بررسی تاثیر مشاوره ارتقاء سلامت زوجین بر رضایت زناشویی و شدت علائم یائسگی زنان مراجعه کننده مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان در سال 1396

زندگی انسان از مراحل مختلفی تشکیل شده است.یکی از این مراحل که ویژه زنان است و بر چرخه زندگی زنان تاثیر زیادی می گذارد، دوره کلیماکتریک است.در این مرحله باروری و تولید مثل متوقف می شود، عملکرد تخمدان ها متوقف می گردد و دوره جدیدی از زندگی زنان که با از دست دادن توانایی فرزندآوری همراه است، آغاز می شود.(1) واژه منوپوز برگرفته از واژه یونانی Menos به معنای ماهیانه و Pausis به معنای پایان که به قطع دائم عادت ماهیانه است که در نتیجه عدم فعالیت تخمدان ها بی هیچ علت پاتولوژیکی یافیزیولوژیکی اتفاق می افتد. توجه عامه به این موضوع برای اولین بار در اواسط قرن 19 افزایش یافت در سال 1930 به آن به عنوان بیماری با نوعی نقص و کمبود در عملکرد طبیعی اشاره می شد و در نتیجه درمان های جایگزین و مکمل زیادی از جمله عصاره بیضه و ترشحات تخمدان حیوانات در آن زمان پدیدار شد تا این که در سال 1938 استروژن صناعی ساخته شد و در سال 1970 انجمن جهانی منوپوز تشکیل شد(2).

از نظر روانشناختی یائسگی گذر از سالهای باروری است اما مبتنی بر فرضیات بومی برخی این پدیده را به مفهوم از دست دادن زنانگی و از نظر سایر زنان به عنوان زمانی برای آزادی و رهایی است .(3)در واقع یائسگی یکی از مراحل تکاملی است که تمام زنان با افزایش سن آن را تجربه می کنند و این پدیده زنان را در معرض تغییرات گسترده ای قرار می دهد .(4) الگوی طبی- سنتی یائسگی را نوعی نقصان به دلیل خاموشی تخمدانها، از دست رفتن قدرت باروری و کمبود هورمون معرفی می کند که نیاز به درمان دارد.در حالی که در الگوی روانی-اجتماعی یائسگی یک پدیده طبیعی در روند تکامل است که نیازمند درمان داروئی است. فلسفه این الگو در هر جامعه ای مصداق پیدا نمی کند.در بعضی جوامع نه تنها باعث تکامل زن نمی شود در بعضی جوامع نگرش منفی نسبت به پدیده یائسگی حتی باعث تشدید علائم و نشانه در سالهای گذر از یائسگی می گردد 5)).

میانگین سن یائسگی در دنیا 51 سال گزارش شده است. در زنان ایرانی بر اساس مطالعه رجایی فرد و همکاران میانگین سن یائسگی طبیعی برابر 2/48 سال می باشد که محدوده آن از 5/47 تا 9/48 سال است.(6)طبق آمار پیش بینی شده از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در ایران تا سال 1400 حدود 5 میلیون نفر در سن یائسگی زندگی خواهند کرد. 7))

اگر چه یائسگی جزء وقایع طبیعی زندگی زنان است، اما برخی علائم آن به اندازه ای شدید است که بر فعالیت های عادی روزانه افراد تاثیر منفی می گذارد(8).کاهش سطح استروژن در حوالی یاءسگی منجر به بروز طیف گسترده ای از علائم می شود که شایعترین آنها علائم وازوموتور از جمله گرگرفتگی و تعریق شبانه است. سایر علائم یائسگی ممکن است شامل سرگیجه، ضربان قلب تند و نامنظم، آتروفی مخاط و واژن، تحریک پذیری مثانه، تغییرات خلقی، اختلالات خواب، سردرد، دردهای عضلانی، اشکال در تمرکز و اختلالات حافظه باشد(9). علائمی نظیر تحریک پذیری، عصبانیت، احساس افسردگی نیز در حول و حوش یائسگی افزایش می یابد و بر اساس برخی مطالعات تخمین زده می شود که 33-26 درصد زنان اولین حمله افسردگی زندگی خود را در دوران یائسگی تجربه می کنند(10). در واقع زنان با قطع قاعدگی دچار یک حالت موقت بهت زدگی، شوک، انکار واقعیت و اضطراب می شوند و به دنبال آن علائم جسمانی و روانی-عاطفی بروز می کند(11). به طور کلی علائم رایج در این دوران عمدتاً در حیطه های وازوموتور، شکایت های جسمی، روانی و جنسی هستند (12). تخمین زده می شود که 80 تا 85 درصد همه زنان تجربه ناخوشایند علائم یائسگی را در طول گذر از این دوران داشته اند.(10)

علاوه بر نقش کاهش استروژن در بروز علائم یائسگی، در مطالعه زارعی و همکاران نشان داده شد طی دوره یائسگی اگر چه برخی تغییرات فیزیولوژیک و آسیب شناختی در غالب موارد سبب به وجود آمدن این مشکلات است اما ویژگیهای روانشناختی زنان نیز نقش مهمی در به وجود آمدن یا رفع این مشکلات دارد(13). علائمی که در زنان یائسه دیده می شود به عوامل متعددی در زندگی آنها بستگی داشته و تغییرات هورمونی دوران یائسگی را نمی توان مسئول مشکلاتی دانست که در زمینه های روانی،اجتماعی و سبک زندگی برای افراد پدید می آید(14).

برای مقابله با علایم آزار دهنده یائسگی درمان های مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد. یکی از این روش ها هورمون تراپی است که از گذشته های دور بسیار معمول بوده و هست ولی استفاده طولانی مدت از جایگزینی هورمون منجر به افزایش خطر حوادث قلبی عروقی و سرطان پستان در برخی از زنان شده است(15). درمان های دارویی از جمله استفاده از داروهای ضد افسردگی نیز جالب توجه اند ولی به دلیل عوارض جانبی و نگرانی هایی که در مورد مصرف طولانی آنها وجود دارد، این درمان ها هم مقبولیت محدودی دارند(16). در همین رابطه نتیجه یک مطالعه فراتحلیل نشان داده است که داروهای ضد افسردگی مهارکننده اختصاصی بازجذب سروتونین، کلونیدین و گاباپنتین گرچه شواهدی مبنی بر تاثیر را نشان داده اند ولی عوارض جانبی ، مصرف ان را برای برخی زنان محدود کرده است(17). برای نمونه داروی ضدافسردگی ونلافاکسین کاهش 22 درصدی در گرگرفتگی و عرق شبانه را نشان داد ولی در پیگیری 12 ماهه بسیاری از بیماران مصرف ان را به دلیل عوارض قطع کرده اند(18). درمان های غیر دارویی دیگری همچون یوگا، طب سوزنی و ورزش نیز برای کاهش شدت علایم یائسگی معمول هستند. اثربخشی این درمان ها نیز در هاله ای از ابهام است بطوری که اثرات طب سوزنی شبیه پلاسیو بوده است (19) از 7 مطالعه مربوط به اثربخشی ورزش، فقط 4 مطالعه تاثیر یوگا و آرام بخشی را در کاهش گرگرفتگی و تعریق شبانه نشان داده است و اغلب کارآزمایی های بالینی موثر نبوده است(20). درمان شناختی رفتاری هم یک شیوه درمان باساختار، کوتاه مدت و مهارت محوری است که در درمان بسیاری از مشکلات بهداشتی از جمله کنترل درد مزمن، مسایل بهداشت روانی، افسردگی و اضطراب و همچنین به عنوان یک درمان ایمن برای مشکلات و علایم مرتبط با یائسگی و گرگرفتگی هم پیشنهاد شده است(21). درمان شناختی رفتاری علاوه بر آموزش، با هدف تغییر شناخت های ناسازگار از جمله افکار و باورهای غلط و رفتارهای مشکل آفرین بکار گرفته می شود. مطالعه Allen و همکاران (2006) نشان داد که درمان شناختی رفتاری بر روی دو زن یائسه توانست حتی پس از گذشت 6 ماه از پایان مداخله، همچنان علایم گرگرفتگی کاهش یافته و کیفیت زندگی زنان هم افزایش یافته است(22).

تجربه کردن علائم یائسگی در این دوره ممکن است بر تمام ابعاد سلامت از جمله سلامت جنسی اثر منفی بگذارد.تحقیقات نشان می دهد که مشکلات عملکرد جنسی در میان زنان میانسال بسیار رایج است ( 23). عوامل موثر بر عملکرد جنسی طی ابن دوره را می توان در سه حیطه جسمی،روانی عاطفی و اجتماعی تقسیم نمود.در حیطه جسمی کاهش قابل توجهی در عملکرد جنسی با افزایش سن گذار و یائسگی نشان داده شده است همچنین از عوامل دیگر این حیطه شدت نشانه های یائسگی است به طوری که بررسی ها در این زمینه گویای ارتباط معکوس میزان عملکرد جنسی با شدت نشانه های یائسگی است.در حیطه عاطفی از عوامل مورد بررسی در مطالعات مختلف افسردگی و اضطراب بوده است که نتایج کلیه مطالعات بررسی شده نشان داده اند افسردگی و اضطراب بر میزان عملکرد جنسی زنان یائسه تاثیر منفی دارد.در حیطه اجتماعی روابط بین قردی ،وضعیت اجتماعی اقتصادی، سلامت عمومی و دسترسی به شریک جنسی بر چگونگی احساس زنان در مورد تمایلات جنسی طی دوره یاوسگی موثر ذکر شده است(24).

با توجه به افزایش شمار جمعیت سالمندان توجه به رضایت زناشویی آنان از اهمیت بالایی برخوردار است.رضایت از زندگی زناشویی به عوامل متعددی وابسته است که مهم ترین آنها داشتن روابط جنسی سالم و خوشایند است.تحقیقات نشان داده است که رضایت جنسی در ازدواج های بلند مدت ارتباط مثبتی با رضایت زناشویی دارد.(25)تغییرات روانی دوران یائسگی نظیر افسردگی و اضطراب و همچنین مشکلات اوروژنیتال باعث تغییر در زندگی جنسی زنان گردیده که محدود به عملکرد جنسی نبوده بلکه شامل تغییر در احساسها،رفتار و رضایت جنسی است.مطالعه زارعی و همکاران نشان داد افرادی که علائم فیزیولوژیک یائسگی را بیشتر تجربه کرده بودند سلامت جنسی پایین تری داشتند.(26) همچنین مطالعه آدلر نشان داد تغییرات روانی دوران یائسگی نظیر افسردگی می تواند به عنوان یک عامل مستقل پیش بینی کننده قابل توجه در مورد رضایت زناشویی و جنسی شریک میانسال و سالمند مطرح باشد.(27)

بهبود روابط جنسی در این دوران به عنوان یک عامل موثر در کاهش مشکلات روحی و روانی شناخته شده است که نه تنها می تواند بر مشکلات روانی دوران یائسگی موثر باشد بلکه می تواند موجب احساس شادی و صمیمیت در زوجین و نهایتا' رضایت زناشویی گردد(28) به طور کلی رابطه میان علائم دوران یائسگی و رضایت زناشویی دو سویه بوده و هر چقدر رضایت از زندگی زناشویی بیشتر باشد فرد علایم ناخوشایند کمتر و رضایت جنسی بیشتری گزارش می کند.(29)

علاوه بر روابط جنسی سالم یکی دیگر از عوامل کلیدی در ارزیابی فرد نسبت به کیفیت زندگی به طور کلی و کیفیت و تداوم رابطه زناشویی به طور اخص تاثیر گذار است، صمیمیت جنسی (زناشویی) است که با سازه های مرتبط با کیفیت زناشویی چون ارتباطات بین زوجین و رضایت از رابطه زناشویی ارتباطی تنگاتنگی دارد، به گونه ای که این سازه به عنوان یکی از عوامل بی ثباتی زناشویی مورد مطالعه محققان بسیاری قرار گرفته است (30).صمیمیت جنسی شامل فرایندی است که در آن زوجین تلاش می کنند تا به یکدیگر نزدیک شوند و شباهت ها و تفاوت هایشان در احساسات، افکار و رفتارهای مربوط به مسائل جنسی را کشف کنند. در واقع صمیمیت جنسی، احساسی است که نزدیکی، تعلق و تماس جنسی را ایجاد می کندو فرآیند و تجربه ای است که نتیجه افشای مسائل جنسی و در میان گذاشتن تجارب صمیمانه است(31)

