 2015.

4 - Haslem Robert HA, Chesnery Rossell W. Nelson text book of pediatrics. 16th Ed. Philadelphia: Saunders. 2000; P. 1818-19.

5- Ling SG. Febrile convulsion acute seizure characteristic and anti convelustant therapy. Ann Trop Paediatr .2000; 20(3): 227-30.

6- Mahdi AH, Taha SA. The first febril convulsion and analysis in 108 children in Saudi Arabia. Ann Trop Peadiatr. 1982; 2(3): 105-08.

7 -Barzegar M, Karegar Maher MH, Keivan Chehr N. Epidemiologic and clinical features of first febrile convulsion in children. Tabriz Med J .2006;28(1): 17-21. (Persian)

8-Sharifirad GH, Najimi A, The effect of educational program on knowledge, attitude and practice of mothers regarding prevention of febrile seizure in children, Isfahan University of Medical Sciences .2010 ;4(6) 744-751. (Persian)

9-Yakinci C, Kutlu NO, Durmaz Y, Karabiber H, Egri M. Prevalence of febrileconvulsion in 3637 children of primary school age in the province of Malatya, Turkey. J Trop Pediatr. 2000; 46(4): 249-50.

10- MacDonald BK, Johnson AL, Sander JW, Shorvon SD. Febrile convulsions in 220 children—neurological squeals at 12 years follow-up. Eur Neurol. 1999; 41(4): 179-86.

11-Hyeon Ok Ju, Beverly J McElmurry, Chang Gi Park, Linda McCreary, Minju Kim and Eun Joo Kim, Anxiety and uncertainty in Korean mothers of children with febrile Convulsion, , Journal of Clinical Nursing. 2011;20, 1490–1497.

12-Commodari E. Children staying in hospital: a research on psychological stress of caregivers. Italian Journal of Pediatrics. 2010; 40(36): 1-9

13-Mansouri M, Bid abadi E, Sobhani AR. Relation of Iron deficiency anemia with first febrile convulsion in 6 month to 5 year old Children. J Guilan Univ Med Sci 2007;60(15): 65-73. (Persian)

14-Sajadi hazarveh M, Shamsi M. The effect of education on knowledge, attitude practice of preventing febrile seizure in children in arak hospital. Journal of shahed university. 2010; 88(17):58-1(Persian)

15-Zeynali Z, Mir haghju N, Mirzaee M, Elhani F, Kazem nezhad leili E, Dehghani M. Effect of family centered care to meet the information needs of parents of hospitalized children.Holistic nursing and midwifery. 2012;22(67):30-7. (Persian)

16- Oche OM, Onankpa OB. Using women advocacy groups to enhance knowledge and home management of febrile convulsion amongst mothers in a rural community of Sokoto State, Nigeria. Pan Afr Med J. 2013; 14: 49.

17-Behavioral sciences/clinical psychiatry: Lippincott Williams & Wilkins; 2011

18--Oh Ja , Th perception of uncertainty and coping effort of hospitalized children’s mother,  Unpublished master's thesis, Ewha Womans University South Korea,1997

19-Mishel MH. Uncertainty in Illness Scales manual Unpublished manuscript, M. Mishel at the University of North Carolina-Chapel Hill, School  of Nursing, Chapel Hill, NC; 1997.

20- Mishel MH. Theories of uncertainty in illness. In: Smith, M., Liehr, P. (Eds.). Middle Range Theory for Nursing, third ed. New York: Springer; 2013

21- Moosa Sajjadi, Maryam Rassouli, Abbas Abbaszadeh, Hamid Alavi Majd, Kazem Zendehde Translation and validation of the “Uncertainty in Illness Scale” in Research Iranian Patients with Cancer, Journal of the Iranian Institute for Health Sciences.2013;14(1): 101-110. (Persian)

22- Mishel MH, Padilla G, Grant M & Sorenson DS Uncertainty in illness theory: a replication of the mediating effects of mastery and coping. Nursing Research.1991; 40, 236–240.

23- White RE & Frasure-Smith N  Uncertainty and psychologic stress after coronary angioplasty and coronary bypass surgery. Heart and Lung .1995; 24: 19–27.

24 -  Park IS (2003) Study on the perception of disease-related uncertainties in the Mothers of hospitalized children and their coping strategies. Master’s Thesis,Daejeon University, South Korea.

25-  Parmar RC, Sahu DR , Bavdekar SB .Knowledge, attitude and practices of parents of children with febrile convulsion. Journal of Postgraduate Medicine .2001;47, 19–23.

26-Shamsi M,Sajadi M, Knowledge, attitudes and behaviors of mothers regarding prevention of febrile seizures in children in arak.Oromiye Univ Nursing and Midwifery Bimonthly. 2012;9(2):76-78. (Persian)

27-Mwini Nyaledzigbor, Peter Adatara, Anthony Kuug and Dziedzorm Abotsi, Mothers’ knowledge, beliefs and practices regarding febrile convulsions and home management: A study in Ho, Ghana .2016 ،5(2) , 030-036.

28-Arash Najimi, Nayereh Kasiri dolatabadi, Ahmad Ali Esmaeili,

Gholam Reza Sharifirad The effect of educational program on knowledge, attitude and practice of mothers regarding prevention of febrile seizure in children. 2010;6(4): 744-751. (Persian)

29- Considine J, Brennan D .Effect of an evidence-based paediatric fever education program on emergency nurses’ knowledge. Accident and Emergency Nursing. 2007;  15, 10–19.

30-Kayserili E, Ünalp A, Apa H, Asilsoy S, Hizarcioğlu M P G. Parental knowledge and practices regarding febrile convulsions in Turkish children. Turkish Journal of Medical Sciences. 2008; 38(4):343-50.

