مطالعه ی گلیکوکونژوگه های سطح سلول در کارسینومای برونکوژنیک ریه با تکنیک لکتین هیستوشیمی

به صورت مقاله منتشر میشود

سرطان ریه یکی از عوامل اصلی مرگ و میر به علت بیماریهای نئوپلاستیک در کل دنیا به حساب می آید. این بدخیمی به تنهایی تقریبا علت یک چهارم مرگ و میرها به علت بدخیمی می باشد. علیرغم پیشرفت فراوانی که در زمینه تکنیک های تشخیصی برای شناسایی ضایعات صورت گرفته است، پروگنوز این بیماری بسیار پایین می باشد و بقا عمر پنج ساله بیماران بعد از تشخیص هنوز حدود 15% است(1-4). بیومارکرهای فراوانی هم چون سیتوکراتین19، آنتی ژن کارسینوامیریونیک CEA125،انولاز اختصاصی نورونی و ... برای شناسایی سلول های تومورال معرفی شده اند. با وجود این امر، کاملا پذیرفته شده است که برای ردیابی سلول های تومورال در ریه، نمی توان به یک تکنیک اکتفا کرد. ماهیت هتروژن سلول های سرطانی یکی از دلایل توجیه کننده ی این موضوع می تواند باشد، به همین دلیل تغییرات قندی مولکول های سطحی سلول و ماتریکس اطراف آن توجه محققین زیادی را به خود اختصاص داده است(1). کارسینوم ریه گروهی از بدخیمی های بافت ریوی را به خود اختصاص می دهد که می تواند از هر یک از بخش های مجاری هدایتی هوا و پارانشیم ریه بوجود آید. به دلیل استفاده روز افزون مواد دخانی، متاسفانه شیوع این بدخیمی مرگبار در زنان و مردان در حال افزایش است(2-1). کارسینوم سلولهای کوچک Small Cell Lung Carcinoma حدود 15% بدخیمی ها و مابقی 85% در گروههای آدنوکارسینوما، کارسینوم سلولهای سنگفرشی و کارسینوم سلولهای بزرگ Large Cell Lung Carcinoma قرار می گیرند(1). تشخیص قطعی این ضایعات پس از نمونه برداری توسط پاتولوژی تایید می گردد(3). تغییر در میزان گلیکوزیلاسیون ترکیبات سطحی سلول و ماتریکس خارج سلولی یا همان گلیکوکونژوگه ها، از روندهای شناخته شده ی مسیر تومورزایی و متاستاز و حتی فرار سلول ها از دسترس سیستم ایمنی می باشند. به نظر میرسد در این مکانیسم تغییر فعالیت آنزیم های گلیکوزیل ترانسفراز نقش با اهمیتی داشته باشد. مطالعات نشان داده اند که مجموعه ای از تغییرات مولکول های سطحی و ماتریکس خارج سلولی که به موازات هم در مسیر نئوپلازی بوجود می آیند، کلون و یا کلونهای ویژه ای را بوجود می آورند که باعث جدایی سلولها از همدیگر و از بافت اولیه می گردد، این تغییرات همراه با افزایش توان تقسیمی زنجیره ای از تغییرات غیر قابل کنترل سلولی را بوجود می آورد که حتی ممکن است در