مقایسه سطح بزاقی اینترلوکین 18 در بیماران پریودنتیت مزمن شدید و افراد سالم .

بیماری پریودنتال یک بیماری التهابی بافت های پشتیبانی کننده ی دندان است که توسط میکروارگانیسم های خاص ایجاد شده و به تخریب پیشرونده ی PDL واستخوان آلوئول ،  همراه با تشکیل پاکت یا تحلیل لثه و یا هر دو می انجامد. بروز و نیز میزان پیشرفت بیماری های پریودنتال به ارتباط متقابل باکتری های موجود و سلول های سیستم ایمنی بدن بستگی دارد. (1-3) این ارتباط متقابل به واسطه سایتوکاین ها و نیز کموکاین ها صورت می گیرد. سلول هایی که این واسطه های التهابی را ترشح   می کنند عبارت اند از مونوسیت ها ، ماکروفاژ ها  ، سلول های دندرتیک، لنفوسیت ها، نوتروفیل ها، سلول های اندوتلیال و نیز فیبروبلاست ها. (4)  

تولید سایتوکاین های مناسب موجب ارتقای ایمنی و تولید سایتوکاین های نامناسب موجب تخریب سلولی و پیشرفت بیماری می گردد . (5)

از روش های تشخیصی پیشرفته ی بیماری پریودنتال، ارزیابی پاسخ میزبان می باشد. این روش شامل بررسی مدیاتورهای اختصاصی و یا غیر اختصاصی توسط روش های بیوشیمیایی و یا ایمونولوژیک است که به عنوان قسمتی از پاسخ فردی به عفونت های پریودنتال شناخته می شود. منابع بالقوه ی نمونه در این گونه بررسی ها مواردی همچون بزاق، مایع شیار لثه ای و سرم هستند . (6)

سایتوکاین ها پروتئین هایی هستند که توسط سلول های ایمنی ذاتی و اکتسابی ترشح می شوند و بسیاری از اعمال این سلول ها را تحت کنترل خویش دارند. سایتوکاین ها درپاسخ به میکروب ها و سایر آنتی ژن ها تولید می شوند و سایتوکاین های مختلف ، پاسخ های گوناگون سلول های درگیر در ایمنی و التهاب را تحریک می نمایند. در این بین شبکه ی پیچیده ای از سایتوکاین ها در واکنش به میکروارگانیسم ها ساخته می شوند که نقش مهمی را در بیماری پریودنتال بازی می کنند . (7)

اینترلوکین 18 یک سایتوکاین متعلق به سوپر خانواده ی اینترلوکین 1 است که توسط ماکروفاژ وتعدادی از سلول های دیگر مشارکت کننده در ترشح سایتوکاین ها ساخته می شود. اینترلوکین 18 با اتصال به رسپتور اینترلوکین 18(IL-18R)  عمل می کند و با همراهی اینترلوکین 12 باعث تحریک ایمنی سلولی ناشی از محصولات میکروبی ( نظیر لیپو پلی ساکارید)  می شود. (8, 9)

بعد از تحریک با اینترلوکین 18 ، NK cell ها و T cell ها، سایتوکاین مهم دیگری که اینترفرون گاما و یا تایپ II اینترفرون نامیده می شوند را آزاد می کنند که نقش مهمی در فعال سازی ماکروفاژ ها و سلول های دیگر دارد. (10)

مطالعاتی در زمینه ی ارتباط بین غلظت اینترلوکین 18 در مایعات بدن با بیماری های پریودنتال صورت گرفته است .

