بررسی همبستگی سبک های مدیریت کلاسی و رفتارهای نامطلوب آموزشی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 97

کلاس درس خط مقدم فعالیت های اموزشی ،تربیتی و جایگاهی برای اماده نمودن افراد برای زندگی در جهان در حال تغییر است(1).امروزه روانشناسان تربیتی بر این باورندکه مدیریت موثر کلاس درس می تواند فرصت یادگیری فراگیران را افزایش دهد.پژوهش ها نشان می دهد که مدیریت کلاس درس برای معلمان ان چنان هم امر اسانی نیست. (2)

مدیریت کلاس درس به اعمالی اشاره می کندکه انجام میشوند تامحیط یادگیری، هدایتگروحفظ کننده ی دستورالعملی موفق شود که این اعمال برنامه ریزی محیط فیزیکی ،اعمال قوانین و ضوابط و حفظ توجه دانش اموزان به درس ها ومداخله درفعالیت ها هستند.(3)

WolfgangوGlickmanسه سبک مدیریت ،اموزش، مدیریت رفتار، ومدیریت افراد رابرای مدیریت کلاس برشمردند مدیریت اموزش شامل جنبه هایی مانند نظارت برمحیط کلاس ،ساخت دهی فعالیت های روزانه برنامه درسی و تخصیص مواد اموزشی برای فراگیران است .مدیریت افراد به اعتقاد مدرس درباره فراگیران و تلاش های وی برای توسعه روابط با فراگیران می باشد .مدیریت رفتارارتباط تنگاتنگی با مدیریت افراد دارد و بخش مهمی ازمدیریت کلاس است . این جنبه شامل استراتژی ها ی انضباطی می باشدکه به منظور جلوگیری از بدرفتاری فراگیران به کار می رود برایندهایی هم چون تعیین قوانین ،تعیین ساختارپاداش و فراهم کردن فرصت هایی برا ی خود انضباطی فراگیران دراین حیطه جای دارد.(4)

اصولا می توان سه نوع رویکرد مدیریت کلاس را شناسایی واز هم متمایز کرد: ۱-مداخله گر۲-غیرمداخله گر۳-معتقدبه تاثیرمتقابل طبق مشاهدات مداخله گران معتقدند که فراگیربرمبنای شرایط محیطی تکامل می یابد .دراین نقش معلم بخشی از شرایط محیطی تلقی می شود ووظیفه اش اداره محیط بااستفاده ازاصول شرطی است .دراین دیدگاه مدرس پیشکام است و نقش اصلی رابرعهده دارد.غیرمداخله گران معتقدند فراگیرانگیزه درونی دارد بنابراین کافیست که محیطی فراهم اوریم که این انگیزه ‍پرورش پیداکند.وباید فرصت بیشتری برای تعامل ازاد در کلاس و پیروی انهااز علایق شخصی خود بدهیم. پیروان نظریه تاثیرمتقابل معتقدند که مشکلات بدون مسئولیت پذیری مشترک و مشارکت کامل همه طرفهای درگیر در تصمیم گیری قابل حل نیست.(5)

سوروسور به نقل از بوریچ و تومباری از چهار نوع سبک کلاس داری نام می برند.این تقسیم بندی مبتنی بر میزان استفاده معلم از محبت و کنترل در کلاس است.

A:مستبدانه ،B:مقتدرانه،C:سهل انگارانه،ِD:سهل انگارانه(صمیمیت کم)

معلمA به عنوان معلم سرد و کنترل کننده شناخته می شود.کلاس چنین معلمانی تکلیف مدار وشبیه به یک محیط کاری خشن است.چنین سبک کلاس داری بیش تر در توافق با دیدگاه قدیمی تعلیم و تربیت است. معلم Cگرم و سهل گیر است .معلم نقش راهنما و هدایت کننده را دارد تا نقش کنترل کننده رفتار دانش اموزان . اگر قوانینی هم در این کلاس وجود داشته باشد ان ها غیر رسمی و غیر کلامی هستند.کلاس هایی که در شرایط Dقرار دارند دارای معلمانی سرد و سهل گیر هستند.یک چنین معلمانی بیشتر وقتشان صرف پرخاش با دانش اموزان می شود.انها کمتر برای کنترل ویا محدود کردن رفتارهای مورد انتقاد دست به تدوین و اجرای قوانین می زنند.معلمان گروه B صمیمی ولی با این حال کنترل کننده هستند.دراین کلاس ها مقررات کلاسی به طور مشرک تهیه می شودوبرشیوه های تشویقی جهت به انگیزش در اوردن دانش اموزان تاکیدمیشود.موفق ترین مدیریت سبک اقتدارگرایانه همراه با احترام و محبت متقابل است که نام دیگر ان سبک دموکراسی است.(6)

پژوهش ها نشان می دهندکه مدیریت رفتاردرکلاس درس یکی ازبزرگترین چالش ها رودرروی معلمان سراسر جهان است طبق نتایج پژوهش ها،استرس زاترین عامل موجود درحیطه کاری انهامشکلات بی انضباطی دانش اموزان است. (6)

رفتارهای نامطلوب آموزشی اغلب بعنوان رفتارمخرب ونادرستی معنا میشودکه بطورناخوشایندی روی نظم،اموزش ویاگیری تاثیر میگذارد،همچنین مهمترین عاملیست که مانع اموزش میشود.(7)

رفتارهای بسیارنامطلوب عبارتست از:تجاوز فیزیکی، پیوستن به همتا ،جلب توجه ،هماورد جویی درقدرت ،قصورازتوجه کردن ،به کارها علاقه نشان نمی دهد ،درتعامل با سایر دانش اموزان موفق نیست ،درباره قواعد مواظبت و برانگیختگی توافق ندارد ، در ارایه رفتار مستقل ناتوان است .تمایز این نوع رفتار به فرد کمک میکندتصویر درستی ازانهاداشته باشیم نوع رفتارهای بسیارنامطلوب مشکل افرین مستلزم خاموشی تنبیه یا جریمه کردن است واین سه روش موجب تضعیف یا حذف ان رفتارمیشود اما رفتارنامطلوب ضعیف مستلزم تقویت رفتار است و ان را تثبیت میکند.(8)

Woolfolkبیان میکند که طبق نتایج نظر سنجی های موسسه گالوپ ازسال 1986تا1991مشکل شماره یک مدارس فقدان انضباط شناخته شده است .2 اورستون و وانشتاین از صاحبنظران حوزه مدیریت کلاس دراین رابطه معتقدند اداره کلاس درس برای معلمان تازه کار وباسابقه به یک اندازه دشوار است6.براساس نظر دانش اموزان ،به صورت مشخصی معلمان تازه کارقادر به متقاعد کردن رهبران نیستند ومعلمان متخصص دارای مجموعه ای از استراتژی ها برای بررسی کار امد رفتارهای ناهنجار دانش اموزان هستند هر دانش اموز و هر موقعیت منحصر به فرد است.(9)

چنین گزارش هایی نشانگر این موضوع هستندکه مشکلات مرتبط با بدرفتاری فراگیران و فقدان انضباط بسیارجدی هستند و تاثیر مهمی بر اثربخش بودن فعالیت های اموزشی مدرسان دارد. نیرو وزمانی که می توان ان را به نحو مفید تری برای برنامه ریزی و افزایش کیفیت تدریس سرمایه گذاری کرد صرف پرداختن به مسایل بی انضباطی دانش اموزان می شود مشکلات بی انضباطی هم موجب افت تحصیلی در دانش اموزان می شود و هم برجو عمومی در اموزش و یادگیری کلاس درس تاثیر منفی می گذارد.(2) یادگیرندگان دارای حق اساسی داشتن محیطی امن وپراز احترام برای یادگیری هستند8همچنین چنین شرایطی بی تردید موجب افزایش فشارروانی درمعلمان می شود پس رفتار مخرب مشکلی انضباطی است و بایستی ان را به صورت تکنیکی برطرف کرده.(2)

پژوهشی توسط صفدر رحمان قاضی وهمکاران درسال 2013انجام شد با عنوان انواع و دلایل رفتارمخرب دانش اموزان در کلاس در مدارس راهنمایی خیبر پاختواانخواپاکستان نمونه گیری به روش تصادفی چند مرحله ای بر روی ۴۳۷ نفرانجام شد.ابزارسنجش شامل پرسش نامه بود نتایج نشان داد که رفتار مخرب دانش اموزان چالشی بزرگ در فرایند اموزش-یادگیری درمدارس راهنمایی خیبرپاختوا نخوا است و دلایل رفتار های مخرب دانش اموزان که توسط معلمان گزارش شدند تقریبا مشابه هستند. (9)

تحقیقی توسط سوهدا ازبن درسال2010 درازمیرترکیه انجام شد با عنوان استراتژی های معلمان برای رفع رفتار نادرست دانش اموزان نمونه شامل۸۶۹معلم وابزارسنجش شامل پرسشنامه بود نتایج تحلیل اطلاعات نشان می دهد که چه نوعی از رفتارهای نادرست و ناهنجار در کلاس رخ می دهد و معلمان برای رفع انها چه انجام می دهند(3)

در تحقیقی که توسط مصرابادی و همکاران درسال ۸۹انجام شد با هدف بررسی بی انضباطی های دانش اموزان درشرایط اعمال منابع مختلف اقتدار معلم. مطالعه ازنوع پژوهشی ‍‍پیمایشی بود۴۹۱نفرازروش خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند نتایج نشان داد که میانگین بی انضباطی دانش اموزان در شرایط کاربست اقتدار تنبیهی دارای بالاترین مقدار نسبت به سایر منابع اقتدار است کمترین میزان میانگین بی انضباطی ذر موقعیت کاربست اقتدارمرجع وجوددارد(2)

تحقیقی که توسط بخشایش درسال ۹۲ انجام شد با عنوان رابطه سبک های مدیریت کلاس وویژگی های شخصیتی معلمان مدارس ابتدایی شهریزد .مطالعه از نوع توصیف همبستگی بود. روش نمونه گیری تصادفی ساده روی ۲۴۴نفرازمعلمان انجام شد نتایج این تحقیق با استفاده از ازمون tوضریب همبستگی پیرسون برای دونمونه مستقل انجام شد نتایج نشان داد سبک های مدیریت اموزش ازبین پنج ویژگی شخصیتی تنها با ویژگی وظیفه شناسی رابطه معنادار دارد(10)

تحقیقی توسط امینی و همکاران درسال ۹۳ انجام شد با هدف بررسی سبک های مدیریت کلاس درس اعضای هیئت علمی کاشان .پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی بود از طریق نمونه گیری تصادفی ۱۱۴ نفر انتخاب شدند بالاترین میانگین حاصل شده مدیریت کلاس درس به صورت رویکرد مداخله گربود نتایج نشان داد استادان به مدیریت اموزش بیشترین توجه و به مدیریت رفتار کمترین توجه را دارند و مدیریت افراد در درجه دوم اهمیت قرار دارد(4)

پژوهشی که توسط مصر ابادی و همکاران درسال ۹۳انجام شد با هدف نقش سبک های تدریس معلمان بر میزان بی انضباطی های دانش اموزان (تحلیل مبتنی برشخص )ازنوع پیمایشی بود ۲۶۵ نفربه روش خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند روایی پرسش نامه به صورت محتوایی مورد تایید قرار گرفت نتایج نشان داد که بر طبق نظرات معلمان میزان بی انضباطی ها درکلاس معلمان مقتدر به طور معناداری کمتر از معلمان سهل گیر است (6)

پژوهشی توسط خلخالی و همکاران درسال ۸۸(تنکابن )انجام شد باعنوان ارایه مدلی جهت استقرار کلاس درس سالم که این پژوهش به روش زمینه یابی ‍پیمایشی با نمونه ۱۵۰نفربه روش تصادفی طبق ای انجام شد ابزار پژوهش پرسش نامه درمقیاس فاصله ای تنظیم شد پایایی پرسش نامه به روش الفبای کرونباخ ٪۹۰وروایی ان به صورت صوری تایید شد نتایج تحلیل عاملی نشان می دهد کلاس درس سالم با ۱۴ مولفه اساسی در پنج عامل قابل مدلسازی است که عبارتند از ۱-ارتباط ۲-انگیزش ۳-سبک رهبری معلم ۴- انگیزش ۵- رشد دارای همبستگی است. (1)

دقت به این موضوع که مدیریت رفتار٬ ارتباط تنگاتنگی با مدیریت افراد دارد که بخش مهمی از مدیریت کلاس است٬ بر آن شدیم تا پژوهشی با هدف بررسی سبکهای مدیریت کلاس درس و رفتارهای نامطلوب آموزشی انجام دهیم٬ضمن اینکه رفتارهای نامطلوب آموزشی بعنوان مهمترین عاملی که مانع آموزش و مخلّ مدیریت کلاس است٬کمتر مورد مطالعه بخصوص در سطح دانشجویان قرار گرفته است.

سبک های مدیریت کلاس با رفتار های  نامطلوب آموزشی ارتباط دارد.

تعیین همبستگی( رابطه) سبکهای مدیریت کلاسی و رفتارهای نامطلوب اموزشی

۱.تعیین میانگین نمره سبکهای مدیریت کلاس درس

۲.تعیین میانگین نمره رفتارهای نامطلوب اموزشی

۳.تعیین همبستگی سبکهای مدیریت کلاس درس با رفتارهای نامطلوب اموزشی

سازمان آموزش و پرورش

دانشگاه فرهنگیان

دانشگا هاه و مراکز اموزش عالی وابسته به وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ووزارت علوم، تحقیقات و فن اوری

1)مدیریت کلاس درس:

به مجموعه اعمالی اشاره میشود که انجام میشوند تا محیط یادگیری،هدایتگر و حفظ کننده ی دستورالعمل موفقی شود که این اعمال برنامه ریزی محیط فیزیکی ،اعمال و ضوابط و حفظ توجه دانشجویان به درس ها و مداخله در فعالیتهاست.

2)رفتار نامطلوب آموزشی

اغلب بعنوان رفتار مخرب و نادرستی معنا میشود که بطور ناخوشایندی روی نظم،آموزش و یادگیری تاثیر میگذارد،همچنین مهمتری عاملیست که مانع آموزش میشود.

کاربردی از نوع توصیفی- همبستگی

دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال97

براساس جدول کرجسی و مورگان حدود250 نفردانشجو  براورد شده است.

بنابرمطالعه بررسی سبک مدیریت اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم بزشکی کاشان حجم نمونه اساتید درسطح اطمینان 95%به شرح ذیل می گردد.s=5.7

d=1.2

Z_1-α/2=1.96

Z_1-α/2 ² – S²

n = _____________ =90

d²

تصادفی طبقه ای

: در این پژوهش از ابزار پرسشنامه که به صورت خودگزارش دهی تکمیل خواهد شد استفاده می گردد

پرسشنامه سبک های مدیریت کلاسی:پرسشنامه سبک های مدیریت کلاسی توسط محمد امینی وهمکاران درسال۹۳طراحی شده دراین پرسشنامه به سنجش سبک های مدیریت کلاس درس دانشگاه درباره ی کنتر ل کلاس بر مبنای سه رویکرد(مداخله گر،تعاملی،وغیرمداخله گر)پرداخته شده است و شامل ۲۵ سوال است که پنج سوال ان ویژگی عمومی و۲۰ سوال ان به صورت چهارگزینه ای درسه مولفه (مدیریت رفتار،افرادواموزش)طرح گردیده است جهت تعیین پایایی پرسش نامه از ضریب الفایکرونباخ استفاده شده که برای مدیریت کلاس ۸۲/۰وبه تفکیک برای مدیریت اموزش۸۳/۰ مدیریت افردا۷۷/۰د و مدیریت رفتار۸۰/۰ براورده گردید

دراین پژوهش مجددا با استفاده از الفبای کرونباخ پایایی ان مجددا محاسبه می گردد.

پرسشنامه رفتار های نامطلوب اموزشی :محقق ساخته با استفاده از کتابهای رفرنس مدیریت کلاسی و مدیریت آموزشی و مقالات مرتبط با کمک اساتید راهنما و مشاور تهیه می شود

پس از تصویب طرح جهت هماهنگی سازمان های مربوطه اقدام نموده و لیست دانشجویان از محل مربوطه تحویل گرفته خواهد شد. پژوهشگر در ساعاتی دانشجویان در دانشکده خود حضور داشته باشند به مکان مربوطه مراجعه خواهد کرد. سپس در مورد اهداف طرح توضحی داده و پس از اخذ رضایت شفاهی از افراد برای شرکت در مطالعه ، نحوه تکمیل پرسش نامه برای هر فرد توضیح داده می شود و پرسش نامه در بین آنها توزیع میگردد.در صورتی که فرد وقت کافی جهت تکمیل پرسش نامه نداشته باشد، پرسش نامه دست فرد می ماند و در ساعات بعد توسط پژوهشگر تحویل گرفته خواهد شد. همچنین در ابتدای پرسش نامه نیز جمله ای بدین صورت ' ضمنا همکاری شما در این امر به معنای رضایت آگاهانه شما برای مشارکت در این پژوهش تلقی می­گردد. همچنین اطلاعات این پرسشنامه محرمانه بوده و هیچ خطری متوجه شما نمیگردد' نوشته خواهد شد. پس از تکمیل پرسش نامه، پرسش نامه توسط پژوهشگر تحویل گرفته خواهد شد. در نهایت پرسش نامه های تکمیل شده و جمع آوری شده کد گذاری شده و وارد نرم افزار SPSS ورژن21 خواهند شد و با استفاده از مشاوره های اساتید محترم امار تجزیه و تحلیل خواهد شد.

برای آماره های توصیفی، از توصیف های آماری تعیین شاخصهای مرکزی و پراکندگی،تنظیم جداول ورسم نمودار و برای تحلیل روابط بین متغیر ها، از آزمون همبستگی پیرسون استفاده خواهدشد و داده ها توسط نرم افزار spssو در سطح اطمینان95/0 تجزیه و تحلیل خواهد شد.