همان ابتدای مسیر نئوپلازی رخ دهد(4). در بیماران با تشخیص Non Small Cell Lung Carcinoma ، مرحله یا (Stage )یکی از مهمترین فاکتورهای پروگنوستیک و درمانی به حساب می آید. آنتی ژنهای گروههای خونی سیستم ABH در تعداد زیادی از سلولهای پوششی بیان می گردند. مطالعات نشان داده اند که بیان آنتی ژن گروه خونی A در سلولهای تومورال و نه (آنتی ژنهای گروه B&H( یک فاکتور پروگنوستیک محسوب می شوند. آن چنان که در سلولهایی که آنتی ژن گروه A بیان نمی شود، تقسیمات سلولی بیشتر و میزان تمایز سلولی کمتر است و برعکس در سلولهای تومورالی که این آنتی ژن بیان می شود تعداد سلولهای در حال تقسیم Mitotic Figure کمتر و تمایز سلولی بیشتر می باشد(5). به نظر می رسد سلولهای سرطانی به طرز کاملا هوشمندانه ای ابتدا ترکیبات ماتریکس سلولی اطراف خود را تغییر داده و با ایجاد این نیچ مناسب حتی با کمک سلولهای لوکوسیتی سعی در کلونیزاسیون اولیه کرده و سپس با تغییر در میزان گلیکوزیلاسیون پروتئین هایی مانند T- Antigen & Galectins مسیر متاستاز را برای خود هموار می کنند(4). تغییر میزان فوکوز به عنوان یکی از تغییرات مسیر نئوپلازی در کارسینوم کولورکتال که میزان پتانسیل سلولهای تومورال را برای متاستاز افزایش می دهد نشان داده شده است. مطالعات افزایش میزان فعالیت فوکوزیل ترانسفراز را در تعدادی از رده های سلول های سرطانی نشان داده است. به نظر می رسد افزایش میزان فوکوز در ترکیبات حاوی اسید سیالیک سطحی سلول ها ، یکی از مهمترین اتفاقات مسیر متاستاز و نئوپلازی می باشد(6). لکتین ها گروهی از ترکیبات قندی پروتئینی هستند که با دقت و حساسیت بالایی قادر به ردیابی قندهای اختصاصی سطح سلول هستند و از این رو به عنوان ابزاری ارزشمند در بیولوژی و پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند. اخیرا استفاده از این ترکیبات غیر ایمونوژن برای درمان بیماران سرطانی نیز مطرح شده است. لکتین ها با این دید به دو گروه القا کننده ی آپوپتوز در سلولهای تومورال معرفی می گردند که سر دسته این گروه Con-A می باشد. گروه دوم لکتین ها، القا کننده های اتوفاژی محسوب می شوند که سر دسته ی این گروه Annexins می باشد(7). مطالعات قبلی تغییر واکنش سلول های تومورال به لکتین ها را برای تعداد زیادی از تومورها مثل کولون و پستان و معده نشان داده است(8-10). هدف از این تحقیق تعیین الگوی واکنش سلولهای کارسینومای برونکوژنیک ریه در پاسخ به لکتین های UEA& SBA است.