• Nair و همکاران در سال2016 در مطالعه ای ، سطح IL-18  در GCF و سرم 80 فرد با شرایط مختلف پریودنتال را بررسی کردند . افراد شرکت کننده در این مطالعه بر اساس شرایط پریودنتال ، به 4 گروه تقسیم شدند . آن ها مشاهده کردند که بیشترین غلظت IL-18 در هر دو مایع مورد بررسی در افراد مبتلا به پریودنتیت مهاجم بود . همچنین افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن ، سطح بالاتری از اینترلوکین 18 GCF و سرم  را نسبت به افراد سالم نشان دادند . (12)

• Thirumalai و همکاران در سال 2015 در طی مطالعه ای به بررسی سطح اینترلوکین 18 در GCF 20 فرد مبتلا به پریودنتیت مزمن ، 20 فرد مبتلا به پریودنتیت مهاجم و 20 فرد سالم پرداختند. نتایج به دست آمده از این مطالعه نشان داد که سطح اینترلوکین 18 در GCF بیماران مبتلا به پریودنتیت مزمن به طور معنی داری بیشتر از این سطح در افراد سالم و حتی پریودنتیت مهاجم بود. (14)
• Chitrapriya و همکاران در سال 2015 در مطالعه ای اقدام به بررسی سطح اینترلوکین 17و 18 در بافت لثه ای 69 فرد که به 3 گروه (سالم ،جینجیویت مزمن و پریودنتیت مزمن خفیف )کردند. آن ها بافت لثه ای این افراد را به طریق جراحی جمع آوری کرده و به روش  Enzyme-linked immunosorbent assay این 2 سایتوکاین را مورد ارزیابی قرار دادند. مشاهده شد که سطح اینترلوکین 17 و 18 در  گروه بیماران مبتلا به جینجیویت مزمن به طور معنا داری بالاتر است. (16)
• Banu  وهمکاران در سال 2014 در مطاله ای اقدام به بررسی و مقایسه ی سطح بزاقی و پلاسمایی TLR-4  ، IL-18  ، Transaminases  و Uric Acid دربین  40 بیمار مبتلا به پریودنتیت مزمن و20   فرد سالم کردند. آن ها در مطالعه ی خود ذکر کردند که TLR-4 ، IL-18 و Uric Acid نقش مهمی در پاتولوژی التهابی بیماری پریودنتیت دارند.اندازه گیری این پارامترها در تشخیص و تعیین پیش آگهی بیماری پریودنتیت مزمن موثر است. (15)
• Ozcaka و همکاران در سال 2011 در مطالعه ای دیگراقدام به بررسی سطح اینترلوکین های 17 و 18 در بزاق و خون 22 فرد مبتلا به پریودنتیت مزمن و 21 فرد سالم از نظر پریودنتال کردند . در این مطالعه مشاهده شد که سطح IL-17 در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن  به طور معنی داری کمتر از افراد سالم است . همچنین در مورد سطح اینترلوکین 18 مشاهده شد که این سطح هم در خون و هم در بزاق به طور معناداری در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن بیشتر از افراد سالم است .(13)
• Türkoğlu و همکاران در سال 2009 به بررسی سطح LL-37  و IL-18 در GCF 59 فرد مبتلا به پریودنتیت مزمن مقایسه آن با افراد سالم پرداختند . نتایج این مطالعه نشان داد که سطح  اینترلوکین 18 موجود در GCF بیماران پریودنتیت مزمن تفاوت معناداری با این سطح در افراد سالم ندارد . (11)
•  

با در نظر گرفتن فعالیت پیش التهابی اینتر لوکین 18  ، فرض ما در این مطالعه بر این است که غلظت این ماده در بزاق افراد مبتلا به بیماری پریودنتیت مزمن نسبت به افراد سالم تفاوت دارد و می توان ازین سایتوکاین به عنوان یک بیومارکر تشخیصی برای بیماری پریودنتیت مزمن استفاده نمود .

1. میزان غلظت IL-18 در بزاق بیماران مبتلا به پریودونتیت مزمن  چقدر است؟
2. میزان غلظت  IL-18در بزاق افرد سالم چقدر است؟
3. غلظت IL-18 در بزاق  بیماران مبتلا به پریودونتیت مزمن  و افراد سالم تفاوت دارد.