با توجه به مسائل پیش گفت و تاثیر علائم و عوارض یائسگی بر ابعاد مختلف زندگی زنان بالاخص رضایت زناشویی ، به نظر می رسد مشکلات بهداشتی بعد از یائسگی باعث ایجاد انتظارات جدیدی در زمینه های بهداشتی شده است. در سالهای اخیر شکایت از علائم جسمانی مربوط به یائسگی افزایش چشمگیری داشته است. با توجه به روند رو به رشد زنان که هر سال به دوره بعد از یائسگی می رسند و مسائل جسمی و روانی مرتبط با یائسگی مشکلات بهداشتی بعد از یائسگی اهمیت زیادی دارد و نیاز به یک راه حل مناسب، اثر بخش و بی ضرر برای پیشگیری و درمان این عوارض احساس می شود (32).امروزه امید به زندگی زنان به طور فزاینده ای در سرتاسر جهان افزایش یافته است و دوره کلیماکتریک تقریبا یک سوم طول عمر زندگی زنان را تحت تاثیر قرار داده است. علایم یائسگی که در این دوره زندگی تجربه می شود، می تواند تاثیر منفی بر همه ابعاد زندگی زنان از جمله سلامت جسمی، جنسی، روانشناختی و کیفیت زندگی داشته باشد. با توجه به چالش ها و میزان پذیرشی که در درمان های معمول و در دسترس برای درمان و مقابله با علایم یائسگی وجود دارد، عدم وجود درمان های جایگزین ، موثر و قابل قبول برای زنان یک دغدغه و نگرانی عمده محسوب می شود. امروزه زنان به طور فزاینده ای راه هایی را برای ارتقاء سلامتی جستجو میکنند، خصوصا که اغلب تمایلی نیزبه دریافت داروهای هورمونی نداشته و در پی درمانهای طبیعی و جایگزین هستند(33). اغلب مطالعات صورت گرفته در درمان غیر دارویی علایم یائسگی بیشتر به صورت انفرادی و بر گرگرفتگی و تعریق متمرکز بوده و کمتر به سایر علایم مرتبط با یائسگی مانند اضطراب و افسردگی، اختلال خواب و مشکلات جنسی که بشدت بر کیفیت زندگی و رفاه روانشناختی زنان تاثیر گذار است، توجه شده است بنابراین طراحی مداخلاتی که بتواند حیطه بیشتری از مشکلات و علایم را هدف قرار دهد و زوجین هر دو را در فرآیند درمان درگیر کند، بسیار کمک کننده خواهد بود. ماماها به طور سنتی مسئولیت حمایت و مراقبت از زنان طی دوره دوره حاملگی تا تولد را بر عهده دارند، ولی امروزه دامنه فعالیت حرفه ای آنان به حوزه ارائه مراقبت های اولیه نیز گسترش پیدا کرده است و در موقعیتی بسیار خوب برای ارائه اطلاعات و حمایت و مراقبت به زنان در دوره یائسگی هستند. هدف برنامه حمایتی ارتقاء سلامت این است که بتواند علاوه بر ایجاد شناخت و افزایش بینش و عملکرد مناسب زنان، با استفاده از رویکرد تیمی و درگیر نمودن سایر اعضاء تیم بهداشتی و خانواده، علاوه برآموزش، با مشاوره، ارجاع و پیگیری به عنوان پایه ای برای حمایت و برعهده برآیی افراد در میانسالی و سپری برای آشفتگیهای ایجاد شده توسط مراحل انتقالی محسوب شده و سبب ارتقاء سلامتی گردد(34). بنابراین مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر مشاوره ارتقاء سلامت زوجین بر رضایت زناشویی و شدت علائم یائسگی زنان دارای پرونده خانوار در مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان در سال 1396 انجام می شود. شاید یافته های این مطالعه بتواند به ارتقای زندگی زنان جامعه و نیز ثبات و آرامش خانواده ها در این مرحله از تکامل طبیعی انسان کمک کند.

مروری بر مطالعات

به کمک کلید واژه های فارسی یائسگی، رضایت زناشویی، آموزش و واژه های Menopause, Marital Satisfaction and Education در پایگاه های اطلاعاتی SID ، Magiran ، Pub Med ، Springer، ٍElsevier ، ProQuest جستجو انجام شد و مطالعات مرتبط بررسی و انتخاب شدند که نمونه ای از آنها در زیر آمده است.

داخلی

1. در خصوص ارتباط حمایت اجتماعی درک شده با تجارب زنان یائسه، مطالعه ای توصیفی همبستگی توسط شریعت مغانی و همکاران (2015) بر روی 220 زن یائسه 40 تا 65 ساله شهر مشهد در سال 1393 به کمک پرسشنامه های خمایت اجتماعی درک شده چند بعدی و سنجش تجارب زنان در یائسگی انجام شد. نتیجه مطالعه نشان داد که ارتباط معکوس و معناداری بین حمایت اجتماعی و بعد حمایت اطرافیان مهم با تجارب مثبت زنان در یائسگی وجود داشت. آنان همچنین نتیجه گیری کردند که بعد حمایت اطرافیان مخصوصا همسر بهترین پیش بینی کننده تجارب مثبت در یائسگی است( 34).

2. مطالعه نیمه تجربی دیگری توسط فروهری و همکاران (2009) با هدف تعیین تاثیر آموزش بر کیفیت زندگی زنان یائسه بر روی 62 زن 44 تا 55 ساله در شهر شیراز به کمک ابزار تغییر شکل یافته هیلدیچ و همکاران در مورد کیفیت زندگی دوران یائسگی انجام شد. مداخله آموزشی به صورت 6 جلسه بحث گروهی هفتگی ارایه شد و نتیجه نشان داد که پس از گذشت 3 ماه از مداخله آموزشی، چهار بعد کیفیت زندگی یائسگی یعنی ابعاد وازوموتور، روانی اجتماعی، جسمی و جنسی به طور معناداری بهبود یافته است.(35)
3. مطالعه کارآزمایی بالینی توسط بحری و همکاران (2007) با عنوان تاثیر برنامه آموزشی در زمینه یائسگی به همسران بر میزان اضطراب و افسردگی دوران یائسگی زنان به کمک پرسشنامه های افسردگی بک و پرسشنامه اضطراب اشپیل برگر بر روی 102 زن 45 تا 60 ساله شهرگناباد انجام شد. در این مطالعه همسران زنان یائسه در گروه مداخله 3 جلسه آموزش چهره به چهره هر جلسه به مدت یک ساعت و به صورت انفرادی در باره چگونگی علایم و عوارض یائسگی دریافت کردند. یک ماه پس از اجرای برنامه آموزشی، میانگین نمره افسردگی و اضطراب آزمودنی ها در گروه مداخله به طور معناداری پایین تر از گروه کنترل گزارش گردید( 36).
4. مطالعه ای توسط کریمی و همکاران با عنوان تاثیر مداخله آموزشی مدون بر اساس الگوی توانمند سازی فردی بر رفتارهای ارتقا دهنده سلامت در دوران یائسگی به صورت نیمه تجربی تصادفی شده شاهد دار بر روی 90 زن یائسه تحت پوشش مراکز شهری زرندیه انجام شد. نتیجه نشان داد که پس از مداخله آموزشی میانگین نمرات اجزای الگوی توانمندسازی و رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل تفاوت معناداری داشت (37)
5. مطالعه نیمه تجربی توسط عیسی محمدی با عنوان تاثیر آموزش مبتنی بر الگوی توانمندسازی فردی بر آگاهی،نگرش ،عزت نفس،خودکارآمدی و کیفیت زندگی زنان یاوسه در شهر قزوین که در گروه تجربی در قالب 5 جلسه بحث گروهی به مدت 60-45 دقیقه اجرا شد نتایج کاهش مثبت و معناداری در میانگین کیفیت زندگی مرتبط با یائسگی پس از اجرای برنامه آموزشی نسبت به قبل از آن در گروه تجربی نشان داد.(38)
6. مطالعه نیمه تجربی با عنوان تاثیر مشاوره بر سبک زندگی زنان یائسه و همسرانشان که توسط آزیتا نوک بین در سال 1390 بر روی 120 زوج در همدان انجام شد نشان داد به کارگیری برنامه مشاوره ای در زنان یاوسه و همسرانشان در ابعاد عادات غذایی و فعالیت بدنی از سبک زندگی، تاثیر بسزایی داشته و مشاوره با زوجین در منزل یکی ازروشهای مناسب برای اصلاح سبک زندگی محسوب می شود.(39)
7. در مطالعه میدانی و یک سوکور مریم کشاورز، با عنوان تاثیر برنامه آموزشی ساختارمند با شیوه گروه حمایتی بر کیفیت زندگی زنان یائسه در سال 1389 ، 110 زن یائسه در دو گروه 55 نفره شاهد و حمایتی قرار گرفتند .برای گروه حمایتی در 6 گروه (شامل 5 گروه 9 نفره و یک گروه 10 نفره) برنامه آموزشی در یک روز مشخص هفته و به مدت 120 دقیقه و طی 10جلسه هفتگی متوالی انجام شد.نمره کیفیت زندگی محاسبه شده از مجموع نمرات ابعاد وازوموتور ،روانی – اجتماعی ،جسمی و جنسی در گروه مداخله به طور معنادار بهبود یافته بود.(40)

خارجی

1. در خصوص استفاده از مداخله شناختی رفتاری در یائسگی، مطالعه ای توسط Mann و همکاران (2011) با هدف بررسی اثربخشی مداخله شناختی رفتاری گروهی در کاهش علایم یائسگی مخصوصا گرگرفتگی و تعریق شبانه در زنان یائسه تحت درمان سرطان پستان در قالب کارآزمایی بالینی بر روی 96 زن انجام شد. مداخله شناختی رفتاری در این مطالعه بصورت 6 جلسه هفتگی گروهی در مقایسه با مراقبت معمول ارایه شد. نتیجه نشان داد که درمان شناختی رفتاری به عنوان درمانی ایمن و موثر بر روی علایمی مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه، خواب، خلق و رفاه عمومی زنان یائسه تاثیر مثبت دارد.(41)
2. مطالعه ای نیمه تجربی توسط Iioka و Komatsu در سال 2015 با عنوان اثربخشی برنامه مدیریت استرس در تقویت توانایی زنان یائسه در مقابله و سازگاری با استرس بر روی دو گروه مداخله 55 نفر و گروه کنترل42 نفر انجام شد. برنامه مدیریت استرس بصورت جلسات 2 ساعته هفتگی به مدت 3 هفته شامل بخش سخنرانی کوتاه، بحث گروهی و جزوه آموزشی ارایه شد. داده ها قبل، بعد و یک ماه پس از مداخله جمع آوری شد.مقابله با استرس پیامد اولیه تحقیق و رفاه روانشناختی و برطرف شدن علایم یائسگی پیامد ثانویه بود.نتایج نشان داد که اطلاعات و انعطاف پذیری در مقابله با استرس در گروه مداخله به طور معناداری افزایش یافت. در بعد رفاه روانشناختی رشد شخصی و شادکامی افزایش یافت ولی برنامه مدیریت استرس در بعد کاهش علایم یائسگی تفاوت معناداری را ایجاد نکرد.(42)
3. مطالعه ای دیگر بوسیله Elavsky و Mc Auley در سال 2007 با عنوان فعالیت فیزیکی و پیامدهای بهداشت روانی آن در طی یائسگی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی بر روی 164 زن میانسال با میانگین سنی حدود 50 سال که پیش از این کم تحرک و فعالیت بودند، در قالب سه گروه کنترل، یوگا و پیاده روی انجام شد. نتایج در پایان این کارآزمایی بالینی 4 ماهه نشان داد که علایم یائسگی به دنبال افزایش فعالیت فیزیکی کاهش یافت. همچنین به دنبال آن بهبودی در همه ابعاد مثبت سلامتی روان و کاهش در همه ابعاد منفی سلامتی روانی و نیز ارتقای کیفیت زندگی زنان یائسه حاصل گردید.(43)
4. در مطالعه ای که Duijts و همکاران در سال 2012با عنوان تاثیر CBT و تمرینات فیزیکی در کاهش علائم منوپوز در بیماران تحت درمان سرطان پستان انجام دادند بیماران در 4 گروه کنترل ، CBT، تمرینات فیزیکی و گروه مداخله همزمان CBTو تمرینات فیزیکی قرار گرفتند . نتایج نشان داد در گروه مداخله همزمان CBTو تمرینات فیزیکی اثرات مفیدی در علائم غدد درون ریز و به میزان کمتر در تمایلات جنسی و عملکرد فیزیکی بیماران پدید آمده است.(44)
5. در مطالعه سال 2011 توسط carmody و همکاران تاثیر ذهن آگاهی بر مقابله با گرگرفتگی و تعریق شبانه در زنان یائسه مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه 110 زن پره منوپوز و منوپوز با تجربه گر گرفتگی و تعریق شبانه در دو گروه 57 نفر مداخله و 53 نفر شاهد قرار گرفتند که کاهش در میزان هر دو مولفه در زنان گروه مداخله مشاهده شد.(45)

مرور مطالعات انجام شده از بین منابع در دسترس نشان می دهد اغلب موارد از یک جنبه درمانی به عنوان مداخله به منظور کاهش علائم جسمانی و روانشناختی در دوران یائسگی بهره گرفته شده است . بررسی مطالعات داخلی نشان می دهد الگویی منسجم در قالب یک برنامه مشاوره ای ارائه نشده و اکثر مداخلات به صورت فردی یا گروهی طراحی شده است.لذا این پژوهش قصد دارد با به کار گیری شیوه ای ساختارمند به صورت مشاوره زوجی با استفاده از جنبه های گوناگون درمانی بر کاهش علائم دوران یائسگی و افزایش رضایت زناشوئی تاثیر گدار بوده و در جهت ارتقاء سلامت زنان موثر باشد.

1. رضایت زناشویی زنان یائسه پس از مشاوره ارتقای سلامت زوجین در گروه های مداخله و کنترل متفاوت است.
2. شدت علایم یائسگی زنان پس از مشاوره ارتقای سلامت زوجین در گروه های مداخله و کنترل متفاوت است.

تعیین تاثیر مشاوره ارتقاء سلامت زوجین بر رضایت زناشویی و شدت علائم یائسگی زنان دارای پرونده خانوار در مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان در سال 1396

1. تعیین و مقایسه میانگین نمره رضایت زناشویی زنان یائسه قبل و بعد از مشاوره ارتقای سلامت زوجین در گروه های مداخله و کنترل.
2. تعیین و مقایسه میانگین نمره شدت علایم یائسگی زنان قبل و بعد از مشاوره ارتقای سلامت زوجین در گروه های مداخله و کنترل.

-

تعریف نظری مشاوره ارتقای سلامت: عبارتست از هنر و علم کمک به افراد برای کشف هم افزایی بین احساسات اصلی خود و سلامت مطلوب ، افزایش انگیزش برای تلاش به رسیدن سلامتی مطلوب و حمایت از آنها در تغییر شیوه زندگی خود برای حرکت به سوی یک حالت سلامت مطلوب می باشد. سلامت مطلوب عبارتست از تعادل پویا از سلامت جسمی، عاطفی، اجتماعی، روحی و فکری است. تغییر در شیوه زندگی می تواند از طریق ترکیبی از تجارب یادگیری تسهیل گردد که منجر به افزایش آگاهی، افزایش انگیزش، و ایجاد مهارت ها و مهمتر از همه ، از طریق ایجاد فرصت هایی برای دسترسی باز به محیط شود که در ساده ترین انتخاب منجر به رفتارهای مثبت سلامتی شود.(47)

تعریف عملی مشاوره ارتقای سلامت: منظور از مشاوره ارتقای سلامت در این مطالعه، مداخله مشاوره زوجی 4 جلسه ای، یک ساعته است که هر هفته دو جلسه در قالب محتوای تعیین شده، ارائه خواهد شد.

تعریف نظری رضایت زناشویی: رضایت زناشویی حالتی است که طی آن زن و شوهر از ازدواج با یکدیگر و با هم بودن احساس شادمانی و خرسندی می کنند. رضایت مندی زناشویی، پیامد توافق زناشویی که به صورت درونی احساس می شود نیز می باشد(48).