نمونه‌ای از جدول توخالی ضمیمه شود و روش های آماری مورد استفاده به طور کامل توضیح داده شود: برای تحلیل روابط بین متغیر ها، از تست ضریب همبستگی پیرسون و تی زوجی مستقل وبرای آماره های توصیفی، از تست های توصیف آماری استفاده خواهد شد.

ب-جدول توخالی تجزیه و تحلیل داده ها

1--(توزیع فراوانی رفتارهای نامطلوب آموزشی در دانشجویان علوم پزشکی زاهدان)

۲--(توزیع فراوانی انواع سبکهای مدیریت کلاس درس بین اساتید محترم دانشگاه علوم پزشکی زاهدان)

راهنمای عمومی دارای آزمودنی انسانی 

کدهای 1-2-3-4-5-7-10-11-12-13-14-15-17-20-25-27-28-29-30-31

عدم دقت و همکاری دانشجویان در تکمیل کردن پرسش نامه بدلیل زیاد بودن سوالات که انشالله با توضیح کافی پژوهشگر رفع می شود و انشالله با تکنیک های انگیزشی به تکمیل کامل پرسش نامه با صبر و حوصله - ترغیب خواهند شد-

سبک مدیریت کلاس/رفتار نامطلوب/دانشجویان

1.khalkhli A ، soleimanpur j . healthy classroom management. Journal of Educational Psychology.2000؛1(2) 60-71

2. Mesrabadi Jvahedi Sh. Evaluation of misbehaviors of students in teacher authority applied different sources Journal of Psychology, University of Tabriz.2000؛4(19)135-157

‎

3.Özben Ş. Teachers’ strategies to cope with student misbehavior. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 2010 1;2(2):587-94.

4. Amini M، rahimi H،Evaluation of classroom management style Kashan University of Medical Sciences faculty members.

Strides in Development of Medical Education.201312(1)38-48

5. Taber T.Alphabet Classroom Management. Tehran 

translatedbyDr Sarkararani M،School Publishing؛2012

6- Mesrabadi J . role of teaching styles of teachers on Undisciplined students: analysis based on the person.
New Approaches Journal of Management Education. 2013;6(2)135-157

7-Rachelc.F.sun andDanielT.L.sh Classroom misbehavior in the eyes of students. The scientific world journal 2011.)11()1-8

8. Shabani H. Training&Teaching skills. Tehran

 ،samtpublishing؛2014

9. Ghazi SR, Shahzada G, Tariq M, Khan AQ. Types and Causes of Students’ Disruptive Behavior in Classroom at Secondary Level in Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan. American Journal of Educational Research. 2013;1(9):4-350.

10-Kazemeini T.Qaravi M. The relationship between personality traits of high-risk behavior in students of Mashhad University of medical Sciences.Jornal of University of Medical Sciences Rafsanjan. 2013:12(1):15-26. 

بررسی همبستگی سبک های مدیریت کلاسی و رفتارهای نامطلوب آموزشی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 97

ندارد

اصلاح روشهای مدیریت کلاس و اصلاح رفتارهای نامطلوب آموزشی در دانشجویان و ارائه راهکارهای عملی برای ارتقاء مدیریت کلاس

ندارد

ندارد

هزینه ای برای آزمودنی ها ندارد

مصاحبه 

اطلاعات کلیه آزمودنی ها به صورت محرمانه باقی خواهد ماند 

به تمامی سوالات آزمودنی ها پاسخ داده خواهد شد. 

کلیه آزمودنی ها می توانند در هر مرحله از پژوهش با آگاهی خود از آن خارج شوند

در بالای فرم کلیه پرسشنامه ها قید شده که     بنده رضایت خود را از تکمیل فرم پرسشنامه اعلام  می دارم. 

پرسشنامه رفتارهای  نامطلوب آموزشی 

دانشجویان رفتارهای زیر را در کلاس درس به چه تعداد(مقدار)انجام میدهند:

باسلام، پرسشنامه زیر در راستای یک پژوهش دانشگاهی در مقطع کارشناسی ارشد در زمینه بررسی( سبک های مدیریت کلاس درس اساتید دانشگاه)، تهیه و تنظیم شده است. پاسخ های دقیق و صادقانه جنابعالی ما را در رسیدن به اهداف تحقیق کمک خواهد کرد. لازم به ذکر نام و نام خانوادگی نمی باشد. پیشاپیش از توجّه و همکاری شما صمیمانه قدردانی می نمایم.

3)دانشگاه آزاداسلامی