تعیین سطح IL-18 در بزاق بیماران مبتلا به پریودنتیت مزمن و افراد سالم

1. تعیین غلظت IL-18در بزاق بیماران مبتلا به پریودونتیت مزمن
2. تعیین غلظت IL-18در بزاق افراد سالم
3. مقایسه غلظت IL-18در بزاق  بیماران مبتلا به پریودونتیت مزمن و افراد سالم

دانشکده های دندانپزشکی – مراکز تحقیقاتی دهان و دندان – دانشگاه های علوم پزشکی – متخصصین پریودانتیکس – دندانپزشکان عمومی

پریودنتیت مزمن : بیماری پریودنتیت مزمن یک بیماری شایع حفره ی دهان بوده که در این بیماری بافت های پریودنتال دچار التهاب مزمن می شوند . در این بیماری برخلاف ژینژیویت مزمن Clinical attachment loss دیده می شود . این بیماری ناشی از پلاک دندانی بوده و بین سطح پلاک دندانی و CAL ارتباط مستقیم وجود دارد . (6)

Case-Control(موردی-شاهدی)

 بیماران مراجعه کننده به بخش پریودانتیکس دانشکده دندانپزشکی زاهدان در سال تحصیلی 97-1396

معیار های ورود گروه کنترل :

1. عدم بارداری
2. عدم  یائسگی
3. تعداد دندان های موجود در دهان بیشتر از 20 دندان دائمی
4. عدم  وجود هرگونه بیماری سیستمیک موثر بر پریودنشیوم (دیابت ، ضعف سیستم ایمنی ، مشکلات قلبی و... )
5. عدم  دریافت درمان با آنتی بیوتیک در سه ماه گذشته
6. عدم  هرگونه درمان پریودنتال در یک سال گذشته و درمان SRP در شش ماه گذشته
7. عدم  مصرف سیگار و الکل
8. عدم  پوسیدگی دندانی شدید
9. عدم  بیماری های التهابی مزمن پوست و مخاط (لیکن پلان ، پمفیگوس ، پمفیگویید ، پسوریازیس ، زخم های آفتی )
10. عدم  درمان با کورتیکواستروئید در یک سال گذشته

معیار های ورود گروه مورد مطالعه :

1. عدم بارداری
2. عدم  یائسگی
3. تعداد دندان های موجود در دهان بیشتر از 20 دندان دائمی
4. عدم  وجود هرگونه بیماری سیستمیک موثر بر پریودنشیوم (دیابت ، ضعف سیستم ایمنی ، مشکلات قلبی و... )
5. عدم  دریافت درمان با آنتی بیوتیک در سه ماه گذشته
6. عدم  هرگونه درمان پریودنتال در یک سال گذشته و درمان SRP در شش ماه گذشته
7. عدم  مصرف سیگار و الکل
8. عدم  پوسیدگی دندانی شدید
9. عدم  بیماری های التهابی مزمن پوست و مخاط (لیکن پلان ، پمفیگوس ، پمفیگویید ، پسوریازیس ، زخم های آفتی )
10. عدم  درمان با کورتیکواستروئید در یک سال گذشته
11. Clinical Attachment Loss بیشتر از 5 میلی متر

معیار های خروج :

عدم همکاری بیماران

با توجه به مطالعه Ozcaka و همکاران(13) و در نظر گرفتن فرمول آماری زیر تعداد 18 فرد سالم و 18 فرد بیمار مبتلا به پریودنتیت مزمن و مجموعا 36 نفر به عنوان حجم نمونه به دست آمد که این تعداد جهت افزایش دقت و جلوگیری از ریزش نمونه ها به 40 نفر (20 فرد سالم و 20 بیمار پریودنتیت مزمن) افزایش خواهد یافت .

آسان و در دسترس - به این صورت که تمامی افراد واجد شرایط ورود به  و فاقد شرایط خروج از مطالعه ، به مطالعه وارد خواهند شد .

