مقایسه یافته های الکتروکاردیوگرافی در کودکان مبتلا به دیابت نوع یک و کودکان سالم در زاهدان

دیابــت ملیتــوس یکی از مهمترین و شـــایعتـــرین بیماری های مزمن است. شــیوع دیابــت در جهان و در ایران رونـد فزاینـده ای دارد به طوری کـه حدود 250 میلیون نفر در سراســــر جهان به این بیماری مبتلا بوده و هر سال حدود 6 میلیون گــزارش جدیــد از آن منتشـــر مــی شود. میزان شیـوع دیـابت در جهان حدود 1 تا 3 درصد می باشد و ایـن در حـالی اسـت کـه بـر اسـاس مطالعات صورت گرفته در شهرهای مختلف ایران شیوع دیابت از2/4 درصد تا 9/15 درصـد متغیـر بـوده اسـت. بنابراین به نظر میرسد که متوسط شیوع دیابت در ایـران از میزان متوسط جهانی بالاتر باشد. پیش بینی می شـود تا سال 2025 میلادی حدود 75 درصد تمـام افـراد مبـتلا به دیابت در کشورهای در حال توسعه زنـدگی خواهنـد کرد. در حال حاضر، آمار مبتلایان به دیابـت وابسـته به انسولین در ایـران در مقایسـه بـا دیابـت غیروابسـته بـه انسولین به طـور تقریبـی بـین 5 تـا 10درصـد مـیباشـد. علاوه بر این، به ازای هر 400 تا 500 کودک یک نفـر به دیابت نوع یک مبتلا می شود. میزان بروز T1DM در دوران کودکی در حدود 1/9 درصد در هـر 1000 نفر در سنین کودکی و نوجوانی می باشد (9-4).

عوارض DM به دو گروه عروقی و غیر عروقی تقسیم میشود.عوارض عروقی شامل میکرووسکولار و ماکرووسکولار میباشد و از عوارض ماکرووسکولار آن CHD,CVD,PAD است اگرچه از انواع آن CHD از اهمیت بیشتری برخوردار است(2)و باعث افزایش مورتالیتی میشود بنابراین از نگرانی های عمده بیماران T1DM و پزشکان میباشد(2و10)

تقریبا دو دهه قبلDiabetes Care prevantability of Complications Trial(DCCT) نشان داد با کنترل دقیق قند (23) و پیگیری بلندمدت افراد مورد مطالعه, CHD در این افراد به طور معنی داری کاهش پیدا کرده است(11) البته علی رغم دانستن خطر بالای CHD در افراد T1DM پاتوفیزیولوژی اساسی ارتباط بین مشکلات قلبی عروقی و ریسک فاکتورهای CHD و T1DM خیلی خوب مشخص نیست(2)

مطالعات زیادی میزان بروز CHD در افراد T1DMرا گزارش کرده اند اما تعداد کمی به طور مستقیم این میزان را در افراد T1DM با افراد سالم مورد مقایسه قرار داده اند(12) بیماری های قلبی عروقی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 نسبت به افراد غیردیابتی شایعتر است. دیابت نوع یک همراه با افزایش حداقل 10 برابری در میزان بروز بیماری های قلبی عروقی(16-14) و افزایش میزان مرگ در مقایسه با افراد سالم همسن بدون دیابت می باشد که میتوان در ECG حتی در زمان بدون علامت بودن بیماران تشخیص داد , بنابراین مدیریت ریسک فاکتورها باید بهبود پیدا کند و دستیابی به بهترین روش درمانی برای کنترل دقیق قند خون ضروری است, ازینرو گایدلاین ها تاکید زیادی در کنترل شدید قند خون همانند کنترل فشار خون و ترک سیگار دارند(19)

QTc بدلیل بررسی آسان و مقرون بصرفه و عدم نیاز به کامپلیانس بیمار, میتواند کمک به انتخاب بیمارانی کند که نیاز به اقدامات تشخیصی و پیگیری های دقیق از نظر ارزیابی های قلبی و نورولوژیکی دارند , لذا غربالگری توسط ECG برای حذف long QTc syndrom و ارزیابی ریسک عوارض در ارزیابی های روتین عوارض در کودکان T1DM کاربردی تر است.(26)

