بررسی عوامل خطر در بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار و برآورد هزینه های مستقیم تحمیل شده بر سیستم درمان در استان سیستان و بلوچستان، سال 1397

Assessing the risk factors of road accident in motorcycle drivers and their economic burden to the health system in Sistan&Baloochestan province, 2018


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان:

کلمات کلیدی: عوامل خطر، حوادث ترافیکی، راکبین موتورسوار، هزینه های سلامت

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 8634
عنوان فارسی طرح بررسی عوامل خطر در بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار و برآورد هزینه های مستقیم تحمیل شده بر سیستم درمان در استان سیستان و بلوچستان، سال 1397
عنوان لاتین طرح Assessing the risk factors of road accident in motorcycle drivers and their economic burden to the health system in Sistan&Baloochestan province, 2018
نوع طرح کاربردی
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی بررسی مقطعی(Cross sectional)(مطالعه کمی)
دانشکده/مرکز دانشکده بهداشت زاهدان
زمان اجرا -روز 360

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
فاطمه ستوده زادهمجری اولتدوین طرحدکترای تخصصی fsetudezade@gmail.com
حسن اوکاتی علی آبادمجری دومتدوین طرحدکترای تخصصی okati_h@yahoo.com
علیرضا انصاری مقدمهمکارمشاور تخصصیدکترای تخصصی ansariaLireza@yahoo.com
محمد خمرنیاهمکارجمع آوری نمونه هادکترای تخصصی m_khammar1985@yahoo.com
مهدی محمدیهمکارمشاور تخصصیدکترای تخصصی memohammadi@yahoo.com
مهدی زنگنه بایگیهمکارمشاور علمیدکترای تخصصی dr.mzanganeh@hotmail.com
نجمه عزیزیهمکارجمع آوری نمونه هاکارشناسی ارشدn.azizi17@gmail.com
امیرحسین ستایشهمکارجمع آوری نمونه هاکارشناسی ارشدa.h.setayesh@gmail.com
عزیزاله بلیده ایهمکارجمع آوری نمونه هاکارشناسی ارشدa.bolidehi@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی عوامل خطر در بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار و برآورد هزینه های مستقیم تحمیل شده بر سیستم درمان در استان سیستان و بلوچستان، سال 1397
خلاصه طرح به لاتینAssessing the risk factors of road accident in motorcycle drivers and their economic burden to the health system in Sistan&Baloochestan province, 2018
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش

آسیب های ناشی از حوادث ترافیکی یکی از مهمترین علت های منجر به مرگ و ناتوانی در جهان است (1). این آسیب ها یکی از مشکلات اصلی بهداشت عمومی در تمام دنیا است که برای انجام اقدامات پیشگیری نیاز به همکاری همه جانبه تمامی سازمان های دخیل در پیشگیری از حوادث ترافیکی دارند (2)؛ به طوری که در حال حاضر هر ساله در سراسر دنیا نزدیک به 3/1 میلیون مورد مرگ و 50 میلیون جراحت در اثر حوادث ترافیکی رخ داده و 90 درصد از بار بیماری جهانی درکشورهای با درآمد کم یا متوسط را تشکیل می دهد. پیش بینی می شود اگر وضعیت با همین روند ادامه یابد و در صورت عدم مداخله، این ارقام از سال 2000 تا 2020 در سراسر دنیا 65 درصد و در کشورهای با درآمد کم، 80 درصد افزایش یابد (3). همچنین بار میرایی در جهان برای حوادث ترافیکی 6/3 درصد می باشد و انتظار می رود که در سال  2030 به 9/4 درصد افزایش یابد(1).

مرگ و میر ناشی از حوادث ترافیکی به خاطر ویژگی های خاص آن (مانند بروزو شدت بالا و احتمال درگیر شدن همه افراد جامعه) اهمیت خاصی در همه کشورها دارد (4). کشور ما در زمینه بروز سوانح و تصادفات در زمره نخستین کشورهای جهان قرار دارد؛ به طوری که سالیانه بیش از 17000 نفر در تصادفات کشته می‌شوند و 30% کل حوادث کشور را به خود اختصاص داده است. طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، کشور ایران از نظر وقوع حوادث ترافیکی مقام اول را در جهان احراز کرده است (5)؛ به طوری که در سال 2007 میزان مرگ و میر ناشی از حوادث و سوانح  8/31 در صد هزار نفر بوده و در سال2010 این میزان به 1/34 در صد هزار نفر رسیده است. از طرف دیگر، تصادفات بار مالی زیادی به اقتصاد کشور وارد می نماید؛ به طوری که طبق تخمین های انجام شده، هزینه ای بیش از 3% تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص می دهد. آیتی در پژوهش خود نشان داد که ایران در طول پنج سال، یعنی از سال 1383 تا سال 1387، 61 هزار میلیارد تومان به خاطر تصادفات رانندگی ضرر کرده است (6).