مروری بر متون

یکی از جنبه های مهم رفتار بیولوژیکی سلول های تومورال، متاستاز سلول های سرطانی در ارگان هایی غیر از منشاء اولیه توموراست. توانایی سلولهای سرطانی برای متاستاز یک پدیده ی چند مرحله ای است که یک سری از وقایع شامل جداشدن از سلول های مجاور، تهاجم به عروق خونی و لنفاوی است که این متاستاز به نقاط دوردست یکی از مشکلات اصلی برای درمان این بیماریها به حساب می آید(11). گلیکوکونژوگه های سطح سلول گروهی از گلیکوپروتئین ها و گلیکولیپیدهای سطح سلول می باشند که سطح خارجی تمام سلول های پستانداران را می پوشانند. کیفیت و کمیت این قند های انتهایی نقش مهمی در تعامل سلول - سلول و سلول - ماتریکس خارج سلولی دارند (12-13) طبق مطالعات انجام شده ، بیان گلیکوکونژوگه های حاوی الگوی غیر طبیعی از قند های انتهایی می تواند با وضعیت های پاتولوژیکی مهمی همچون سرطان مرتبط باشد و همچنین باعث اختلال درعملکرد طبیعی سلول هاگردد. (14) . لکتین ها گروهی از پروتئین های غیر ایمونوژن خاص با منشاء حیوانی یا گیاهی هستند که با دقت و حساسیت بالایی به قندهای انتهایی گلیکوکونژوگه های سطح سلول متصل می گردند.این قابلیت لکتین ها ، آنها را به عنوان بیو مارکر های مهم بیولوژیک برای مطالعه ی های سلول های سرطانی و سلول های متاستاتیک قرار داده است(15). مطالعه ی عرب و همکارانش در سال 2013 بر روی دو لکتین SBAو WGAدر آدنوکارسینوم کولون نشان داد که ماهیت و میزان قند های انتهایی گلیکوکونژوگه های سطح سلولی در سلول های سرطانی آدنوکارسینومای کولون تغییر می کند اگرچه تغییر دقیق گلیکوکونژوگه ها در سرطان کولون هنوز به طور کامل شناخته شده نیست اما به نظر می رسد گلیکوزیلیشن غیر طبیعی پروتیین ها به عنوان یکی از تغییرات اصلی پس از ترجمه ی پروتئین ها ممکن است منجر به ظهور گلیکوکونژوگه های غیر عادی در سطح سلول،سیتوپلاسم یا ماتریکس خارج سلولی شود که باعث ایجاد خواص تهاجمی در سلول های بدخیم گردند(16). در مطالعه ی Gloorو همکارانش در سال 1986 که بر روی 23 مورد نئوپلازی اپیتلیال غددی دستگاه ژنیتال زنانه با 4 لکتین WGA.، PNA، .RCA. UEAانجام شد تفاوت هایی در اتصال لکتین بین سلول های نرمال و سلول های آدنو کارسینومای مهاجم نشان داده شد در این مطالعه الگوی اتصالیPNA در اکثر سلول های نرمال وجود نداشت اما در CIN اکثر سلول ها الگوی اتصالی خاصی را به PNA نشان دادند در مورد الگوی اتصالی UEAهیچ تفاوت واضحی بین سلول های طبیعی و نئوپلازی اپیتلیوم مشاهده نشد(17). مطالعات Langosch وهمکارانش در سال 2015 نشان داده است که قابلیت اتصال سلول های سرطانی پستان با تمایل آنها به واکنش با لکتین از یک طرف و با توانایی متاستاز از طریق عروق لنفاوی ،رگ های خونی و همچنین میزان درگیری عقده های لنفاوی از طرف دیگر ارتباط دارد. این مطالعه نشان داده است که قابلیت اتصال سلول های سرطانی به لکتین ها ، گویای خصوصیات بیولوژیک آنها از نظر قابلیت تهاجم و متاستاز می باشد. این مطالعات اهمیت قند انتهایی L فوکوز را در گلیکوکونژوگه های سلول های سرطانی پستان و ارتباطات آن با پروگنوز بیماری نشان می دهد (18). مطالعات Andrade وهمکارانش در سال 2013 نشان داده است که گلیکوزیلاسیون های همراه با تغییرات هیستوپاتولوژیک وابسته به بیماری های نئوپلاستیک می توانند به عنوان یکی از مارکرهای مهم برای پیش بینی رفتارهای بیولوژیک سلول های تومورال مورد استفاده قرار بگیرند.به همین دلیل استفاده از لکتین ها برای شناسایی قند های انتهایی گلیکوکونژوگه ها امروزه مورد توجه محققین این حوزه تحقیقاتی قرار گرفته است(19).

چاپ مقاله در ژورنال

1. آبین محل واکنش به فوکوز و GALNAC در سلولهای سرطانی برونکوژنیک تفاوت دیده می شود.
2.  بین واکنش قند انتهایی فوکوز و GALNAC در ماتریکس خارج سلولی در برونکوژنیک کارسینوما تفاوت دیده می شود.

بین واکنش سلولهای سرطانی به لکتین های UEA & SBA در انواع مختلف سرطان ریه اختلاف وجود دارد.

مطالعه ی گلیکوکونژوگه های سطح سلول در کارسینومای برونکوژنیک ریه با تکنیک لکتین هیستوشیمی

1- ردیابی قند انتهایی فوکوز در سلولها و ماتریکس خارج سلولی برونکوژنیک کارسینومادر پاسخ به لکتینUEA

2- ردیابی قند انتهایی GLANacدر سلولها و ماتریکس خارج سلولی برونکوژنیک کارسینومادر پاسخ به لکتینSBA

دانشگاه علوم پزشکی

1

مقطعی

بلوک های پارافینی بیماران مبتلا به برونکوژنیک کارسینوما که به تایید پاتولوژی رسیده باشند.

معیار ورود به مطالعه: تایید هیستوپاتولوژی مجدد بیماران از نظر نوع ضایعه

معیار خروج از مطالعه :عدم تایید تشخیص قبلی و یا هر گونه محدویت در برش گیری مجدد از بلوک ها

با عنایت به نوع کار انجام شده و تجربه ی قبلی استاد راهنما و محدودیت دسترسی و شمارش های سلولی در لامهای تهیه شده و مقالات قبلی تعداد 10 بیمار در هر گروه کافی است.

نمونه های در دسترس از بیماران با تشخیص برونکوژنیک کارسینوما

اطلاعات حاصل از گریدینگ هیستوشیمی در فرمهای تهیه شده برای هر بیمار و ضایعه جمع آوری می شود

پس از تایید طرح در شورای پژوهش با مراجعه به فایل آسیب شناسی بیمارستان علی ابن ابیطالب و آزمایشگاه توحید اقدام به ثبت شماره بیماران و جمع آوری لامهای مربوط می کنیم. در صورت تایید تشخیص قبلی، بلوک های پارافینی جمع آوری شده و برشهایی با ضخامت 6 میکرون از آن ها تهیه می گردد.

بعد از طی مراحل معمول پارافین زدایی و آبدهی با گزیلل و الکل های با درجه صعودی برش ها در بافر فسفات با اسیدیته 8/6 شستشو شده و به مدت 2 ساعت در اتاقک مرطوب در درجه حرارت آزمایشگاه در مجاورت لکتین های یو ای آ و اس بی آ قرار می گیرند. بعد از این مرحله برشها در بافر فسفات شستشو شده و در کروموژن دی آ بی که حاوی 200 میکرولیتر پراکسید هیدروژن می باشد به مدت بیست دقیقه قرار می گیرند. آنگاه برشها برای توقف واکنش مجددا به مدت نیم ساعت در بافر فسفات شست وشو می شوند.سپس به مدت بیست دقیقه در مجاورت محلول آلسین بلو با اسیدیته 5/2 قرار میگیرند و بعد از آن به صورت معمول در آزمایشگاه های بافت آبگیری شفاف و مونته خواهند شد. پس از این مرحله اقدام به مطالعه ی بافت ها از نظر محل واکنش ، شدت و توزیع آن با توجه به شدت رنگ آمیزی خواهد شد. اطلاعات جمع آوری شده در فرم های مناسب ثبت و وارد نرم افزار آماری SPSSخواهند شد و توسط همکار مشاور آمار آنالیز می گردد.

در این روش رنگ آمیزی، لکتین ها با غلظت 10 میکروگرم در هر میلی لیتر در بافر فسفات رقیق می شوند و pH 8/6 تنظیم می گردد. غلظت DAB برابر 03/درصد و دویست میکرولیتر پراکسید هیدروژن به آن اضافه می شود.

اطلاعات در محیط نرم افزار SPSS به کامپیوتر وارد می شود واز تست های مناسب دقیق فیشر و آزمون کای دو برای متغیرهای مورد مطالعه برای آنالیز استفاده می شودو جداول و شاخص های مورد نیاز استخراج می شوند.P‹0.05به عنوان معنی دار تلقی می شود.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی

دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران

هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.

مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.

در کارآزمایی های بالینی دوسوکور که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخله‌ای که برای وی تجویز شده بی‌اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک‌رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.

اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.

هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.

کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.

پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان) یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کند، می‌توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته‌ی اخلاق ، از داده‌ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

برخی از افراد یا گروه‌هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان‌که ممکن است به‌عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی‌توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه‌ها آسیب‌پذیر دانسته می‌شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.

از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.

در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.

پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی پژوهش باشد.

گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

2-دفترچه عضو بافت انسانی

1- پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافت‌ها و اعضای مورد استفاده، دارای منشأ انسانی‌اند و کرامت انسانی اقتضا می‌کند که جمع‌آوری، نگه‌داری، استفاده و نابودسازی آن‌ها توأم با رعایت ملاحظات و شؤون مرتبط باشد.

2- از اجزای بدنی دارای منشأ انسانی باید تنها در پژوهش‌هایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماری‌ها و ارتقای سلامت انسان‌ها دنبال می‌کنند.

3- تمامی پژوهش‌ها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تأیید کمیته‌ی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش حق دارد که در تمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته‌ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

4- رضایت آگاهانه‌ی فرد دهنده‌ی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تأیید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایت‌نامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرح‌نامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.

5- در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه از دهنده‌ی نمونه‌ی ذخیره‌شده یا جانشین قانونی او امکان‌پذیر نباشد، به‌شرط وجود رضایت کلی اولیه بر استفاده‌ی پژوهشی، در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق در پژوهش می‌توان از آن نمونه برای پژوهش استفاده کرد. در چنین مواردی باید از نمونه‌هایی استفاده شود که به ‌نحو برگشت‌ناپذیر بی‌نام ‌شده باشد. ‌

6- تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمع‌آوری و ثبت می‌شود، راز حرفه‌ای تلقی می‌‌شود؛ از این ‌رو، تمامی اصول و ملاحظات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آن‌ها مراعات شود.

7- مرکز انجام دهنده‌ی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفظ رازداری را داشته باشد؛ در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بی‌نام و غیرقابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.

8- پژوهشگر باید از اعضاء و بافت‌هایی که به منظور پژوهش در اختیار او قرار می‌گیرد استفاده‌ی بهینه کرده، از هدر رفتن آن‌ها جلوگیری کند

9- پژوهشگر موظف است که تمهیدات لازم ایمنی، از جمله آزمون‌های غربالگری و وسایل محافظت‌کننده را برای جلوگیری از انتقال آلودگی از اجزای بدنی مورد استفاده به هر فرد دیگر، اعم از پژوهشگران، آزمودنی‌ها یا سایر افرادی که در فرایند پژوهش با این مواد سروکار خواهند داشت، پیش‌بینی و تأمین کند.

10- پژوهش بر روی عضو و بافت ممکن است به ایجاد روش‌ها و محصولاتی منجر شود که به استفاده‌ی تجاری از آن‌ها بینجامد. حقوق مالکیت معنوی نتایج حاصل از این‌گونه پژوهش‌ها باید مورد تأیید و حمایت قرار گیرد. احتمال استفاده‌ی تجاری از نتایج پژوهش و اشخاصی که احتمالاً از آن منتفع خواهند شد باید در رضایت‌نامه‌آورده شود.

11- زمان، نحوه و میزان اطلاع آزمودنی‌ها از نتایج پژوهش باید در رضایت‌نامه آورده شود. در هر حال، آزمودنی یا نماینده‌ی قانونی او باید به تمامی اطلاعاتی که در طول پژوهش درباره‌ی او به‌دست می‌آید، دسترسی داشته باشد.

12- در صورت کمبود بافت یا عضو، باید استفاده‌های درمانی بر استفاده‌های پژوهشی اولویت داده شود.

در صورت محدودیت برای یافتن هر کدام از ضایعات برونکوژنیک کارسینوما به پنج بیمار برای همان ضایعه اکتفا خواهد شد و شمارش های سلولی در این گروه برای شدت واکنش دو برابر می شود

کارسینوم برونکوژنیک گلیکوکونژوگه

1-Jung-Mo Ahn, Je-Yoel Cho.Current Serum Lung cancer Biomarkers. J Mol Biomark Diagn 2013 S4 1-7.

2- Shah Dhara, Shastri Mona, Patel Dhagash, Diwanji Nehal et al.Diagnosis and staging of lung carcinoma with CT scan and its histopathological correlation. Int J Res Med Sci 2017 5(6):2346-2352.

3-Maula Fazli, Javaid Arshad, Basit Anila, et al. Study the Histopathological Pattern of Bronchial Biopsies Taken in Patients Suspected of Bronchogenic carcinoma???

4-Reticker-Flynn Nathan E, Bahatia Sangeeta N. Aberant Glycosylation promotes Lung Cancer Matastasis through Adhesion to Galectin in the Metastatic Niche. Cancer Discovery 2015 ; 5; 168-181.

5-Lee Jin S, Ro Jae Y, Sahin Aysegul et al. Expression of Blood Group Antigen A a Favorable Prognostic Factor in Non Small Cell Lung Cancer. N Engl J Med 1991: 324: 1084-1090.

6-Osuga Takahiro, Takimoto Rishu, Ono Michihiro et al. Relationship between increased fucosylation and metastatic potential in colorectal cancer JNCI J Natl Cancer Inst 2016;108(9) 1-9

7-Yau Tammy,Dan Xiuli,Wing charlen cheuk et al . Lectins with Potential for Anti Cancer Therapy. Molecules 2015 , 20, 3791-3810.

8- Rhoods JM.Black RR.Savage A.Glycoprotein abnormalities in colonic carcinoma,adenomata,and hyperplastic polyps shown by lectin peroxidase histochemistry .J Clin Pathol 1986:39:1331_1334.

9- Fernandes B, Sagman U, Auger M, Demetrio M, Dennis JW. ß1-6 Branched oligosaccharide as a marker of tumor progression in human breast & colon neoplasia. Cancer Res 1991;51(2):718-723.

10- Mitchell bs, Schumacher U. The use of the lectin Helix pomatia agglutinin(HPA) as a prognostic indicator and as a tool in cancer research. Histol Histopathol 1999; 14(1): 217-226.

11. Arab M, Rojhan a, jahantigh m, mohammadi m. lectin histochemical study of GalNac and GlcNac containing glycoconjugates in colon adenocarcinoma anatomical science. 2013;10(4):29-33.

12- Gloor ET.Hurlimann J. Cervical Intaraepithelial Glandular Neoplasia(Adenocarcinoma In situ and Glandular Dysplasia ).CANCER 1986.sep15 :58:1272_1280.

13- .Chen s,Zheng T,Micheal R,Shortreed,Alexander c,Analysis of cell surface carbohydrate expression patterns in normal and tumorgenic human breast cell lines using lectin arrays .Anal chem. .2007 august 1 :79 (15):5698 _57.

14-.Christiansen MN, Chik J, Lee L, Anugraham M, Abrahams JL, Packer NH. Cell surface protein glycosylation in cancer. Proteomics. 2014 Mar;14(4-5):525-46.

15- Arab MR, Salari S, Karimi M, Mofidpour H. Lectin histochemical study of cell surface glycoconjugate in gastric carcinoma using helix pomatia agglutinin. Acta Med Iran. 2010 Jul-Aug;48(4):209-13.

16- Rhoods JM.Black RR.Savage A.Glycoprotein abnormalities in colonic carcinoma,adenomata,and hyperplastic polyps shown by lectin peroxidase histochemistry .J Clin Pathol 1986:39:1331_1334.

17- Gloor ET.Hurlimann J. Cervical Intaraepithelial Glandular Neoplasia(Adenocarcinoma In situ and Glandular Dysplasia ).CANCER 1986.sep15 :58:1272_1280.

18- Langosch KM, Schutze D, Ferrer LO, Wikman H, Muller V, Lebok P, et al. Relevance of ßGal-ß Gal NAc –containing glycans and the enzymes involved in their synthesis for invasion and survival in breast cancer patients. Breast Cancer Res Treat 2015; 151 (3): 515-28.

19- Andrade CG, Filho PE, Tenorio DP, Santos BS, Beltrao EI, Fontes A, et al. Evaluation of glycophenotype in breast cancer by quantum dot-lectin histochemistry. Dovpress 2013;8: 4623-4629.

استفاده از لکتین ها برای شناسایی قند های انتهایی گلیکوکونژوگه ها امروزه مورد توجه محققین این حوزه تحقیقاتی قرار گرفته است

ندارد

از لکتین ها برای شناسایی قند های انتهایی گلیکوکونژوگه ها امروزه مورد توجه محققین این حوزه تحقیقاتی قرار گرفته است

ندارد

ندارد

بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

در صورت عدم پذیرش روش انتخابی پژوهشگر، بیمار از چه روشهای درمانی یا تشخیصی دیگرتوسط پژوهشگر می تواند استفاده نماید.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

با گروه آناتومی دانشکده پزشکی تماس حاصل فرد در صورت سوال ارتباط برقرار کند

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ندارد