در مطالعه ای که Bert E. Suys و همکارانش در سال 2001 در بلژیک روی 60 کودک مبتلا به دیابت نوع یک و 63 کودک همسن و همجنس بعنوان گروه کنترل انجام دادند گزارش کردند که در کودکان مبتلا به دیابت، interval QTc به طور معنی داری طولانی تر و QTcdبه طور معنی داری بزرگتر بود. هم چنین در این مطالعه تعداد افراد با QTc> 440 ms در گروه کودکان مبتلا به دیابت 2 برابر کودکان سالم بود(17). QTd بزرگ غیرنرمال با افزایش ریسک آریتمی بطنی درارتباط است(29)

در مطالعه دیگری که به صورت کیس کنترل Christensen و همکارانش در سال 2010 روی 21 بیمار T1DM با رنج سنی متوسط 34 سال انجام داده اند بین QTcدر فرمول Bazett در زمان هایپوگلایسمی و نرموگلایسمی تفاوت معنی داری بود و QTc در زمان هایپوگلایسمی طولانی تر بود همچنین طویل شدن QTcباعث افزایش مرگ ناگهانی شده بود(18) Gill و همکارانش نیز مطالعه ای مشابه در سال 2009 نتیجه مشابه christensen و نقش آریتمی ها را در سندروم Dead in bed نشان داده بودند.آریتمی به خاطر رپلاریزاسیون غیرطبیعی در طول هایپوگلایسمی باعث Dead in bed syndrom در افراد جوان دیابتی شده بوده است(24)

در مطالعه کوهورت که Rossing و همکارانش در سال 2001 انجام دادند بیان کردند علارغم QTd افزایش یافته, QTc prolangation یک فاکتور مستقل افزایش مورتالیتی در افراد T1DMبوده است(25)

در مطالعه گذشته نگر کوهورت که Veglio و همکارانش در سال2000 انجام دادند نشان دادند prolangation QTc تنها متغییری است که بطور معناداری مرگ را در T1DM نشان میدهد(26) همچنین در مطالعه دیگری در سال 2002 نشان داد شیوع افزایشQTd 7 % بوده و ارتباط معنی داری بین QTd prolongationو فشار خون دیاستولیک مشاهده شد.بیشترین شیوع QTd prolongation در بیماران با بیماری های ایسکمی قلب بوده و هیچ ارتباطی با رتینوپاتی و میزان دفع آلبومین و مقدار سوماتیک و اتونومیک نوروپاتی نداشته است.QTc و QTd ارتباط معنی داری داشته اند هرچند این نسبت در بیماران با QTd نرمال, QTc طولانی تری را نشان داد(>0.44s) (27)

در مطالعه Uysal در سال 2014 به صورت کیس کنترل نشان داده شده QT و QTc interval و QTcd interval به طور قابل ملاحظه ای در کودکان دیابتی در مقایسه با گروه سالم افزایش پیدا کرده است و این یافته ها به مدت ابتلا به دیابت و یا میزان قند رابطه ای نداشته است.(31)

در مطالعه Stern در 2016 به صورت کیس کنترل نشان داد اگرچه نگرانی در مورد هایپوگلایسمی در افراد T1DM وجود دارد,هایپرگلایسمی مزمن در مقایسه با هایپوگلایسمی متناوب برای ایجاد CAFD زیان آورتر است و افزایش QTc با میزان HbA1c بیشتر و ریسک کمتر هایپوگلایسمی و اختلالات اتونومیک همراه است(32)

در مطالعه ی دیگری که Stettler و همکارانش در سال2006 انجام دادند بیان کردند کنترل دقیق قند خون از حوادث ماکرووسکولار کاسته است و مزایای آن قابل توجه است هرچند اثر آن بروی تظاهرات ویژه CVD متفاوت است(28)

لذا با توجه به شیوع بالای دیابت نوع یک در کودکان و اهمیت بیماری های قلبی عروقی در این بیماران ، در این مطالعه بر آنیم با استفاده از ECG به عنوان بهترین روش برای مشخص کردن CAFD در T1DM به بررسی یافته های الکتروکاردیوگرافی در کودکان مبتلا به دیابت نوع یک و مقایسه آن با افراد سالم در شهر زاهدان بپردازیم.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

بر اساس  مطالعه روی(22)شیوع بیماری های قلبی در افراد دیابتی 6/12%می باشد و دورمن   (16-14) در مطالعه خود گزارش 10 برابری میزان بیماری قلبی در افراد دیابتیک نوع 1 نسبت به افراد سالم  عنوان کرده است. با استفاده از این گزارشات حجم نمونه 40 فرد در هر گروه برآورد می شود. که با توجه به دردسترس بودن بیماران برای هر گروه 50 نفر در نظر  می گیریم.

حجم نمونه با استفاده از فرمول زیر محاسبه گردید:

n=(r+1/r)((p^-)(1_p^-)(z_b+z_a/2)²/(p₁_p₂)²)

When: For 80% power, Zb=.84

 And For 0.05 significance level, Za=1.96

r=1 (equal number of cases and controls)

The proportion exposed in the case group is 12.6 in 100

The proportion exposed in the control group is 1.26 in 100

P is the average of p1 and p2

آسان و در دسترس

فرم اطلاعاتی

در این مطالعه هدف مقایسه یافته های الکتروکاردیوگرافی در کودکان مبتلا به دیابت نوع یک با کودکان سالم در شهر زاهدان میباشد

پس از تصویب طرح در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، تعداد50 کودک کمتر از 18 سال مبتلا به دیابت نوع یک با حداقل زمان ابتلا یک سال مراجعه کننده به بیمارستان حضرت علی اصغر (ع) و نیز تعداد 50 کودک سالم همسن و همجنس بدون سوفل بی گناه که برای check up به بیمارستان حضرت علی اصغر (ع) مراجعه کرده اند, وارد مطالعه خواهند شد.هیچکدام از بیماران در بدو مراجعه نباید هیچ نشانه ای از بیماری قلبی داشته باشند و افراد با علایم بالینی نارسایی قلبی،آریتمی،بیماری های دریچه ای قلب،فشارخون،چاقی،سایر بیماری های متابولیک بجز دیابت،بیماری های کلیوی و سایر بیماری های قلبی مادرزادی و اکتسابی و بیمارانی که نیاز به درمان های پیچیده قلبی دارند یا از داروهای موثر برروی ECG استفاده کرده اند از مطالعه خارج خواهند شد.انتخاب بیماران بر اساس تمایل به شرکت در مطالعه و دارا بودن شرایط ورود به مطالعه انجام خواهد گرفت. برای تعیین واجد شرایط بودن، افراد با دقت تحت معاینه از نظر CAFD (سرگیجه.خواب آلودگی.تپش قلب) قرار میگیرند و اطلاعات کلینیکی و جمعیت شناسی از نظر سن و جنس و مدت زمان ابتلا به دیابت از پرونده بیماران جمع آوری خواهد شد.بعد از دستیابی به شرایط فوق،تمام افراد بیمار و سالم توسط الکتروکاردیوگرافی مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت نتایج بدست آمده با همسان سازی سن،جنس ومدت زمان ابتلا به دیابت در گروه بیمار و شاهد مورد مقایسه قرار میگیرند..انجام ECG برای گروه سالم و بیمار بعد از ده دقیقه استراحت,در وضعیت supine در اتاق ساکت و آرام و بدون نگه داشتن نفس انجام میشود.الکترود منفی روی دست راست و الکترود مثبت روی دست چپ و الکترود زمینی روی پای راست قرار داده میشود.

دستگاهECG با 12 لید استاندارد (NIHON KOHDEN با فرکانس50.60HZ - 220V مدل ECG96_20L،Germany)توسط کاردیولوژیست اطفال برای ارزیابی یافته های الکتروکاردیوگرافی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.تمام 12 لید بطور همزمان در کاغذی به سرعت 25mm/s و ولتاژ 10mm/mV توسط یک اپراتور با تجربه ثبت میشود.قسمتی از ECG در زمان 10 دقیقه توسط فرد آموزش دیده به صورت بررسی 5 ضربان هر دقیقه (50 ضربان در کل )انجام خواهد گرفت. QT interval فاصله بین کمپلکس QRS تا پایان موج T درنظر گرفته میشود و در لید با بیشترین آمپلی تود موج T اندازه گیری خواهد شد.در هر اشتقاق که موج T قابل تشخیص نبود آن براورد حذف میشود.زمانی که موج T دندانه زد اگر دومین دندانه کمتر از 50% موج اول بود,نقطه ای که موج اول به خط ایزوالکترونیک رسیده به عنوان پایان موج T درنظرگرفته میشود.QTd به عنوان اختلاف بین بیشترین و کمترین مقدار QT از 12 لید می باشد QT>80 ms طولانی در نظر گرفته میشود.(30)متوسط QTc با استفاده از QT interval اندازه گیری شده از فرمول بازت از کل اشتقاق ها محاسبه میشود,فرمول بازت ضریب همبستگی R-R interval و QTc را برای اصلاح QT در HRهای مختلف بیان میکند.QT interval تصحیح شده براساس فرمول بازت و به ثانیه بیان میشود. QTcB: QTc=QT/√R-R که QTC>440 ms طولانی درنظرگرفته میشود(31). R-R interval فاصله بین موج R از موج قبلی تا پیک موج R در ضربان مورد ارزیابی,میباشد و HR, متوسط 3 R-R interval درنظرگرفته میشود.QTcd اختلاف بین طولانی ترین و کوتاهترین QTc محاسبه شده است.

یافته های الکتروکاردیوگرافی:

QT: فاصله ابتدای کمپلکس QRSتا انتهای موج T

NFQTc: 2QT/(1+RR)

QTcB: QTc=QT/√R-R

QTd: اختلاف بیشترین و کمترین مقدار QT

QTcd: اختلاف بیشترین و کمترین مقدارQTc،

NFQTcd: اختلاف بیشترین و کمترین مقدار NFQTc

RV5: طول موجRدر لیدV5،

SV1: طول موج S در لیدV1،

یافته های بدست آمده از این دوگروه در فرم اطلاعاتی از پیش تعیین شده ثبت شده و در نهایت وارد نرم افزار SPSS نسخه20 شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.

داده ها پس از جمع آوری با  استفاده از نرم افزار SPSS   نسخه 20 تحلیل می شوند.  آماره های توصیفی  به صورت فراوانی و نسبت وتحلیل داده ها بوسیله آزمون های آماری t –test مستقل در صورت نرمال بودن توزیع داده ها و من ویتنی در صورت غیر  نرمال بودن توزیع داده ها برای بررسی تفاوت یافته های دو گروهی  انجام میشود.  در صورت مقایسه 2 گروه بر اساس فراوانی با توجه به نیاز از اماره های کای سکوار  استفاده می شود ..  P < 0.05  بعنوان سطح معنی داری در نظرگرفته شد.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران:

1. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.
3. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.
4. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.
6. در کارآزمایی های بالینی دوسوکور  که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخله‌ای که برای وی تجویز شده بی‌اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک‌رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.
7. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.
8. طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.
9. در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.
10. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.
11. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    
12. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.
13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
14. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.
15.  پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
16. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
18. در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان)  یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کند، می‌توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته‌ی اخلاق ، از داده‌ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.
19. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.
20. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.
21. برخی از افراد یا گروه‌هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان‌که ممکن است به‌عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی‌توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه‌ها آسیب‌پذیر دانسته می‌شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.
22.  از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.
23. در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.
24. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 
25. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
26. هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.
27. در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
29. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
30. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.
31. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

• راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروه‌های آسیب‌پذیر   ​​​​​​​
• 1- در پژوهش‌های علوم پزشکی نباید از افراد آسیب‌پذیر به‌عنوان آزمودنی ترجیحی استفاده شود و تنها در صورتی باید از این افراد در پژوهش استفاده شود که دلیل موجهی برای آن وجود داشته باشد.
• 2- افراد آسیب‌پذیر باید در تمامی مراحل طراحی و اجرا و گزارش پژوهش مورد حفاظت ویژه قرار بگیرند.
• 3- طراحی و اجرای پژوهش باید به‌گونه‌ای باشد که کرامت انسانی، احترام و تمامیت جسمانی و روانی این شرکت کنندگان رعایت و حفاظت شود.
• 4- در صورت ضرورتِ استفاده از افراد آسیب‌پذیر در پژوهش، باید تا حد ممکن افرادی به‌عنوان آزمودنی انتخاب شوند که درجات کم‌تری از آسیب‌پذیری را دارا باشند.
• 5- در پژوهش‌های غیر درمانی تنها در صورتی باید از افراد آسیب‌پذیر استفاده شود که نتایج پژوهش برای خود شرکت‌کننده یا سایر افرادی که به همان گروه آسیب‌پذیر تعلق دارند مفید باشد و خطر پژوهش برای هر شرکت‌کننده بیش از حد متعارف در زندگی روزمره نباشد.
• 6- در پژوهش‌های درمانی تنها در صورتی باید از افراد آسیب‌پذیر استفاده شود که نسبت فایده به زیان مورد انتظار برای خود آزمودنی به‌گونه‌ای باشد که انجام پژوهش را مبتنی بر منافع شخص آزمودنی توجیه کند.
• 7- داشتن تصمیم‌گیرنده‌ی جایگزین، ضرورت اخذ رضایت‌آگاهانه از خود آزمودنی را مرتفع نمی‌کند. در مورد افرادی که تصمیم‌گیرنده‌ی جایگزین (اعم از سرپرست قانونی) دارند، باید تا حد ممکن از خود فرد هم رضایت آگاهانه و آزادانه اخذ شود.
• 8- امتناع فرد از قبول یا ادامه‌ی شرکت در مطالعه را باید جدی گرفت و به آن احترام گذاشت.
• 1-دوره‌ی کودکی  به سنینی اطلاق می شود که پس از نوزادی آغاز و تا پایان 18 سالگی ادامه می‌یابد. هم‌چنین، سرپرست قانونی به ولی، قیم، یا فرد بزرگسال دیگری اطلاق می‌شود که بر طبق قانون، سرپرستی کودک را بر عهده دارد.

2- هدف از پژوهش باید پیشبرد دانش در رابطه با سلامت نوزادان و کودکان یا ارتقای سلامت و مراقبت از این گروه باشد.

3- کودکان از نظر دارا بودن ظرفیت برای دادن رضایت به سه گروه سنی تقسیم می‌شوند:

زیر 7 سال، 7 تا 15 سال، و بالای 15سال.

1-4- در کودکان زیر 7 سال: باید رضایت کتبی هم از پدر وهم از مادر نوزاد گرفته شود. در صورت عدم دسترسی به یکی از آن‌ها یا فقدان ظرفیت تصمیم‌گیری درهریک از والدین، رضایت از یکی از آن‌ها کفایت می‌کند. در صورت عدم دسترسی یا فقدان ظرفیت در هر دو والد، رضایت سرپرست قانونی واجد صلاحیت برای انجام پژوهش‌های درمانی لازم است، اما در پژوهش‌های غیردرمانی انجام پژوهش‌ها در چنین شرایطی ممنوع است.

2-4- در کودکان 7 تا 15 سال تمام، باید رضایت آگاهانه‌ی کتبی از سرپرست قانونی گرفته شود. هم‌چنین، باید متناسب با سطح درک و شناخت کودک، موافقت آگاهانه‌ی وی نیز اخذ شود. کودک حق دارد که اطلاعات لازم را در حد توانایی فهم خود دریافت کند، نظر خود را بیان کند و تصمیم بگیرد. روش‌های مورد استفاده برای ارائه‌ی اطلاعات و اخذ رضایت، باید متناسب با سن و قدرت فهم کودک باشد

3-4- در کودکان بالای 15 سال، رضایت آگاهانه‌ی کتبی باید هم از سرپرست قانونی و هم از کودک اخذ شود.

4- در مورد کودکانی که بر طبق نظر مراجع قضایی حکم رشد گرفته‌اند، اخذ رضایت از خود فرد ضروری و کافی است.

5- اگر سن سرپرست قانونی کم‌تر از 18 سال باشد، تنها در صورتی می تواند به نیابت از کودک رضایت دهد که ظرفیت تصمیم‌گیری در ایشان محرز شود.

6- پژوهش بر نوزادان یا کودکان تنها در صورتی باید انجام گیرد که انجام آن پژوهش بر روی سنین بالاتر امکان‌پذیر نباشد یا توجیه اخلاقی برای انجام آن پژوهش بر روی کودکان وجود داشته باشد.

7- پژوهش‌هایی که مستقیماً سودی به کودکان و نوزادان شرکت‌کننده نرساند، در صورتی که باعث ایجاد منافع برای گروه کودکان و نوزادان شود اخلاقی محسوب می‌شود. البته با این شرط که ضرری را متوجه آزمودنی‌ها نکند.

8- در پژوهش‌های درمانی، نسبت فایده به خطرات مورد انتظار برای خود آزمودنی‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که انجام پژوهش را بر اساس منافع آزمودنی‌ها توجیه کند.

9- ارزیابی خطر باید توسط تمامی افراد درگیر در پژوهش صورت گیرد که شامل سرپرستان قانونی، محققان، متخصصین درگیر، کمیته‌ی اخلاق در پژوهش و خود کودک (در صورت امکان) می‌شود.

10- در ارزیابی خطرات ناشی از پژوهش، باید توجه داشت که برخی از مداخله‌هایی که در بزرگسالان کم‌خطر به‌حساب می‌آیند (مانند خون‌گیری وریدی)، در مورد کودکان و نوزادان با در نظر گرفتن درد و اضطرابی که تجربه می‌کنند و اثرات احتمالی آن بر تکامل سیستم عصبی آن‌ها از گروه کم‌خطر خارج خواهد شد.

11- زمانی که لازم نباشد پژوهش حتماً بر روی گروه سنی خاصی از کودکان انجام شود، کودکان بزرگ‌تر برکودکان کم و سن و سال‌تر برای شرکت در پژوهش ارجح‌اند.

12- در پژوهش‌هایی که شامل پرسشگری - اعم از مصاحبه یا تکمیل پرسشنامه - اند، باید توجه داشت که احساس گناه، بدبینی یا نگرانی نامناسب در والدینی که مورد پرسشگری قرار می‌گیرند ایجاد نشود. برای این منظور، باید توضیحات لازم در ضمن اخذ رضایت آگاهانه ارائه شود.

12- نباید هیچ‌گونه هزینه‌ی مالی برای شرکت در پژوهش به کودکان یا سرپرست قانونی آنان پرداخت شود ولی هزینه‌هایی که در نتیجه‌ی شرکت در پژوهش متحمل شده‌اند باید پرداخت شود. دادن هدیه‌های کوچک و فاقد ارزش مالی بالا (مانند بسته کوچک مدادرنگی یا کاغذ رنگی یا میان وعده‌های ساده) به کودکان شرکت کننده در پژوهش از نظر اخلاقی ایرادی ندارد و تشویق می‌شود.

13- سرپرستان کودک این حق را دارند که در طی انجام پژوهش کودک خود را همراهی کنند.

14- سرپرستان کودک، در صورت تمایل، باید از فرصت کافی برای مشورت با بستگان، مراقبان بهداشتی و مشاورین مستقل در رابطه با شرکت در پژوهش، برخوردار شوند

15- باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های سرپرستان کودک در طی پژوهش پاسخ مناسب داده شود.

16- اخذ رضایت آگاهانه از کودک و سرپرستان او ترجیحاً باید توسط شخص یا اشخاصی انجام گیرد که در تیم درمانی او مشارکت ندارند.

ندارد

یافته ها، ، الکتروکاردیوگرافی، دیابت نوع یک

1. American Diabetes Association. Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes care. 2014 Jan 1;37(Supplement 1):S81-90.

2. De Ferranti SD, De Boer IH, Fonseca V, Fox CS, Golden SH, Lavie CJ, Magge SN, Marx N, McGuire DK, Orchard TJ, Zinman B. Type 1 diabetes mellitus and cardiovascular disease. Circulation. 2014 Sep 23;130(13):1110-30.

3. Sobngwi E, Mauvais-Jarvis F, Vexiau P, Mbanya JC, Gautier JF. Diabetes in Africans. Part 2: Ketosis-prone atypical diabetes mellitus. Diabetes & metabolism. 2002 Feb;28(1):5-12.

    

4. Ghiasi G, Farshchi A, Pourmotabbed A, Bahrami Nedaee E. Effect of intrahippocampal CA1 injection of insulin on spatial learning and memory deficits in diabetic rats. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences 2011; 15(1): 1-12.

5. Moatari M, Ghobadi A, Beigi P, Pishdad GH. Impact of self-management on metabolic
   indicators in insulin-dependent diabetics. J Diabetes Metab Disord 2012; 11(1): 6.

6. Rezaei J, Rezaie M, Ansary H, Khalid B, Teimoori B, Khatuni A, SafariY. Self-care
   observance rate of insulin therapy in diabetic patients referred to a diabetes research center
   in Kermanshah. Kermanshah University of Medical Sciences 2002; 4(15): 47-54.

7. Imani Z, Ryani M, Borhani F, Dortaj I. Effects of empowerment program on attitude
   toward disease in. Journal of qualitative Research in Health Sciences 2011; 10(2): 1-8.

8. Jahanlu A, Ghofranipour F, Vafaei M, Kimiagar M, Heidarnia A, Sobhani A. Assessment constructs of Health belief model on HbA1c in diabetic patients with good control and poor. Hormozgan Medical Journal 2008; 12(1): 37-42.

9. Kermansaravi F, Navidian A, AnsaryMoghadam A. Quality of Life in Type 1 Diabetic
   Adolescents in Zahedan. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism (IJEM). 2011; 13(6): 651-657.

10. Orchard TJ, Costacou T, Kretowski A, Nesto RW. Type 1 diabetes and coronary artery disease. Diabetes care. 2006 Nov 1;29(11):2528-38.

11. Nathan DM. Diabetes Control and Complications Trial/Epidemiology of Diabetes Interventions and Complications (DCCT/EDIC) Study Research Group. Intensive diabetes treatment and cardiovascular disease in patients with type 1 diabetes. N Engl J Med. 2005;353:2643-53.

12. Soedamah-Muthu SS, Fuller JH, Mulnier HE, Raleigh VS, Lawrenson RA, Colhoun HM. High risk of cardiovascular disease in patients with type 1 diabetes in the UK. Diabetes Care. 2006 Apr 1;29(4):798-804.

13. Talakoob S, Gozi M, Ghazavi Z, Attari A. Check of effect relaxation on level blood glucose children with diabetes. J Nurs Midwifery 2005; 2(2): 63-69.

14. Krolewski AS, Kosinski EJ, Warram JH, et al. Magnitude and determinants of coronary artery disease in juvenile-onset, insulin-dependent diabetes mellitus. Am J Cardiol 1987;59:750-5.

15. Laing SP, Swerdlow AJ, Slater SD, et al. Mortality from heart disease in a cohort of 23,000 patients with insulin-treated diabetes. Diabetologia 2003;46:760-5.

16. Dorman JS, LaPorte RE, Kuller LH, et al. The Pittsburgh insulin-dependent diabetes mellitus (IDDM) morbidity and mortality study: mortality results. Diabetes 1984;33:271-6.

17. Bert E. Suys, Sophie J. A. Huybrechts, Daniel De Wolf, Lieve Op De Beeck, Dirk Matthys, B. Van Overmeire, Marc V. L. Du Caju, and Raoul P. A. Rooman. QTc interval prolongation and QTc dispersion in children and adolescents with type 1 diabetes. The journal of perdiatrics. 2002; 141 (1): 59-63.

18. Christensen TF, Tarnow L, Randløv J, Kristensen LE, Struijk JJ, Eldrup E, Hejlesen OK. QT interval prolongation during spontaneous episodes of hypoglycaemia in type 1 diabetes: the impact of heart rate correction. Diabetologia. 2010 Sep 1;53(9):2036-

19. Livingstone SJ, Looker HC, Hothersall EJ, Wild SH, Lindsay RS, Chalmers J, Cleland S, Leese GP, McKnight J, Morris AD, Pearson DW. Risk of cardiovascular disease and total mortality in adults with type 1 diabetes: Scottish registry linkage study. PLoS Med. 2012 Oct 2;9(10):e1001321.

     

20. De Ferranti SD, De Boer IH, Fonseca V, Fox CS, Golden SH, Lavie CJ, Magge SN, Marx N, McGuire DK, Orchard TJ, Zinman B. Type 1 diabetes mellitus and cardiovascular disease. Circulation. 2014 Sep 23;130(13):1110-30.

21. 15- Soedamah-Muthu SS, Fuller JH, Mulnier HE, Raleigh VS, Lawrenson RA, Colhoun HM. High risk of cardiovascular disease in patients with type 1 diabetes in the UK. Diabetes Care. 2006 Apr 1;29(4):798-804.

22. Roy MS, Klein R, Janal MN. Relationship of retinal vessel caliber to
    cardiovascular disease and mortality in African Americans with type 1
    diabetes mellitus. Archives of Ophthalmology. 2012 May 1;130(5):561-7.

23. Diabetes Control and Complications Trial Research Group. The effect of intensive treatment of diabetes on the development and progression of long-term complications in insulin-dependent diabetes mellitus. N Engl j Med. 1993 Sep 30;1993(329):977-86.

24. Gill GV, Woodward A, Casson IF, Weston PJ. Cardiac arrhythmia and nocturnal hypoglycaemia in type 1 diabetes—the ‘dead in bed’syndrome revisited. Diabetologia. 2009 Jan 1;52(1):42.

25. Rossing P, Breum L, Major‐Pedersen A, Sato A, Winding H, Pietersen A, Kastrup J, Parving HH. Prolonged QTc interval predicts mortality in patients with Type 1 diabetes mellitus. Diabetic Medicine. 2001 Mar 1;18(3):199-205.

26. Veglio M, Sivieri R, Chinaglia A, Scaglione L, Cavallo-Perin P. QT interval prolongation and mortality in type 1 diabetic patients: a 5-year cohort prospective study. Neuropathy Study Group of the Italian Society of the Study of Diabetes, Piemonte Affiliate. Diabetes Care. 2000 Sep 1;23(9):1381-3.

27. Veglio M, Giunti S, Stevens LK, Fuller JH, Perin PC. Prevalence of QT interval dispersion in type 1 diabetes and its relation with cardiac ischemia. Diabetes Care. 2002 Apr 1;25(4):702-7.

28. Stettler C, Allemann S, Jüni P, Cull CA, Holman RR, Egger M, Krähenbühl S, Diem P. Glycemic control and macrovascular disease in types 1 and 2 diabetes mellitus: meta-analysis of randomized trials. American heart journal. 2006 Jul 31;152(1):27-38.

29. Aytemir K, Aksöyek S, Özer N, Gürlek A, Oto A. QT dispersion and autonomic nervous system function in patients with type 1 diabetes. International journal of cardiology. 1998 Jun 1;65(1):45-50.

30. Yetkin DO, Kucukkaya B, Turhan M, Oren M. The effect of 25-hydroxyvitamin D levels on QT interval duration and dispersion in type 2 diabetic patients. Croatian medical journal. 2015 Dec 15;56(6):525-30.

31. Uysal F, Ozboyaci E, Bostan O, Saglam H, Semizel E, Cil E. Evaluation of electrocardiographic parameters for early diagnosis of autonomic dysfunction in children and adolescents with type‐1 diabetes mellitus. Pediatrics International. 2014 Oct 1;56(5):675-80.

32. Stern K, Cho YH, Benitez‐Aguirre P, Jenkins AJ, McGill M, Mitchell P, Keech AC, Donaghue KC. QT interval, corrected for heart rate, is associated with HbA1c concentration and autonomic function in diabetes. Diabetic Medicine. 2016 Oct 1;33(10):1415-21.

دیابــت ملیتــوس یکی از مهمترین و شـــایعتـــرین بیماری های مزمن است. شــیوع دیابــت در جهان و در ایران رونـد فزاینـده ای دارد به طوری کـه حدود 250 میلیون نفر در سراســــر جهان به این بیماری مبتلا بوده و هر سال حدود 6 میلیون گــزارش جدیــد از آن منتشـــر مــی شود میزان بروز T1DM در دوران کودکی در حدود 1/9 درصد در هـر 1000 نفر در سنین کودکی و نوجوانی می باشد مطالعات زیادی میزان بروز CHD در افراد T1DMرا گزارش کرده اند اما تعداد کمی به طور مستقیم این میزان را در افراد T1DM با افراد سالم مورد مقایسه قرار داده اند(12) بیماری های قلبی عروقی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 نسبت به افراد غیردیابتی شایعتر است. دیابت نوع یک همراه با افزایش حداقل 10 برابری در میزان بروز بیماری های قلبی عروقی(16-14) و افزایش میزان مرگ در مقایسه با افراد سالم همسن بدون دیابت می باشد که میتوان در ECG حتی در زمان بدون علامت بودن بیماران تشخیص داد QTc بدلیل بررسی آسان و مقرون بصرفه و عدم نیاز به کامپلیانس بیمار, میتواند کمک به انتخاب بیمارانی کند که نیاز به اقدامات تشخیصی و پیگیری های دقیق از نظر ارزیابی های قلبی و نورولوژیکی دارند , لذا غربالگری توسط ECG برای حذف long QTc syndrom و ارزیابی ریسک عوارض در ارزیابی های روتین عوارض در کودکان T1DM کاربردی تر است

ندارد

بررسی احتمال وقوع عوارض کاردیووسکولار در کودکان مبتلا به دیابت نوع یک در زمان بدون علامت بودن با توجه به تغییرات الکتروکاردیوگرافی

احتمالی برای بروز عوارض با توجه به انجام الکتروکاردیوگرافی وجود ندارد

با توجه به انجام الکتروکاردیوگرافی در حضور کاردیولوزیست با تجربه در صورت وقوع هرگونه مشکلی ,قابل کنترل میباشد

33500000ریال

در صورت بروز مشکل در دستگاه انجام آن در بیمارستان امام علی انجام میگردد

تمامی اطلاعات بدست آمده محرمانه و غیر قابل انتشار میباشد

پاسخگویی به پرسش ها توسط ولی و یا قیم بیمار میباشد

با توجه به اختیاری بودن شرکت در انجام مطالعه ولی حق پذیرفتن و یا انصراف از انجام و همکاری با مطالعه را دارد

رضایت نامه جهت انجام الکنروکاردیوگرافی از ولی یا قیم کودک اخذ میشود