31-Talebian A, Honarpisheh A, Berktin A, Taghaddosi M, Gholam Abbas M. Assessment of knowledge, attitude and practice and related factors in mother of children with febrile convulsion in kashan shahid beheshti Educational and medical center. feyz. 2009; 13(1):43-7. (Persian)

32- Ju H, McElmurry B, Park C, McCreary L, Kim M, Kim E. Anxiety and uncertainty in Korean mothers of children with febrile convulsion: cross‐sectional survey. Journal of clinical nursing. 2011; 20(9-10):1490-7.

33- World Health Organization Europe. What is the evidence on effectiveness of empowerment to improve health? Health evidence Network (HEN). 2006. Available from: http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0010/74656/E88086.pdf

34- Brouse C. promotion self- directed learning in three online health promotion and wellness courses. Journal of Authentic learning. 2007; 4: 25-33.

35- Huang MC, Huang CC, Thomas K. Febrile convulsions: development and validation of a questionnaire to measure parental knowledge, attitudes, concerns and practices. J Formos Med Assoc. 2006; 105(1): 38-48.

36-Griffin T, Wishba C, Kavanaugh K. Nursing interventions to reduce stress in parents of hospitalized preterm infants. Journal of pediatric Nursing, 1998. 13(5): 290-295 .

37-Yoo, Kyung Hee, A Study on the Uncertainty and Depression in Mothers of

Hospitalized Children J Korean Acad Soc Nurs Edu.2013; 19 (2): 265-272.

38-Huang MC, Liu CC, Huang CC - Pediatr. Neurol ، Effects of an educational program on parents with febrile convulsive children 1998; 18 (2):150-5.

39- Taheri Z, Rayyani M, Soltanahmad J, Pouraboli B, Movahedi Z, The effects of febrile convulsion control program on knowledge, attitude, anxiety, and action of mothers, Medical - Surgical Nursing Journal, 2014; 3(3): 149-156. (Persian)

40-Mohammadi R, Rostam nejad M, Seid javadi M, Alahiari I, Mazaheri E, Knowledge and practice of mothers of children with febrile convulsion in Medical Center Hospital Buali in Ardabil,Nursing journals,2007; 12; 15-21. (Persian)

41- Ghasmee, F, Khanjaree, S,  Vasefi, M, Haghani, H, STUDY OF MATERNAL ANXIETY AFTER HOSPITALIZATION OF THEIR CHILDREN, BEFORE AND AFTER HIS/HER DISCHARGE, Iran Journal of Nursing and Midwifery, 2000; 13(27 );30-35. (Persian)

42-Rohi gh,Rahmani h,Abodolahi A,Mahmoodi Gh, The Effect of Music on Anxiety and Some Physiological Variables of Patients Before Abdominal Surgery, Gorgan Journal of University of Medical Sciences,2005; 7 (1); 76

43-Kazemi malek Sh, The effect of music on anxiety in school age children admitted to Taleghani children hospital in Gorgan,2003;69

44- Ye Z.J, Liu M.L, Zhang Z, Liao, K.L, Peng C.F, Huang H, Yu Y.L, Qiu H.Z, Psychometric properties of the Chinese version of the Parent Perception of Uncertainty Scale(PPUS) among parents of children with cancer diagnosis. International Journal of Nursing Sciences ,2017;05,004 

پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک :

سن کودک: ................. ماه یا سال

جنس کودک: دختر                             پسر

سن مادر:..................سال

تحصیلات مادر:  بی سواد               زیر دیپلم                         دیپلم                     کارشناسی                    کارشناسی ارشد و بالاتر

تعداد فرزندان:................نفر        تک فرزند بودن:    بله                 خیر

رتبه فرزند: اول              دوم               سوم               چهارم به بالا

سابقه تشنج در کودکان دیگر: بله                 خیر

عود تشنج:     بله               خیر

مقیاسِ اضطرابِ آشکار فرم y-1 از STAI

راهنمایی: این پرسشنامه شامل جمله هایی است که مردم برای شرح و توصیف خود به کار می برند. هر جمله را با دقت بخوانید و سپس گزینه ای را که بیانگر احساس فعلی شما در این لحظه است برگزینید هیچ پاسخی به عنوان پاسخ غلط و یا صحیح قلمداد نمی شود. لذا بهترین گزینه ای که احساس شما را توصیف می کند را با زدن یک ضربدر مشخص کنید.

مقیاس درک والدین از عدم قطعیت بیماری:

دستورالعمل لطفا هر عبارت را بخوانید، عجله نکنید و در مورد آنچه هر عبارت می گوید فکر کنید.سپس پاسخی را انتخاب کنید که به میزان احساس شما نسبت به فرزندتان در تمروز نزدیک تر است. اگر با عبارت موافقید.کاملا موافق یا موافق را علامت بزنید. اگر با عبارت مخالفید کاملا مخالف یا مخالف را علامت بزنید.اگر نمی توانید در مورد احساستان در مورد فرزندتان تصمیم بگیرید نامشخص را برای ان عبارت علامت بزنید.لطفا به تمام عبارات پاسخ دهید.

بررسی تاثیر برنامه آموزشی بر درک عدم قطعیت واضطراب مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب بستری دربخش اطفال بیمارستان های آموزشی شهر زاهدان در سال 1396

بررسی تاثیر برنامه آموزشی بر درک عدم قطعیت واضطراب مادران کودکان مبتلا به تشنج ناشی از تب 

چنانچه در طرح تحقیقاتی اقدام تشخیصی یا درمانی انجام شود، هزینه به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.