تعریف عملی رضایت زناشویی: رضایت زناشویی در این مطالعه نمره ای است که آزمودنی از پرسشنامه 22 سوالی رضایت زندگی زناشویی سالمندان بدست خواهد آورد که نمره ای بین 22 تا 66 دارد.

تعریف نظری یائسگی: یائسگی یکی از مراحل مهم زندگی زنان است که ویژگی اصلی ان پایان باروری و قطع قاعدگی است که گذر از این دوران و تغییزات در فرایندهای هورمونی ،جسمی ،متابولیکی بدن،زنان را با مساولی مانند اختلال در دستگاه ادراری-تناسلی ،مشکلات قلبی – عروقی ،مشکلات روانی-اجتماعی ،اختلالات خواب ،تغییرات خلق و خوی و اختلالات عصب شناختی مواجه می سازد.(49)

تعریف عملی یائسگی: منظور از یائسگی در این مطالعه، نمره ای است که آزمودنی از مقیاس سنجش شدت علائم یائسگی Menopuse Rating Scale که 11 سوالی است، بدست خواهد آورد و نمره ای بین 11 تا 55 دارد.

مطالعه نیمه تجربی دو گروهه با طرح پیش آزمون - پس آزمون .

کلیه زنان یائسه ای که در مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان در سال 1396 پرونده آنان وجود دارد، جامعه پژوهش این تحقیق را تشکیل خواهند داد.

معیارهای ورود:

1. سن 48 تا 60 سال.
2. توقف کامل قاعدگی در 12 ماه اخیر بدون استفاده از دارو یا اعمال جراحی.
3. متاهل بودن وزندگی با همسر در هنگام مطالعه.
4. عدم درمان جایگزینی هورمونی (داروهای کاهش دهنده عوارض یائسگی/هر گونه کنتراسپتیو و داروهای آندروژنی)
5. عدم درمان با درمانهای گیاهی جهت کاهش علائم یائسگی
6. عدم ابتلای به اختلالات روانی شناخته شده ، مصرف داروهای روانپزشکی یا اعتیاد.
7. عدم ابتلای به بیماری جسمانی جدی و مزمن نظیر سرطان ها در زن و همسر.
8. عدم بروز حوادث ناگوار زندگی در 6 ماهه اخیر نظیر فقدان ها .
9. عدم ابتلای همسر به بیماری های روانی و جسمانی سخت و زمینگیر کننده
10. عدم مصرف داروهای ایجاد کننده گرگرفتگی مانند داروهای ضد سرطان سینه
11. عدم چند همسری بودن زوج
12. عدم ازدواج قبلی زوج یا زوجه

معیارهای خروج

1. عدم شرکت یا غیبت بیشتر از یک جلسه زوج یا زوجه از جلسات مشاوره
2. بروز هر گونه حادثه یا بحران روانی اجتماعی یا مشکل جسمانی در طی مدت مطالعه.

حجم نمونه با استفاده از فرمول زیر و با توجه به مطالعه محمد علیزاده چرندابی و همکاران (2014) و حدود اطمینان 95 درصد و توان آزمون 95 درصد در هر گروه 15 نفر مشخص شد که برای افزایش اعتبار مطالعه و امکان تعمیم بخشی نسبی بیشتر و ریزش احتمالی در هر گروه 40 نفر و در مجموع 80 نفر برآورد گردید.

پس از هماهنگی با واحد توسعه شبکه و دریافت تقسیمات پنجگانه شهرستان زاهدان ازهر منطقه یک پایگاه سلامت با وضعیت فرهنگی- اجتماعی مختلف که بیشترین تعداد مراجعه کننده را داشته باشند،انتخاب خواهند شد. با توجه به اینکه در طرح تحول سلامت کلیه گروههای سنی منجمله میانسالان مراقبت و غربالگری می گردند لذا از بین زنان میانسال در مرحله منوپوز که در سامانه پرونده های الکترونیکی( سامانه سیب) مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان واجد شرایط بوده و ثبت شده اند لیست کلیه زنان منوپوز استخراج شده و تماس تلفنی با این افراد توسط پژوهشگر گرفته خواهد شد. در صورتی که واجد معیارهای ورود به مطالعه باشند، جهت شرکت در مطالعه دعوت می شوند. افراد منتخب به شیوه تصادفی به دو گروه اختصاص خواهند یافت .

ابزار جمع آوری اطلاعات در این مطالعه پرسشنامه ای متشکل از سه بخش خواهد بود که پس از تعیین روایی و پایایی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. بخش اول شامل اطلاعات فردی زن و همسر و اطلاعات مربوط به یائسگی می باشد. بخش دوم پرسشنامه 11 سوالی مقیاس سنجش علایم یائسگی و بخش سوم را پرسشنامه 22 سوالی پرسشنامه رضایت زندگی زناشویی تشکیل خواهد داد.

مقیاس سنجش علایم یائسگی Menopuse Rating Scale (MRS) یک ابزار بین المللی با ارزش جهت ارزیابی علائم یائسگی است که در بسیاری از مطالعات بالینی و اپیدمیولوژی جهت تعیین فراوانی و شدت علائم یائسگی در زنان میانسال به کار رفته است . این ابزار شامل 11 علامت مربوط به یائسگی در سه حیطه جسمانی 4 سؤال، روانی 4 سؤال و ادراری – تناسلی 3 سؤال می باشد. در حیطه مشکلات جسمانی، مواردی نظیر گرگرفتگی و تعریق شبانه، ناراحتی ها و مشکلات قلبی، اختلالات خواب و دردهای عضلانی و مفاصل و در حیطه روانی مواردی نظیر احساس افسردگی، عصبی بودن، اضطراب، ضعف حافظه و عدم تمرکز بررسی می شوند. در حیطه ادراری- تناسلی نیز سؤالات مربوط به کاهش تمایلات و رضایت جنسی، مشکلات ادراری و خشکی و سوزش واژن مطرح می شوند. این سؤالات با مقیاس 5 درجه ای لیکرت سنجیده می شوند. در این مطالعه به گزینه 'ندارم' امتیاز 1 و به گزینه 'خیلی شدید' امتیاز 5 تعلق گرفت و مجموع امتیازات پرسشنامه MRS در محدوده 11 تا 55 است . هر چقدر امتیاز کلی MRS یا امتیاز مربوط به هر یک از حیطه ها یا امتیاز مربوط به سؤالات آن حیطه کمتر باشد، شدت علائم تجربه شده یائسگی کمتر خواهد بود. روایی و پایایی این ابزار در ایران توسط قاسمی و همکاران (49) و نیز مکوندی و همکاران (50) مورد تایید و استفاده قرار گرفته است. در مطالعه حاضر نیز پایایی ابزار به کمک آلفای کرونباخ نعیین خواهد شد.

پرسشنامه رضایت زناشویی سالمندان Elderly Marital Satisfaction Questionnaire: پرسشنامه رضایت زندگی زناشویی برای اولین بار توسط هاینز و همکاراندر سال 1992 ساخته شد(51). این پرسشنامه پس از بررسی ها و مطالعات گوناگون جهت سنجش میزان رضایت زناشویی در افراد متاهل که چند سال از ازدواج آنها می گذرد، ساخته شد. این آزمون بعد از تجدید نظر در نهایت به 24 عبارت کاهش یافت. نسخه نهایی این مقیاس یک عامل اصلی )ارتباطات و همدلی( و دو عامل فرعی )رضایت جنسی/ عاطفی و سلامت همسر( را مورد سنجش قرار می دهد. پرسشنامه به صورت لیکرتی به شکل موافقم 3، نظری ندارم 2 و مخالفم 1، تنظیم شده است. شیوه نمره دهی به هر کدام از ابعاد، از جمع نمرات سوالات مربوط به آن بعُد به دست می آید. روایی و پایایی این ابزار به زبان های مختلف از جمله اسپانیایی نیز مورد تایید قرار گرفته است (52). در ایران روایی و پایایی این ابزار توسط قربانیان و همکاران مورد بررسی و تایید قرار گرفته است(53). روایی از طریق تحلیل عاملی و همبستگی آن با پرسشنامه سلامت عمومی و پرسشنامه صمیمیت زوجین مورد تایید قرار گرفته است و به 22 سوال در سه فاکتور یا عامل اصلی کاهش یافته است. 15 ماده از این مقیاس بر عامل ارتباطات و همدلی بار عاملی می شوند2 ماده نشان دهنده عامل رضایت از روابط جنسی و عاطفی و 5ماده مرتبط با سلامت همسر است.برای تعیین پایایی مقیاس از روش آلفای کرونباخ و دو نیمه کردن که یکی از حالات همسانی درونی می باشند، استفاده شده ومیزان پایایی کل مقیاس به ترتیب 897/0 و 725/0 می باشد(رفرنس قربانیان). پایایی این ابزار در مطالعه حاضر نیز به روش آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

برای نمونه گیری، نخست از بین مراکز و پایگاه بهداشتی شهرستان زاهدان 5 مرکز و پایگاه با وضعیت فرهنگی- اجتماعی مختلف که بیشترین تعداد مراجعه کننده را داشته باشند،انتخاب خواهند شد. سپس لیست کلیه زنان منوپوز ازسامانه های الکترونیکی پایگاههای بهداشتی منتخب درآورده خواهد شد و تماس تلفنی با این افراد توسط پژوهشگر گرفته خواهد شد و در صورتی که واجد معیارهای ورود به مطالعه باشند، جهت شرکت در مطالعه دعوت می شوند. افراد منتخب به شیوه تصادفی به دو گروه اختصاص خواهند یافت به این صورت که ابتدا به تعداد کل افراد مورد مطالعه پاکت حاوی گروه های مطالعه (A مداخله و B کنترل)تهیه و به طور تصادفی مرتب خواهند شد. بتدریج و با تعیین فرد واجد شرایط یکی از پاکت ها به ترتیب به افراد منتخب اختصاص خواهد یافت. در اولین ویزیت پس از توضیح اهداف و پس از اخذ رضایت آگاهانه، پرسشنامه های پیش آزمون توسط هر دو گروه مشارکت کننده تکمیل خواهد شد. گروه مداخله 4 جلسه برنامه مشاوره ارتقای سلامت را طی دو جلسه در هفته به صورت زوجی و با حضور همسر و بر اساس محتوای تعیین شده دریافت خواهند کرد.کلاس ها بر اساس توافق با بیماران و امکانات در درمانگاه یا مکان دانشکده پرستاری-مامایی زاهدان تشکیل خواهند شد. پس از گذشت 8 هفته مجددا' پرسشنامه های پژوهش به عنوان پس آزمون با مراجعه به منزل یا قرار در درمانگاه یا پایگاه تکمیل خواهد شد.گروه کنترل در این مدت برنامه ای جز برنامه های معمول که سازمان یافته و تعریف شده نیست،دریافت نمی کنند و در همان فاصله زمانی گروه مداخله پس آزمون در مورد آنان نیز انجام می شود ( البته پس از پایان تحقیق در صورت تمایل کلاس ها برای گروه کنترل هم تشکیل خواهد شد).چنانچه فردی به هر دلیل از مطالعه خارج شوند فرد دیگری جایگرین او خواهد شد.

ساختار جلسات و محتوای برنامه مشاوره ارتقای سلامت

داده ها پس از جمع آوری و کد گذاری توسط نرم افزار 21-spss مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. ابتدا فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر به کمک آمار توصیفی تعیین می شود و در ادامه برای مقایسه میانگین های قبل و بعد در هر گروه از آزمون تی زوجی، مقایسه میانگین های دو گروه مداخله و کنترل از آزمون تی مستقل، مقایسه فراوانی متغیرهای کیفی دو گروه از آزمون کای دو و برای تعیین اثربخشی مشاوره ارتقای سلامت زوجین با کنترل همزمان برخی متغیرهای مخدوش کننده از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده خواهد شد. سطح معناداری در این مطالعه 05/0 مد نظر است. در صورت عدم برقراری شرط نرمالیتی از آزمون های ناپارامتریک معادل یعنی یومن ویتنی، ویلکاکسون استفاده خواهد شد.برای بررسی متغیرهای مخدوش کننده کیفی از تحلیل جداگانه و آزمون های چندعاملی استفاده خواهد شد.

جدول مقایسه میانگین و انحراف معیار نمره شدت علایم یائسگی قبل و بعد از اجرای برنامه مشاوره ارتقای سلامت زوجی در گروه های مداخله و کنترل

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های دارای آزمودنی انسانی 92

2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

 16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند

25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

عدم حضور و همکاری برخی زنان یائسه همراه با همسرانشان در همه جلسات آموزشی، که در صورت وقوع با جایگزین کردن نمونه های واجد شرایط دیگر در قالب یک گروه دیگر مشکل رفع خواهد شد. یا به دلیل عدم امکان هماهنگی برای زمان مداخله بین زنان، تعداد اعضای گروه متغیر خواهد شد.البته ریزش نمونه ها در پیش بینی تعداد نمونه های لازم در نظر گرفته شده است.

Menopause, Counseling, Health Promotion. Marital Satisfaction

1. Yücel Ç, Eroğlu K. Sexual Problems in Postmenopausal Women and Coping Methods. Sexuality and Disability. 2013 Sep 1;31(3):217-28.

2. Ballinger CB. Psychiatric aspects of the menopause. The British Journal of Psychiatry. 1990;156(6):773-87.

3. Berterö C. What do women think about menopause? A qualitative study of women's expectations, apprehensions and knowledge about the climacteric period. International Nursing Review. 2003 Jun 1;50(2):109-18.
4. Bauld R, Brown RF. Stress, psychological distress, psychosocial factors, menopause symptoms and physical health in women. Maturitas. 2009 Feb 20;62(2):160-5.
5. Ayers B, Forshaw M, Hunter MS. The impact of attitudes towards the menopause on women's symptom experience: a systematic review. Maturitas. 2010 Jan 31;65(1):28-36.

6. Rajaeefard A, Mohammad-Beigi A, Mohammad-Salehi N. Estimation of natural age of menopause in Iranian women: a meta-analysis study. Koomesh. 2011 Sep 15;13(1):1-7.

7. Jamshidimanesh, M. Peyrovi, H. Jouybary,L. and Sanagoo, A., 2010. Qualitative study: Women's Experience of Menopause.Quarterly Journal of Sabzevar University of Medical Sciences. 16(4), pp.196-205 [In Persian].

8. Chedraui P, Blümel JE, Baron G, Belzares E, Bencosme A, Calle A, Danckers L, Espinoza MT, Flores D, Gomez G, Hernandez-Bueno JA. Impaired quality of life among middle aged women: a multicentre Latin American study. Maturitas. 2008 Dec 20;61(4):323-9.
9. Rapkin AJ. Vasomotor symptoms in menopause: physiologic condition and central nervous system approaches to treatment. American journal of obstetrics

and gynecology. 2007 Feb 28;196(2):97-106.

10. Reed SD, Ludman EJ, Newton KM, Grothaus LC, LaCroix AZ, Nekhlyudov L, Spangler L, Jordan L, Ehrlich K, Bush T. Depressive symptoms and menopausal burden in the midlife. Maturitas. 2009 Mar 20;62(3):306-10.

11. Afghari A, Ahmad Shirvani M. Psycho-emotional changes in menopause: A qualitative study. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2012 Oct 15;22(93):27-38.
12. Makvandi S,Zargar shooshtari Sh,Yazdizadeh H,Zaker V,Bastami A.Frequency and Severity of Menopausal Symptoms and Its Relationship with Demographic Factors in Pre-and Postmenopausal Women of Ahvaz, Iran. IJOGI, Vol. 16, No. 49 &50, pp. 7-15, May 2013

13. Zarei J, Pourhosein R, Azam Tarafdari M. Development and Evaluation of a Bio-Psychological Model of Sexual Health for Menopausal Women: A mediating Role of Cultural Factors.

14. Speroff L, Fritz MA, editors. Clinical gynecologic endocrinology and infertility. lippincott Williams & wilkins; 2011.

15. Green SM, Haber E, McCabe RE, Soares CN. Cognitive–behavioral group treatment for menopausal symptoms: a pilot study. Arch Womens Ment Health 2013; 16:325–332.doi 10.1007/s00737-013-0339-x

16. Desindes S, Belisle S, Graves G. Canadian Consensus Conference on Menopause. J Obstet Gynecol Can 2006; 28:S21–S32

17. Nelson H, Vesco K, Haney E, Fu R, Nedrow A, Miller J, Nicolaidis C. Walker M, Humphrey L: Nonhormonal therapies for menopausal hot flashes systematic review and meta-analysis. Journal of the American Medical Association 2006; 295:2057-2071.

18. Carpenter J, Storniolo A, Johns S, Monahan P, Azzouz F, Elam J, Johnson C, Shelton R: Randomized, double-blind, placebo-controlled crossover trials of venlafaxine for hot flashes after breast cancer. Oncologist 2007;12:124-135.

19. Lee MS, Shin BC, Ernst E: Acupuncture for treating menopausal hot flushes: a systematic review. Climacteric 2009; 12:16-25.

20. Hervik J, Mjåland O: Acupuncture for the treatment of hot flashes in breast cancer patients, a randomized, controlled trial. Breast Cancer Res Treat 2009; 116:311-316.

21. Green SM, Key BL, McCabe RE. Cognitive-behavioral, behavioral, and mindfulness-based therapies for menopausal depression: a review. Maturitas. 2015 Jan 31;80(1):37-47.

22. Allen LA, Dobkin RD, Boohar EM, Woolfolk RL. Cognitive behavior therapy for menopausal hot flashes: two case reports. Maturitas. 2006 Apr 20;54(1):95-9.
23. Chedraui P, Pérez-López FR, Mezones-Holguin E, San Miguel G, Avila C, Collaborative Group for Research of the Climacteric in Latin America (REDLINC. Assessing predictors of sexual function in mid-aged sexually active women. Maturitas. 2011 Apr 30;68(4):387-90.
24. Nazarpour S, SIMBAR M, RAMEZANI TF. Factors affecting sexual function during menopause: a review of the literature. Payesh 2015; 1: 41-58
25. Davidson, M.R., London, M.L., Ladewig, P.W. (2008). Women’s health across the lifespan. Olds’ Maternal-Newborn Nursing and Women’s Health Across the Lifespan, pp. 77–85, Pearson Education, Inc., Upper Saddle River, NJ.

26. Zarei, J., Pourhosein, R., Tarafdari, A., Askarabad, M., & Babakhani, M. (2012). Development and Evaluation of a Bio-Psychological Model of Sexual Health for Menopausal Women: A mediating Role of Cultural Factors.

27. Adler SR, Fosket JR, Kagawa-Singer M, McGraw SA, Wong-Kim E, Gold E, et al. (2000). Conceptualizing menopause and midlife: Chinese American and Chinese women in the US. Maturitas; 35(1): 11-23.

28. Greef A Malherbe H (2001). Intimacy and marital satisfaction in spouses. Journal of Sex Marrige Therapy. 27(3) 242-25

29. . Pillitteri, A.: Reproductive and sexual health. In: Pillitteri, A. (2003). Maternal and Child Health Nursing: Care of the Childbearing and Childrearing Family, 85. Lippincott Williams & Wilkins, USA.

30. Laurenceau JP, Barrett LF, Rovine MJ. The interpersonal process model of intimacy in marriage: a daily-diary and multilevel modeling approach. Journal of family psychology. 2005 Jun;19(2):314.
31. Nema S. Effect of Marital Adjustment in Middle-Aged Adults. International Journal of Scientific and Research Publications. 2013;3(9):1-6.
32. Robinson BE, Bockting WO, Simon Rosser BR, Miner M, Coleman E. The sexual health model: application of a sexological approach to HIV prevention. Health education research. 2002 Feb 1;17(1):43-57.
33. Sanchez A, Norman GJ, Sallis JF, Calfas KJ, Rock C, Patrick K. Patterns and correlates of multiple risk behaviors in overweight women. Preventive medicine. 2008 Mar 31;46(3):196-202.

34. Mohammad khan Kermanshahi S. Perceptions and experiences mentally retarded children mothers of health, Design and evaluation nursing model of health promotion. [Dissertation].Tehran Tarbiat Modares University 2007.

35. S. Moghani SS, Simbar M, Dolatian M, Nasiri M. The relationship between perceived social support and women experiences in menopause. Advances in Nursing & Midwifery. 2016 Mar 7;25(90).
36. Forouhari S, Rad MS, Moattari M, Mohit MI, Ghaem H. The effect of education on quality of life in menopausal women referring to Shiraz Motahhari clinic in 2004. Journal of Birjand University of Medical Sciences. 2009 Mar 1;16(1):39-44.

37. Bahri N, Delshad A, Haddizadeh Talasaz F. Efficacy of organized curriculum for husbands about menopause on the menopausal depression and anxiety. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology. 2007 Aug 15;13(2):128-31.
38. KARIMY M. Evaluation of the effect of educational intervention based on empowerment model of health promotion behaviors on menopautic women. 2011

39. Mohammadi Zeidi E, Pakpour A, Mohammadi Zeidi B. The impact of educational interventions based on individual empowerment model on knowledge, attitude, self-efficacy, self esteem and quality of life of postmenopausal women. Iran Journal of Nursing. 2013 Apr;26(81):21-31.