در این میان حوادث ترافیکی ناشی از موتورسیکلت به مثابه یک معظل نسبتا جدید به سایر مشکلات مهم بهداشت عمومی و بهداشتی کشور افزوده شده است (7). موتورسیکلت سواران یکی از گروه های مهم آسیب پذیر در حوادث ترافیکی بوده و از سوی دیگر خود نیز نقش مهمی در ایجاد آسیب برای سایر گروه ها به خصوص عابرین پیاده دارند (8). در دهه های اخیر میزان استفاده از موتور سیکلت به طور چشم گیری در ایران افزایش یافته و در حال حاضر 8 میلیون موتورسیکلت در حال استفاده می باشد. ویژگی های ساختاری موتور سیکلت باعث ایجاد آسیب های جدی تر در رانندگان آن، هنگام تصادف می شود و به همین دلیل احتمال مرگ موتور سواران در طول هر مایل (6/1 کیلومتر)، 34 برابر بیش از افرادی است که از سایر وسایل نقلیه استفاده می کنند (9). عدم نظارت کافی بر رعایت استاندارد ترافیکی و زیست محیطی از طرف سازندگان و تولید کنندگان موتورسیکلت، عدم آگاهی و آشنایی به قوانین ترافیکی، فقر فرهنگی در رعایت اصول ایمنی و رعایت مقررات ترافیکی، بافت فرسوده شهرها و قدیمی بودن خیابان ها و معابر، انجام حرکات نمایشی و آکروباتیک در معابر شهری که باعث اختلال در نظم عبور و مرور در سطح شهرها می شوند، از جمله عواملی است که رشد روز افزون تصادفات موتورسیکلت را موجب می شود (10). با وجود کاهش 2-3 درصدی در کانادا و آمریکا، میزان تصادفات موتور سواری در ایران 12 درصد افزایش داشته است، به نحوی که 34 درصد تلفات جانی در تصادفات کشور را موتور سواران تصادفی تشکیل می دهند (8). موتورسواران در مقایسه با رانندگان اتومبیل 8 برابر خطر مرگ، 4 برابر خطر آسیب و دو برابر خطر تصادف با عابر پیاده را دارند. احتمال تصادف موتورسیکلت 3/9 برابر بیشتر از اتومبیل است. در ایران بیش از51 درصد حوادث حمل و نقل که منجر به مرگ یا بستری می شوند برای موتورسواران و یا راکبین موتورسیکلت به وجود می آید (11). بنا به دلایل موصوف این گروه ها دارای الویت جهت مداخله با هدف کاهش مرگ و آسیب های ناشی از حوادث ترافیکی در کشورهای کم درآمد و با درآمد متوسط است (11). همچنین مطالعات نشان می دهند که 1/73 درصد موتورسواران مجروح از قوانین رانندگی سرپیچی کرده و 4/73 درصد حوادث در موتورسواران در ارتباط با رفتارهای مخاطره آمیز است (2). مطالعه ای در سنگاپور نیز نشان می دهد که موتوسیکلت 19% وسایل نقلیه را به خودش اختصاص داده اما علت36% کل تصادفات، موتور بوده و علت 50% مرگ های ناشی از حوادث ترافیکی و تقریبا 53% قربانیان ناشی از این حوادث، موتور است (8). شناسایی عامل های خطر که به تصادفات موتورسیکلت کمک می کنند، از نظر مداخلات پیشگیری مهم هستند (12) و این عوامل خطر شامل سه عنصر اصلی است:1-محیط فیزیکی(عبور و مرور، جاده و شرایط آب وهوایی)،2-وسیله (موتورسیکلت)، 3-انسان (راننده موتور) (2،8،13). تحقیقات وسیعی یافته هایی در مورد عنصر محیط و وسیله نقلیه به دست آورده اند؛ از جمله ی آن ها می توان به پژوهش کوداس (14) و شانکار (15) در مورد شدت موتور سواری برای شناسایی فاکتورهای محیطی و ترافیکی بزرگراه های مهم، اشاره نمود. چندین مطالعه نیز نشان می دهند که خطر تصادف با فاکتورهای دموگرافیکی راننده مانند سن راننده، جنس راننده و تجربه راننده، شرایط اجتماعی-اقتصادی و همچنین رفتارهای رانندگان ارتباط دارد (1و4). همچنین رفتارهای مرتبط با افزایش خطر تصادفات شامل مست بودن راننده، کاهش توجه، عدم استفاده از پوشش های ایمن مثل کلاه ایمنی، سبقت غیر مجاز (2و15)، رفتارهای پرخاشگرانه، فقدان انگیزه، دنبال تفریح و خوش گذرانی و سرعت زیاد و نداشتن دید کافی هم از سوی موتورسوار و هم برای سایر کاربران راه از عوامل مهم بوده است (9). از بین آسیب های وارد شده به موتور سواران نیز، آسیب های وارد شده به ناحیه سر و گردن شایع ترین آن ها هستند. طی مطالعه ای در گیلان مشخص شد که از کل آسیب های وارد شده به موتور سواران، 83 درصد آسیب ها به ناحیه سر و گردن و 14 درصد به صورت بوده است (16). استفاده از کلاه ایمنی به میزان 3 تا 4 برابر باعث کاهش مرگ و میر ناشی از آسیب های وارد شده به سر نسبت به افرادی که کلاه ندارند، می شود (17). طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت استفاده از کلاه ایمنی خطر ضربه مغزی را 25-40 درصد کاهش می دهد (18). مطالعه در تهران نشان داد که فقط 6 درصد موتورسواران به هنگام تصادف کلاه ایمنی داشته اند (19).

شیباتا و فوکودا در تحقیقی به منظور بررسی عوامل خطر مرگ و  میر تصادفات وسیله نقلیه موتوری، گزارش کرده‌اند که عواملی از جمله رانندگی بدون گواهینامه، استفاده از الکل، سرعت زیاد، نشستن روی ترک بدون وسایل ایمنی از جمله کلاه ایمنی و کمربند در مرگ و میر ناشی از وسایط نقلیه موتوری نقش دارند (20). شانکار و مانرینگ نیز در مطالعه‌ای در طول یک دوره پنج ساله از تصادفات با وسیله نقلیه موتورسیکلت، پنج سطح جهت تعیین شدّت آسیب های وارده، پیشنهاد کرده‌اند که شامل خسارات مالی، صدمه احتمالی، صدمه آشکار، صدمه منجر به از کار افتادگی و مرگ و میر بوده است و شدّت آسیب ها را معلول عواملی از جمله عوامل محیطی، وضعیت سواره‌رو، ویژگی های وسیله نقلیه و خصوصیات راننده دانسته‌اند (21). همچنی خانی و همکاران در تحقیق با عنوان اپیدمیولوژی تروما، شایع ترین مورد تروما را موتورسواران با 6/25% اعلام نموده‌اند (22). از دیگر عوامل خطر که در بروز سوانح و حوادث نقش دارند، مصرف سیگار، مواد افیونی و مشروبات الکلی می‌باشند. موت و هاین اظهار داشته‌اند، کسانی که سیگار می‌کشند و الکل و مواد مخدر مصرف می‌کنند، اختلالات رفتار جنسی را از خود نشان می‌دهند (23). شیوع مواد افیونی در کشور ما قابل قیاس با هیچ کشوری نیست (24) طبق گزارش سازمان ملل در عصر حاضر بندرت می‌توان کشوری را پیدا کرد که با مشکل سوء مصرف مواد درگیر نباشد (25). سوء مصرف این مواد به عنوان پدیده‌ای زیستی، اجتماعی و روانی، یکی از غم‌انگیزترین تراژدی‌های انسان معاصر است که تبعات بسیار ناخوشایند اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارد و جامعه را به سمت انحطاط و سقوط سوق می‌دهد (26).

با توجه به اینکه ترافیک جزء الویت پژوهشی کشور بوده و موتورسیکلت مشکل کشورهای در حال پیشرفته از جمله ایران می باشد، همچنین سوانح رانندگی مربوط به گروه موتورسواران هزینه های مالی زیادی بر نظام سلامت وارد می نماید؛ به منظور دستیابی به اطلاعات صحیح، تعیین عوامل موثر در تصادفات موتور سیکلت، شیوع مصرف مواد مخدر و الکل در موتورسواران و تعیین هزینه های تحمیل شده به نظام سلامت، این پژوهش برای استان سیستان و بلوچستان به عنوان پهناورترین استان کشور طراحی گردیده است.

 

 

مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق

سیاست گذاران

پیشنهاد اول نحوه کاربرد

تصمیم گیری در راستای کاهش عوامل خطر بروز سوانح  راکبین موتورسوار

روش های موجود کدامها هستند؟
منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
سوالات و / یا فرضیات پژوهش
  1. نمره رفتار رانندگی موتورسوران استان سیستان و بلوچستان در سال 1397است؟
  2. نمره بیش فعالی در موتورسوران استان سیستان و بلوچستان در سال 1397است ؟
  3. درصد افراد استفاده کننده از مواد مخدر و روانگردان در موقع رانندگی با موتورسیکلت در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397می باشد؟
  4. درصد افراد استفاده کننده از مشروبات الکی در موقع رانندگی با موتورسیکلت در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397چقدر می باشد؟
  5. دفعات تصادف در رانندگان موتور سوار در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397 چگونه است؟
  6. میزان استفاده از کلاه ایمنی در رانندگان موتور سوار استان سیستان و بلوچستان در سال 1397چقدر است؟
  7. درصد رانندگان موتور سوار دارای گواهینامه رانندگی در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397چقدر می باشد؟
  8. درصد موتورسوارانی که در حین رانندگی حرکات نمایشی انجام می دهند، در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397چقدر می باشد؟
  9. میزان استفاده ار موبایل در رانندگان موتور سوار استان سیستان و بلوچستان در سال 1397چقدر است؟
  10. چند درصد از رانندگان موتور سوار در استان سیستان و بلوچستان دارای سابقه تصادف می باشند؟
  11. توزیع فراوانی متغیرهای دموگرافیک، اجتماعی و اقتصادی (سن، شغل، تحصیلات، درآمد ماهیانه) رانندگان موتور سوار استان سیستان و بلوچستان در سال 1397چگونه است؟
  12. بین بیش فعالی و بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار ارتباط وجود دارد.
  13. بین نمره رفتار رانندگی و بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار ارتباط وجود دارد.
  14. بین عوامل دموگرافیک، اجتماعی و اقتصادی و بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار ارتباط وجود دارد.
  15. بین استفاده از مشروبات الکلی، مواد مخدر و روانگردان، حرکات نمایشی، استفاده از کلاه ایمنی، موبایل و داشتن گواهینامه رانندگی در موتورسوران و بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار ارتباط وجود دارد.
  16. هزینه ی تحمیل شده بر نظام سلامت در اثر تصادفات موتورسواران در گروه استفاده کننده از کلاه ایمنی در استان سیستان و بلوچستان در سال مورد مطالعه چقدر است؟
  17. هزینه ی تحمیل شده بر نظام سلامت در اثر تصادفات موتورسواران در گروهی که از کلاه ایمنی استفاده نمی کنند، در استان سیستان و بلوچستان در سال مورد مطالعه چقدر است؟
  18. بین میزان هزینه ی تحمیل شده بر نظام سلامت در اثر تصادفات موتورسواران و استفاده از کلاه ایمنی ارتباط وجود دارد.

 

هدف کلی طرح

تعیین عوامل خطر در بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار و برآورد هزینه ی تحمیل شده بر نظام سلامت در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397

محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق

مردم جامعه

پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
اهداف اختصاصی
  1. تعیین نمره رفتار رانندگی موتورسوران استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  2. تعیین نمره بیش فعالی در موتورسوران استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  3. تعیین درصد افراد استفاده کننده از مواد مخدر و روانگردان در موقع رانندگی با موتورسیکلت در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  4. تعیین درصد افراد استفاده کننده از مشروبات الکی در موقع رانندگی با موتورسیکلت در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  5. تعیین درصد رانندگان موتور سوار دارای سابقه تصادف در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  6. تعیین دفعات تصادف در رانندگان موتور سوار در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  7. تعیین میزان استفاده از کلاه ایمنی در رانندگان موتور سوار استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  8. تعیین درصد رانندگان موتور سوار دارای گواهینامه رانندگی در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  9. تعیین درصد موتورسوارانی که در حین رانندگی حرکات نمایشی انجام می دهند، در استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  10. تعیین میزان استفاده ار موبایل در رانندگان موتور سوار استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  11. توزیع فراوانی متغیرهای دموگرافیک، اجتماعی و اقتصادی (سن، شغل، تحصیلات، درآمد ماهیانه) رانندگان موتور سوار استان سیستان و بلوچستان در سال 1397
  12. تعیین ارتباط بیش فعالی با بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار
  13. تعیین ارتباط نمره رفتار رانندگی با بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار
  14. تعیین ارتباط عوامل دموگرافیک، اجتماعی و اقتصادی با بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار
  15. تعیین ارتباط بین استفاده از مشروبات الکلی، مواد مخدر و روانگردان، حرکات نمایشی، استفاده از کلاه ایمنی، موبایل و داشتن گواهینامه رانندگی در موتورسوران با بروز حوادث ترافیکی راکبین موتور سوار
  16. محاسبه هزینه ی تحمیل شده بر نظام سلامت در اثر تصادفات موتورسواران در گروه استفاده کننده از کلاه ایمنی در استان سیستان و بلوچستان در سال مورد مطالعه
  17. محاسبه هزینه ی تحمیل شده بر نظام سلامت در اثر تصادفات موتورسواران در گروهی که از کلاه ایمنی استفاده نمی کنند، در استان سیستان و بلوچستان در سال مورد مطالعه
  18. تعیین ارتباط بین میزان هزینه ی تحمیل شده بر نظام سلامت در اثر تصادفات موتورسواران و استفاده از کلاه ایمنی

 

چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح

پلیس راهنمایی و رانندگی، دانشگاه های علوم پزشکی، بیمارستان ها، سازمان های بیمه گر، خانوارها

محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
اهداف كاربردی
پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
تعریف واژه های تخصصی

رفتـار راننـدگی بـه رفتاری گفته میشود که راننده به صورت الگویی برای راننـدگی خود انتخاب میکند ماننـد سـرعت راننـدگی، میـزان تمرکـز در رانندگی و حفظ میزان فاصله استانداردرفت

بیش فعالی: اختلالی است که در آن پرتحرکی ، بی توجهی و رفتارهای ناگهانی بیشتر و شدیدتر دیگر وجود دارد.

هزینه ها در بخش سلامت به دو دسته تقسیم می شود:

هزینه های مستقیم: هزینه های مستقیم به هزینه هایی اطلاق می شود که مستقیماً به یک مداخله مراقبت سلامت مربوط می گردند. هزینه هایی مستقیم درمانی به هزینه هایی اطلاق می شود که به موجب خدمت سلامت ایجاد شده و به انواع ثابت، نیمه ثابت و متغیر تقسیم می شوند. این هزینه ها در بر گیرنده زمان پرسنل، ملزومات پزشکی، هزینه های اقامت، هزینه های سرمایه ای و هزینه های سرباری هستند. ضمناً هزینه های مستقیمی وجود دارد که بواسطه خدمت سلامت ایجاد نمی گردد (هزینه های مستقیم غیردرمانی).

هزینه های غیر مستقیم: هزینه های غیر مستقیم به موجب کاهش بهره وری بیمار یا خانواده وی در اثر بیماری، مرگ یا درمان ایجاد می شوند .

 

برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
نوع مطالعه

 این پژوهش یک مطالعه ی مقطعی از نوع توصیفی-تحلیلی می باشد.

محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)

جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل تمام موتورسوران شهرستان های استان سیستان و بلوچستان می باشند که در این استان ساکن هستند.

معیارهای ورود به مطالعه شامل موارد زیر است:

فرد ساکن شهرستان های مورد بررسی باشد.

بیش از یک بار از موتور استفاده کرده باشد.

توانایی برقرای ارتباط و پاسخگویی داشته باشد.

اگر فردی به طور کامل به سوالات پرسشنامه پاسخ ندهد، از مطالعه خارج خواهد شد.

حجم نمونه و روش محاسبه آن

یکی از اهداف طرح شیوع مصرف مواد مخدر می باشد که بر اساس مطالعات گذشته حدود 25 درصد می باشد. با در نظر گرفتن خطای نوع اول 05/0 و توان 80 درصد و خطای نسبی 05/0 حجم نمونه برابر 288 می گردد. در عین حال برای افزایش دقت و همچنین مقایسه در زیر گروه ها، 700 نفر موتوسوار به عنوان نمونه در نظر گرفته خواهند شد.

روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)

رروش نمونه گیری در این مطالعه به صورت تصادفی چند مراحله ای از موتورسوران استان سیستان و بلوچستان خواهد بود. با توجه به اینکه شهر های زاهدان، زابل، ایرانشهر و چابهار جزء پرجمعیت ترین شهرهای استان می باشند، از بین شهرهای استان به عنوان نمونه انتحاب شده و در هر شهر متناسب با جمعیت، تعداد نمونه تعیین خواهد شد. در مرحله ی بعد، به صورت تصادفی ساده از موتوسواران نمونه گیری انجام می گیرد.

روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)

در این پژوهش از پرسشنامه ای که دارای سه قسمت می باشد، استفاده خواهد شد. قسمت اول اطلاعات دموگرافیک، سابقه موتور سواری، استفاده از کلاه ایمنی، سابقه تصادف، استفاده از مشروبات الکلی و مواد مخدر را شامل می گردد. قسمت دوم، پرسشنامه ی رفتار رانندگی با موتورسیکلت می باشد که توسط دکتر متولیان در ایران استاندارد گردیده است (27). این پرسشنامه دارای 48 سوال بوده و  از مقیاس پنج گزینه ای (هرگز، به ندرت، گاهی، اغلب، اکثر اوقات) برای نمره دهی استفاده می گردد.

قسمت سوم پرسشنامه در خصوص بیش فعالی در بزرگسالی می باشد که توسط دکتر صادقی روایی و پایایی آن مورد ارزیابی قرار گرفته و استاندارد می باشد. این پرسشنامه دارای 30 سوال بوده و از مقیاس چهار گزینه ای (هرگز، گاهی، معمولا، همیشه) برای نمره دهی استفاده می گردد.

در این پژوهش، هدف تعیین هزینه های مستقیم درمانی مرتبط با تصادف رانندگان موتورسوار می باشد. بدین منظور، صورتحساب کلیه ی بیمارانی که طی یکسال گذشته به دلیل سانحه ی ناشی از موتورسواری به بیمارستان های چهار شهر زاهدان، زابل، ایرانشهر و چابهار مراجعه کرده اند، دریافت خواهد شد و اطلاعات مربوط به هر صورتحساب وارد یک چک لیست خواهد شد.

روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)

در این مطالعه جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد استفاده خواهد شد. بدین صورت که پس از تائید طرح و کسب مجوزهای قانونی و هماهنگی های به عمل آمده با سازمان های ذی ربط به خصوص نیروی انتظامی و راهنمایی و رانندگی پرسشگران به محل های پر تردد شهر که موتورسواران از آنجا عبور خواهند کرد مراجعه و نمونه های مورد نیاز را به صورت تصادفی و بر اساس روش نمونه گیری مطالعه انتخاب خواهند کرد. پس از آن پرسشنامه طراحی شده توسط یک مصاحبه گر از افرادی که راننده موتور می باشند تکمیل می گردد. برای این کار ابتدا اهمیت طرح را برای موتور سواران شرح داده و آنها را برای شرکت در طرح ترغیب می نماید. سپس رضایت آگاهانه برای شرکت در پژوهش از وی دریافت می گردد.

قابل ذکر است که فرد مصاحبه گر ابتدا آموزش می بیند که چگونه فرم را تکمیل نماید. و همچنین چگونگی تعامل مناسب با موتور سواران را نیز فراخواهد گرفت. همچنین پرسشگر به گونه ای با افراد مصاحبه خواهد کرد که با امنیت کامل به سوالات پاسخ دهند و جواب های غیر واقعی داده نشود. اگر موتورسواری از پاسخ دادن امتناع ورزد یا به سوالات پاسخ صحیح نداد (چندین سوال در پرسشنامه مشابه هم بوده و باید پاسخ های آنها مشابه باشد) موتورسوار دیگری جایگزین آن خواهد شد.

در بخش دوم مطالعه و به منظور دریافت اطلاعات هزینه های بیماران تصادفی نیز، پس از هماهنگی های لازم به بیمارستان های موجود در چهار شهر زاهدان، زابل، ایرانشهر و چابهار مراجعه خواهد شد و پس از ارائه ی معرفی نامه از طرف معاونت پژوهشی دانشگاه به مدیر بیمارستان، صورتحساب کلیه ی بیمارانی که طی یکسال گذشته به دلیل سانحه ی ناشی از موتورسواری به آنها مراجعه کرده اند، دریافت خواهد گردید. قابل ذکر است که تمام اطلاعات مورد نیاز در چک لیست از پیش طراحی شده ثبت خواهد شد. 

 

روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)

از آمار توصیفی جهت توصیف اطلاعات (همچون جداول و نمودارها) و از رگرسیون لجستیک برای تعیین عوامل موثر بر تصادف رانندگان موتورسوار استفاده خواهد شد.

ملاحظات اخلاقی

در این پژوهش کدهای اخلاق شماره  1، 2، 4، 7، 10 تا 13، 22، 25 و 27 تا 31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی  که شامل رازداری و محرمانه بودن اطلاعات، رعایت حقوقو مادی و معنوی، کسب رضایت آگاهانه و ... می شود، رعایت می گردد.

محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها

پراکندگی زیاد موتورسواران در سطح شهرها: سعی خواهد شد به مکان هایی که محل تجمع آن ها در سطح شهر می باشد، مراجعه گردد.

کلمات کلیدی

عوامل خطر، حوادث ترافیکی، راکبین موتورسوار، هزینه های سلامت

فهرست منابع و مراجع

1-Bachani AM,  PK,  HKH, Stephen Mogere , Akungah D,  JN, et al. Road Traffic Injuries in Kenya: The Health Burden and Risk Factors in Two Districts. Traffic Injury Prevention,. 13 Mar 2012.;13:24-30.

2- Zamani-Alavijeh F, Niknami SH, Bazargan M, Mohammadi E, Montazeri A, GHofranipoor F, et al. Risk-taking behaviors among motorcyclists in  Middle East Countries: A case of Islamic Republic of Iran. Traffic Injury Prevention 2010;11:25-34.

3- مروتی شریف آباد  محمد علی، مؤمنی سروستانی مرضیه، برخورداری فیروز آبادی  ابوالفضل، فلاح زاده حسین.  پیش بینی کننده های رانندگی  غیر ایمن در شهر یزد بر اساس تئوری انگیزش محافظت  در سال1389 . افق دانش؛ فصلنامه ی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد، دوره ی 17 ، شماره ی 4 ، زمستان1390،ص:49-59.

4-Ketabi D, Mirmohammadi SJ, Mehrparvar AH. Aberrant behaviors and road accidents among Iranian Truck Drivers, 2010. Health Promotion Perspectives 2011;1(2):130-139.

5. ربیعه مسعود، سالاری هدایت، کرمی محمد مهدی، ضیایی مصطفی، یعسوبی عزیزالله. مدل‌علّی‌-‌معلولی ‌مسئله ‌حوادث ‌رانندگی ‌در‌ ایران:‌ رویکرد پویایی ‌شناسی ‌سیستم . چشم‌انداز‌مدیریت‌صنعتی. 1396 (25): 115-143

6. Ayati Esmaeel., Abbasi Ehsan. Investigation on the role of traffic volume in accidents on urban highways. Journal of Safety Research. 2011; 42: 209-214.

7- Safiria S, SadeghiBazargani H, Amiri SH, Khanjanie N, Karamzad N, Haghdoost AA.. Association between Adult Attention Deficit-Hyperactivity Disorder and motorcycle traffic injuries in Kerman, Iran: a case-control study. Journal of Clinical Research & Governance 2013; 2(1):17-21.

8-Haque MM, Chin HC, Lim BC. Effects of impulsive sensation seeking, aggression and risk-taking behavior on the vulnerability of motorcyclists. Asian Transport Studies 2010; 1(2): 165-180 .

9-سیدمعلمی زهرا، دادخواه اعظم. میزان آسیب های سر و صورت و ارتباط آن با استفاده از کلاه ایمنی وهزینه های بیمارستانی ناشی از تصادفات موتور سواری در مراجعین بیمارستان الزهرا (س) اصفهان از سال 1388 تا 1389.مجله دانشکده دندانپزشکی اصفهان،1390،ویژه نامه7(5)،ص:698-706.

10- -نجاتبخش اصفهانی علی، اکبری محمدعلی، بزرگی موسی. بررسی تاثیرات طرح کنترل موتورسواران برمیزان تصادفات درون شهری(مطالعه موردی شهرستان گرمسار).فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک،سال چهارم،شماره12،بهار1388.

11-زمانی علویجه فرشته، نیکنامی شمس الدین، محمدی عیسی، احمدی فضل الله، منتظری علی، غفرانی پور فضل الله.انگیزه های  استفاده از موتورسیکلت درموتورسواران دارای رفتارهای پرخطر(یک پژوهش کیفی). بهبود-فصل نامه علمی وپژوهشی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه،سال دوازدهم،شماره اول،بهار1387، ص:85-101.

12-Zamani Alavijeh F, Niknami SH,  Bazargani M, Mohammadi E, Montazeri A, Ahmadi F, et al. Accident-related risk behaviors associated with motivations for motorcycle use in Iran: A Country with Very High Traffic Deaths. Traffic Injury Prevention 2009;10:237–242.

13- Oreizi HR., Barati H. Forecasting driving errors and mistakes using personal charactristics and performance in Vienna test for risk-seeking driving. Iran occupational health,. 2011; 8(4): 48-60

14- Quddus MANoland RBChin HC. An analysis of motorcycle injury and vehicle damage severity using ordered probit models. J Safety Res. 2002 Winter;33(4):445-62.

15- Shankar BSRamzy AISoderstrom CADischinger PCClark CC. Helmet use, patterns of injury, medical outcome, and costs among motorcycle drivers in Maryland. Accid Anal Prev. 1992 Aug;24(4):385-96.

16- Yousefzadeh Sh, Ahmadi Dafchahi M, Mohammadi Maleksari H, Dehnadi Moghadam A, Hemati H, Shabani S. Epidemiology of Injuries and their Causes among Traumatic Patients Admitted into Poursina Hospital, Rasht. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences 2007; 11(3).

17- Heilman DR, Weisbuch JB, Blair RW, Graf LL. Motorcycle-related trauma and helmet usage in North Dakota. Ann Emerg Med. 1982 Dec;11(12):659–64.

18- Heydari ST, Vossoughi M, Akbarzadeh A, Lankarani KB, Sarikhani Y, Javanmardi K, Akbary A, Akbari M, Mahmoodi M, Shirazi MK, Tabrizi R. Prevalence and risk factors of alcohol and substance abuse among motorcycle drivers in Fars province, Iran. Chin J Traumatol. 2016 Apr 1;19(2):79-84.

19- یونسیان  مسعود ، مرادی علی،  خاجی علی، مصداقی نیا علیرضا، زرگر موسی. ارزیابی تأثیر طرح تشدید مجازات موتورسواران بر تعداد مصدومین ناشی از سوانح ترافیکی. فصلنامه پایش،سال6، شماره اول، زمستان1385،ص:19-26.

20- Fujita Y1, Shibata A. Relationship between traffic fatalities and drunk driving in Japan. Traffic Inj Prev. 2006 Dec;7(4):325-7.

21- Shankar V, Mannering F. An exploratory multinomial logit analysis of single-vehicle motorcycle accident severity, USA. Available online 26 Feburary 1999. J Safety Res. 1996; 27 (3): 183-94.

22- خانی س‌م. اپیدمیولوژی تروما در بیمارستان بقیه الله (عج) مطالعه یک ساله آینده نگر. مجله طب  نظامی. 1382؛ دوره 5 (‌شماره 1): 19-13.

23- آذرینواز خ، آزاد ح. بررسی آزمایشی نقش فیلم مستند و کاریکاتور با محتوای ضدّ اعتیاد در تغییر نگرش دانش‌آموزان دختر و پسر دبیرستانی منطقه 7 تهران نسبت به اعتیاد و مقایسه آنها. اعتیاد پژوهی (فصلنامه علمی- پژوهشی سوء مصرف مواد). 1383؛ سال دوم (شماره 6): 17-14.

24- شعاع کاظمی م، زندی پور ط. درمان چند وجهی (زیستی- روانی- اجتماعی) سوء مصرف کنندگان هروئین. اعتیاد پژوهی (فصلنامه علمی- پژوهشی سوء مصرف مواد). 1383؛ سال دوم (شماره 6): 46-44.

25- نورانی‌پور ر ا. بررسی علل اعتیاد به مواد تغییردهندة خلق و رفتار و روشهای مؤثر و کارآمد مشاورة اعتیاد. اعتیاد پژوهی (فصلنامه علمی- پژوهشی سوء مصرف مواد).1383؛ سال دوم (شمارة 6): 57-55.

26- یزدان‌دوست ز. بررسی نظر دانشجویان پسر دانشگاه علوم پزشکی گیلان در مورد عوامل مؤثر بر گرایش به مصرف اکستازی. دو فصلنامه دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی گیلان. 1383؛ سال چهارم (شماره 52): 23-20.

27- Motevalian SA, Asadi-Lari M, Rahimi H, Eftekhar M. Validation of a persian version of motorcycle rider behavior questionnaire. Ann Adv Automot Med. 2011;55:91-8.

 

 

 

 

معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.

موتور سوار گرامی این پرسشنامه جهت انجام یک طرح پژوهشی در خصوص عوامل موثر بر حوداث رانندگی در موتور سواران می باشد. اطلاعات این پرسشنامه محرمانه است و نیاز به ذکر نام و نام خانوادگی نمی باشد. لطفا پس از پر کردن مشخصات خواسته شده با دقت به سوالات ذیل پاسخ دهید. پیشاپیش از همکاری شما سپاسگزاریم.

خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)

ندارد

نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)

مزایای طرح به مشارکت کنندگان اطلاع رسانی می شود.

عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)

ندارد

جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.

ندارد

هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )

توسط دانشگاه تامین می شود.

روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد

ندارد

محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.

محرمانه بودن اطلاعات رعایت می شود.

پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود

پاسخگویی به پرسشنامه داوطلبانه است.

حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.

افراد حق عدم پذیرش مشارکت را دارند.

رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم

به افراد شرکت کننده فرم رضایت آگاهانه تحویل شده و تکمیل می گردد. 

تخصص
عنوان پیام پژوهشی ( حداکثر 20 کلمه)
پیام کلیدی (حداکثر 80 کلمه)
متن پیام پژوهشی ( حداکثر240 کلمه)
اهمیت موضوع(50 کلمه)
مهمترین نتایج طرح به زبان غیر تخصصی(70 کلمه)
موارد کاربرد نتایج طرح (80 کلمه)
تأثیرات و کاربردها
محدودیت‌های شواهد چه بودند؟
آیا این خبر می‌تواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشته‌باشد؟
در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود
منابع و مراجع : حداکثر چهار مرجع اصلی استفاده شده در طرح تحقیقاتی مورد نظر را ذکر نمایید
پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی

 


پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود