سرطان یک اصطلاح کلی برای گروه بزرگی از بیماریهاست که با رشد غیر طبیعی سلولها همراه است.وباعث متاستاز به ارگانهای مجاور شده و میتواند هر قسمتی از بدن را درگیر کند ودارای زیر گروههای آناتومیک و مولکولی بسیاری است.سرطان یکی از شایعترین علل مرگ و میر در جهان است.

این بیماری بابروز سالیانه 14میلیون مورد جدید وحدود 8 میلیون مرگ و میر یک مشکل جهانی بوده ودر سال 1/16تریلیون دلار ازدر آمد سالانه را به خود اختصاص داده است،حدود 70 درصد مرگهای ناشی از سرطان در کشورهای در حال توسعه رخ میدهد از طرفی دیگر 30تا50 درصد سرطانها قابل پیشگیری هستند.(1)

در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه به ترتیب دومین و چهارمین عامل مرگ ومیر،و در ایران نیز،به عنوان سومین عامل مرگ ،پس از بیماریهای قلبی و عروقی و تصادفات شناخته شده است.(2)

سرطان یکی از شایع ترین علل مرگ در جهان در سال های اخیر می باشد که بروز و شیوع آن به خصوص در کشورهای توسعه یافته در حال افزایش است به طوری که پیش بینی می شود میزان مرگ ناشی از سرطان در این کشورهاِ تا سال 2035 در حدود 45% افزایش یابد . دربرخی از کشورهای در حال توسعه نیز که آمریکای جنوبی وآسیاوایران از آن جمله می باشند این روند افزایشی مشاهده می شود .گزارش هاِی اخیر نشان می دهد که درمنطقه EMROایران دومین کشور دارای بالاترین مرگ و میر ناشی از سرطان است . رشد قابل توجه جمعیت در سال های اخیر وتغییرات وضعیت اقتصادی- اجتماعی می تواند از عوامل این روند افزایشی باشد. نگرش همه گیر شناختی زیر بنای اصلی مبارزه با این گروه از بیماریها را تشکیل میدهد(3-6)

پیشبینی میشود در طول 25 سال آینده یک افزایش 25 درصدی سرطان در کشورهای توسعه یافته و یک افزایش 100درصدی در کشورهای درحال توسعه روی میدهد.روند ابتلا در کشورهای در حال توسعه با افزایش شهرنشینی و صنعتی شدن رو به فزونی است که احتمالا بیشتر در نتیجه تغییرات اجتماعی روی دهد.(7)

در میان سرطانهای دستگاه گوارش سرطان مری و معده از اهمیت خاصی برخوردار میباشد.بر اساس آخرین گزارش who در رابطه با میزان بروز،شیوع و مرگ استاندارد شده در هر/نفر برای تمام سنین 100000در هر دوجنس(ASR*W)،سرطان معده با بروز 12/1و سرطان مری با بروز5/9 به ترتیب رتبه ششم و نهم رادر جهان به خود اختصاص داده اند.از سویی دیگر سرطان معده با مرگ8/9و سرطان مری با مرگ 5 به ترتیب سومین وششمین رتبه مرگ را نیز دارا میباشند.

سرطان معده و مری به ترتیب با شیوع 29/6 و8/9 جز شایعترین سرطانهای دستگاه گوارش در جهان به شمار می روند.در منطقه EMRO سرطان معده و مری به ترتیب با شیوع 14/6و 6/2 و در کشور ایران نیز به ترتیب سرطان معده و مری با شیوع 20/6 و 8/2 جز شایعترین سرطانهای دستگاه گوارش میباشد.(8)

تا سال 1980 میلادی سرطان معده در سطح جهان شایع ترین سرطان بود ولی طی سالهای گذشته با شناسایی یک سری عوامل خطر و بهبود وضع اقتصادی ،اجتماعی و سلامت جامعه میزان شیوع آن در کشورهای توسعه یافته به طور چشمگیری کاهش پیدا کرده و در حال حاضر نزدیک به 10 درصد کل سرطان ها را در جهان تشکیل می دهد که بخش عمده آن درکشورهای کمتر توسعه یافته دیده می شود.(9)

در کشور ایران نیز سرطان معده و مری به ترتیب با بروز 15/2 و 8/6 رتبه دوم و چهارم را دربین تمام سرطانها به خود اختصاص داده است.(8)

میزان بروز (ASR)سرطان مری در منطقه شمال شرق استان گلستان در 35سال اخیر 100در صد هزار نفردر مردان و زنان گزارش گردیده ولیکن بر اساس مطالعات جدید میزان بروز (ASR)سرطان مری طی سالهای اخیر به کمتراز نصف کاهش یافته است).‏10)

علی رغم این کاهش جهانی هنوز در ایران سرطانهای معده ومری بالاترین در صد ابتلا ومرگ ومیر ناشی از سرطان را در مقایسه با جهان واکثر کشورهای همسایه، را دارا می باشد.ازآنجاییکه بقاِی عمر پنج ساله سرطان مری کمتر از10% می باشد واز جمله کشنده ترین سرطان ها محسوب می شود از 35000 مورد مرگ ناشی سرطان که سالیانه در ایران رخ می دهد حدود5800 مورد(17%)آن به سرطان مری و4550 مورد (13%) آن به سرطان معده مربوط می‌باشد.(11)

مقایسه میزانهای (ASR)مختلف مرگ و میر ناشی از سرطان مری،منطقه لینشان چین،گنبد کاووس-ایران جز مناطق با ریسک خیلی بالا،و منطقه ترانسکی-افریقای جنوبی ،فرانسه،سیاه پوستان فقیر امریکا جز مناطق با ریسک متوسط و سفید پوستان امریکا،کرمان-ایران جز مناطق باریسک پایین محسوب میشوند.(10)

‏بر اساس گزارش کشوری ثبت سرطان ایران در سال(1387)سرطان معده و مری یکی از پنج سرطان شایع در استانهایآذربایجان شرقی و غربی، اردبیل،اصفهان،ایلام،تهران،خراسان رضوی و خراسان جنوبی میباشد.

در استان سیستان و بلو چستان نیز سرطان مری در زنان بابروز11/90 وسرطان معده در مردان با بروز 11/11 دومین سرطان شایع از بین 10 سرطان مورد بررسی بشمار می آیند. (12)

علل بروز سرطان مری و معده در شمال شرق ایران در مطالعات متعدد در 3 دهه اخیر مورد بررسی قرار گرفته است. مهمترین عوامل موثر در ایجاد سرطان مری و معده،عدم استفاده از سبزیجات و میوجات،مصرف چای داغ،مصرف تریاک و مشتقات آن همراه با دخانیات،عفونت هلیکوباکتر پیلوری در معده،آب آشامیدنی غیر بهداشتی و وضعیت اقتصادی اجتماعی پایین برآورد شده است.(13)مطالعه جیانگ و همکاران،در سال 2014 به بررسی سابقه خانوادگی سرطان و افزایش خطر سرطان معده و مری پرداخت که در این مطالعه مورد شاهدی 285مورد سرطان انتهایی معده ،182مورد سرطان معده ،147 مورد سرطان مری و1309 نفر به عنوان شاهد مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج مطالعه نشان داد سابقه خانوادگی سرطان پروستات و فتق هیاتل عامل خطری جهت افزایش سرطان مری و معده میباشد.(14)

نتایج مطالعه الکساندر و همکاران در سال 2005در انگلیس که20310 بیمار را مورد بررسی قرار داده بود نشان داد در افراد قفقازی سفید پوست شیوع سرطان مری بالا میباشد.(15) مطالعه عماد و همکاران در سال 2003ویژگیهای ژنیتیکی سیتوکین را عامل خطری جهت افزایش سرطان معده معرفی کرد .(16) مطالعه دیگری در امریکا نشان داد خطر ابتلا به سرطان مری در مردان سفید پوست نسبت به مردان سیاه پوست بالا میباشد.(17)

یافته های مطالعه ای در امریکا در سال 2010حاکی از آن بود که بارداری ،تعداد بارداری،قاعدگی وداروهای پیشگیری از بارداری رابطه معنی داری با افزایش سرطان معده و مری نداردولی تغذیه کودک از شیر مادر رابطه معنی داری جهت کا هش سرطان معده و مری دارد.(18)

درمطالعه گرین و همکاران 2012، متغیر های سن اولین زایمان،زمان یا ئسگی،تعداد بارداری ومدت زمان تغذیه کودک با شیر مادر موردبررسی قرار گرفت و یائسگی دیررس زنان رابطه معنی داری با خطرافزایش سرطان مری و معده داشت.(19)

نتایج مطالعه آینده نگر در چین نشان داد افزایش سن یائسگی و طول باروری،ابتلا به سرطان معده راکاهش میدهد.(20) آنالیز داده های مطالعه چینگ چن و همکاران 2015، نشان داد طول دوران باروری زنان رابطه معنی داری باافزایش خطر سرطان معده ندارد.(21)

مطالعه کریستین و همکاران در ایران 2008،رابطه معنی داری بین تعداد دندان از دست داده،کاهش تعداد بار استفاده از مسواک در روز وتعدادDMFT وافزایش خطر سرطان اسکوماس سل کارسینومای مری را تایید کرد.(22)یافته های مطالعه دیگری در چین 2001،نشان داد تعداد دندانهای از دست داده رابطه معنی داری با افزایش خطر سرطان مری،معده دارد.(23)

مطالعه نادار وهمکاران در کشمیر 2013،ارتباط معکوسی بین افزایش تعداد بار مسواک روزانه دندان و ابتلا به سرطان مری را نشان داد.(24) نتایج مطالعه دیگری درسال 2005،حاکی از آن بود که هم خطر مرگ کلی و هم خطر مرگ به علت سرطان معده و مری صرف نظر از سیگاری بودن،با افزایش تعداد دندان از دست داده افزایش میابد.(25)

در مطالعه موردشاهدی نیل و همکاران در اروپا و امریکا 2007، 924 مورد،928 شاهد در اروپا،و 2286 مورد،1824 شاهد در امریکا مورد بررسی قرار گرفت،عدم استفاده روزانه از مسواک و دهانشویه،صرفنظر از مصرف سیگار و الکل،یک عامل خطر برای سرطان مری میباشد.مخصوصا از دست دادن بیش از 15-6 دندان یک عامل خطر مستقل جهت ابتلا به سرطان مری میباشد.(26)

آنالیز داده های 235 مطالعه، 117000بیمار ، نشان داد بین مصرف الکل و افزایش خطر سرطان رحم ،مری،حنجره رابطه قوی وجود دارد ولی فقط یک رابطه معنی داری بین مصرف الکل وافزایش خطر سرطان معده را تایید کرد.(27)

مطالعه دیگری در هند مصرف ناس،تنباکوی جویدنی،تعداد بار جویدن در روز،مدت زمان جویدن،سن شروع مصرف را مورد بررسی قرار داد و نشان داد بین سن شروع مصرف ناس (با یا بدون مصرف تنباکوی جویدنی قبل 20 سالگی،بیشتر از 20 بار درروز،به مدت 10 دقیقه )وافزایش خطرسرطان مری رابطه معنی داری وجوددارد.(28)

آنالیز داده های یک مطالعه در ایتالیا مبتنی بر 33 مطالعه، نشان داد بین مصرف سیگار و سرطان مری و معده رابطه معنی داری وجود دارد.(29)مطالعه مقطعی مشهدی و همکاران نشان داد 82 درصد بیماران مبتلا به سرطان مری دارای سابقه مصرف ناس و پان میباشند.(30)مطالعه دیگری در زاهدان نشان داد،19/9از دانش آموزان دبیرستانهای پسرانه سابقه مصرف پان را طی 30 روز قبل داشتند و 29/9درصد سابقه مصرف پان را در طول زندگی گزارش کرده اند.(31)

یافته های دو مطالعه دیگر در ایران وامریکا نیز حاکی از آن بود که بین مصرف سیگار،قلیان،ناس،تریاک و مشتقات آن و افزایش خطر سرطان مری ارتباط معنی داری وجود دارد.(32,33)

درچند مطالعه مشابه دیگر در چین،ایران،ایتالیاوتایوان، مشاهده شد بین مصرف ناس،سیگار،الکل،تریاک و مشتقات آن، مدت زمان مصرف،دوز مصرفی و افزایش خطر سرطان مری و معده ارتباط معنی داری وجود دارد.(34-37)

مطالعه آینده نگر کارن و همکاران در چین، طی بررسی 10 ساله زنان کارگر شاغل در صنعت نساجی ،102 مورد سرطان مری،646 موردسرطان معده را شناسایی کردند.که مواجهه بیش از 10 سال با گردو غبار سیلیس و فلزات رابطه معنی داری با افزایش خطر سرطان مری را تایید کرد.ولی مواجهه به مدت 20 سال با اندوتوکسین و گردو غبار پنبه رابطه معکوسی با سرطان مری و معده را نشان داد.(38)

مطالعه مشابه دیگری در سوئد به بررسی 26052 نفر از مردان در 200 عنوان شغلی پرداخته،و مواجهه با آزبست و گردو غبار را عامل خطری برای ابتلا به سرطان ادنو کارسینومای مری معرفی کرد.(39) نتایج مطالعات در اسپانیا و ایران نیز رابطه معنی داری بین مواجهه با آزبست و هیدروکربنهای پلی سیسلیک،و افزایش خطر سرطان معده و مری را تایید کرد.(40,41)

نتایج چندین مطالعه در جهان مصرف گوشت قرمز را یکی از عوامل موثر براتیولوژی سرطان مری و معده معرفی کرد ونشان داد مصرف گوشت ماهی و ماکیان رابطه معکوسی با افزایش خطر سرطان مری و معده دارد.(42,44)

یافته های چند مطالعه دیگر در ایتالیا،امریکا،اروپا و چین نشان داد مصرف گوشت قرمز و گوشت های فراوری شده باعث افزایش خطر سرطان مری و معده میشود و ازطرفی دیگر بین مصرف میوه جات، سبزیجات،غلات،حبوبات،برنج سفید و کاهش خطر ابتلا به سرطان مری و معده ارتباط معنی داری وجود دارد.(45-50)

نتایج مطالعه مورد شاهدی بهمنیار و همکاران در سوئد که به بررسی 185 بیمار سرطان ادنو کارسینوم مری ،165 بیمار سل اسکوماس سل کارسینومای مری ،285 بیمار ادنو کارسینومای معده و 815 شاهد مبتنی برجمعیت پرداخته بود،نشان داد رژیم غدایی سالم(مصرف سبزیجات،گوجه فرنگی ،میوه جات،مرغ و ماهی)یک عامل موثر در کاهش ابتلا به هر 3 نوع سرطان میباشدورژیم غذایی غربی(مصرف چربی و چاشنی زیاد) باعث افزایش خطر ابتلا به ادنو کارسینوم معده ومصرف الکل با عث افزایش ادنو کارسینومای مری میشود.(51)

آنالیز داده های مطالعه صالحی و همکاران در ایران 2014،مصرف گوشت قرمز و گوشت فراوری شده را یکی از عوامل موثر افزایش خطر سرطان مری معرفی کرد.(52)

یافته های چند مطالعه درامریکا،اروپاوآسیا،نشان داد بین افزایش وزن،BMI بالا،افزایش دور کمرو چاقی شکمی با افزایش خطر ابتلا به سرطان معده و مری رابطه معنی داری وجود دارد.(53-59)نتایج چند مطالعه دیگر در چین،ژاپن مصرف چای سبز را به عنوان یکی از عوامل موثر بر کاهش خطر سرطان معده معرفی کرد.از طرفی مصرف چای داغ یکی از عوامل موثر بر افزایش خطرسرطان مری میباشد.(60-62)

آنالیز داده های مطالعات دیگر نشان داد افرادی که بیشتر از 5 بار در هفته فعالیت بدنی شدید داشتند با کاهش خطر ابتلا به سرطان معده مواجه بودند.(63,64)

بررسی مطالعات اپیدمیولوژیک انجام شده در جهان ،آسیا،ایران نشان داد عوامل خطر مختلفی در توسعه سرطان مری و معده نقش دارد که میتوان به عوامل خطر زیست محیطی،ژنتیک، مواجهات شغلی ،عفونتهای ویروسیHPV، طول دوران باروری،فعالیت فیزیکی،BMI،رژیم غذایی شامل مصرف ناکافی میوه وسبزیجات،حبوبات،نوشیدنیهای داغ،استفاده بیش از حد چاشنی در غداها، گوشت قرمز،بهداشت دهان و دندان ضعیف،مصرف انواع مختلف مواد دخانی سیگار، قلیان، تریاک، ناس، پان وسایر مواد دخانی،همچنین مصرف الکل اشاره داشت.

از آنجایی که روندهای جهانی نشانگر افزایش عوامل خطر مرتبط با سرطان مری و معده،و به دنبال آن افزایش میزان بروز و مرگ به علت این دو سرطان در میان کشورهای مختلف جهان از جمله کشورهای آسیایی میباشد، لذا ضرورت دارد در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران،سهم مطالعات در این زمینه بیشتر باشد.این مطالعه با هدف شناسایی عوامل خطر موثر در ابتلا به سرطان مری و معده در استان سیستان و بلوچستان که تا کنون مطالعه مشابه آن در این استان انجام نشده طراحی گردیده است.امیدواریم با بررسی نتایج این مطالعه به درک درستی از علل سرطان های مری و معده دست یافته ونقش موثری در جهت بهبود سیاستگذاریهای پیشگیری و مبارزه با عوامل خطر سرطانهای معده ومری ایفا نماییم.

1 -توزیع فراوانی شاخصهای دموگرافیک( تابعیت و قومیت،وضعیت تاهل)شاخصهای اقتصادی اجتماعی(درآمد خانوار،تحصیلات،شغل) در گروه های مورد و شاهد متفاوت است.

2- توزیع فراوانی داشتن سابقه شخصی بیماری(بیماریهایی به جز سرطان) در گرو ه های مورد و شاهد متفاوت است.

3- توزیع فراوانی داشتن سابقه شخصی وخانوادگی سرطان در گروه های مورد وشاهد متفاوت است.

4-توزیع فراوانی مصرف انواع دخانیات(اپیوم و مشتقات آن،سیگار،پیپ،چپق،قلیان،سوپاری،ناس وپان) درگروه مورد وشاهد متفاوت است.

5-توزیع فراوانی مصرف چای داغ در گروه مورد وشاهد متفاوت است.

-6-توزیع فراوانی مصرف مواجهه با دود سیگار ثانویه در گروه مورد وشاهد متفاوت است.

-7توزیع فراوانی سابقه مصرف دارو(بر اساس طول مدت مصرف،دفعات مصرف ودوز مصرفی) در گروه مورد وشاهد متفاوت است.

8-رعایت رفتار بهداشت دهان و دندان در گروه مورد وشاهد متفاوت است.

-9توزیع فراوانی شاخصهای انتروپو متریک،اندازه فشار خون و شدت فعالیت بدنی در گروه مورد و شاهد متفاوت است.

-10توزیع فراوانی دسترسی به منبع بهداشتی آب آشامیدنی،نحوه پخت ونگهداری غذا در گروه های مورد وشاهد متفاوت است.

11-توزیع فراوانی علائم و نشانه های دستگاه گوارش فوقانی در گروه های مورد و شاهد متفاوت است.

12-رفتار تغذیه ای (بر اساس ارزیابی بسامد غدایی)در گروه های مورد وشاهد متفاوت است.

13-بین عوامل خطر(شاخصهای دموگرافیک،شاخصهای اقتصادی- اجتماعی،سابقه شخصی و خانوادگی سرطان،مصرف دخانیات،اپیوم،چای داغ،مواجهه با دود سیگار ثانویه،مصرف دارو،بهداشت دهان و دندان،شاخصهای انتروپومتریک،اندازه فشارخون،فعالیت بدنی،منابع بهداشتی آب آشامیدنی،نحوه پخت و نگهداری غدا،رفتار تغذیه ای و سرطان مری و معده بعداز کنترل متغیرهای مخدوش کننده ارتباط وجود دارد.

تعیین عوامل خطر مرتبط با سرطان های معده و مری در شهر زاهدان

-تعیین فراوانی شاخصهای دموگرافیک( تابعیت وقومیت،وضعیت تاهل)شاخصهای اقتصادی اجتماعی(درآمد خانوار،تحصیلات،شغل) در گروه های مورد و شاهد.

2- تعیین ومقایسه فراوانی داشتن سابقه شخصی بیماری(بیماریهایی به جز سرطان) در گرو ه های مورد و شاهد .

3- تعیین ومقایسه فراوانی داشتن سابقه شخصی وخانوادگی سرطان در گروه های مورد وشاهد.

4- تعیین ومقایسه فراوانی مصرف انواع دخانیات(اپیوم و مشتقات آن،سیگار،پیپ،چپق،قلیان،سوپاری،ناس وپان) درگروه مورد وشاهد .

-5تعیین ومقایسه فراوانی مصرف چای داغ  در گروه مورد وشاهد.

6-تعیین ومقایسه فراوانی مصرف مواجهه با دود سیگار ثانویه در گروه مورد وشاهد.

-7 تعیین ومقایسه فراوانی سابقه مصرف دارو(بر اساس طول مدت مصرف،دفعات مصرف ودوز مصرفی) در گروه مورد وشاهد.

8-تعیین ومقایسه رفتار بهداشت دهان و دندان در گروه مورد وشاهد.

-9 تعیین ومقایسه فراوانی شاخصهای انتروپو متریک،اندازه فشار خون و شدت فعالیت بدنی در گروه مورد و شاهد.

-10 تعیین ومقایسه فراوانی دسترسی به منبع بهداشتی  آب آشامیدنی،نحوه پخت ونگهداری    غذا در گروه های مورد وشاهد.

11- تعیین ومقایسه فراوانی علائم و نشانه های دستگاه گوارش فوقانی در گروه های مورد و شاهد.

12- تعیین ومقایسه رفتار تغذیه ای (بر اساس ارزیابی بسامد غدایی)در گروه های مورد وشاهد.

-13تعیین ارتباط بین  عوامل خطر(شاخصهای دموگرافیک،شاخصهای اقتصادی- اجتماعی،سابقه شخصی و خانوادگی سرطان،مصرف دخانیات،اپیوم،چای داغ،مواجهه با دود سیگار ثانویه،مصرف دارو،بهداشت دهان و دندان،شاخصهای انتروپومتریک،اندازه فشارخون،فعالیت بدنی،منابع بهداشتی آب آشامیدنی،نحوه پخت و نگهداری غدا،رفتار تغذیه ای و سرطان های مری و معده بعداز کنترل متغیرهای مخدوش کننده ها در گروه مورد و شاهد.

پژ وهشگر-معاونت بهداشت درمان

آدنو کارسینوم مری:سرطان بخش تحتانی مری گفته میشود.(اختصار EAC).

    کارسینوم سلولهای سنگفرشی مری:سرطان بخش فوقانی مری گفته میشود.(اختصار ESCC).

مورد-شاهدی

مورد: تمام افراد مبتلا به سرطان مری و معده مراجعه کننده به بیمارستان امام علی (ع) شهر زاهدان در طی سالهای 1396-1395 که در حین اجرای مطالعه در قید حیات میباشند.

معیار ورود: تایید تشخیص سرطان های مری و معده توسط پزشکان متخصص بر اساس یافته های بالینی ، اندوسکوپی وپاتولوژی و مستندات موجود در پرونده پزشکی بیماران سال 1396-1395،زنده بودن بیمار در حین اجرای مطالعه،تایید فرم رضایت آگاهانه.

شاهد: ترجیحا 2گروه شاهد در نطر میگیریم :

1-شاهد های بیمارستانی : افراد مراجعه کننده به بخشهایی از بیمارستان امام علی زاهدان که بیماری این افراد به مواجهه مورد نظر ارتباط نداشته است و به صورت  آسان یا در دسترس یک شاهد که از نظر جنس و سن همانند سازی شده انتخاب میشود.

2-شاهد های  مبتنی بر جمعیت: به منطقه ای که بیماران ساکن آن مناطق هستند مراجعه کرده و به صورت  آسان یا در دسترس یک شاهد که از نظر جنس و سن همانند سازی شده انتخاب میشود.

معیار ورود: عدم ابتلا به سرطان مری و معده بر اساس گفته فرد،تایید فرم رضایت آگاهانه

تمامی افراد مبتلا به سرطان  مری و معده مراجعه کننده به بیمارستان امام علی زاهدان که بر اساس اطلاعات موجود تقریبا100 نفر خواهند بود به عنوان گروه مورد و برای هر مورد نیز 1 شاهد همسان سازی شده از نظر سن(با فاصله 2 سال) و جنس از بین افراد مراجعه ککنده  به سایر بخشهای این بیمارستان  و 1شاهد  مبتنی بر جمعیت  بر اساس محل سکونت بیمار انتخاب خواهند شد بر این اساس تعداد موارد حداقل100 مورد و تعداد شاهد نیز حداقل200 نفرخواهد بود.

از آنجاییکه برآورد دقیق و جدیدی از میزان شیوع سرطان های مری و معده در استان سیستان و بلوچستان موجود نمیباشد و با توجه به اینکه تنها بیمارستان مرجع در این استان که کلیه خدمات درمانی از جمله شیمی درمانی را به این بیماران ارائه می دهد، بیمارستان امام علی شهر زاهدان می باشد،در این مطالعه به روش آسان یا در دسترس تمامی افراد مبتلا به سرطان مری و معده در بیمارستان امام علی زاهدان به عنوان گروه مورد در نظر گرفته میشود ولی با توجه به اینکه مطالعه  مورد شاهدی جهت بررسی بیماریهای نادر  میباشد و کم بودن موردها یکی از محدودیتهای طرح بحساب می آید در نتیجه  درصدی از بیماران تشخیص داده شده در سایر شهرستانها که به دلایلی به بیمارستان امام علی(ع)   زاهدان مراجعه نکرده اند را از طریق معاونت بهداشت درمان استان   شناسایی کرده و بعد از  بررسی معیار ورود و رضایت آگاهانه  وارد مطالعه خواهند شد و 2 برابر موارد  را( 2 نوع گروه شاهد بیمارستانی و شاهد مبتنی بر جمعیت )تحت عنوان گروه شاهد ،به روش آسان یا در دسترس انتخاب خواهد شد. قابل ذکر است که همسان سازی گروه شاهد با بیمار نیز از نظر سن (با فاصله 2سال)و جنس ،به شکل گروهی  انجام خواهد شد .

با توجه به اینکه اهداف این مطالعه مشابه مطالعه مورد شاهدی ملک زاده و همکارانش در شمال شرق ایران میباشد جهت مقایسه یافته های این دو مطالعه ودقت بالا در شناسایی صحیح عوامل خطر سرطان مری و معده،پرسشنامه استاندارد طرح بررسی سرطان مری و معده ملک زاده در این مطالعه مورد استفاده قرار میگیرد  که روایی و پایایی آن بررسی شده است.شایان ذکر است که بر اساس قابلیت اجرا و مقبولیت های اجتماعی  و فرهنگی این  استان تغییرات جزئی در پرسشنامه اعمال شد.ابزار جمع آوری داده ها شامل دو پرسشنامه و یک چک لیست تشخیصی پاتولوژی میباشد.(13)

پرسشنامه اصلی شامل بخشهای:

1-مشخصات جمعیت شناختی،از جمله سن، جنس،قومیت،تابعیت و تاهل، وشاخصهای وضعیت اقتصادی اجتماعی شامل در آمد خانوار،سطح تحصیلات و شغل.

2-سابقه ابتلا به بیماری در گذشته یا حال        

3-علائم و نشانه های دستگاه گوارش فوقانی

4-سابقه خانوادگی سرطان            5-بهداشت دهان و دندان

6-استفاده از دخانیات و اپیوم   

7-شاخصهای تن سنجی                 8-فشار خون

9-فعالیت فیزیکی                 10-تماس با حیوانات     

11-منبع آب آشامیدنی و نحوه پخت و نگهداری غذا

12-مصرف چای داغ

پرسشنامه  ارزیابی بسامد غذایی :

شامل ارزیابی مصرف مواد غدایی (نان و غلات،گوشت و فراورده های گوشتی،شیر و لبنیات،حبوبات،روغن و کره،سبزیجات،میوه جات،خشکبار،قندها،ادویه جات و متفرقه)میباشد.

پرسشنامه از طریق مصاحبه با فرد بیمار یا یکی از اعضا خانواده توسط مصاحبه گر تکمیل خواهد شد.یک رابط بهداشتی که به زبان محلی مسلط میباشد در کنار مصاحبه گر حضور داردتا در صورت نیاز مصاحبه با زبان محلی صورت گیرد.معاینات دهان و دندان توسط دندانپزشک صورت میگیرد.

چک  لیست پاتولوژی براساسICD 10 جهت تشخیص سرطان مری و معده طراحی شده است که توسط پزشک متخصص تکمیل میشود.

پس از هماهنگی با معاونت درمان دانشگاه و هماهنگیهای درون بخشی، بین بخش داخلی مرتبط به بیماران سرطانی،بخش اندوسکوپی،بخش کموتراپی سرپایی و بخش بایگانی پرونده بیماران بیمارستان امام علی زاهدان، جهت کلیه ی افراد مشکوک به سرطان مری و معده که از کلینیکها،مطبهای خصوصی،مراکز بهداشتی درمانی به بیمارستان امام علی زاهدان ارجاع داده میشوند،اندوسکوپی انجام شده و از نظر پاتولوژی نیز بررسی شده و بعداز تشخیص قطعی سرطان مری و معده در سالهای 1396-1395، که در حین اجرای مطالعه در قید حیات میباشند و فرم رضایت نامه  را تایید کرده اند، به عنوان گروه مورد در نظر گرفته میشوند شایان ذکر است که جهت دسترسی سریع به گروه مورد سیستم جامع اطلاعات بیمارستان(HIS)استفاده میکنیم .یک گروه شاهد بیمارستانی ویک گروه شاهد هم محله ای که جمعا دوبرابر گروه مورد میباشند، به عنوان گروه شاهد در نظر گرفته میشود.

 گروه های  شاهد در صورتی وارد مطالعه خواهند شد که فرم رضایت آگاهانه را بررسی و تایید نمایند.

گروه شاهد بیمارستانی شامل افرادی مراجعه کننده به سایر بخشهای بیمارستان امام علی میباشند که بیماری این افراد با مواجهه مورد بررسی ارتباط نداشته باشد.بعد از شناسایی، همسان سازی  گروهی جهت هر دو گروه شاهد(بیمارستانی،مبتنی بر جمعیت)و گروه مورد براساس جنس وسن(بافاصله 2 سال) صورت میگیرد.

جهت شناسایی گروه شاهد مبتنی بر جمعیت به محل سکونت مورد در شهر و روستا یا سایر شهرستانها  مراجعه میشود. و از همان منطقه   شاهد مورد نظر به روش آسان یا در دسترس انتخاب میشود.محل انجام مصاحبه  جهت بیماران و گروه شاهد بیمارستانی در بیمارستان و تکمیل پرسشنامه در بیمارستان بر اساس شرایط و امکانات موجود تعیین میشود،  محل مصاحبه و تکمیل پرسشنامه جهت  شاهدهای مبتنی بر جمعیت بر اساس پذیرش  شاهدها دررابطه با مکان مصاحبه میباشدکه یا درب منزل یا مرکز بهداشی درمانی منطقه سکونتشان خواهد بود. نحوه انجام مصاحبه و تکمیل پرسشنامه به طور جداگانه و دقیق در راهنمای پرسشنامه توضیح داده شده است که در اختیار مصاحبه کننده قرار میگیرد. مصاحبه توسط پژوهشگر و با حضور یک رابط بهداشتی مسلط به زبان بومی صورت میگیردتا در صورت نیاز مصاحبه با زبان بومی انجام شود.ارزیابی شاخصهای انترپو متریک و کنترل فشارخون نیز توسط پژوهشگر صورت میگیرد.معاینه دهان و دندان توسط دندان پزشک انجام شده و پرسش های مربوطه را تکمیل میکنند. پرسشنامه تغذیه نیز توسط پژوهشگر و از طریق مصاحبه با شخصی از خانواده گروه موردیا شاهد که مسئول تهیه و پخت غذا در خانواده میباشد تکمیل خواهد شد. اساس مصاحبه داده ها پس از جمع آوری ، با استفاده از نرم افزار آماری Stata.12 تجزیه و تحلیل خواهندشد.

از آمار توصیفی ( فراوانی های نسبی، شاخص های مرکزی و پراکندگی، جداول و نمودارهای آماری) برای تعیین فراوانی متغیرهای سن، جنس، تابعیت،قومیت،وضعیت تاهل،تحصیلات،وضعیت اشتغال و درآمد در گروه مورد و شاهد استفاده خواهد شد. برای تحلیل داده ها از آزمون های آماری تی تست ، کای اسکوئر و رگرسیون لجستیک استفاده و همچنین از شاخص نسبت شانس ( OR) با حدود اطمینان 95 درصد برای نشان دادن قدرت ارتباط بین متغیرهای مستقل و پیامد(سرطان مری ومعده)استفاده خواهد شد. قابل ذکراست که به دلیل زیادبودن تعدادمتغیرهانسبت به حجم نمونه،ابتدادارتباط متغییرهای مستقل ووابسته به صورت تک متغیره سنجیده شده وسپس متغیرهای باp-value کمتراز 0/25 باروشFORWARDوارد خواهندشددر صورت نیاز از سایر آزمون های آماری پارامتری یا نا پارامتری متناسب با ماهیت داده ها استفاده خواهد شد. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری Stata.12 با سطح معنی داری کمتر از 0.05 تجزیه و تحلیل خواهند شد.

در این مطالعه کد های شماره:1 ،13 ،15 ،16 ،19 ،23 ،27 ،28 و 29 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی و کدهای:2 ،4 و 16 از فصل دوم راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروهای آسیب پذیر، شامل رضایت آگاهانه، رعایت حقوق مادی و معنوی افراد مورد پژوهش و همچنین محرمانه نگه داشتن افراد، رعایت خواهد شد.

1-سوگیری اطلاعات (سوگیری یادآوری و سوگیری طبقه بندی )  و سوگیری برکسون از جمله خطا های منظم در مطالعات مورد شاهدی میباشد. راه مقابله با تورش طبقه بندی نادرست استفاده از ابزارهای دقیق با روایی و پایایی بیشتر و نیز استفاده از معیارهای تشخیصی استاندارد در مصاحبه های بالینی و دررابطه با سوگیری یادآوری راه مقابله با این نوع تورش استفاده از منابع متعدد، برای جمع آوری اطلاعات و افراد مختلف از اعضای خانواده است. جهت کنترل سوگیری برکسون نیز از کنترل های مبتنی بر جمعیت و کنترل هایی که  بیماریشان با مواجهه مورد نظر مرتبط نباشد استفاده میشود.

2  -مشکلات دسترسی به گروه شاهد هم محله ای ،خصوصا  زمانی که شاهدهای مورد نیاز مربوط به سایر شهرستانهای استان سیستان و بلوچستان باشد.که در این خصوص نیز  سعی میشود با هماهنگیهای بین بخشی در سیستم بهداشت و درمان سایر شهرستانها، مشکلات موجود در روند اجرای طرح برطرف گردد و دسترسی به گروه شاهد مورد نظر امکان پذیر باشد . 

سرطان مری،سرطان معده،عوامل خطر

Gastric Cncer, Esophageal Cancer,risk factors

1.Cancer fact sheet.2017.Availble at: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs297/en/.Accessed February 2017

2.Canser.2017.Availble at: http://www.who.int/cancer/en/.Accessed February 2017

3.Parkin DM, Bray F, Ferlay J, Pisani P. Global cancer statistics, 2002. CA: a cancer journal for clinicians. 2005;55(2):74-108.

4.Naghavi M. Death report from 10 provinces in Iran. Tehran Ministry of Health. 2000.

5.Kamangar F, Dores GM, Anderson WF. Patterns of cancer incidence, mortality, and

prevalence across five continents: defining priorities to reduce cancer disparities in different geographic regions of the world. Journal of clinical oncology. 2006;24(14):2137-50.

6.Malekzadeh R, Semnani S, Sadjadi A. Esophageal Cancer in Iran A Review. Govaresh. 2008;13(1):25-34.

7.Mehrabani D, Tabei S, Heydari S, Shamsina S, Shokrpour N, Amini M, et al. Cancer occurrence in Fars province, southern Iran. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2008;2008(4):314-22.

8.Cancer IAfRo. Cancer fact sheets: breast cancer. Cancer Today Available at: http://gco iarc fr/today/fact-sheets-cancers. 2016.

9.Parkin D. Epidemiology of cancer: global patterns and trends. Toxicology letters. 1998;102:227-34.

10.Moghadam SN. سرطان مری. GOVARESH. 2017;1(5&6):32-7.

11.Samadi F, Babaei M, Yazdanbod A, Fallah M, Nouraie M, Nasrollahzadeh D, et al. Survival rate of gastric and esophageal cancers in Ardabil province, North-West of Iran. Arch Iran Med. 2007;10(1):32-7.

12.Mesdaghi;A,Emami razavi;H.(2017).Contiy report Cancer registry year.(2010).Ministry of Helth And Medical Education Department of Helth,retrieve fromhttp://eazphcp.tbzmed.ac.ir/uploads/26/CMS/user/file/90/بیماریهای غیرواگیر/آمار/گزارش کشوری ثبت سرطان 1387 on February,9:30pm:450page.

13.Islami F, Kamangar F, Nasrollahzadeh D, Møller H, Boffetta P, Malekzadeh R. Oesophageal cancer in Golestan Province, a high-incidence area in northern Iran–A review. European Journal of Cancer. 2009;45(18):3156-65.

14.Ford AC, Forman D, Reynolds PD, Cooper BT, Moayyedi P. Ethnicity, gender, and socioeconomic status as risk factors for esophagitis and Barrett's esophagus. American journal of epidemiology. 2005;162(5):454-60.

15.Jiang X, Tseng C-C, Bernstein L, Wu AH. Family history of cancer and gastroesophageal disorders and risk of esophageal and gastric adenocarcinomas: a case–control study. BMC cancer. 2014;14(1):60.

16.El-Omar EM, Rabkin CS, Gammon MD, Vaughan TL, Risch HA, Schoenberg JB, et al. Increased risk of noncardia gastric cancer associated with proinflammatory cytokine gene polymorphisms. Gastroenterology. 2003;124(5):1193-201.

17.Nordenstedt H, El-Serag H. The influence of age, sex, and race on the incidence of esophageal cancer in the United States (1992–2006). Scandinavian journal of gastroenterology. 2011;46(5):597-602.

18.Cronin-Fenton DP, Murray LJ, Whiteman DC, Cardwell C, Webb PM, Jordan SJ, et al. Reproductive and sex hormonal factors and oesophageal and gastric junction adenocarcinoma: a pooled analysis. European journal of cancer. 2010;46(11):2067-76.

19.Green J, Roddam A, Pirie K, Kirichek O, Reeves G, Beral V. Reproductive factors and risk of oesophageal and gastric cancer in the Million Women Study cohort. British journal of cancer. 2012;106(1):210.

20.Freedman ND, Chow W-H, Gao Y-T, Shu X-O, Ji B-T, Yang G, et al. Menstrual and reproductive factors and gastric cancer risk in a large prospective study of women. Gut. 2007.

21.Chen J, Gong T-T, Wu Q-J. Parity and gastric cancer risk: a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Scientific reports. 2016;6:18766.

22.Abnet CC, Kamangar F, Islami F, Nasrollahzadeh D, Brennan P, Aghcheli K, et al. Tooth loss and lack of regular oral hygiene are associated with higher risk of esophageal squamous cell carcinoma. Cancer Epidemiology and Prevention Biomarkers. 2008;17(11):3062-8.

23.Abnet CC, Qiao Y-L, Mark SD, Dong Z-W, Taylor PR, Dawsey SM. Prospective study of tooth loss and incident esophageal and gastric cancers in China. Cancer Causes and Control. 2001;12(9):847-54.

24.Dar N, Islami F, Bhat G, Shah I, Makhdoomi M, Iqbal B, et al. Poor oral hygiene and risk of esophageal squamous cell carcinoma in Kashmir. British journal of cancer. 2013;109(5):1367.

25.Abnet CC, Qiao Y-L, Dawsey SM, Dong Z-W, Taylor PR, Mark SD. Tooth loss is associated with increased risk of total death and death from upper gastrointestinal cancer, heart disease, and stroke in a Chinese population-based cohort. International journal of epidemiology. 2005;34(2):467-74.

26.Guha N, Boffetta P, Wünsch Filho V, Eluf Neto J, Shangina O, Zaridze D, et al. Oral health and risk of squamous cell carcinoma of the head and neck and esophagus: results of two multicentric case-control studies. American journal of epidemiology. 2007;166(10):1159-73.

27.Bagnardi V, Blangiardo M, La Vecchia C, Corrao G. A meta-analysis of alcohol drinking and cancer risk. British journal of cancer. 2001;85(11):1700.

28.Phukan R, Ali M, Chetia C, Mahanta J. Betel nut and tobacco chewing; potential risk factors of cancer of oesophagus in Assam, India. British journal of cancer. 2001;85(5):661.

29.Tramacere I, La Vecchia C, Negri E. Tobacco smoking and esophageal and gastric cardia adenocarcinoma: a meta-analysis. Epidemiology. 2011;22(3):344-9.

30.Mashhadi MA, Nezam K, Bakhshipour AR, Ttorbati TF, Ansarimoghaddam AR (2011). High prevalence of esophageal cancer in South East of Iran. IJHOSCR, 5, 18-21.

31.Farhad mollashahi l,Honarmand m,Rigi ladiz MA (2009)The prevalence of pan and its related factors in boys' high school students in Zahedan in 2007.J Kerman Univ Med Sci.2009;16:263-269.

32.Nasrollahzadeh D, Kamangar F, Aghcheli K, Sotoudeh M, Islami F, Abnet C, et al. Opium, tobacco, and alcohol use in relation to oesophageal squamous cell carcinoma in a high-risk area of Iran. British journal of cancer. 2008;98(11):1857.

33.Wu AH, Wan P, Bernstein L. A multiethnic population-based study of smoking, alcohol and body size and risk of adenocarcinomas of the stomach and esophagus (United States). Cancer Causes & Control. 2001;12(8):721-32.

35.Lee CH, Lee JM, Wu DC, Hsu HK, Kao EL, Huang HL, et al. Independent and combined effects of alcohol intake, tobacco smoking and betel quid chewing on the risk of esophageal cancer in Taiwan. International Journal of Cancer. 2005;113(3):475-82.

36.Varzandeh M. Opium as a risk factor for upper gastrointestinal cancers: a population-based case-control study in Iran. Archives of Iranian medicine. 2014;17(1):2.

37.Wu I, Lu C, Kuo F, Tsai S, Lee K, Kuo W, et al. Interaction between cigarette, alcohol and betel nut use on esophageal cancer risk in Taiwan. European journal of clinical investigation. 2006;36(4):236-41.

38.Zambon P, Talamini R, La Vecchia C, Dal Maso L, Negri E, Tognazzo S, et al. Smoking, type of alcoholic beverage and squamous‐cell oesophageal cancer in northern Italy. International Journal of Cancer. 2000;86(1):144-9.

39.Wernli KJ, Fitzgibbons ED, Ray RM, Gao DL, Li W, Seixas NS, et al. Occupational risk factors for esophageal and stomach cancers among female textile workers in Shanghai, China. American Journal of Epidemiology. 2006;163(8):717-25.

37.Jansson C, Johansson AL, Bergdahl IA, Dickman PW, Plato N, Adami J, et al. Occupational exposures and risk of esophageal and gastric cardia cancers among male Swedish construction workers. Cancer Causes & Control. 2005;16(6):755-64.

40.Santibañez M, Alguacil J, de la Hera MG, Navarrete-Muñoz EM, Llorca J, Aragonés N, et al. Occupational exposures and risk of stomach cancer by histological type. Occup Environ Med. 2012;69(4):268-75.

41.Abedi-Ardekani B, Kamangar F, Hewitt SM, Hainaut P, Sotoudeh M, Abnet CC, et al. Polycyclic aromatic hydrocarbon exposure in oesophageal tissue and risk of oesophageal squamous cell carcinoma in north-eastern Iran. Gut. 2010:gut. 2010.210609.

42.Matos E, Brandani A. Review on meat consumption and cancer in South America. Mutation Research/Fundamental and Molecular Mechanisms of Mutagenesis. 2002;506:243-9.

43.Mayne ST, Risch HA, Dubrow R, Chow W-H, Gammon MD, Vaughan TL, et al. Nutrient intake and risk of subtypes of esophageal and gastric cancer. Cancer Epidemiology and Prevention Biomarkers. 2001;10(10):1055-62.

44.Daniel CR, Cross AJ, Graubard BI, Hollenbeck A, Park Y, Sinha R. Prospective investigation of poultry and fish intake in relation to cancer risk. Cancer Prevention Research. 2011:canprevres. 0241.2011.

45.Bosetti C, La Vecchia C, Talamini R, Simonato L, Zambon P, Negri E, et al. Food groups and risk of squamous cell esophageal cancer in northern Italy. International Journal of Cancer. 2000;87(2):289-94.

46.Freedman ND, Park Y, Subar AF, Hollenbeck AR, Leitzmann MF, Schatzkin A, et al. Fruit and vegetable intake and esophageal cancer in a large prospective cohort study. International Journal of Cancer. 2007;121(12):2753-60.

47.MA M, Pera G, Agudo A, Bueno‐de‐Mesquita HB, Palli D, Boeing H, et al. Cereal fiber intake may reduce risk of gastric adenocarcinomas: The EPIC‐EURGAST study. International journal of cancer. 2007;121(7):1618-23.

48.Cross AJ, Freedman ND, Ren J, Ward MH, Hollenbeck AR, Schatzkin A, et al. Meat consumption and risk of esophageal and gastric cancer in a large prospective study. The American journal of gastroenterology. 2011;106(3):432.

49.Aune D, De Stefani E, Ronco A, Boffetta P, Deneo-Pellegrini H, Acosta G, et al. Legume intake and the risk of cancer: a multisite case–control study in Uruguay. Cancer Causes & Control. 2009;20(9):1605-15.

50.Tang L, Xu F, Zhang T, Lei J, Binns CW, Lee AH. White rice consumption and risk of esophageal cancer in Xinjiang Uyghur Autonomous Region, northwest China: a case-control study. Journal of Health, Population and Nutrition. 2015;33(1):4.

51.Bahmanyar S, Ye W. Dietary patterns and risk of squamous-cell carcinoma and adenocarcinoma of the esophagus and adenocarcinoma of the gastric cardia: a population-based case-control study in Sweden. Nutrition and cancer. 2006;54(2):171-8.

52.Salehi M, Moradi-Lakeh M, Salehi MH, Nojomi M, Kolahdooz F. Meat, fish, and esophageal cancer risk: a systematic review and dose-response meta-analysis. Nutrition reviews. 2013;71(5):257-67.

53.Yang P, Zhou Y, Chen B, Wan H-W, Jia G-Q, Bai H-L, et al. Overweight, obesity and gastric cancer risk: results from a meta-analysis of cohort studies. European journal of cancer. 2009;45(16):2867-73.

54.Corley DA, Kubo A, Zhao W. Abdominal obesity and the risk of esophageal and gastric cardia carcinomas. Cancer Epidemiology and Prevention Biomarkers. 2008;17(2):352-8.

55.Hampel H, Abraham NS, El-Serag HB. Meta-analysis: obesity and the risk for gastroesophageal reflux disease and its complications. Annals of internal medicine. 2005;143(3):199-211.

56.Kubo A, Corley DA. Body mass index and adenocarcinomas of the esophagus or gastric cardia: a systematic review and meta-analysis. Cancer Epidemiology and Prevention Biomarkers. 2006;15(5):872-8.

57.Steffen A, Schulze MB, Pischon T, Dietrich T, Molina E, Chirlaque M-D, et al.

Anthropometry and esophageal cancer risk in the European prospective investigation into cancer and nutrition. Cancer Epidemiology and Prevention Biomarkers. 2009;18(7):2079-89.

58.Zhang J, Su X-Q, Wu X-J, Liu Y-H, Wang H, Zong X-N, et al. Effect of body mass index on adenocarcinoma of gastric cardia. World journal of gastroenterology: WJG. 2003;9(12):2658.

59.Etemadi A, Golozar A, Kamangar F, Freedman N, Shakeri R, Matthews C, et al. Large body size and sedentary lifestyle during childhood and early adulthood and esophageal squamous cell carcinoma in a high-risk population. Annals of oncology. 2011;23(6):1593-600.

60.Sasazuki S, Inoue M, Hanaoka T, Yamamoto S, Sobue T, Tsugane S. Green tea consumption and subsequent risk of gastric cancer by subsite: the JPHC Study. Cancer Causes & Control. 2004;15(5):483-91.

61.Mu LN, Lu QY, Yu SZ, Jiang QW, Cao W, You NC, et al. Green tea drinking and multigenetic index on the risk of stomach cancer in a Chinese population. International journal of cancer. 2005;116(6):972-83.

62.Wu M, Liu AM, Kampman E, Zhang ZF, van't Veer P, Wu DL, et al. Green tea drinking, high tea temperature and esophageal cancer in high‐and low‐risk areas of Jiangsu Province, China: A population‐based case–control study. International journal of cancer. 2009;124(8):1907-13.

63.Sjödahl K, Jia C, Vatten L, Nilsen T, Hveem K, Lagergren J. Body mass and physical activity and risk of gastric cancer in a population-based cohort study in Norway. Cancer Epidemiology and Prevention Biomarkers. 2008;17(1):135-40.

64.Behrens G, Jochem C, Keimling M, Ricci C, Schmid D, Leitzmann MF. The association between physical activity and gastroesophageal cancer: systematic review and meta-analysis. European journal of epidemiology. 2014;29(3):151-70.

1.

1

فرم  رضایت آگاهانه:

پرسشنامه بررسی عوامل خطرمرتبط با سرطان دستگاه گوارش فوقانی

سرطان مری و معده

شماره پرسشنامه:                         تاریخ مصاحبه:

شرکت کنندگان گرامی:

این پرسشنامه به منظور بررسی عوامل خطر مرتبط با سرطان مری ومعده در بیماران شهر زاهدان تنظیم شده است که شامل دو پرسشنامه میباشد.هدف از انجام این مطالعه شناسایی و تعیین عوامل خطر سرطان مری و معده میباشدوامیدواریم بتوانیم راهکارهایی برای پیشگیری از آن ارائه دهیم.از آنجا که اطلاعات شما عزیزان میتواند ما را در راه رسیدن به این هدف یاری نمایدلذا،از شما دعوت بعمل می آیداگر موافق هستید دراین مطالعه شرکت فرمایید.لازم به ذکراست که مشارکت شما در این مطالعه کاملا داوطلبانه میباشدونتایج بصو رت کاملا محرمانه وصرفا جهت مقاصد پژوهش بکار خواهد رفت.

                                              محل امضا مصاحبه شونده:

با تشکر

1چک لیست تشخیص                                                                                                                                                                                            

این چک لیست توسط پزشک متخصص تکمیل و پیوست سایر پرسشنامه ها میباشد.

راهنمای پرسشنامه طرح بررسی سلامت دستگاه گوارش فوقانی

سرطان مری و معده

توضیح ضروری: در تمامی این پرسشنامه برای پاسخ هایی که به صورت عدد ثبت می گردند و به هر علتی خالی و بدون پاسخ می مانند, مانند نامشخص بودن پاسخ و یا عدم اندازه گیری (به شرط نبودن گزینه مناسب در بین گزینه ها), بر حسب مورد عدد 9 یا 99 یا 999 و یا 9999 را به ترتیب برای پاسخهای یک رقمی, دو رقمی, سه رقمی و یا چهار رقمی وارد نمایید. در پایان مصاحبه قسمتهای مربوط به خود, مطمئن شوید که هیچیک از پاسخ های عددی در متن پرسشنامه و جداولی که دارای شماره سوال در هر ردیف هستند و نیز سطرهای دارای داده در جداول دیگر, خالی نمانده باشند. جداول دارای شماره سوال در هر ردیف (مانند 4.5.1) عبارت اند از جداول مربوط به سوالهای 4.5 و 4.6 و 5.1 و 6.1 و 6.2 و 16.4 و 18.6. سطر های این جداول همگی مانند سوالات متن پرسشنامه هستند و نباید هیچیک از قسمتهای آن خالی بماند. در جداول دیگر که فاقد شماره سوال در هر ردیف هستند (مانند جدول مربوط به محل سکونت) فقط سطرهایی که دارای داده هستند باید جای خالی نداشته باشند. برای مثال در جدول محل سکونت اگر از 10 ردیف موجود, تعداد سطرهای مربوط به محل سکونت فرد مورد مصاحبه 4 ردیف باشد این چهار ردیف باید فاقد جای خالی باشد. همچنین در این جداول, فقط سطرهای دارای داده وارد بانک اطلاعاتی خواهند شد.

1-اطلاعات فردی

1/1) کد بیمار را در این قسمت ثبت میکنیم.

1.2) نام بیمار هم به صورت فارسی و هم به صورت لاتین نوشته شود.

1.3) نام خانوادگی بیمار هم به صورت فارسی و هم به صورت لاتین نوشته شود.

1.4) محل مصاحبه بر طبق گزینه ذکر شده ثبت گردد.

1.5) تاریخ مصاحبه به تاریخ شمسی نوشته شود مانند 11/04/82.

1.6) محل سکونت و تلفن بیمار به دقت نوشته شود. در صورتی که بیمار کد یا شماره تلفن محل اقامت خود را نداند این قسمت حتما بعدا تکمیل شود. در صورتی که فرد مورد مصاحبه کد پستی ده رقمی خود را بداند آنرا ثبت نمایید. در صورتی که بیمار کد پنج رقمی خود را بداند آنرا در پنج خانه سمت راست مربوط به کد پستی ثبت نمایید.

1.7) نام سرپرست خانواده به فارسی نوشته شود.

1.8) در صورتی که بیمار کد یا شماره تلفن فامیل یا آشنایی رانمی داند این قسمت حتما بعدا تکمیل شود.

1.10) تاریخ تولد بر اساس شناسنامه به تاریخ شمسی نوشته شود، مانند|__||__||__||__|/|__||__|/|__||__|  معادل 02/04/1333 و یا |__||__||__||__|/|__||__|/|__||__| معادل 05/10/1298.

1.11) سن به صورت سال کامل نوشته شود یعنی اگر سن بیمار 45 سال و 11 ماه باشد 45 سال درج گردد. این سن براساس گفته فرد خواهد بود و چنانچه سنی که فرد اظهار میدارد با سن شناسنامه ای متفاوت باشد پس از سوال مجدد در مورد اینکه آیا در شناسنامه بیمار تاریخ تولد بیمار متفاوت از تاریخ تولد واقعی درج شده است و در صورت مثبت بودن پاسخ, سن اظهار شده توسط بیمار را ثبت نمایید ولی در سوال قبل تاریخ تولد همچنان بر اساس شناسنامه باقی خواهد ماند..  توجه ضروری: در تمامی این پرسش نامه، منظور از سن, سن به صورت سال کامل است.

1.14):سطح تحصیلات به صورت تعداد سالهایی که فرد با موفقیت به اتمام رسانده است.

2) سابقه سکونت

2.1) فهرست تمامی محلهای سکونت فرد که حد اقل یکسال در آنجا ساکن بوده است بترتیب از زمان تولد تاکنون با ذکر نوع خانه مسکونی بیان گردد. نام استان و شهرستان محل سکونت برای تمام افراد و نام شهر برای ساکنین شهرها نوشته شود. در مورد روستائیان علاوه بر نام روستا نام نزدیکترین شهر نیز نوشته شود.  

منظور از عناوین ذکر شده در مورد نوع خانه به ترتیب عبارت اند از:

1. آلاچیق
2. چوب و نی:کپر  و منظور کلبه ای است که از چوب و نی ساخته شده و دیوار های آن گل اندود می شود و سقف آن نیز از نی و گل است.
3. چوب و آجر و منظور ساختمانهایی است که قسمتهای زیرین و حتی طبقه اول آجری بوده ولی سقف و ایوانها و طبقه دوم چوبی هستند.
4. خشتی منظور ساختمانهایی که با خشت خام ساخته می شوند و سقفشان با چوب و نی و گل است.
5. آجر و آهن و بنون منظور ساختمانهای تیر آهنی یا تیرچه بلوک, اسکلت بتونی و یا ساختمانهای آجری با سقف تیر آهنی است. ساختمانهایی که آجری بوده و سقف آنها شیروانی یا ایرانیت است نیز در این گروه قرار میگیرند.
6. غیره, لطفا شرح دهید.
7. نمیداند.

2.2) روش مورد استفاده برای گرم کردن منزل و نیز سوخت اصلی مصرفی برای پخت و پز و گرم کردن ثبت شود.

منظور از عناوین ذکر شده در مورد سیستم گرمایش به ترتیب عبارت اند از:

1) منظور بخاری که در داخل دیوار تعبیه شده و دود آن از طریق لوله ای از سقف خارج می شود. دو نوع بخاری دیواری در منطقه مرسوم بوده یا می باشد: نوعی که در خانه های خشتی مرسوم بوده و با توجه به باریک بودن لوله خروجی دود پس از مدتی اطراف بخاری به شدت سیاه می شده است و دیگری بخاری های دیواری گازی که بعضی خانه ها در شهر  با استفاده از کپسول گاز شخصی یا به صورت سیستم لوله کشی گاز در هر مجتمع اپارتمانی از آن استفاده میکنند و تهویه مناسبی دارد.شایا ن ذکر است که استان سیستان بلوچستان به جز یکی دوشهر دارای سیستم لوله کشی گاز شهری نمیباشد.در هر دو مورد این گزینه را انتخاب نمایید. افتراق این دو حالت بر اساس سوخت مصرفی خواهد بود که در اولی چوب و بوته و یا احتمالا پهن و در دومی گاز خواهد بود.

2) هر بخاری که دود آن بوسیله دودکش به خارج منتقل می شود. برای مثال, بخاری های فلزی نفتی، گازوئیلی و یا چوبی که دارای دودکش به بیرون هستند در این گروه قرار میگیرند.

3) بخاری یا اجاقی که فاقد دودکش بوده و دود حاصل در داخل اتاق پخش می شود و یا نهایتا از طریق سوراخی در سقف خارج می گردد. سیستم گرمایش آلاچیق ها, چراغ های نفتی (اصطلاحا علاءالدین, والور نفتی و یا سایر اسامی مشابه) هم در این گروه قرار میگیرد.

5) نمیداند

3) سابقه شغلی

3.1) سابقه شغلی حداقل برای یکسال (به صورت تمام وقت) بصورت گزینه های بلی یا خیر پاسخ داده می شود. در مواردی که شغل فرد به صورت چند ماه در سال بوده ولی چند سال تکرار میشود نیز گزینه بلی انتخاب شود.

3.2) سن شروع کار در صورت مثبت بودن سابقه شغلی بیان می گردد و در صورت عدم اشتغال کد 98 را وارد نمایید.

3.3) فهرست تمام مشاغل فرد که حداقل یکسال به آن اشتغال داشته, حتی اگر در یک مدت زمان خاص به چند کار مشغول بوده است ذکر می گردند. منظور از خانه داری نیز انجام اموری است که هم در مناطق شهری و هم مناطق روستایی در میان زنان مرسوم می باشند مانند پخت وپز، شستن البسه نگهداری از فرزند و غیره. در مورد سایر اموری که ممکن است توسط زنان در منزل مسکونی خود انجام شود مانند قالی بافی, پشم ریسی, نمد مالی, مراقبت از حیوانات, کار کشاورزی و غیره به دقت سوال نموده و آنها ثبت نمایید.

مشاغل افراد را در ستون مربوطه به دقت ثبت نمایید و بعداً بر اساس راهنمای شغلی که ضمیمه این راهنما خواهد بود کد مناسب را انتخاب نمایید.

ستون مربوط به ساعت در روز و سال در ماه

 در ستون ساعت در روز, ساعات معمول کار در هر روز را ثبت نمایید. دقت داشته باشید که ممکن است در روزهای مختلف ساعات کار متفاوتی داشته باشد ولی ساعات کاری که معمولاً و غالباً انجام میشود ثبت گردد. در ستون سال در ماه نیز در صورت اشتغال در تمام سال عدد 12 و در غیر این صورت تعداد ماههای معمول اشتغال در سال ثبت شود.

ستون مربوط به شدت فعالیت شغلی

1: مشاغلی که در حالت نشسته هم قابل انجام است.

2: کارهایی که نیاز به تلاش کمی دارد و می توان آنها را در حالت ایستاده یا نشسته یا قدم زدن آهسته انجام داد و به فعالیت بدنی شدیدی نیاز ندارد (مانند شاگرد مغازه، آرایشگر و نگهبان).

3: کارهایی که مستلزم حمل بارهای سبک است, کار مداوم و یا عمدتا فعالیتی در داخل فضای سر پوشیده باشد و گاها موجب افزایش ضربان قلب بصورت خفیف و یا عرق کردن مختصر می باشد (مانند نظافتچی, پرستار, برق کار)

4: کارهایی که مستلزم تحمل بارهای سنگین، قدمهای تند می باشد و عمدتا در فضاهای سر باز انجام می گیرد و ضربان قلب را بصورت قابل ملاحظه افزایش داده و باعث تعریق شدید می شود.( مانند کارگر معدن, بنا, کارگر ساختمانی, بیل زدن)

3.4) اشتغال به کار در حال حاضر بصورت جوابهای بلی و خیر پاسخ داده شود.

در مورد زنان :

3.5) اگر متاهل است شغل کنونی شوهر و اگر مجرد است شغل کنونی سرپرست خانواده سوال می شود. در مورد زنان بیوه و یا مطلقه نیز به همین صورت عمل نموده  و چنانچه خود زن مورد مصاحبه سرپرست خانواده است شغل وی را ثبت نمایید. در مورد مردان کد 998 را وارد نمایید.

4)  خانوار و وضعیت اقتصادی خانواده

4.1) مکانی که فرد در آن سکونت دارد. 

(1) متعلق به فرد می باشد.

(2) اجاره نشین است. موارد رهن کامل یا رهن همراه با اجاره و اجاره به شرط تملیک نیز در این گروه قرار میگیرند. چنانچه فردی علیرغم زندگی در منزلی متعلق به والدین خود اجاره پرداخت می کند نیز در این گروه جای می گیرد. منازل سازمانی حتی اگر اجاره مختصری نیز پرداخت شود جزو کد 4 طبقه بندی شوند.

(3) متعلق به والدین (در صورت عدم پرداخت اجاره)

(4)منزل سازمانی است (توسط دولت یا شرکت خاص)

(5) غیره، نام برده شود.

4.2) مساحت مکان سکونت بدون در نظر گرفتن باغ, ایوان, کارگاه و محل نگهداری حیوانات بر حسب متر مربع پرسیده می شود. در مورد آپارتمانها مساحت آپارتمان مسکونی خود فرد ثبت شود. در مورد خانه هایی که متعلق به والدین بوده و فرد به صورت مستقل و مجزا در قسمتی از آن منزل زندگی می کند و یا اینکه فرد در یک قسمت از ساختمان به صورت اجاره زندگی میکند (برای مثال یک طبقه دیگر، اتاقهایی که در یک قسمت دیگر حیاط واقع شده اند و یا قسمتی از خود منزل اصلی که به طریقی از سایر قسمتها نسبتاَ مجزا شده اند) فقط مساحت قسمت مسکونی مربوط به خود فرد و خانواده خودش ثبت شود. در خانه های اجاره ای نیز منظور مساحت قسمت مورد اجاره است.

4.3) تعداد افراد خانواده که با هم در منزل کنونی زندگی می کنند ذکر می گردد. مانند سوال قبل، در مورد خانه هایی که متعلق به والدین بوده و فرد به صورت مستقل و مجزا در قسمتی از آن منزل زندگی می کند و یا اینکه فرد در یک قسمت از ساختمان به صورت اجاره زندگی میکند (برای مثال یک طبقه دیگر، اتاقهایی که در یک قسمت دیگر حیاط واقع شده اند و یا قسمتی از خود منزل اصلی که به طریقی از سایر قسمتها نسبتاَ مجزا شده اند) فقط تعداد افراد ساکن در قسمت مسکونی مربوط به خود فرد ثبت شود.

4.4)به صورت تعداد سالهای کاملی که با موفقیت به اتمام رسانده است.

  4.5) تعداد برادرها، خواهرها، پسرها و دخترها را، به جز آنهایی که در طی سال اول زندگی خود فوت نموده اند، در مربع های مربوطه وارد نمایید. دقت داشته باشید که به جز افرادی که طی سال اول زندگی فوت کرده اند، سایر موارد حتی موارد فوت شده (فوت شده در سن بالای یکسال) را منظور نمایید.

4.6)  وجود وسایل لیست شده در جدول بصورت جوابهای بلی یا خیر پاسخ داده می شود و در صورت پاسخ بلی طول مدت مالکیت بصورت سال بیان می گردد.

4.7) در مورد زنان مجرد و زنان متاهلی که تاکنون حامله نشده اند عدد صفر را وارد نمایید. برای مردان کد 98 را وارد نمایید.

4.8) در مورد زنان مجرد و زنان متاهلی که تاکنون فرزند زنده  به دنیا نیاورده اند عدد صفر را وارد نمایید. برای مردان کد 98 را وارد نمایید.

9/4)سن اولین قائدگی را ثبت میکنیم.

10/4)در صورت یائسه بودن سن یائسگی را ثبت میکنین. و درصورتی که یا ئسه نشده است صفر را وارد میکنیم.

5) سابقه شخصی بیماری

5.1) دقت نمایید که بسیاری از بیماران در این مورد سابقه پزشکی مکتوب ندارند بنابراین در مواردی که بیمار اظهار میدارد بنا به تشخیص پزشک، مبتلا به بیماری خاصی مانند بیماری قند بوده  حتی اگر مدرکی در دست نداشته باشد سابقه را مثبت تلقی نموده و در صورتی که از وجود آن اظهار بی اطلاعی نماید سابقه را منفی تلقی نمایید.

5.2.1) در صورت مثبت بودن سوال 5.2 نوع عمل جراحی را ذکر نمایید. در مواردی که سابقه تزریق خون وجود دارد، در صورتی فرد نوع فراورده خونی تزریق شده را بداند آن را ثبت نمایید ولی با توجه به اینکه اکثر افراد در این مورد اطلاع دقیقی ندارند می توانید صرفاَ تحت عنوان تزریق خون آن را ثبت نمایید. سن فرد در زمان اقدامات فوق را نیز در ستون مربوطه وارد نمایید.

6) علایم و نشانه های دستگاه گوارش فوقانی

6.1) وجود علایم ذکر شده در جدول و در صورت وجود, زمان ایجاد آنها (برای اولین بار) را بر اساس گزینه های مندرج در زیر جدول ثبت نمایید. برای یکنواختی در گرفتن شرح حال این علایم بر اساس خلاصه زیر که از کتاب «بیماریهای گوارش و کبد» Sleisenger چاپ هفتم اخذ شده است عمل نمایید.

]شایعترین علایم GERD عبارت اند از Heartburn, رگورژیتاسیون, و دیسفاژی.

:Heartburn با احساس ناراحتی یا سوزش در پشت استخوان جناغ مشخص میگردد که از اپیگاستر (سردل) آغاز شده و ممکن است به سمت گردن انتشار یابد. Heartburn علامتی متناوب است و اکثراً طی60 دقیقه پس از خوردن غذا, حین ورزش و در حین خوابیدن به پشت احساس میگردد. این علامت معمولاً توسط بیماران به صورت احساس سوزش, داغی و یا اسیدی توصیف می گردد مگر اینکه ناراحتی به حدی شدید شود که بیمار احساس درد نماید. در این حالت, بیماران معمولاً هم از احساس سوزش و هم از احساس درد شکایت دارند. غالباً احساس سوزش از پایین شروع شده و به سمت بالا تا گردن, و گاهی تا پشت و به ندرت به سمت بازو منتشر می شود. معمولاً بیمار هنگام توصیف این علامت با دست, دست خود را در حالت باز از سر دل به سمت گردن یا گلو حرکت میدهد. این حالت بایستی از حالت زیر تمیز داده شود: در حالتی که بیمار از درد کرونری قفسه سینه در رنج است بیمار از دست مشت کرده ای که ثابت قرار می گیرد استفاده میکند.

رگورژیتاسیون: برگشت محتویات مری یا معده به داخل حلق بدون تهوع یا اوغ زدن است. بیماران متوجه وجود مایع شور یا سوزاننده در گلو یا دهان می شوند که ممکن است حاوی ذرات غذای هضم نشده نیز باشد. خم شدن, آروغ زدن و یا حرکتی که باعث افزایش فشار داخل شکمی شود می تواند باعث ایجاد رگورژیتاسیون گردد. ماده برگشتی از معده میاید و زرد یا سبز رنگ است (رنگ سبز نشانگر وجود صفرا است). افتراق رگورژیتاسیون از استفراغ اهمیت دارد. استفراغ شکایت اولیه در برخی بیماران است. فقدان تهوع, اوغ زدن و انقباضات شکمی نشانگر رگورژیتاسیون هستند نه استفراغ. به علاوه, برگشت ماده غذایی بیمزه برای بیماری ریفلاکس غیر معمول بوده و مطرح کننده اختلال حرکتی مری (آشالازی) و یا تاخیر در تخلیه معده است.[

در این جدول منظور از سوال 6.1.1 (احساس برگشت غذا از معده به بالا) وجود رگورژیتاسیون و سوال 6.1.2 (ترش کردن یا احساس سوزش در زیر جناغ سینه) وجود Heartburn است.

6.4.1) میزان کاهش وزن را در طی یکسال گذشته (به کیلوگرم) وارد نمایید، به عنوان مثال  |__||__| برای 5 کیلوگرم کاهش وزن.

6.4.2) چنانچه کاهش وزن بیمار ارادی باشد (یعنی با رژیم) کد 1 و در غیر این صورت کد 2 را در مربع مربوطه وارد نمایید. در صورت عدم کاهش وزن کد 8 را وارد نمایید.

7) سابقه شخصی و خانوادگی کانسر

7.1) این سوال در مورد سابقه سرطان در خود فرد مورد مطالعه می باشد.

7.1.2) در صورت مثبت بودن سوال 4.1، کد مربوط  رااز بین کدهای درج شده در مربع های مربوطه وارد نمایید، به عنوان مثال  |__||__| برای سرطان مری.

8) مصرف دخانیات و اپیوم

8.1) منظور از مصرف منظم سیگار، مصرف آن حداقل به مدت 6 ماه و حداقل یک بار در هفته است. چنانچه مقادیر مصرف کمتر از این مقدار باشد، گزینه 2 (خیر) را انتخاب نمایید.

8.3) منظور از تعداد در روز، تعداد معمول نخ های سیگار کشیده شده در هر روز است و منظور از روز در هفته، تعداد روزهایی است که معمولا فرد در طول هفته از این مواد استفاده می نماید. به عنوان مثال اگر فردی معمولاً 4 روز در هفته و روزی حدود 3 نخ سیگار می کشیده است, در ستون تعداد در روز عدد 3 و در ستون روز در هفته عدد 4 را وارد نمایید.

8.4) منظور از مصرف منظم ناس،پان،سوپاری، چپق، پیپ و قلیان، مصرف آنها حداقل به مدت 6 ماه و حداقل یک بار درهفته است. چنانچه مقادیر مصرف کمتر از این مقدار باشد، گزینه 2 (خیر) را انتخاب نمایید.

8.4.1) منظور از دفعات معمول روزانه، تعداد دفعاتی است که فرد معمولاَ در طول روز از این مواد مصرف میکند و منظور از روز در هفته، تعداد روزهایی است که معمولا فرد در طول هفته از این مواد استفاده می نماید. به عنوان مثال اگر فردی معمولاً 4 روز در هفته و روزی حدود 3 بار قلیان می کشیده است, در ستون دفعات معمول روزانه عدد 3 و در ستون روز در هفته عدد 4 را وارد نمایید.

8.5) مصرف هر نوع مواد مخدر اعم از تریاک، هروئین، سوخته و شیره را به دقت سوال فرمایید. منظور از مصرف منظم این مواد، مصرف آنها حداقل به مدت 6 ماه و حداقل یک بار در هفته است. چنانچه مقادیر مصرف کمتر از این مقدار باشد، گزینه 2 (خیر) را انتخاب نمایید. به عنوان مثال اگر فردی معمولاً 4 روز در هفته و روزی حدود 1 نخود اپیوم مصرف میکرده است, در ستون دفعات مصرف روزانه (نخود) عدد 1 و در ستون روز در هفته عدد 4 را وارد نمایید.

8.5.1) نحوه های رایج مصرف این مواد عبارت اند از: (1) وافور: در این حالت فرد مواد را در داخل سر وافور (وسیله ای مانند چپق یا پیپ) قرار داده و با داغ کردن اپیوم، بخار آن را از طریق لوله وافور استنشاق می نماید، (2) خوردن، (3) سیمی: در این حالت نیز که نوعی مصرف استنشاقی است، مواد توسط سیمی داغ بخار شده و بخار حاصله مستقیما توسط یک لوله باریک مانند لوله خودکار مکیده می شود. (4)تزریقی.

واحد مصرف در مورد این مواد نخود میباشد. هرچند که ممکن است مقدار وزنی نخود به گرم که توسط افراد مصرف کننده بیان میشود دقیقا یکسان نباشد ولی غالبا در دامنه محدودی قرار دارد که میتوان از این تفاوت صرف نظر نمود. با توجه به اینکه واحد معمول این مواد غالبا نخود میباشد، افراد مصرف کننده در مورد میزان مصرف خود به نخود میتوانند اطلاعات نسبتا دقیقی بدهند.

منظور از روز در هفته، تعداد روزهایی است که معمولا فرد در طول هفته از این مواد استفاده می نماید.

9) سابقه مصرف دارو

9.2) مصرف منظم هر گونه دارویی را از جمله داروهای ضد بارداری، داروهای ویتامینی و سایر داروهای مکمل مانند قرصهای کلسیم را ثبت فرمایید. در صورتی که فرد در حال حاضر دارویی را به صورت منظم مصرف میکند در ستون مصرف فعلی کد 1 (بلی) و چنانچه قبلاَ داروی منظمی مصرف میشده که در حال حاضر استفاده نمی شود کد 2 (خیر)  را وارد فرمایید. ممکن است فرد نام چند داروی مورد استفاده خود را به دقت نداند. در این موارد چنانچه بر اساس توصیفات فرد از نوع بیماری، شکل دارو و نحوه مصرف آن نوع دارو با قطعیت مشخص گردید نام آن را ثبت نمایید. در غیر این صورت میتوانید از توصیف کلی کاربرد دارو استفاده نمایید، مانند داروی ضد فشار خون، مسکن، داروی قلبی و غیره. در مورد دفعات مصرف به یاد داشته باشید که گزینه 3 (ماهانه یا با فواصل بیشتر) صرفاَ برای داروهای طولانی اثر (با اثر بیش از 3 هفته) مانند کورتیکواستروئیدهای طولانی اثر، آمپول های ضدبارداری پروژسترونی، پنی سیلین بنزاتین، آمپول های ید و آهن، ترکیبات تستوسترونی طولانی اثر و غیره وارد می شود. بنابراین اگر شخصی هر چند ماه یکبار به خاطر سردرد یکعدد قرص استامینوفن مصرف میکند به عنوان مصرف منظم در نظر گرفته نمی شود. دوز مصرفی را نیز بر اساس گفته فرد ثبت نمایید, مانند سه بار در روز, یکبار در روز, ماهی یکبار و غیره.

11) بهداشت دهان و دندان

11،1 تا 11،7) اطلاعات بدست آمده در این قسمت مبتنی بر معاینات دندان پزشک میباشد.

11.8)  ایندکس DMF

ایندکسDMF ( Decayed, Missed, Filled)  جهت بررسی وضعیت سلامت دهان مبتنی بر تعداد دندانهای پوسیده، از دست داده شده و ترمیم شده خصوصاُ در مطالعات اپیدمیولوژیک دندانپزشکی کودکان بکار می رود، معهذا اطلاعات بدست آمده از این معیار قابل استفاده و استناد در سایر گروههای سنی هم است.

11،8،1) D(Decayed) ، دندان پوسیده:

مشخص کردن پوسیدگی دندان، مبتنی بر مشاهده مستقیم پوسیدگی است. پوسیدگی بصورت تغییر رنگ سیاه یا قهوه ای و از بین رفتن قسمتی از تاج دندان مشخص می شود. پوسیدگی های قرار گرفته بر روی سطوحی از دندان که با دید مستقیم قابل مشاهده باشد در این قسمت لحاظ می شود. پوسیدگی های سطوح پروگزیمال در صورتی که با دید مستقیم مشاهده نشود و برای تشخیص نیاز به رادیوگرافی داشته باشد در نظر گرفته نمی شود.

11،8،2) M(Missed) ، دندان از دست داده شده:

دندان های عقل در نظر گرفته شده و تعداد کل دندان ها 32 عدد در شمارش می شود.

دندانهائی که در دهان نباشد و ریشه های باقیمانده که تاج آنها تا محاذات لثه از بین رفته است به عنوان دندان از دست داده شده شمرده می شوند.

11،8،3) F(Filled) ، دندان ترمیم شده:

به صورت عام دندان ترمیم شده با دید مستقیم به راحتی قابل تشخیص است. وجود پرکردگی در هر یک از سطوح دندان در این گروه شمرده میشود. اگر بر روی یک دندان بیش از یک پرکردگی انجام شده باشد باز هم به عنوان یک واحد شمرده میشود، به این معنی که تعداد دندانهای پر شده مورد نظر است.

دندانهائی که برای آنها درمان پروتز ثابت ( روکش و بریج ) انجام شده است در بررسی DMF محسوب  نمی شود.

11،9) مخاط دهان

مخاط دهان به دو نوع مخاط چسبیده یا کراتینیزه و مخاط پوشاننده یا غیر کراتینیزه تقسیم می شود که مشخصات کلی هر نوع به شرح زیر است:

الف– مخاط چسبیده یا کراتینیزه:

شامل لثه ها، کام سخت و سطح بالائی (Dorsal) زبان است. رتگ این مخاط در حالت طبیعی صورتی و برجستگی های مخاطی در سطح آنها قابل مشاهده است. قوام مخاط چسبیده، سفت (Firm) و لایه زیر مخاطی نازک است. مخاط چسبیده در لمس جابجا نمی شوند.

ب– مخاط پوشاننده یا غیر کراتینیزه:

شامل مخاط گونه، چین مخاطی بین گونه و قوسهای فکی (چین وستیبولار) کام نرم، کف دهان و سطح زیرین (Ventral) زبان است. رنگ این مخاط در حالت طبیعی قرمز روشن و سطح مخاطی صاف است. قوام مخاط پوشاننده نرم و لایه زیر مخاط ضخیم با شبکه عروقی غنی است.

تغییرات مخاطی:

(0) طبیعی

در صورتی که خصوصیات فوق الذکر بدون تغییر مشخص مشاهده شود، مخاط طبیعی محسوب می شود.

(1) ضایعه سفید

 ضایعات سفید بطور عمده در اثر تغییرات مخاطی (هیپر کراتوز) یا میکرو ارگانیسم ها(عفونت قارچی) ایجاد می شود. هر گونه تغییر رنگ سفید بدون در نظر گرفتن منشاء و شکل ظاهری یا علائم کلینیکی مثل ساختار سطحی و وسعت، که با دید مستقیم قابل تشخیص باشد، در این گروه قرار می گیرد.

(2) ضایعه قرمز

 ضایعات قرمز عموماً در اثر ساییدگی (Erosion) یا نازک شدن لایه اپی تلیال ایجاد می شود. ضایعات قرمز در صورت مشاهده با دید مستقیم بدون در نظر گرفتن منشاء، مشخصات ظاهری و علائم کلینیکی در این گروه قرار می گیرد.

(3) زخم

 ضایعاتی که منجر به تخریب کامل لایه اپی تلیال با یا بدون گسترش به بافتهای زیر مخاطی شده باشد به عنوان زخم در نظر گرفته می شود. معمولاً ناحیه التهابی به صورت نوار قرمز رنگ در محیط زخم دیده می شود. ممکن است که وجود یا عدم وجود لایه فیبرین روی زخم و عمق ضایعه نمائی شبیه به ضایعات سفید یا قرمز ایجاد کند که در این موارد دقت کافی برای تشخیص صحیح لازم است.

(4) ضایعه برجسته (تومور مانند)

 هر گونه توده نسجی که برجسته تر از سطح مخاط قرار بگیرد بدون در نظر گرفتن ماهیت، ساختار سطحی، اندازه، رنگ، وضعیت مخاط پوشاننده و نحوه اتصال به مخاط در این گروه قرار می گیرد.

(5) سایر (شرح دهید)

 در صورتی که ضایعه ای خارج از طبقه بندی فوق (به عنوان مثال اختلالات مادرزادی مثل شکاف لب یا ضایعات وزیکولو بولوز) مشاهده شد با توصیف مختصر از خصوصیات آن، در این قسمت آورده می شود.

توضیحات:

در صورتی که در یک بیمار بیش از یک نوع از ضایعات مخاطی تواماً دیده شود یا ضایعه ای قابل توصیف در بیش از یکی از گروه های طبقه بندی فوق باشد، تمام موارد مشاهده شده در دهان در پرسشنامه مشخص شود.

بیماریهای لثه و نسوج نگهدارنده دندانها که عموماً در لبه آزاد لثه و مجاور دندان ها دیده می شود در گروه ضایعات مخاطی طبقه بندی نمیشود.

10/11)براساس گزینه ها یکی انتخاب و کد مربوط ثبت شود در صورتی که از  از روشهای دیگرو چند روش  باهم جهت رعایت بهداشت دهان دندان استفاده میشود در قسمت سایر نام برده شود.مسواک بلوچی مسواک چوبی رایج در اقوام گذشته در استان سیستان وبلوچستان میباشد که در حال حاضر هم درصدی از مردم این استان از آن استفاده میکنند.

12) اندازه گیری فشار خون

اندازه گیری فشار خون را در وضعیت نشسته انجام دهید. بیمار در طی 30 دقیقه گذشته نبایستی غذای سنگین و مایعات حاوی کافئین و چای خورده ویا دخانیات استعمال کرده باشد که با توجه به مدت زمانی که از آغاز مصاحبه گذشته است به احتمال زیاد این شرط رعایت شده است. بهتر است فرد در 5 دقیقه قبل از اندازه گیری فشار خون در وضعیت آرام بر روی صندلی پشتی دار نشسته باشد. بهتر است فاصله دو بار اندازه گیری فشار خون در هر بازو 2 دقیقه باشد.

13) شاخص های آنتروپومتریک

13.1) فرد مورد مصاحبه شکل بدنی خود را در 15 سالگی، 30 سالگی و زمان حاضر انتخاب میکند. دقت داشته باشید که برای زمان حاضر نیز انتخاب خود فرد را ثبت نمایید حتی اگر با استنباط شما از وضعیت بدنی فعلی فرد متفاوت باشد.

13.2) اندازه گیری قد باید بدون کفش انجام گیرد و بدن بیمار باید کاملاً در وضعیت مستقیم و بدون خمیدگی قرار گیرد.

13.3) اندازه گیری وزن باید بدون کفش و لباسهای سنگین (مانند کت, کاپشن و پالتو) انجام گیرد.

13.4) اندازه گیری دور کمر باید از محاذات قسمت فوقانی پوبیس اندازه گیری شود.

13.5) در مورد دور باسن, اندازه گیری را از محاذات برجسته ترین قسمت باسن انجام دهید.

14) تماس حیوانات

14.1) سابقه تماس با حیوانات از زمان کودکی بیان می شود.

منظور از میزان تماس و دفعات آن عبارتست از :

        (1) هیچ تماسی وجود نداشته باشد.

        (2) تماس با حیوانات بصورت گهگاه ( مانند نگهداری حیوانات در فاصله 200 متری از منزل یا محل کار )

        (3) تماس با حیوانات حداقل یکبار هر دو هفته اما کمتر از روزی یکبار ( مانند نگهداری حیوانات در همسایگی منزل یا محیط کار )

4. تماس روزانه با حیوانات (مانند نگهداری حیوانات در منزل یا محیط کار) بدون اینکه فرد مستقیما تماس نزدیکی با حیوانات داشته باشد (برخلاف موارد ذکر شده در ذیل کد 5)
5. تماس روزانه و نزدیک با حیوانات (مانند افرادی که بنا به دلایل شغلی با حیوانات تماس بسیار نزدیک دارند مانند افرادی که تغذیه، تمیز کردن و دباغی کردن حیوانات را بر عهده دارند، کارکنان کشتارگاه، دامپزشکان و تکنیسین های دامپزشکی، سوارکاران و مربیان سوارکاری حرفه ای و غیره).

حیوانات :

1. اسب سانان (مانند اسب, قاطر, الاغ، شتر)
2. نشخوار کنندگان (مانند گوسفند, بز, گاو)
3. سگ
4. ماکیان (مانند مرغ, خروس, اردک)

15) چای

15.1) دمای چای را بر اساس مراحل زیر اندازه گیری نمایید:

به فرد توضیح دهید که میخواهید دمایی را که معمولاَ وی چای را در آن دما مصرف می نماید اندازه گیری کنید. از وی بخواهید که در مورد این مسئله همکاری دقیق داشته باشد تا دمای واقعی تری به دست آید. چنانچه فرد معمولاَ چای مصرف نمیکند کد 8 را وارد نمایید.

 (1) چای داغ را همزمان در فنجان بیمار و فنجان خود ریخته و از روی دماسنجی که در فنجان شما قرار دارد دمای چای را زیر نظر بگیرید. وقتی دما به °70 رسید از فرد مورد مصاحبه بخواهید چای را مزه مزه کرده و بگوید آیا معمولاَ چای را در این دما یا گرمتر میخورد یا خیر. چنانچه پاسخ مثبت بود گزینه 4 (C°70 یا بیشتر) را انتخاب نمایید و در صورت پاسخ منفی مرحله دوم را انجام دهید.

(2) صبر کنید تا دمای چای به °65 برسد. سپس از بیمار بپرسید که آیا معمولا چای را در این دما و یا کمی گرمتر (البته خنکتر از مرحله اول) میخورد یا خیر. چنانچه پاسخ مثبت بود گزینه 3 ( C°69-65) را انتخاب نمایید و در صورت پاسخ منفی مرحله سوم را انجام دهید.

(3) صبر کنید تا دمای چای به °60 برسد. سپس از بیمار بپرسید که آیا معمولا چای را در این دما و یا کمی گرمتر (البته خنکتر از مرحله دوم) میخورد یا خیر. چنانچه پاسخ مثبت بود گزینه 2 ( C°64-60) را انتخاب نمایید و در صورت پاسخ منفی و اظهار اینکه معمولاَ چای را خنکتر مینوشد گزینه 1 را انتخاب نمایید.

15.2) نحوه مصرف چای را صرفاَ بر اساس گفته فرد ثبت نمایید.

16)  فعالیت بدنی

16.2.2) چنانچه فرد فعالیت بدنی شدید ندارد کد 98 را وارد نمایید.

16.2.3) چنانچه فرد فعالیت بدنی شدید ندارد کد 98 را وارد نمایید.

16.3.2) چنانچه فرد کارهای منزل را انجام نمیدهد کد 98 را وارد نمایید.

16.3.3) چنانچه فرد کارهای منزل را انجام نمیدهد کد 98 را وارد نمایید.

16.4) مدت انجام فعالیتهای ذکر شده در جدول را ثبت نمایید (دقیقه در روز). برای فعالیتهایی که فرد انجام نمیدهد عدد صفر را ثبت نمایید.

17) آب و غذای مصرفی

17.1) منظور از این سوال منبع معمول آب آشامیدنی است. برای مثال اگر چنانچه فردی به طور معمول از آب لوله کشی استفاده و تنها در موارد خاصی مانند مسافرت و به دفعات معدود از سایر منابع آب استفاده می کند, گزینه آب لوله کشی را انتخاب نمایید.

17.2) در صورت عدم استفاده از آب لوله کشی کد 98 را وارد فرمایید.

17.3) در صورت عدم استفاده از آب لوله کشی کد 98 را وارد فرمایید.

17.4 و 17.5) در مواردی که نان یا غذا در داخل ظرف یا سفره یا پلاستیک و ... غیره گذاشته شده و در یخچال گذاشته می شود, گزینه یخچال را انتخاب نمایید. در مواردی که فرد غذای مانده مصرف نمیکند گزینه 5 (در سوال 18,4) را انتخاب نمایید و در صورت استفاده از روشهای دیگری که در بین گزینه ها موجود نیست گزینه سایر (کد 6) را انتخاب نموده و نوع روش نگهداری را نیز در جلوی گزینه 6 ثبت نمایید. در مورد نان (سوال 18,4) چنانچه فرد نان خود را در قسمت یخدان یخچال خود (قسمت بالایی یخچالهایی که یخدان دارند و دمای آن زیر صفر درجه سلسیوس بوده و موجب یخ زدن مواد غذایی میشود) قرار میدهند گزینه 5 (در فریزر یا قسمت یخدان یخچال) را انتخاب نمایید. علت این امر افتراق قرارگیری نان در دمای معمولی یخچال که حدود 4 درجه یا کمی بیشتر بوده و قارچهای سرمادوست در آن توانایی رشد دارند, از دمای زیر صفر است.

17.6 ) چگونگی پخت غذا با پاسخ بلی (کد 1) و یا خیر (کد 2) مشخص کنید. روشهای های پختی را که فرد نسبتاَ به طور معمول از آنها استفاده میکند ثبت نمایید ولی در نظر داشته باشید یک فرد ممکن است از چند روش پخت برای یک نوع ماده غذایی به طور معمول استفاده کند در این صورت می توانید در چند ردیف مربوط به یک ماده غذایی کد 1 (بلی) را وارد نمایید. روشهای پختی که فرد به طور معمول از آن استفاده نمی کند و به ندرت از آن بهره می گیرد را جزو موارد مثبت در نظر نگیرید. به عنوان مثال اگر فردی هر چند ماه یکبار کباب ماهی میخورد, در قسمت مربوط به کباب کردن (8.6.3) ذیل ستون ماهی کد 2 (خیر) را وارد نمایید.

17.6.1) سرخ کردن اندک (تف دادن): ماده غذایی اندکی در روغن داغ غلتانده یا غوطه ور می شود بدون اینکه به شدت سرخ شود.

17.6.2) سرخ کردن شدید: با حرارت زیاد و نسبتا طولانی که همراه با سرخ شدن شدید سطح غذاست.

17.6.3) کباب کردن: توسط منقل ذغالی, فر گازی, و یا کباب پز برقی.

17.6.4) آب پز, جوشاندن: ماده غذایی در داخل آب غوطه ور بوده و می پزد.

17.6.5) بخار پز: ماده غذایی بدون اینکه با آب جوش در تماس مستقیم باشد در اثر بخار آن می پزد.

17.6.6) سایر موارد مانند پخت غذا توسط میکروفر را در این قسمت وارد نمایید.

17.7)  در طی 10 سال اخیر موارد زیر را به چه میزانی مصرف نموده اید (روند مصرف موارد زیر)

17.7.1)  میوه های تازه محصول محلی استان مانند موز، مرکبات،هندوانه،خربزه وغیره

17.7.2)  میوه های تازه وارداتی از مناطق دیگر کشور یا از خارج کشورمانند انبه وغیره

2-پرسشنامه اصلی

پرسشنامه طرح بررسی سلامت دستگاه گوارش فوقانی

سرطان معده و مری

1-اطلاعات فردی

1/1- کد شناسایی |__||__||__||__|

1.2. نام : ....

1.3. نام خانوادگی : .....

1.4. محل انجام مصاحبه:|__||__|

    (1) بیمارستان امام علی(ع) زاهدان سایر...........................................

1.5. تاریخ مصاحبه: ( روز/ ماه / سال)     .|__||__|/|__||__|/|__||__|

1.6. محل سکونت و تلفن

استان: ................................................    شهرستان: ..............................................   شهر: ..........................................    بخش:......................................     روستا: ................................................   خیابان: ............................................   کوچه: ................................................   پلاک:..........................................

تلفن منزل: ................................................     پیش شماره: .......................................................       تلفن همراه: .................................................

تلفن محل کار یکی از اعضای خانواده: .............................................................. پیش شماره: ....

 نام و نام خانوادگی

1.7. نام سرپرست خانواده:..............

نسبت سرپرست خانواده .................

1.8. آدرس 2 (یکی از خویشاوندان یا دوستان)

نام و نام خانوادگی: .............................................................................

استان: ................................................    شهرستان: ..............................................   شهر: ..........................................    بخش:......................................     روستا: ................................................   خیابان: ............................................   کوچه: ................................................   پلاک:..........................................

تلفن منزل: ................................................     پیش شماره: .......................................................       تلفن همراه: ...................................................

ادامه اطلاعات فردی

1.9. جنس:. |__| (1) مرد     (2) زن

1.10. تاریخ تولد (تاریخ شمسی):                                                       روز/ماه/سال  |__||__||__||__||__||__|

1.11. سن  (سال کامل).|__||__|

1.12. قومیت:   |__| 

(1). سیستانی   (2) .بلوچ    (3).بیرجندی   (4)سایر:..................................

1.13. وضعیت تاهل:    |__| 

(1)مجرد        (2)متاهل       (3)همسر مرده ، بیوه               

(4)مطلقه 

(5) سایر:...............................................  

1.14. سطح تحصیلات: تعداد سالهای تحصیلی  که با موفقیت به اتمام رسانده اید.|__|   |__|

15/1.تابعیت  |__|        (1).ایرانی       (2).غیر ایرانی

2- اطلاعات مربوط به محل سکونت

2.1. منطقه و نوع محل های سکونتی که حداقل یکسال در آن زندگی کرده اید را به ترتیب از زمان تولد نام ببرید.

2.2.، نوع اصلی سوخت مصرفی برای پخت و پز و گرم کردن را فهرست نمایید.

3. سوابق شغلی

 3.1. آیا در طول زندگی خود حداقل معادل یکسال به صورت تمام وقت شغلی داشته اید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                                

3.2. در چه سنی شروع به کار کردید؟    (در صورت عدم اشتغال کد 98 را وارد نمایید)|__||__|

3.3. تمام شغل هایی که حداقل به مدت یکسال بدان اشتغال داشتید را از زمان اولین شغل به ترتیب، نام ببرید. در صورت اشتغال به چند شغل در یک دوره زمانی، همه آنها را ذکر کنید. مشاغلی را که در منزل انجام میگیرند (مانند فرشبافی) را نیز ذکر نمایید.

شدت فعالیت: 1=مشاغلی که حین نشتن قابل انجام هستند، 2= مشاغلی که به تلاش بدنی اندکی نیاز دارند مانند مشاغلی که به صورت ایستاده، نشسته و یا قدم زدن آهسته انجام می شوند و به تلاش بدنی شدیدی نیاز ندارند (مانند فروشنده مغازه، آرایشگر، نگهبان و غیره)، 3= مشاغلی که به حمل بارهای سبک و کار مداوم نیاز داشته و عمدتا مشاغلی هستند که در داخل ساختمان انجام می شوند و گاهی ممکن است ضربان قلب را اندکی بالا برده و یا باعث تعریق خفیف شوند (مانند تمیز کننده منزل، پرستار، برقکار و غیره)، 4= مشاغلی که به حمل بارهای سنگین و راه رفتن فراوان نیاز دارند و عمدتا در بیرون از ساختمان انجام می شوند. این مشاغل باعث افزایش قابل توجه ضربان قلب و تعریق شدید می شوند (مانند معدنچی، آجرچین، کارگر ساختمانی، بیل زن و غیره).

3.4. آیا در حال حاضر شاغل هستید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                                

در مورد زنان(برای مردان کد 998 را وارد نمایید)

3.5. اگر متاهل هستید، شغل فعلی شوهر شما واگر متاهل نیستید، شغل فعلی سرپرست خانواده چیست؟

4. خانوار و وضعیت اقتصادی خانواد

4.1. محلی که در آن زندگی می کنید:     |__|                                                                                                    

(1)به شما تعلق دارد                 (2) اجاره نشین هستید        (3) متعلق به والدین

(4) توسط دولت یا سازمانی که در آن کار میکنید فراهم شده است (سازمانی)

(5) سایر .................................................  

4.2. مساحت محل سکونت شما (به متر مربع) بدون در نظر گرفتن باغچه، ایوان، محل نگهداری حیوانات، کارگاه و غیره چقدر است؟                                                                                          |__||__||__||__|

4.3. تعداد افرادی از خانواده که با هم در منزل فعلی شما زندگی می کنید؟     |__||__|

4.4. سطح تحصیل سرپرست خانواده: |__|  

(1)بیسواد                     (2) مساوی یا کمتر از 5 سال     

(3) 8-6 سال         

(4) 12-9 سال                  (5) تحصیلات عالی                                                                               

4.5. بستگان درجه یک شما چند نفر هستند؟ (بجز اعضایی از خانواده که در سال اول زندگی فوت کرده اند ولی با در نظر گرفتن سایر آنها)

4.6. کدامیک از امکانات زیر در منزل شما موجود است؟

5. سابقه شخصی بیماری

5.1. آیا در حال حاضر و یا در سابق بیماریهای زیر را که توسط پزشک تائید شده باشد را داشته اید؟

5.2. آیا سابقه تزریق خون و یا عمل جراحی داشته اید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                                

5.2.1 در صورت بلی, تزریق خون و نوع عمل جراحی و سن انجام آن را مشخص نمایید:

5.2.2 آیا طی ماه گذشته به شما خون تزریق شده است؟|__|

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                              
6. علایم و نشانه های دستگاه گوارش فوقانی

6.1. آیا شما تا به حال علائم زیر راداشته اید؟  اگر بلی,  اولین بار کی دچار این علایم شدید؟

*زمان

 (1) در طی یکسال گذشته          (2) بین 1 تا 5 سال پیش

 (3) بین 6 تا 10 سال پیش         (4) بیش از 10 سال قبل

 (5) هرگز

6.2. ظرف یکسال گذشته و قبل از آن، هر چند مدت یکبار دچار احساس برگشت غذا از معده به بالا یا ترش کردن یا سوزش زیر جناغ سینه میشدید؟

** دفعات

(1) تقریبا هر روز        (2) 5-3 بار در هفته    (3)2-1 بار در هفته

(4) یکبار در هفته        (5) یک تا سه بار در ماه

(6) فقط با بعضی غذاها و نوشیدنی ها یا در مواقع خاص

(7) هرگز

 ***شدت

(1) خفیف، اگر به آن فکر نکنم احساسش نمیکنم

(2)-متوسط ، اگر به آن فکر نکنم اگر چه از بین نمیرود اما مانع انجام

امور روزانه نمیشود.

(3)-شدید، مانع انجام امور روزانه میشود.

(4)-شبها نیز مرا از خواب بیدار میکند.

(5)-فقدان علامت

6.3.آیا هرگز به خاطر ترش کردن یا سوزش زیر جناغ سینه ، دارو

مصرف نموده اید؟|__|

(1) بله        (2) خیر            (3) علایم فوق را نداشته ام

6.4.آیا طی سال گذشته کاهش وزن داشته اید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر              

6.4.1.اگر بلی، چند کیلوگرم؟       (اگر خیر=98, نامشخص=99)|__||__|

6.4.2.آیا این کاهش وزن ارادی بوده است (یعنی با رژیم غذایی)؟ |__|

(1) بلی            (2) خیر             (3) کاهش وزن نداشته ام

7.سابقه شخصی و خانوادگی کانسر

7.1. آیا شما مبتلا به کانسری که توسط پزشک تشخیص داده شده باشد بوده اید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر       

7.1.1. اگر بلی، سن اولین تشخیص:   (اگر خیر: 98)          |__||__|

7.1.2. منشا آن(بر اساس جدول زیر) کجا بوده است؟ (در عدم وجود سابقه کانسر کد 98 را وارد نمایید)          |__||__|

7.2. سابقه ابتلا به کانسر در اعضای فامیل را در جدول زیر فهرست نمایید:

8. مصرف دخانیات و اپیوم

8.1. آیا بطور مرتب (حداقل یکبار در روز به مدت شش ماه) سیگار کشیده اید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                                

8.2. آیا در حال حاضر سیگار می کشید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر             (8) هیچگاه سیگار مصرف نکرده ام

8.3. مصرف سیگار را از زمان آغاز مصرف منظم آن فهرست نمایید:

نوع: 1= سیگار فیلتردار کارخانه ای، 2= سیگار بدون فیلتر کارخانه ای، 3= دست ساز

8.4.آیا بطور مرتب (حداقل یکبار در روز به مدت شش ماه) ناس، قلیان، چپق یا پیپ اسثفاده کرده اید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                      

8.4.1. در صورت بلی ، نوع و مدت مصرف آن را مشخص نمایید:

8.5. آیا بطور مرتب (حداقل یکبار در روز در مدت شش ماه ) تریاک-موادمخدر اسثفاده کرده اید؟ |__|  

  (1) بلی            (2) خیر                                                                                                                

8.5.1. در صورت بلی ، نوع و مدت مصرف آن را مشخص نمایید:

نحوه مصرف: 1= استنشاقی، 2= خوراکی،  3= سیمی، 4= تزریقی،

8.6. آیا در زمان کودکی و یا نوزادی ، سوخته یا اپیوم دیگری به شما داده شده است؟|__|

(1) بلی            (2) خیر           (3) نمی داند                                                                            

8.7. آیا تا کنون برای برطرف کردن نآرامی ( ناراحتی) فرزندانتان ، از سوخته یا اپیوم دیگری استفاده کرده‌ایذ؟

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                               

8/8. در صورت مصرف ناس و پان،چند دقیقه ناس و پان را در دهان نگه میدارید؟ |__||__|

(1).کمتر از 5 دقیقه       (2).5تا15 دقیقه      (3).16تا 30دقیقه

9/8.آیا در خانه یا محل کار در معرض دود سیگار دیگران بوده اید؟   |__||__|

(1).هرگز    (2).روزانه     (3).هر 3-2روز یکبار  

 (4).هفتگی یکی دوبار       (5).هر دوهفته یکی دوبار  

 (6).ماهیانه 3-2بار

10. سابقه مصرف دارو

10.1. آیا تاکنون دارویی را به صورت منظم مصرف نموده اید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                             

10.2. اگر بلی, نام, مدت و دفعات مصرف را فهرست نمایید (کلیه دارو ها از جمله داروهای ضد بارداری و داروهای تقویتی):

*دفعات مصرف:

 (1) روزانه یا حداقل 20 روز در ماه    

 (2) هفتگی            

 (3) ماهانه یا با فواصل بیش

(کد3 برای داروهای با طول اثر طولانی ]حداقل 4-3 هفته[)

. بهداشت دهان و دندان

11.1. آیا هیچیک از دندانهای دایمی خود را از دست داده اید؟|__|

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                             

11.1.1. اگر بلی, در چه سنی اولین دندان دایمی خود را از دست داده اید؟ (اگر خیر:کد 98 را وارد نمایید)  |__||__|

11.2. آیا از دندان مصنوعی استفاده می کنید؟

11.2.1. فک فوقانی |__|           (1) بلی            (2) خیر                                                                     

11.2.2. فک تحتانی |__|         (1) بلی            (2) خیر                           

11.3. آِیا در طول روز معمولا از آن استفاده می کنید؟

11.3.1. فک فوقانی|__|            (1) بلی            (2) خیر     

(8) دندان مصنوعیندارم

11.3.2. فک تحتانی |__|           (1) بلی            (2) خیر      (8) دندان مصنوعیندارم 

11.4. در چه سنی برای اولین بار دارای دندان مصنوعی شدید؟ (در صورت نداشتن دندان مصنوعی: کد 98 را وارد نمایید)

11.4.1. فک فوقانی                                                                                                                                          |__||__|

11.4.2. فک تحتانی                                                                                                                                          |__||__|

11.5. دفعات مسواک زدن دندانها: |__|                                                                                                                      (1) یکبار در روز               

(2) دو بار در روز           

 (3) سه بار در روز

(4) سایر (نام ببرید) ................................................                    (5) مسواک نمی زنم

11.6. در طی یکسال گذشته, دفعات ناراحت کننده بودن مصرف برخی مواد غذایی خاص به خاطر مسائل مربوط به دندانها, لثه و یا دندانهای مصنوعی به چه میزان بوده است؟ |__|

(1) اکثر اوفات

(2) تقریبا اکثر اوقات 

(3) گاهی  

(4) به ندرت   

(5) هرگز    

(6) به یاد نمی آورم                   

11.7. به خاطر مسائل مربوط به دندانها, لثه و یا دندانهای مصنوعی, از مصرف چه مواد غذایی خودداری می کنید؟|__|

 (1) غذاهای سفت و جامد          

(2) نوشابه های خنک       

(3) هردو

 (4) سایر (نام ببرید)....................................          (5) مشکلی ندارم                                                    

11.8. معیار DMF

11.8.1. تعداد دندانهای پوسیده (D)                                                                                                               |__||__|

11.8.2. تعداد دندانهای کشیده شده (M)                                                                                                        |__||__|

11.8.3. تعداد دندانهای پر شده (F)                                                                                                                |__||__|

11.9. مخاط دهان: |__||__||__|

(0) طبیعی            (1) لکه سفید             (2) لکه قرمز                (3) زخم              (4) ضایعه برجسته (تومور مانند)    

(5) سایر (شردهید)....................................................................................                           

10/11.از کدامیک از موارد جهت رعایت بهداشت دهان و دندان استفاده میکنید؟

|__|

(1).مسواک و خمیر دندان        (2).دهانشویه       (3).نخ دندان      (8).هیچکدام(4).مسواک بلوچی

(5).سایر:نام ببرید...................................

12. اندازه گیری فشار خون (نشسته)

با دو بار اندازه گیری تایید شود (بر حسب میلیمتر جیوه).

12.1. بازوی راست:

12.1.1.دیاستولیک/ سیستولیک                        |__||__||__|/|__||__||__|

12.1.2.دیاستولیک/ سیستولیک                        |__||__||__|/|__||__||__|

12.2. بازوی چپ:

 12.2.1. دیاستولیک/ سیستولیک                      |__||__||__|/|__||__||__|          

12.2.2. دیاستولیک/ سیستولیک               |__||__||__|/|__||__||__|
13.شاخص های آنتروپومتریک

13.1. شکل بدن در دوره های مختلف زندگی (پیکتوگرم): لطفا شکلی را که فکر می کنید در سن های مختلف داشته اید را علامت بزنید.

مردان    

                   1               2          3           4            5            6               7

13.1.1. حدود 15 سالگی   |__|

13.1.2.حدود 30 سالگی           |__|                

13.1.3. زمان حاضر                |__|            

زنان

13.1.4. حدود 15 سالگی      |__|      

13.1.5. حدود 30 سالگی    |__|        

13.1.6. زمان حاضر              |__|                    

معاینه آنتروپومتریک

وزن و قد باید بدون کفش و لباس های سنگین اندازه گیری شود.

13.2. قد به سانتیمتر|__||__||__|

13.3. وزن به کیلوگرم|__||__||__|

13.4. دور کمر به سانتیمتر           |__||__||__|

13.5. دور باسن به سانتیمتر          |__||__||__|

14. تماس با حیوانات

14.1. لطفا سابقه تماس خود را با حیوانات از زمان کودکی خود ذکر نمایید:

سطح تماس

 (1) هیچگاه

(2) بعضی مواقع (برای مثال محل نگهداری حیوانات در دویست متری محل کار یا زندگی فرد است)

(3) حداقل یکبار در دو هفته ولی کمتر از یکبار در روز(برای مثال محل نگهداری حیوانات در همسایگی محل کار یا زندگی فرد است)

(4) تماس روزانه (برای مثال نگهداری حیوانات در محل کار یا زندگی فرد)

(5) تماس روزانه و نزدیک با حیوانات (شغلهای مربوط به تغذیه و تمیز کردن حیوانات و کشتارگاه)

حیوانات

(1) چهارپایان (مانند اسب، قاطر، الاغ)

(2) نشخوار کنندگان (مانند گوسفند، بز، گاو)

(3) سگ             (4) بیش از یک گروه

15. چای

15.1. دمای چای مصرفی به سانتیگراد:     |__|                                                                                         

(1) C°60 <             (2) C° 64-60            (3) C° 69-65             (4) C° 70 یا بیشتر        (8) چای نمی نوشم

15.2. چای را چگونه مصرف میکنید؟   |__|                                                                                                

  (1) خیلی داغ (2) داغ        (3) سرد(ولرم)

15.3. از زمان ریختن چایی تا نوشیدن آن معمولا چه مدتی طول میکشد؟ (بر حسب دقیقه)|__||__|

15.4. معمولا چای را چگونه می نوشید؟|__|

 (1) کم کم (جرعه جرعه)         (2) مقادیر زیاد (بلعیدن)

16- فعالیت بدنی

161. آیا شما تمامی ماه های سال را کار می کنید؟

(1) بلی            (2) خیر     |__|                                                                                                                    

16.1.1. اگر خیر, چند ماه در سال کار می کنید؟     (اگر بلی: کد 98 را وارد نمایید)                  |__||__|

16.2. آیا فعالیت بدنی شدید مانند بیل زدن بخشی از کار روزانه شما است؟ |__|      

(1) بلی            (2) خیر                                                                                                                

16.2.1. چند بار در هفته؟     |__|                                                                                                                  

 (1) کمتر از 2 روز در هفته      (2) دو تا چهار روز در هفته

(3) روزانه                      (4) هرگز

16.2.2. چند ساعت در روز؟    (چنانچه سوال 16.2 منفی باشد کد 98 را وارد نمایید)                        |__||__|

16.2.3. به مدت چند سال؟      (چنانچه سوال 16.2 منفی باشد کد 98 را وارد نمایید)                        |__||__|

16.3. آیا کارهای منزل را انجام میدهید؟ |__|      

(1) بلی            (2) خیر

16.3.1. چند بار در هفته؟   |__|                                                                                                                     

 (1) کمتر از 2 روز در هفته   

(2) دو تا چهار روز در هفته     

(3) روزانه       (4) هرگز

16.3.2. چند ساعت در روز؟    (چنانچه سوال 16.3 منفی باشد کد 98 را وارد نمایید)                        |__||__|

16.3.3. به مدت چند سال؟      (چنانچه سوال 16.3 منفی باشد کد 98 را وارد نمایید)                        |__||__|

16.4. در ماه هایی از سال که مشغول به کار و در ماه هایی که بیکار هستید, در ساعات بی کاری و استراحت معمولا کدام یک از کارهای زیر را انجام می دهید؟ (ساعات خواب را محسوب نکنید)

17. آب و غذای مصرفی

17.1. منبع آب آشامیدنی شما چیست؟|__|

  (1) چاه      (2) آب جاری         (3) آب لوله کشی              

  (4) سایر ...........................................

17.2. در صورت مصرف آب لوله کشی، چند سال است از آن استفاده میکنید؟  |__||__|

(در صورت عدم مصرف آب لوله کشی, کد 98 را وارد نمایید)

17.3. قبل از استفاده از آب لوله کشی ،منبع آب آشامیدنی شما چه بوده است؟  |__||__|

  (1) چاه            (2) آب جاری              

 (3) سایر:..........................................

17.4. معمولا غذاهای خود را چگونه نگه می‌دارید؟|__|

(1) در داخل یخچال و درون ظرف سربسته     

(2) در داخل یخچال و درون ظرف در باز

(3) خارج از یخچال و درون ظرف سربسته             

 (4)خارج از یخچال و درون ظرف در باز

17.5. نان مصرفی را چگونه نگه میدارید؟|__|

 (1)در داخل ظرف چوبی یا فلزی       

 (2) داخل ظرف پلاستیکی         

 (3) در فضای باز    

 (4) در یخچال            

(5) در فریزر           

 (6)داخل سفره پارچه‌ای(خارج یخچال)

(7) سایر .................................................

17.6. غذای خود را چگونه آماده می کنید؟

در طی 10 سال اخیر، مصرف مواد زیر:

(1) افزایش یافته است

(2) کاهش یافته است

(3) یکسان مانده است

17.6.1. میوه های تازه ای که در منطقه میرویندمانند موز، مرکبات ،هندوانه،خربزه وغیره

|__|

17.6.2. میوه های تازه ای که از سایر نقاط آورده می شوند مانند انبه و غیره|__|

17.6.3. سبزیجات تازه                                                      |__|

17.6.4. گوشت تازه                                                                                 |__|

(2).پرسشنامه تغذیه مطالعه سرطان دستگاه گوارش فوقانی  سرطان مری و معده

پرسشنامه تغذیه بر اساس جدول زیر تکمیل میشود.

پرسشنامه تغذیه مطالعه سرطان دستگاه گوارش فوقانی

سرطان مری و معده