40. Tiznobaik A, mirmolaei T, Kazemnejad A. The effects of the counseling on life style of menopausal women and their husbands

41. Yazdkhasti M, Keshavarz M, Merghati Khoei E, Hosseini AF. The effect of structured educational program by support group on menopause women’s quality of life. Iranian Journal of Medical Education. 2012 Mar 15;11(8):986-94.

42. Mann E, Smith MJ, Hellier J, Balabanovic JA, Hamed H, Grunfeld EA, Hunter MS. Cognitive behavioural treatment for women who have menopausal symptoms after breast cancer treatment (MENOS 1): a randomised controlled trial. The lancet oncology. 2012 Mar 31;13(3):309-18.

43. Iioka Y, Komatsu H. Effectiveness of a stress management program to enhance perimenopausal women's ability to cope with stress. Japan Journal of Nursing Science. 2015 Jan 1;12(1):1-7.

44. Elavsky S, McAuley E. Exercise and self-esteem in menopausal women: a randomized controlled trial involving walking and yoga. American Journal of health promotion. 2007 Nov 1;22(2):83-92.

45. Duijts SF, van Beurden M, Oldenburg HS, Hunter MS, Kieffer JM, Stuiver MM, Gerritsma MA, Menke-Pluymers MB, Plaisier PW, Rijna H, Lopes Cardozo AM. Efficacy of cognitive behavioral therapy and physical exercise in alleviating treatment-induced menopausal symptoms in patients with breast cancer: results of a randomized, controlled, multicenter trial. Journal of Clinical Oncology. 2012 Oct 8;30(33):4124-33.

46. Carmody J, Crawford S, Salmoirago-Blotcher E, Leung K, Churchill L, Olendzki N. Mindfulness training for coping with hot flashes: results of a randomized trial. Menopause (New York, NY). 2011 Jun;18(6):611.

47. O’Donnell MP. Definitions of health promotion 2.0: Embracing passion, enhancing motivation, recognizing dynamic balance, and creating opportunities. American Journal of Health Promotion. 2009;24(1):4.
48. Ellis A, Sijel JL, Yeejer RJ, Batia VJ, Gisp R. [Rational-emotive couples therapy]. 1st ed. Tehran: Misagh; 1996: 25-43. (Persian)

49. Pesteei KH, Allame M, Amir Khany M, Esmaeel Motlagh M. Clinical guide and executive health program team to provide menopausal services to women 60-45 years. Tehran: Pooneh Publication. 2008:10-7.
50. Ghasemi A, Rezaee A, Khatibi A, Jahanlu A. Efficacy of omega-3 on hot flush in perimenopausal women versus placebo. Medical Science Journal of Islamic Azad Univesity-Tehran Medical Branch. 2012 Sep 15;22(3):221-5.
51. Makvandi M, Zargar SH, Shushtari H, Yazdizadeh V, Zaker Hoseini V, Arasteh B. Frequency and Severity of Menopausal Symptoms and Its Relationship with Demographic Factors in Pre-and Postmenopausal Women of Ahvaz, Iran.The Iranian Journal of Obstetrics , Gynecology and Infertility 2013;16(49-50): 7-15
52. Haynes SN, Floyd FJ, Lemsky C, Rogers E, Winemiller D, Heilman N, Werle M, Murphy T, Cardone L. The Marital Satisfaction Questionnaire for Older Persons. Psychological Assessment. 1992 Dec;4(4):473.

53. Castro-Díaz BL, Rodríguez-Gómez J, Vélez-Pastrana MC. Factor Structure and Reliability of the Spanish Version of the Marital Satisfaction Questionnaire for Older Persons. Journal of Couple & Relationship Therapy. 2012 Oct 1;11(4):310-21.
54. Psychometric properties of the marital satisfaction questionnaire of the elderly and its components prediction through sexual intimacy and mental health in the elderly in the one and six district of province Tehran. joge. 2017;1(3):29-38.

بررسی تاثیر مشاوره ارتقاء سلامت زوجین بر رضایت زناشویی و شدت علائم یائسگی زنان دارای پرونده خانوار در مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان در سال 1396

تاثیر مشاوره ارتقاء سلامت زوجین بر رضایت زناشویی و شدت علائم یائسگی زنان

چنانچه در طرح تحقیقاتی اقدام تشخیصی یا درمانی انجام شود، هزینه به عهده مجری یا مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

  1- پرسشنامه MRS(شدت علائم یائسگی)

پرسشنامه دموگرافیک

ضمن تشکر جهت همکاری در این پژوهش از شما خواهشمندیم به سوالات زیر صادقانه پاسخ دهید:

سن: ............................سال

سن همسر: ..................سال

میزان تحصیلات: بیسواد ابتدایی دبیرستان دیپلم بالاتر

میزان تحصیلات همسر: بیسواد ابتدایی دبیرستان دیپلم بالاتر

شغل زن: خانه دار شاغل

شغل همسر: بازنشسته کارمند آزاد

مدت زندگی مشترک:....................سال

طول مدت یائسگی:.....................سال

تعداد بارداری:.............................

قومیت: بلوچ    سیستانی       سایر(نام ببرید)

پرسشنامه MSQFOP (رضایت زناشویی سالمندان)

کلید و نمره گذاری پرسشنامه MSQFOP:

نسخه نهایی مقیاس MSQFOP یک عامل اصلی (ارتباطات و همدلی) و دو عامل فرعی (رضایت جنسی /عاطفی و سلامت همسر) را مورد سنجش قرار می دهد.از 24 عبارت مقیاس حاضر 20 عبارت به صورت مستقیم مربوط به موضوعات و مسائلی است که بر میزان رضایت زناشوئی تاثیرگذار است و 4 سوال دیگر مربوط به رضایت کلی و میزان تغییرات رضایت زناشوئی در گذر زمان است.بر این اساس در مطالعات و تحقیقات اولیه جهت ارزیابی و تایید آزمون و همچنین در تحقیقات بعدی صورت گرفته با استفاده از این مقیاس،محققان به تفسیر 20 سوال از این مقیاس پرداخته اند. در ادامه 3 بعد مورد ارزیابی مقیاس MSQFOP و عبارات مربوط به هر کدام آمده است.

نمره نهایی مربوط به هر کدام از ابعاد از جمع نمرات سوالات مربوط به ان ابعاد به دست می آید.بر این اساس شیوه نمره دهی به هر کدام از عبارات به شکل زیر است

بسیار ناراضی 1          ناراضی2                تا حدودی ناراضی3               تا حدودی راضی4                راضی 5                  بسیار راضی6

25-0   (1 امتیاز)                     50-26  (2امتیاز)                             75-51  (3امتیاز)                                       100-76(4امتیاز)

بسیار زیاد  1                             زیاد  2                            به ندرت  3                              هرگز 4

اصلا رضایت ندارم 1          رضایت بسیار کم  2            رضایت کم 3             همانند 5 سال گذشته  4               رضایت بیشتر  5          رضایت خیلی بیشتر 6

لطفا به سوالات زیر با دقت پاسخ دهیدممکن است پاسخ دقیقی به سوالات نداشته باشید ولی سعی کنید گزینه ای که به حالت فعلی شما نزدیک تر است انتخاب کنید.به هر یک از موارد زیر بر اساس سطح فعلی رضایت یا نارضایتی خود جواب دهید: