بررسی پلی مورفیسم های ژن های EGLN2,mir-126,mir-143/145,pri-mir938,pre-mir-618,HOXA11-ASand HULC درمردان مبتلا به سرطان پروستات در مقایسه با مردان سالم

مراکز تحقیقاتی

سرطان پروستات یکی ازشایع ترین سرطان ها در میان مردان است. به طوری که دومین سرطان شایع در مردان وششمین علت مرگ ومیر ناشی از سرطان ها در میان مردان در سراسر جهان است(1). در سال 2012  1/1 میلیون مورد سرطان پروستات در سراسر جهان شناسایی شد که بیش از 307/000 مورد منجر به مرگ شد(2). سرطان پروستات دارای توزیع جغرافیایی متفاوتی است  به طوری که بیشترین میزان مرگ ومیر سرطان پروستات درآمریکا شمالی وغرب وشمال اروپا تخمین زده شده است و میزان مرگ ومیر آن در کشورهای آسیایی کمتراست(3). شیوع سرطان پروستات در ایران نسبت به کشورهای  توسعه یافته کمتر است. این سرطان به عنوان شایع ترین بدخیمی در مردان بعد از سرطان معده در ایران گزارش شده است(4).علت ابتلا به سرطان پروستات مشخص نیست اما عواملی از جمله عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی (سن و تغذیه و تغییرات هورمون ها)می توانند نقش داشته باشد(5)

SNP

  SNP(پلی مورفیسم تک نوکلوتیدی)فراوان ترین واریانت در ژنوم انسان است(6) .مطالعات نشان می دهد که این پلی مورفیسم هادر پیشرفت سرطان های مثل (تیروئید , سینه , کبد ومعده)نقش اساسی را ایفا می کنندو به عنوان یک بیومارکر بالقوه برای شناسایی سرطان ها مطرح است (7).

(miRNAs )

مولکولهای تک رشته ای, کوچک ,غیر کدکننده هستند.که از 18-22 نوکلوتید تشکیل شده اند(8). miRNAs هم نقش انکوژن و سرکوب کننده تومور را درسلول ها ایفا می کنند(9).درفرایندهای بیولوژی مثل تنظیم چرخه سلولی وتمایز سلولی(9).اپوپتوز (10)نقش دارند.اکثر  miRNAبه وسیلهRNA   پلی مرازII به pri-miRNAs رونویسی می شود . درابتدا توسط انزیم DROSHA  پردازش می شود ودراینجا  pre-miRNAs70 نوکلوتیدی ایجاد می شود. pre-miRNAs از هسته به وسیله ناقل اکسپورتین 5 به سیتوپلاسم انتقال می یابد.به وسیله DICER در سیتوپلاسم مورد پردازش قرار می گیرد. ودر این مرحله miRNAs  بالغ تشکیل می شود(10).و همچنین بیان شده است که miRNAs به عنوان یک بیومارکر مهم وشاخص پیش اگهی دهنده در تشخیص سرطان ها مطرح هستند(9) .افزایش بیانmir-21 ریسک ابتلا به سرطان پروستات را افزایش میدهد(9).

Non coding RNAs(ncRNAs)(RNA غیر کدکننده)

ncRNAsاز جمله ژن های غیر کننده هستند.در ژنوم انسانی تقریبا( 3%)  ان ها رونویسی شده و به پروتئین ترجمه می شوند(11)و بیش از 75 درصد ژن های رونویسی شده را ncRNAsتشکیل می دهند که رو نویسی شده اما ترجمه نمی شوند(12)

ncRNASعموما به دو دسته تقسیم میشوند.

tRNAو rRN A مثل    Housekeeping  ncRNAs. 1

   regulatory ncRNAs.2

regulatory ncRNAs حداقل به 2 دسته تقسیم می شوند .

short ncRNAs.1    (  micro RNA)2..(13) Long ncRNA

Long non coding RNAs

حدودا از 200 نوکلوئید تشکیل شده اند(14).در فعالیت های بیولوژیکی مثل تکثیرسلولی ,تمایز ,متاستاز ,اپوپتوز ,تنطیمات رونویسی وپس از رونویسی نقش دارند(15). مطالعات در حال حاضر نشان می دهد اختلال در بیان این RNA ها میتواند در بروز برخی سرطان هاازجمله سرطان پروستات, مثانه وکبد نقش داشته باشد.این ژن ها می تواند به عنوان پرتوانکوژن یا سرکوب کننده تومور عمل کند(16).مطالعات نشان می دهد که بیان(Lantisense  noncoding RNA in the INK4 locus)  ANRILlncRNas می تواند ریسک ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهد(15).

EGLN2 rs106805774bp ins/del

این ژن بر روی کروموزوم 19  بازوی q13واقع است. این  rs10680577 در ناحیه اینترون این ژن قرار دارد درمطالعاتی که در سال 2010 در چین انجام شد نشان داده شده است که ژنوتیپ 4bpdeletion/deletion  خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش می دهد(17). و همچنین  متوجه شده اند که پلی مورفیسم del/ins  4bpدر این ژن  به طورمعناداری ریسک ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهد(18).همچنین مشخص شده است که این ژن ممکن است نقش انکوژنی را در سرطان پروستات داشته باشد و به طوری که نقص در بیان این ژن ریسک ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهد(19).تاکنون هیچ مطالعه ای در رابطه با پلی مورفیسم این جایگاه و ریسک ابتلا به سرطان پروستات انجام نشده است لذا در این پژوهش به ارتباط بین این پلی مورفیسم وریسک ابتلا به سرطان پروستات  در جمعیت ایرانی می پردازیم.

 HOXA11-As rs17427875A/T

این ژن بر روی  کروموزوم 7 بازوی  p15 قرار دارد. این ژن یک نوع lncRNAs است . بر طبق مطالعاتی  در سال 2017در چین انجام شده نشان داده شده است که این ژن به عنوان سرکوب کننده تومورعمل می کند و در چندین سرطان مختلف مثل سرطان تخمدان,معده, رحم وسرطان ریه نقش ایفا می کند(20).و همچنین در مطالعه ای  که در امریکا انجام شد نشان داد ه شده که الل T  دراین جایگاه در مقایسه با الل A ریسک ابتلا به سرطان اپی تلیال تخمدان را کاهش می دهد(21). وطبق مطالعاتی که در سال2017 در چین دررابطه با پلی مورفیسم rs17427875 HOXA11-Asدر بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ و سرطان معده انجام شده است نشان داده شده که پلی مورفیسم rs17427875 ریسک ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش می دهد وریسک ابتلا به سرطان معده را افزایش می دهد(22). تا کنون هیچ مطالعه ای در رابطه با پلی مورفیسم این جایگاه وریسک ابتلا به سرطان پروستات انجام نشده است لذا در این پژوهش به ارتباط بین این پلی مورفیسم وریسک ابتلا به سرطان پروستات  در جمعیت ایرانی می پردازیم.

mir-126rs4636297A/G

این ژن بر روی کروموزوم9 بازوی q34 واقع است . این rs4636297 در ناحیه اینترون این ژن قرار دارد. مطالعات اخیرنشان می دهد که این ژن می تواند به عنوان سرکوب کننده تومور عمل کند . نقص در بیان این ژن می تواند در بروز بسیاری از  سرطان ها از جمله سرطان سینه, مثانه ,کبد وپروستات نقش داشته باشد(23). همچنین مشخص شده است که بیان  mir-126می تواند به عنوان یک بیومارکر مهم در پیش اگهی بسیاری از سرطان ها مطرح باشد(24). در مطالعه ای که در ایران انجام شد نشان داده شده که ژنوتیپ AA در پلی مورفیسم rs4636297A/G  ریسک ابتلا به سرطان اندومتر رحم را افزایش می دهد(25). وهمچنین با توجه مطالعاتی که انجام شد نشان داده شده که بیان این ژن ریسک ابتلا به سرطان کبد راکاهش می دهد.بنابراین افزایش بیان این ژن باعث القا اپوپتوز .کاهش تکثیرسلولی و مهاررگ زایی در سلول سرطان کبد می شود(26). همچنین در مطالعه ای که در رابطه با پلی مورفیسم این ژن وسرطان سینه انجام شد نشان داده شده که پلی مورفیسم این جایگاه هیچ ارتباطی با سرطان سینه ندارد(27). تاکنون هیچ مطالعه ای دررابطه با پلی مورفیسم این جایگاه وریسک ابتلا به سرطان پروستات انجام نشده است لذا در این پژوهش به ارتباط  بین این پلی مورفیسم وریسک ابتلا به سرطان پروستات  در جمعیت ایرانی می پردازیم.

HULC rs7763881 A/C

این ژن بر روی کروموزوم 6 بازوی p24 واقع است. HULC یک نوع ncRNAs است .rs7763881 در ناحیه اینترون این ژن قرار دارد. طبق مطالعاتی که در سال  2015 در چین انجام شد نشان داده شده که الل C  در این جایگاه ریسک ابتلا به سرطان مری را در مردان جوان کاهش می دهد(28). همچنین بیان شده است افزایش بیان این ژن می تواند به عنوان یک تومورمارکر بالقوه برای سرطان معده مطرح باشد (29).تا کنون هیچ مطالعه ای در رابطه با پلی مورفیسم این جایگاه وریسک ابتلا به سرطان پروستات انجام نشده است لذا در این پژوهش به ارتباط بین این پلی مورفیسم وریسک ابتلا به سرطان پروستات در جمعیت ایرانی می پردازیم.

pre –mir-618 rs2682818A/C

این ژن بر روی کروموزوم 12 بازوی q21 واقع است. rs2682818 در ناحیه اینترون این ژن قرار دارد .در سال2015مطالعاتی انجام شد بیان می کند که این ژن می تواند به عنوان یک بیومارکر برای شناسایی لنفوم فولیکولار مطرح باشد. نقص دربیان این ژن می تواند با ایجاد سرطان هایی از جمله سرطان کبد ,مری وسرطان سینه در مردان همراه باشد.تا کنون یک مطالعه در رابطه با پلی مورفیسم  rs2682818و ارتباط ان بالنفوم فولیکولار  منتشر  شده است نتایج حاصل نشان داده شده که ارتباط معناداری بین rs2682818 G>Tاین ژن و لنفوم فولیکولار  وجود دارد به طوری که الل T  در این جایگاه ریسک ابتلا به لنفوم فولیکولار را افزایش می دهد  (30). وهمچنین مطالعاتی انجام شده است که بیان می کند  بیان mir-618 ریسک ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می دهد. نقش تنطیم کنند گی منفی را در  سرطان  پروستات  دارد(31).تا کنون هیچ مطالعه در رابطه با پلی مورفیسم این جایگاه وریسک ابتلا به سرطان پروستات انجام نشده است لذا در این پژوهش به ارتباط بین این پلی مورفیسم وریسک ابتلا به سرطان پروستات  در جمعیت ایرانی می پردازیم.

mir-143/145 rs353292 C/T

این ژن بر روی کروموزوم بازوی q32 واقع است. و در منطقه 673bp بالا دست mir-143/145  قرار دارد(32). مطالعاتی که در سال 2016 در چین انجام شد نشان داده شده که این ژن به عنوان  سرکوب کننده تومور شناخته شده است و هم چنین بیان شده است پلی مورفیسم rs353293 این ژن به عنوان یک بیومارکر بالقوه برای شناسایی سرطان مثانه مطرح می باشد. به طوری که الل A در این جایگاه و ژنوتیپ  AG/AArs353292 ریسک ابتلا  به سرطان مثانه را کاهش می دهد (33). باتوجه به مطالعاتی که در چین انجام شد شواهدی ارائه شده است که پلی مورفیسم  rs353292 C/T با خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ ارتباط دارد و همچنین متوجه شدند که آلل T در این جایگاه به طور معنا داری ریسک ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهد(32). تاکنون هیچ مطالعه ای در رابطه با پلی مورفیسم این جایگاه و ریسک ابتلا به سرطان پروستات انجام نشده است لذا در این پژوهش به ارتباط بین این پلی مورفیسم و ریسک ابتلا به سرطان پروستات  در جمعیت ایرانی می پردازیم.

pre-mir-938 rs2505901C/T

این ژن بر روی کروموزوم 10 بازوی p11 واقع است. در منطقه 45bp بالا دست pre-mir-938  قرار گرفته است .در سال 2012طبق مطالعاتی که درامریکا انجام شد نشان داده شده است که الل C درجایگاه  rs2505901 این ژن ریسک ابتلا به سرطان معده را کاهش می دهد(34).درمطالعه ای که در ژاپن در رابطه با پلی مورفیسم این جایگاه و ریسک ابتلا به سرطان معده انجام شد نشان داده شده که این پلی مورفیسم rs2505901ریسک ابتلا به سرطان معده را افزایش می دهد(35). تا کنون هیچ مطالعه ای در رابطه با پلی مورفیسم این جایگاه وریسک ابتلا به سرطان پروستات انجام نشده است لذا در این پژوهش به ارتباط بین این پلی مورفیسم وریسک ابتلا به سرطان پروستات  در جمعیت ایرانی می پردازیم.

جلیه با محققین

فراوانی پلی مورفیسم rs10680557 ژن EGLN2 در مردان مبتلا به سرطان پروستات ومردان سالم با هم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسمrs4636297 ژن mir-126 در مردان مبتلا به سرطان پروستات ومردان سالم با هم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs353292ژن  mir-143/145در مردان مبتلا به سرطان پروستات ومردان سالم باهم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs 2505901ژن pri_mir938 در مردان مبتلا به سرطان پروستات ومردان سالم با هم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم    rs2682818ژنpre_mir_618  در مردان مبتلا به سرطان پروستات ومردان سالم باهم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسمrs17427875  ژن HOXA11_As در مردان مبتلا به سرطان پروستات و مردان سالم باهم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs7763881 ژن HULC در مردان مبتلا  به سرطان پروستات  ومردان سالم  باهم متفاوت  است.

 .

بررسی پلی مورفیسم های ژن های

EGLN2(rs10680577),mir-126(rs463629) ,mir143/145(rs353292), pri-mir938(2505901),pre-mir618(rs2682818),HOXA11

As(rs17427875)andHULC(rs776388)

درمردان مبتلا به سرطان پروستات در مقایسه با مردان سالم

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs10680577  ژن EGLN در مردان مبتلا به سرطان پروستات و مقایسه آن با مردان سالم .

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسمrs 4636297 ژن mir-126 در مردان مبتلا به سرطان پروستات و مقایسه آن با مردان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسمrs353297 ژن  mir-143/145در مردان مبتلا به سرطان پروستات و مقایسه آن با مردان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسمrs 2505901 ژن pri-mir938 در مردان مبتلا به سرطان پروستات و مقایسه آن با مردان سالم .

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم درrs17427875 ژن HOXA11_AS در مردان مبتلا به سرطان پروستات و مقایسه آن  با مردان سالم.

تعیین توزیع  فراوانی پلی مورفیسم rs7763881 ژن HULC در مردان مبتلا به سرطان پروستات و مقایسه آن  با مردان سالم.

تعیین  توزیع فراوانی پلی مورفیسمrs2682818 ژنpre-mir618 در مردان مبتلا به سرطان پروستات و مقایسه آن با مردان سالم.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان-گروه بیوشیمی 

polymorphism) (single nucleotide  SNP تغییرات تک نوکلئوتیدی در توالی DNA است که سبب ایجاد ژنوتیپ های مختلف می شود.طبق مطالعات انجام شده این تغییرات ژنتیکی ممکن است ریسک ابتلا به برخی بیماری ها از جمله سرطان ها را در جمعیت هایی با ژنوتیپ خاصی افزایش می دهد.

موردی – شاهدی (case-control)   

افراد مبتلا به سرطان پروستات مراجعه کننده به بیمارستان لبافی نژاد تهران که بیماری ان ها توسط پاتولوژیست تایید شده و بیماری زمینه ای دیگری ندارند به عنوان گروه مورد وارد مطالعه می شوند. گروه شاهد هم از مردان مراجعه کننده  به همان بیمارستان که مبتلا به هایپرپلازی خوش خیم پروستات می باشند و بیماری شناخته شده خاصی ندارند به عنوان گروه شاهد وارد مطالعه می شوند.

برای بررسی پلی مورفیسم ژنی٬ افراد مبتلا به سرطان پروستات در تهران که قبلا  از آنها خون گرفته شده وموارد جدید که هم اکنون تحت درمان می باشند به تعداد حداقل 160 نفر  مورد مطالعه هستند. گروه شاهد از نمونه های خون افراد سالم که به بیمارستان شهید لبافی نژاد تهران  مراجعه نموده ولی هیچ بیماری زمینه ای در آن ها مشاهده نشده است انتخاب شده است .

آسان در دسترس

بررسی آزمایشگاهی

برای بررسی  پلی مورفیسم و حذف ژنی نمونه خون در 20- درجه سانتیگراد نگهداری می‌شود. DNA نمونه خون افراد گروه شاهد و مورد به روش salting out تخلیص می‌شود. پرایمرهای اختصاصی جهت تعیین پلی مورفیسم ژنی به روش  RFLP- PCRطراحی می شود. در مرحله بعد شرایط PCR برای تعیین این پلی مورفیسم ها بهینه می شود و سپس نمونه هاPCR شده وبا انزیم محدودالاثر اختصاصی جایگاه مورد نظر برش داده شده وقطعات حاصل روی ژل اگارزالکتروفورز می شوند وژنوتیپ تعیین می شود.

پس از گردآوری اطلاعات لازم، یافته ها در نرم افزار آماری SPSS  وارد گشته و داده ها ی کیفی و کمی با به ترتیب با استفاده از آزمون­های آماری χ2  و تی تست مستقل مورد آنالیز قرار می گیرند. ارتباط بین پلی مورفیسم ها ی ژنی  و ریسک ابتلا به سرطان با آزمون رگرسیون لجستیک (Regression Logistic  )تحلیل شده  که نسبت شانس  (OR) محاسبه شده و pکمتر از 0.05 از لحاط آماری معنی دار در نظر گرفته می شود.

با رضایت کامل از بیماران نمونه گیری می شود و تعهد می شود نام ومشخصات بیماران در هیچ گزارشی قید نشود. انجام آزمایشات هیچ گونه هزینه ای برای بیمار نخواهد داشت(باتوجه به کد های اخلاقی شماره های1،2،7،8،9،11،12،13،15،17،18

بر اساس فرم رضایت نامه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران

1  .هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

.2 در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلب های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

.3 پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوهی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهدهی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایشکنندهی پژوهش از جمله کمیته ی اخلاق در پژوهش است.

.4مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینهی پایین تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

.5 قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی ها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

.6در کارآزمایی های بالینی دوسوکور که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخلهای که برای وی تجویز شده بی اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.

.7 اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی ها بیش از فواید بالقوه ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

.8 طراحی و اجرای پژوهش هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهشهای قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

.9در پژوهشهای پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط زیست انجام گیرد.

10. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوق های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش (2).در مواردی که لازم است رضایت نامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت نامه باید تدوین و به طرح نامه پیوست شده باشد(2). پیش از تصویب یا تأیید طرح نامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11 . کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست می شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

12 . انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد ،به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه ،تبعیض آمیز نباشد.

13 . کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق ،اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

. 14 اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامهی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

. 15 پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می توانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که می تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید دربارهی خطرات و زیانهای بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغههای این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت نامه ی آگاهانه منعکس شود.

 .16  پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید ،اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده داده شود. همچنین، در پژوهش هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

 17.پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی ها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام می گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

 18. در پژوهش هایی که از مواد بدنی (شامل بافتها و مایعات بدن انسان) یا دادههایی استفاده میشود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع آوری، تحلیل، ذخیره سازی و /یا استفاده ی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه دار کند، می توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته ی اخلاق ، از دادهها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

.19 عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

. 20 در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنب های از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاعرسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

. 21 برخی از افراد یا گروه هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی ،یا زندانی انکه ممکن است بهعنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروهها آسیب پذیر دانسته می شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.

22. از گروههای آسیب پذیر هیچگاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروهها یا جوامع آسیب پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویتهای همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

 . 23 در پژوهش بر روی گروههای آسیب پذیر، وظیفهی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

. 24 اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامهی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

. 25پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

. 26 هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه ی تحقق این امر ترجیحاً به صورت پوشش بیم های نامشروط باشد.

 .27در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود.

 .28 پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافتههایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

 . 29 نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش ،از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسه ی حمایت کنندهی پژوهش باشد

. 30 گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند. -31. روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران

1. پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافت ها و اعضای مورد استفاده، دارای منشا انسانی اند و کرامت انسانی اقتضا می کند که جمع آوری، نگه داری، استفاده و نابود سازی آنها توام با رعایت ملاحضات و شوون مرتبط باشد.

. 2از اجزای بدنی دارای منشا انسانی باید تنها در پژوهش هایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماری ها و ارتقای سلامت انسان ها دنبال می کند.

. 3 تمام پژوهش ها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تایید کمیته ی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیته ی اخلاق در پژوهش حق دارد درتمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

. 4 رضایت آگاهانه ی فرد دهنده ی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تایید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایت نامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرح نامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.

. 5 در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه از دهنده ی نمونه ذخیره شده یا جانشین قانونی او امکان پذیر نباشد، به شرط وجود رضایت کلی اولیه بر استفاده پژوهشی،در صورت تایید کمیته ی اخلاق در پژوهش می توان از آن نمونه برای پژوهش استفاده کرد. در چنین مواردی باید از نمونه هایی استفاده شود که به نحو برگشت ناپذیر بینام شده باشد.

. 6 تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمع آوری و ثبت می شود، راز حرفه ای تلقی می شود. از این رو، تمامی اصول و ملاحضات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آن ها مراعات شود.

.7مرکز انجام دهنده ی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفظ رازداری را داشته باشد در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بی نام و غیر قابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.

. 8 پژوهشگر باید از اعضا و بافت هایی که به منظور پژوهش در اختیار اوقرار می گیرد استفاده بهینه کرده و از هدر رفتن آن ها جلوگیری کند.

. 9پژوهشگر موظف است که تمهیدات لازم ایمنی،از جمله آزمون های غربالگری و وسایل محافظت کننده را برای جلوگیری از آلودگی از اجزای بدنی مورد استفاده به هر فرد دیگر، اعم از پژوهشگران، آزمودنی ها و سایر افرادی که در فرایند پژوهش با این مواد سر و کار خواهند داشت، پیش بینی وتامین کنند.

. 10 پژوهش بر روی عضو و بافت ممکن است به ایجاد روش ها و محصولاتی منجر شود که به استفاده تجاری از آن ها بیانجامد. حقوق مالکیت معنوی نتایج حاصل از این گونه چژوهش ها باید مورد تایید و حمایت قرار گیرد. احتمال استفاده تجاری از نتایج پژوهش و اشخاصی که احتمالا از آن منتفع خواهند شد باید در رضایت نامه آورده شود.

. 11 زمان، نحوه و میزان اطلاع آزمودنی ها از نتایج پژوهش باید در رضایت نامه آورده شود.در هر حال، آزمودنی یا نماینده قانونی او باید به تمامی اطلاعاتی که در طول پژوهش درباره او به دست می آید، دسترسی داشته باشد.

. 12 در صورت کمبود بافت یا عضو، باید استفاده های درمانی بر استفاده های پژوهشی اولویت داشته باشد.

- عدم همکاری بیمار

-مشکل تهیه مواد وامکان طولانی شدن زمان دریافت آنها

سرطان پروستات,پلی مورفیسم وmicro RNAs

1.        Pakzad R, Rafiemanesh H, Ghoncheh M, Sarmad A, Salehiniya H, Hosseini S, et al. Prostate cancer in Iran: trends in incidence and morphological and epidemiological characteristics. Asian Pac J Cancer Prev. 2016;17(2):839-43.

2.        Fabiani R, Minelli L, Bertarelli G, Bacci S. A Western Dietary Pattern Increases Prostate Cancer Risk: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2016;8(10):626.

3.        Pouresmaeili F, Hosseini SJ, Farzaneh F, Karimpour A, Azargashb E, Yaghoobi M, et al. Evaluation of environmental risk factors for prostate cancer in a population of Iranian patients. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP. 2014;15(24):10603-5.

4.        Moslemi MK, Lotfi F, Tahvildar SA. Evaluation of prostate cancer prevalence in Iranian male population with increased PSA level, a one center experience. Cancer management and research. 2011;3:227.

5.        Grozescu T, Popa F. Prostate cancer between prognosis and adequate/proper therapy. Journal of medicine and life. 2017;10(1):5.

6.        Mosallayi M, Simonian M, Khosravi S, Salehi AR, Khodadoostan M, Sebghatollahi V, et al. Polymorphism (rs16917496) at the miR-502 Binding Site of the Lysine Methyltransferase 5A (SET8) and Its Correlation with Colorectal Cancer in Iranians. Advanced biomedical research. 2017;6.

7.        Zhang Y, Ma Y, Xu W, Li W, Min P, Qiu J, et al. Association of microRNA-933 variant with the susceptibility to gastric cancer. Journal of BU ON: official journal of the Balkan Union of Oncology. 2017;22(2):390.

8.        Oliveto S, Mancino M, Manfrini N, Biffo S. Role of microRNAs in translation regulation and cancer. World journal of biological chemistry. 2017;8(1):45.

9.        Li F, Mahato RI. MicroRNAs and drug resistance in prostate cancers. Molecular pharmaceutics. 2014;11(8):2539-52.

10.      He M, Zhou W, Li C, Guo M. MicroRNAs, DNA Damage Response, and Cancer Treatment. International journal of molecular sciences. 2016;17(12):2087.

11.      Marshall EA, Sage AP, Ng KW, Martinez VD, Firmino NS, Bennewith KL, et al. Small non-coding RNA transcriptome of the NCI-60 cell line panel. Scientific Data. 2017;4:sdata2017157.

12.      Hu X, Sood AK, Dang CV, Zhang L. The role of long noncoding RNAs in cancer: the dark matter matters. Current Opinion in Genetics & Development. 2018;48:8-15.

13.      Tano K, Akimitsu N. Long non-coding RNAs in cancer progression. Frontiers in genetics. 2012;3.

14.      Hao Q-Q, Chen G-Y, Zhang J-H, Sheng J-H, Gao Y. Diagnostic value of long noncoding RNAs for hepatocellular carcinoma: A PRISMA-compliant meta-analysis. Medicine. 2017;96(28).

15.      Su Y-J, Yu J, Huang Y-Q, Yang J. Circulating long noncoding RNA as a potential target for prostate cancer. International journal of molecular sciences. 2015;16(6):13322-38.

16.      He B-S, Sun H-L, Xu T, Pan Y-Q, Lin K, Gao T-Y, et al. Association of Genetic Polymorphisms in the LncRNAs with Gastric Cancer Risk in a Chinese Population. Journal of Cancer. 2017;8(4):531.

17.      Wang J, Zhang J, Zhou C, Chen L, Yu Q. An insertion/deletion polymorphism within the proximal promoter of EGLN2 is associated with susceptibility for gastric cancer in the Chinese population. Genetic testing and molecular biomarkers. 2014;18(4):269-73.

18.      Li C, Feng L, Niu L, Teng LT, Zhang B, Wan H, et al. An insertion/deletion polymorphism within the promoter of EGLN2 is associated with susceptibility to colorectal cancer. The International journal of biological markers. 2017;32(3):e274.

19.      Zhang L, Peng S, Dai X, Gan W, Nie X, Wei W, et al. Tumor suppressor SPOP ubiquitinates and degrades EglN2 to compromise growth of prostate cancer cells. Cancer letters. 2017;390:11-20.

20.      Zhang Y, Chen W-j, Gan T-q, Zhang X-l, Xie Z-c, Ye Z-h, et al. Clinical Significance and Effect of lncRNA HOXA11-AS in NSCLC: A Study Based on Bioinformatics, In Vitro and in Vivo Verification. Scientific Reports. 2017;7.

21.      Richards EJ, Permuth-Wey J, Li Y, Chen YA, Coppola D, Reid BM, et al. A functional variant in HOXA11-AS, a novel long non-coding RNA, inhibits the oncogenic phenotype of epithelial ovarian cancer. Oncotarget. 2015;6(33):34745.

22.      Liu Z, Chen Z, Fan R, Jiang B, Chen X, Chen Q, et al. Over-expressed long noncoding RNA HOXA11-AS promotes cell cycle progression and metastasis in gastric cancer. Molecular cancer. 2017;16(1):82.

23.      Luan Y, Zuo L, Zhang S, Wang G, Peng T. MicroRNA-126 acts as a tumor suppressor in glioma cells by targeting insulin receptor substrate 1 (IRS-1). International journal of clinical and experimental pathology. 2015;8(9):10345.

24.      Yan J, Ma S, Zhang Y, Yin C, Zhou X, Zhang G. Potential role of microRNA-126 in the diagnosis of cancers: A systematic review and meta-analysis. Medicine. 2016;95(35).

25.      Sepahi N, Kohan L, Jahromi AR, Daneshbod Y, Hoveidi EN. mir-126 rs4636297 and TGF β RI rs334348 functional gene variants are associated with susceptibility to endometriosis and its severity. Gynecological Endocrinology. 2017;33(6):429-32.

26.      Gong C, Fang J, Li G, Liu H-H, Liu Z-S. Effects of microRNA-126 on cell proliferation, apoptosis and tumor angiogenesis via the down-regulating ERK signaling pathway by targeting EGFL7 in hepatocellular carcinoma. Oncotarget. 2017;8(32):52527.

27.      Yang R, Dick M, Marme F, Schneeweiss A, Langheinz A, Hemminki K, et al. Genetic variants within miR-126 and miR-335 are not associated with breast cancer risk. Breast cancer research and treatment. 2011;127(2):549-54.

28.      Kang M, Sang Y, Gu H, Zheng L, Wang L, Liu C, et al. Long noncoding RNAs POLR2E rs3787016 C/T and HULC rs7763881 A/C polymorphisms are associated with decreased risk of esophageal cancer. Tumor Biology. 2015;36(8):6401-8.

29.      Jin C, Shi W, Wang F, Shen X, Qi J, Cong H, et al. Long non-coding RNA HULC as a novel serum biomarker for diagnosis and prognosis prediction of gastric cancer. Oncotarget. 2016;7(32):51763.

30.      Fu A, Hoffman AE, Liu R, Jacobs DI, Zheng T, Zhu Y. Targetome profiling and functional genetics implicate miR-618 in lymphomagenesis. Epigenetics. 2014;9(5):730-7.

31.      Song X-L, Tang Y, Lei X-H, Zhao S-C, Wu Z-Q. miR-618 Inhibits Prostate Cancer Migration and Invasion by Targeting FOXP2. Journal of Cancer. 2017;8(13):2501.

32.      Wu J, Huang Q, Meng D, Huang M, Li C, Qin T. A Functional rs353293 Polymorphism in the Promoter of miR-143/145 Is Associated with a Reduced Risk of Bladder Cancer. PloS one. 2016;11(7):e0159115.

33.      Yuan F, Sun R, Li L, Jin B, Wang Y, Liang Y, et al. A functional variant rs353292 in the flanking region of miR-143/145 contributes to the risk of colorectal cancer. Scientific reports. 2016;6.

34.      Arisawa T, Tahara T, Shiroeda H, Matsue Y, Minato T, Nomura T, et al. Genetic polymorphisms of IL17A and pri-microRNA-938, targeting IL17A 3′-UTR, influence susceptibility to gastric cancer. Human immunology. 2012;73(7):747-52.

35.      Wu Y, Jia Z, Cao D, Wang C, Wu X, You L, et al. Predictive Value of MiR-219-1, MiR-938, MiR-34b/c, and MiR-218 Polymorphisms for Gastric Cancer Susceptibility and Prognosis. Disease markers. 2017;2017.

.    

بررسی پلی مورفیسم های ژن های EGLN2,mir-126,mir-143/145,pri-mir938,pre-mir-618,HOXA11-ASand HULC درمردان مبتلا به سرطان پروستات در مقایسه با مردان سالم

نمونه گیری وتخلیص DNA از خون تام و انجام PCR

این تحقیق اگر چه فایده فوری نخواهد داشت اما بعلت بررسی استعداد ابتلا به سرطان پروستات برای سایر افراد جامعه مفید خواهد بود.

در این طرح بغیر از خونگیری که توسط پرسنل مجرب صورت میگیرد،نمونه ای از بیمار گرفته نمیشود.تنها عارضه جانبی ممکن در زمان خونگیری خواهد بود که با توجه به خبره بودن پرسنل،بعید بنظر میرسد.

جبران عوارض احتمالی بر عهده پژوهشگران خواهد بود.

کلیه هزینه های تشخیصی به عهده مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

در این قسمت باید شرح داده شود که در صورت عدم پذیرش روش انتخابی پژوهشگر، بیمار از چه روشهای درمانی یا تشخیصی دیگرتوسط پژوهشگر می تواند استفاده نماید.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند

دکتر محمد هاشمی

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ندارد