بررسی دقت تشخیص رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا.

مراکز بهداشتی درمانی-درمانگاهها و کلینیک های دندانپزشکی-مطب های دندانپزشکان

دندان نهفته، به دندانی گفته می شود که رویش آن به طور قابل توجهی به تاخیر افتاده باشد و شواهد بالینی و رادیوگرافی نشان دهنده ی عدم رویش آن در آینده باشد.(1)دندان کانین، دندان بسیار مهمی در دهان به شمار می آید ؛ چراکه قوس فکی را شکل می دهد ، در ارائه ی یک لبخند زیبا بسیار موثر است و نیز در ایجاد یک اکلوژن ایده آل نقش بسزایی دارد.(2)بطور کلی نهفتگی دندان می تواند علل موضعی ، سیستمیک یا ژنتیک داشته باشد.(3)

از آنجا که دندان کانین ماگزیلا طولانی ترین مسیر و بیشترین زمان رویش را در بین دندانهای فکین دارد(4, 5)، پس امکان نهفتگی آن وجود دارد. به طوری که با احتمال نهفتگی 1 تا 3 درصدی، بعد از نهفتگی دندان مولر سوم، شایعترین دندانی است که امکان نهفتگی آن وجود دارد. (4, 6)

دندان کانین نهفته ی ماگزیلا می تواند در موقعیت های باکالی، پالاتالی یا در خط وسط استخوان آلوئول مربوطه قرار بگیرد.(4)از سوی دیگر در صورت عدم قرارگیری این دندان در مسیر صحیح رویش ، این امکان وجود دارد تا به عنوان عاملی برای تحلیل ریشه ی دندان های مجاور خود عمل کند.(7)

از آنجا که پی بردن هرچه سریعتر به نهفتگی دندان کانین ماگزیلا و اقدام درست و به موقع درمانی، به دلیل جلوگیری از انکیلوز دائمی آن ، تحلیل ریشه دندان های مجاور و نیز پیدایش ضایعات کیستیک در اطراف آن ضروریست؛ (8)موقعیت یابی دقیق آن از چالش های مهم پیش روی تیم درمانی دندانپزشکی است.(4, 7)

 با توجه به موقعیت دقیق این دندان در استخوان آلوئول و اثری که بر دندان های مجاور خود می گذارد، اقدامات درمانی پیش روی دندانپزشکان جراح و ارتودنتیست متفاوت خواهد بود.(4) (اعم از مشاهده ، کمک به رویش در مسیر صحیح با دستگاههای ارتودنسی، transplantation یا کشیدن دندان) (5)لذا برای انتخاب روش مناسب درمان و تهاجم کمتر به بافت های دهانی بیمار، برای اکسپوژر صحیح دندان نهفته، موقعیت یابی دقیق آن امری مهم و ضروری به نظر می رسد.(6)

از گذشته تا کنون، روش های تشخیصی مختلفی با استفاده از رادیوگرافی ، جهت تشخیص موقعیت دقیق نهفتگی دندان استفاده شده است ؛ از جمله روش پری اپیکال موازی با تغییر زاویه تابش اشعه vertex occlusal, panography, stereoscopy, multiple exposure (6, 9, 10)(که این روش ها به دلیل نواقصی چون محوشدگی، دیستورشن و سوپرایمپوزیشن کارایی زیادی پیدا نکردند)(11) و درنهایت رادیوگرافی سه بعدی CBCT  که درتشخیص دقیق موقعیت این نهفتگی ها و تحلیل دندان های مجاور بسیار موثر بوده است.(7, 12)

اما از آنجا که رادیوگرافی سه بعدی CBCT دوز اشعه بالایی به بیمار می دهد که برای اطفال و افراد مسن خطرناک است (4)و همچنین هزینه بالایی را به بیمار تحمیل می کند(13) ؛ مطالعات اخیر بر آن شده اند تا با اکسپوژر کمتر و هزینه پایین تر، با موقعیت یابی دقیق دندان نهفته تنها با استفاده از یک گرافی به درمان بیمار کمک کنند.(14, 15)

اولین بار Bosworth در سال 1934 استفاده از یک رادیوگرافی تکی را برای موقعیت یابی دندان کانین نهفته معرفی کرد  که آن هم استفاده از تکنیک اکسپوژر چندتایی (multiple exposure) با گرافی پری اپیکال بود که آن را روش “parallex” معرفی کرد. از عیب های آن ، اورلپ شدن ساختمان های دهانی و نیز (multiple exposure) بودن آن بود که به این صورت دوز اشعه بالاتری به بیمار می داد.(5)

'پانورامیک' رادیوگرافی دوبعدی از دهان است که تصویر وسیعی از ساختمان های دهانی و ارتباطشان باهم به ما می دهد.(16) تقریبا همه بیماران مراجعه کننده به ارتودنتیست ها، رادیوگرافی پانورامیک با خود به همراه دارند(9, 17) و درواقع این گرافی یک نیاز اولیه برای درمان ارتودنسی به حساب می آید (18)؛ بنابراین تحقیقات اخیر برآن شده اند که با توجه به دوز پایین اشعه و هزینه کم پانورامیک، موفقیت آن را در موقعیت یابی صحیح دندان کانین نهفته ماگزیلا ارزیابی کنند.(6)

ایده ی استفاده ی تکی از گرافی پانورامیک برای تشخیص موقعیت دندان را برای اولین بار Wolf در سال 1979 ارائه کرد که بر اساس آن ، جسم هدف ما(دندان) باید به فیلم نزدیک تر و از اشعه دورتر  شود تا سایه کمتری در فیلم ایجاد شود و تشخیص ما آسان تر گردد.(5, 19)

تحقیقات زیادی از گذشته تا کنون ، میزان تشخیص درست دندانپزشکان در مورد شرایط دندان کانین نهفته ماکزیلا و دندان های مجاور آن را با استفاده از گرافی دو بعدی پانورامیک بررسی کردند تا دقت این گرافی در این امر را ارزیابی کنند.

مطالعاتی همچون مطالعه Botticell و همکاران درسال 2011 و نیز Walkerو همکاران درسال 2005 ، بیان کرد که در تشخیص وجود و میزان تحلیل دندانهای مجاور کانین نهفته ماگزیلا، گرافی سه بعدی CBCT عملکرد بهتری نسبت به پانورامیک دارد و این می تواند به این دلیل باشد که گرافی پانورامیک ، فقط تحلیل افقی را نشان می دهد و تحلیل مایل (اوبلیک) را نشان نمی دهد.(4, 11)

همچنین مطالعه Granlund و همکاران در سال 2012  و Wriedt و همکاران در سال 2012 ، نشان داد که تفاوت های تشخیصی دیده شده در تحقیقات، بین پانورامیک و CBCT، می تواند در اثر اورلپ شدن اجزای آناتومیکی ، حرکات بیمار حین اکسپوژر و دیستورشن های ایجاد شده در گرافی پانورامیک باشد .(4, 11)

اما به طور کلی تحقیقات گذشته ، میزان موفقیتی درحدود 80 تا 90 درصد ، برای گرافی پانورامیک ، در تشخیص شرایط دندان کانین نهفته ماگزیلا درنظر گرفته اند که آماری قابل توجه است.(3, 16)

مطالعات پیشین سه روش را جهت تعیین موقعیت دندان کانین نهفته ماگزیلا معرفی کردند.

روش اول َ، Angulation نام داشت که بر اساس این روش ، می توان با اندازه گیری زاویه ای که محور طولی دندان کانین نهفته با خط اکلوزال (که از به هم وصل کردن کاسپ های مزیوباکال دندان های مولر اول بالا حاصل می شود.) می سازد، موقعیت دندان نهفته مذکور را پیش بینی کرد.(1)

تحقیقات بسیاری از گذشته تا کنون بر روی این روش انجام گرفته است؛ از جمله مطالعه An و همکاران در سال 2013 ، که در آن بیان کردند که اگر زاویه به دست آمده از روش Angulation بیشتر از 65 درجه باشد ، کانین نهفته باکالی خواهد بود و اگر این زاویه کمتر از 65 درجه باشد ، این دندان در موقعیت پالاتالی قرار دارد.(6)

روش دوم ، Magnification نام داشت که بر اساس این روش ، نسبت CII (canin incisor index) اندازه گیری می شود؛ یعنی نسبت عریض ترین بعد مزیودیستالی دندان کانین نهفته به عریض ترین بعد مزیودیستالی دندان سانترال همان سمت. و با استفاده از این نسبت می توان موقعیت دندان کانین نهفته را پیش بینی کرد.(1)

تحقیقات متعددی نیز روش دوم را مورد بررسی قرار داده اند ؛ از جمله مطالعه Chaushu و همکاران که بیان کردند اگر این نسبت (CII) بزرگتر یا مساوی عدد 1.15 باشد، دندان کانین نهفته ما پالاتالی و اگر نسبت به دست آمده از 1.15 کمتر باشد ، دندان مورد نظر باکالی خواهد بود.(1)

روش سوم روش Superimposition نام داشت که بر اساس تحقیقات انجام شده بر روی آن ، از جمله مطالعه An و همکاران در سال 2013 ، درصد بالایی(82.98%) از دندان های کانین نهفته در تصاویر سوپر ایمپوز شده ، پالاتالی بودند.(6)

به هر روی، ما نیز برآنیم تا در این طرح تحقیقاتی، با استفاده از روش های ذکر شده، میزان موفقیت کلیشه پانورامیک در تشخیص شرایط دندان کانین نهفته ماگزیلا را بسنجیم تا درصورت درصد موفقیت بالا، حتی الامکان با هزینه و دوز اشعه پایین تر، نتایج درمانی بهتری برای بیماران داشته باشیم.  

 در صورت تثبیت فرضیه می توان از این طرح در جهت کاهش هزینه و مضرات روش های تشخیصی سابق برای بیماران بهره مند شد.

1- دقت تشخیص رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا بر اساس روش magnification چقدر است؟

2- دقت تشخیص رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا بر اساس روش  angulation چقدر است؟

3- تعیین دقت تشخیص رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا بر اساس روش  superimposition چقدر است؟

4-دقت تشخیصی رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین  نهفته ماگزیلا ، با CBCT متفاوت است؟

(سوالات و فرضیات این پژوهش بر اساس مقایسه نتایج حاصل با رادیوگرافی معیار ما ، که همان سی بی سی تی است، سنجیده شده و به صورت درصد بیان خواهد شد.)

تعیین دقت تشخیص رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا.

1-تعیین دقت تشخیص رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا بر اساس روش  magnification .

2-تعیین دقت تشخیص رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا بر اساس روش   angulation.

3-تعیین دقت تشخیص رادیوگرافی پانورامیک در تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا بر اساس روش superimposition .

4-مقایسه دقت رادیوگرافی پانورامیک و CBCT در تعیین موقعیت باکولینگوالی کانین نهفته ماگزیلا.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان-دانشکده های دندانپزشکی-دندانپزشکان-دانشجویان دندانپزشکی-متخصصین ارتودنسی-متخصصین جراحی فک و صورت-متخصصین رادیولوژی

1- پانورامیک : رادیوگرافی دو بعدی از دهان و دندان.(4)

2-باکولینگوالی: موقعیت دندان نسبت به خط وسط استخوان آلوئولار فک .(4)

3-کانین: دندان سوم از خط وسط قوس دندانی.(4)

4-Angulation :اندازه گیری زاویه محورطولی دندان کانین نهفته نسبت به پلن اکلوزال. (که از به هم وصل کردن کاسپ های مزیوباکال دندانهای مولر اول بالا ایجاد میشود)(17)

5- Magnification : اندازه گیری نسبت پهنای مزیودیستالی کانین نهفته به پهنای مزیودیستالی دندان انسیزور سنترال همان سمت دهان.(17)

6- Superimposition : بررسی سوپرایمپوز شدن یا سوپرایمپوز نشدن تصویر دندان کانین نهفته بر روی تصویر دندان انسیزور همان طرف.(6)

توصیفی-تحلیلی

جامعه مورد مطالعه:

بیماران 12 تا 40 ساله مراجعه کننده به مراکز رادیولوژی شهر زاهدان.

معیارهای ورود بیماران:

 بیمارانی که:

1. دندان کانین نهفته فک بالا داشته باشند .
2. رادیوگرافی پانورامیک و CBCT آنها موجود باشد.
3. دندان سانترال و مولر اول ماگزیلا همان سمت را داشته باشند.(1)

معیار خروج بیماران:

1. افراد دارای شکاف لب و کام (2)
2. افرادی که کانین نهفته چرخش یافته داشته باشند.(1)
3.  افرادی که کیفیت گرافی پانورامیک اخذ شده از آنها پایین است.

با توجه به روش کار درنظر گرفته شده، مقالات مشابه(1) و میزان دسترسی محدود ، تعداد 30 کلیشه رادیوگرافی پانورامیک از 30 بیمار و نیز 30 کلیشه رادیوگرافی CBCT از همان بیماران، برای این مطالعه پیش بینی شده است.

در بررسی که در آرشیو گرافی های موجود در مراکز رادیولوژی شهر زاهدان انجام شد ، مشاهده شد که در مدت 16 ماه گذشته، فقط رادیوگرافی های دوبعدی و سه بعدی از 10 بیمار با شرایط طرح ما یافت شد و باتوجه به مدت محدود اجرای این پروژه، یافتن تعدادی بیش از حجم گفته شده مقدور نمی باشد.

بنابراین پیش بینی می شود با توجه به دلایل مذکور و نیز روش کار ما ، حجم نمونه گفته شده منطقی می باشد.

گرافی هایی که کیفیت یکسان دارند، بررسی می شوند.(همه ی گرافی ها فرمت دیجیتال دارند و 300dpi به بالا هستند.)

همچنین گرافی ها برای مجریان طرح و متخصصان با کدگذاری مشخص شده و مشخصات بیماران محفوظ می ماند.

با استفاده از فرم اطلاعاتی ضمیمه1.

برای اجرای طرح مورد نظر، ابتدا 30 کلیشه رادیوگرافی پانورامیک و CBCT ،که متعلق به بیمار دارای دندان کانین نهفته ماگزیلا باشد و معیارهای ورود به مطالعه ما را داشته باشد، جمع آوری می کنیم. سپس کلیشه های دوبعدی و سه بعدی متعلق به هر بیمار را با کد گذاری مشخص نموده و کلیشه های CBCT را بدون بررسی (blind)   در جایی نگه داری می کنیم.

در این پژوهش ، برآنیم تا با استقاده از سه روش angulation , magnification, superimposition  و اندازه گیری های مربوط به هرکدام، موقعیت دندان کانین نهفته فک بالا را از روی کلیشه پانورامیک ارزیابی کنیم.

بدین شرح که در روش angulation، در گرافی پانورامیک، با اندازه گیری زاویه محورطولی دندان کانین نهفته نسبت به پلن اکلوزال (که از به هم وصل کردن کاسب های مزیوباکال دندانهای مولر اول بالا ایجاد میشود) ،ارتباط اندازه آن را با موقعیت دندان مذکور می سنجیم.

همچنین در روش magnification، در گرافی پانورامیک، با اندازه گیری نسبت پهنای مزیودیستالی کانین نهفته به پهنای مزیودیستالی دندان انسیزور سنترال همان سمت دهان، ارتباط این نسبت را با موقعیت باکولینگوالی دندان مذکور می سنجیم.

و نهایتا در روش superimposition ، در گرافی پانورامیک، با بررسی سوپرایمپوز شدن یا سوپرایمپوز نشدن تصویر دندان کانین نهفته بر روی تصویر دندان انسیزور همان طرف، ارتباط این رویداد را با موقعیت باکولینگوالی دندان مذکور خواهیم سنجید.

هر گرافی پانورامیک بصورت جداگانه توسط دو مجری طرح بررسی شده و اندازه گیری های مربوط به سه روشی که گفته شد بر روی آنها انجام میگیرد. این اندازه گیری ها را به فاصله 10 روز دوباره تکرار میکنیم و از دو نتیجه به دست آمده بر روی هر گرافی، میانگین گرفته و اعداد به دست آمده را یادداشت می کنیم.

سپس با توجه به اندازه ها و معیارهای تشخیصی گفته شده در تحقیقات گذشته(که در مقدمه طرح بیان شد) (1)، موقعیت دندان کانین نهفته را حدس می زنیم.(باکالی – پالاتالی – خط وسط)

در نهایت بعد از مشاهده هر 30 کلیشه پانورامیک و تعیین موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته، گرافی های سه بعدی سی بی سی تی را که gold standard تشخیصی ما در این مطالعه هستند مشاهده کرده و موقعیت واقعی دندان نهفته در هر گرافی را یادداشت می کنیم.

(برای مقایسه نتایج به دست آمده با معیار اصلی تشخیصی ما ، که همان رادیوگرافی سه بعدی CBCT است ، از برش های کامپیوتری axial ، transaxial و نیز coronal این گرافی استفاده می کنیم.)

و در اخر با مقایسه ی موقعیت های تشخیص داده شده توسط مجریان طرح با موقعیت اصلی دندان نهفته که در گرافی سه بعدی قابل رویت است، میزان درصد درست تشخیص موقعیت باکولینگوالی دندان کانین نهفته ماگزیلا با استفاده از سه روش magnification-angulation-superimposition برروی کلیشه پانورامیک را خواهیم سنجید تا در صورت درصد توافق بالا، بتوان در آینده ، برای تشخیص موقعیت دقیق دندان کانین نهفته ، خود را از گرافی سه بعدی سی بی سی تی که اشعه و هزینه بالایی به بیمار تحمیل می کند، بی نیاز سازیم .

 بنابراین هدف نهایی ما، تعیین قدرت تشخیص رادیوگرافی دوبعدی پانورامیک در زمینه های ذکر شده ، درمورد شرایط دندان کانین نهفته ماگزیلا است.

 (در این تحقیق ، کسب رضایت آگاهانه  از بیماران مورد نظر مهم و ضروریست.)

(**توضیح تکمیلی: در این پژوهش با انجام اندازه گیری های لازم و تشخیص موقعیت دندان نهفته (باکالی یا لینگوالی) توسط مجریان طرح و مقایسه نهایی آن با موقعیت صحیح دندان در گرافی سه بعدی، می توان شاخص های (حساسیت - ویژگی - ارزش اخباری مثبت و منفی) را نیز محاسبه نمود. نحوه محاسبه هرکدام بدین صورت می باشد:

حساسیت: نسبت TP به مجموع TP و FN ؛ که به صورت درصد محاسبه می شود.

ویژگی: نسبت TN به مجموع TN و FP ؛ که به صورت درصد بیان می شود.

ارزش اخباری مثبت : نسبت TP به مجموع TP و FP ؛ که به صورت درصد بیان می شود.

ارزش اخباری منفی : نسبت TN به مجموع TN و FN ؛ که به صورت درصد بیان می شود.)

با استفاده از روشهای آمار توصیفی(تنظیم جداول توزیع فراوانی،رسم نمودار،تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی)و روش های آمار تحلیلی(روش Anova)، داده ها در سطح اطمینان 95% و با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل خواهند شد.

عنوان جدول:جدول توخالی بررسی دقت رادیوگرافی پانورامیک در تشخیص موقعیت باکولیگوالی کانین نهفته ماگزیلا

به دلیل اینکه پایان‌نامه‌پرونده خوانی می باشد و آزمودنی انسانی در دسترس نمیباشد. بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی آزمودنی انسانی:    

بر اساس کدهای 1-3-5-8-9-10-11-12-18-20-22-25-26-27-28-29-30-31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی اقدام خواهد شد.

علاوه بر این علی رغم نبود مداخله بالینی در این پروژه و اینکه بررسی ما صرفا بر روی گرافی هایی است که در گذشته بیمار گرفته است ، ما از بیمار رضایت نامه آگاهانه هم خواهیم گرفت . پس پیش بینی می شود کد های اخلاقی بالا به همراه رضایتنامه آگاهانه برای این طرح منطقی و کافی می باشد.

1-عدم همکاری موسسات رادیولوژی دهان، درجهت در اختیار گذاشتن آرشیو رادیوگرافی های اخذ شده از بیماران؛ که برای حل آن باید اهداف طرح و فواید آن برای بیماران در آینده، توضیح داده شود.

2-همچنین دسترسی به تعداد محدود نمونه با شرایط ذکر شده(گرافی های دوبعدی و سه بعدی بیماران دارای دندان کانین نهفته) ، از دیگر محدودیت های این طرح می باشد.

پانورامیک(panoramic) – کانین نهفته ماگزیلا (impacted canine of maxilla)

1.            اردکانی ع, یاسایی, قانع. ارزیابی و مقایسه موقعیت دندان کانین نهفته ماگزیلاری در رادیوگرافی پانورامیک با تکنیک CBCT. ماهنامه علمی پ‍ژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد. 2015;23(2):1953-9.

2.            Rajathi JM, Austin RD, Ramasamy S, Mathew P. Validation of dental panoramic radiographs for the localization of impacted maxillary canines. Indian Journal of Oral Sciences. 2014;5(1):10.

3.            Garg S, Raghavan V, Dhingra R. Radiographic localization of impacted maxillary canines: A comparison of methods. Journal of Indian Academy of Oral Medicine and Radiology. 2014;26(2):128.

4.            Lai CS, Suter VG, Katsaros C, Bornstein MM. Localization of impacted maxillary canines and root resorption of neighbouring teeth: a study assessing the diagnostic value of panoramic radiographs in two groups of observers. The European Journal of Orthodontics. 2014;36(4):450-6.

5.            Sudhakar S, Patil K, Mahima V. Localization of impacted permanent maxillary canine using single panoramic radiograph. Indian Journal of Dental Research. 2009;20(3):340.

6.            An S, Wang J, Li J, Cheng Q, Jiang C, Wang Y, et al. Comparison of methods for localization of impacted maxillary canines by panoramic radiographs. Dentomaxillofacial Radiology. 2013;42(8):20130129.

7.            Alqerban A, Jacobs R, Lambrechts P, Loozen G, Willems G. Root resorption of the maxillary lateral incisor caused by impacted canine: a literature review. Clinical oral investigations. 2009;13(3):247-55.

8.            Katsnelson A, Flick WG, Susarla S, Tartakovsky JV, Miloro M. Use of panoramic x-ray to determine position of impacted maxillary canines. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery. 2010;68(5):996-1000.

9.            Nagpal A, Pai KM, Setty S, Sharma G. Localization of impacted maxillary canines using panoramic radiography. Journal of oral science. 2009;51(1):37-45.

10.          Mason C, Papadakou P, Roberts GJ. The radiographic localization of impacted maxillary canines: a comparison of methods. The European Journal of Orthodontics. 2001;23(1):25-34.

11.          Sarıkır Ç, Alkurt MT, Değerli Ş, Altunkaynak B, Peker İ. Comparison of panoramic radiography and cone-beam computed tomography for qualitative and quantitative measurements regarding localization of permanent impacted maxillary canines. Acta Odontologica Turcica. 2017;34(1).

12.          Becker A, Chaushu S, Casap-Caspi N. Cone-beam computed tomography and the orthosurgical management of impacted teeth. The Journal of the American Dental Association. 2010;141:14S-8S.

13.          Alqerban A, Jacobs R, Souza PC, Willems G. In-vitro comparison of 2 cone-beam computed tomography systems and panoramic imaging for detecting simulated canine impaction-induced external root resorption in maxillary lateral incisors. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. 2009;136(6):764. e1-. e11.

14.          Jung Y, Liang H, Benson B, Flint D, Cho B. The assessment of impacted maxillary canine position with panoramic radiography and cone beam CT. Dentomaxillofacial Radiology. 2014.

15.          Schulze D, Heiland M, Thurmann H, Adam G. Radiation exposure during midfacial imaging using 4-and 16-slice computed tomography, cone beam computed tomography systems and conventional radiography. Dentomaxillofacial Radiology. 2014.

16.          Nikneshan S, Hosseinzadeh M, Kheirkhahi M. Localization of Impacted Maxillary Canine Teeth: A Comparison between Panoramic and Buccal Object Rule in Intraoral Radiography. Shahid Beheshti University Dental Journal. 2017;35(1):31-40.

17.          Ezoddini F, Yassaei S, Ghanea S. Diagnostic Value of Panoramic Radiography in Determining the Position of Impacted Permanent Maxillary Canines. Avicenna Journal of Dental Research. 2017;9(2).

18.          Liu D-g, Zhang W-l, Zhang Z-y, Wu Y-t, Ma X-c. Localization of impacted maxillary canines and observation of adjacent incisor resorption with cone-beam computed tomography. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology. 2008;105(1):91-8.

19.          Gavel V, Dermaut L. The effect of tooth position on the image of unerupted canines on panoramic radiographs. The European Journal of Orthodontics. 1999;21(5):551-60.

 در این طرح تحقیقاتی، به دنبال بیمارانی هستیم که دندان قدامی سوم آنها دچار نهفتگی شده است. با بررسی رادیوگرافی های دوبعدی و سه بعدی آنها می خواهیم  در صورت امکان راهکاری پیدا کنیم تا بیماران با این شرایط در آینده،  بدون نیاز به پرداخت هزینه بالا و تحمل میزان اشعه بیشتر در تهیه گرافی سه بعدی،  فقط با تهیه یک عکس دوبعدی از دندانشان که هزینه و اشعه آن پایین تر است، و نیز با مراجعه به بهترین متخصص ممکن بتوانند برای بهترین درمان اقدام نمایند. 

---

این تحقیق و نتایج احتمالی آن ممکن است سبب شود تا بیمارانی با شرایط دندانی شما بتوانند با هزینه پرداختی و اشعه دریافتی کمتر، به نتیجه تشخیصی و درمانی مطلوب خود برسند.

از آنجا که مطالعه ما کاملا گذشته نگر است و آرشیو کلیشه های رادیوگرافی اخذ شده از بیماران در طی یک سال گذشته، منابع اطلاعاتی ما را تشکیل می دهد و نیز ما هیچ بیماری را به سمت اخذ گرافی مورد نیاز خودمان سوق نخواهیم داد؛ بنابراین قطعا مضرات این تحقیق برای بیمارانی که گرافی آنها بررسی می شود به نزدیک صفر خواهد رسید.

 این تحقیق عوارضی برای بیمار در پی نخواهد داشت.

با توجه به این موضوع که در این طرح فقط آرشیو کلیشه های رادیوگرافی که در زمان گذشته و بدون دخالت ما از بیمار گرفته شده بررسی می شود، قطعا تحقیق ما هزینه اضافه ای بر دوش بیمار نخواهد گذاشت.

 این تحقیق هیچ کار آزمایی بالینی و ارتباط مستقیمی با بیماران ندارد.البته ما متعهد هستیم که در صورت عدم رضایت بیمار درمورد بررسی گرافی های دندانپزشکی اش، بیمار مذکور را از طرح خود خارج نماییم.

نتایج تحقیق ما در صورت تمایل بیمار بعدا به اطلاع او خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت و مشخصات فردی بیمار حتی برای بررسی کنندگان کلیشه های رادیوگرافی هم در دسترس نخواهد بود و همه بررسیها با استفاده از کدهایی که در همان ابتدای عملیات برای هر بیمار در نظر گرفته می شود ،انجام خواهد شد.(به جای اسم و مشخصات فردی بیمار، در همان ابتدای کار بر روی کلیشه ها کد هایی درج می شود و تا پایان تحقیق صرفا بر پایه کد های درج شده بررسی ها و تشخیص دندانپزشکی انجام خواهد گرفت).

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت در این طرح کاملا اختیاری خواهد بود و در صورت عدم تمایل بیمار به بررسی کلیشه های رادیوگرافی اش می تواند انصراف خود را از طرح اعلام نماید.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

نام و نام خانوادگی بیمار/ داوطلب سالم ( یا قیم قانونی وی) و امضاء:                         تاریخ:           /       /       13 

                                                                                             امضاء بیمار/ داوطلب سالم ( یا قیم قانونی وی)

با استفاده از فرم اطلاعاتی ضمیمه 1 و 2 .