فرم اطلاعاتی (ضمیمه شماره 1) - معاینه بالینی - بررسی آزمایشگاهی

در این مطالعه ی موردی-شاهدی ، تعداد 20 فرد مبتلا به پریودنتیت مزمن و 20 فرد سالم که از نظر سن و جنس همسان سازی شده اند، از افراد مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان که دارای معیار های ورود باشند به مطالعه وارد خواهند شد . به داوطلبین توضیح کاملی از طرح تحقیقاتی داده شده و از آن ها خواسته می شود تا در صورت تمایل به شرکت در پژوهش ، فرم رضایت نامه آگاهانه (ضمیمه شماره 2) را تکمیل نمایند . اطلاعات دموگرافیک افراد در فرم اطلاعاتی (ضمیمه شماره1) وارد خواهد شد. پس از آن بیماران مورد معاینه پریودنتال قرارخواهد گرفت. در معاینه افراد هر دندان در 6 ناحیه توسط پروب ویلیامز پروب می شود وCAL  ثبت می گردد. در صورتی که CAL ≥ 5 باشددر گروه مورد قرار می گیرد و در صورت عدم وجود CAL  و علائم التهاب لثه فرد وارد گروه کنترل می شود. بعد از انتخاب صحیح نمونه ها ، بزاق غیر تحریکی افراد به روش Spitting  جمع آوری خواهد شد . بدین صورت که از تمام بیماران خواسته می شود که 90 دقیقه قبل از نمونه گیری از خوردن ، آشامیدن و مسواک زدن خود داری کنند . همه نمونه ها بین ساعت 8 تا 11 صبح جمع آوری خواهد شد . هنگام جمع آوری بزاق ،بیمار در حالت نشسته و کاملا راحت ، با چشمان باز و به صورتی که سر کمی به جلو خم شده باشد قرار می گیرد . بیمار بزاق خود را در مدت 10 دقیقه و هر دقیقه 1-2 بار در لوله آزمایشی که در اختیار وی قرار داده شده تخلیه می کند . بعد از جمع آوری بزاق ، لوله های آزمایش در اسرع وقت به آزمایشگاه انتقال داده شده و با سرعت 3500 دور در دقیقه به مدت 10 دقیقه به منظور جدا شدن دبری ها سانتریفوژ خواهند شد و تا زمان انجام بررسی ها در دمای 70- نگهداری خواهد شد .  اندازه گیری IL-18 به روش Elisa ، به وسیله کیتEASTBIOPHARM CO.  تعیین غلظت Il-18 و توسط کارشناس آزمایشگاه صورت خواهد گرفت .

داده ها پس از جمع آوری وارد نرم افزار SPSS V.22 خواهد شد . در صورت نرمال بودن توزیع فراوانی داده ها از آزمون آماری Independent T test و در صورت نرمال نبودن توزیع داده ها از آزمون غیر پارامتری Mann-whiteny استفاده خواهد شد .

مقایسه میانگین و انحراف معیار سطح بزاقی اینترلوکین در افراد دو گروه مورد مطالعه

کد های زیر از سری کد های راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت خواهد شد :

1-2-3-4-7-8-9-10-11-13-14-15-16-17-18-19-22-25-26-27-28-29-31

عدم همکاری بیماران جهت تهیه نمونه

راه حل : در این صورت استفاده از نمونه های دیگر تا زمان تکمیل شدن حجم نمونه

پریودنتیت _ اینترلوکین 18 _ بزاق

periodontitis _ interleukin-18 _ saliva

1.         Elter JR, Champagne CM, Offenbacher S, Beck JD. Relationship of periodontal disease and tooth loss to prevalence of coronary heart disease. Journal of periodontology. 2004;75(6):782-90.

2.         Kaye EK, Valencia A, Baba N, Spiro A, Dietrich T, Garcia RI. Tooth loss and periodontal disease predict poor cognitive function in older men. Journal of the American Geriatrics Society. 2010;58(4):713-8.

3.         Irie K, Yamazaki T, Yoshii S, Takeyama H, Shimazaki Y. Is there an occupational status gradient in the development of periodontal disease in Japanese workers? A 5-year prospective cohort study. Journal of epidemiology. 2017;27(2):69-74.

4.         Pradeep AR, Hadge P, Chowdhry S, Patel S, Happy D. Exploring the role of Th1 cytokines: interleukin-17 and interleukin-18 in periodontal health and disease. Journal of oral science. 2009;51(2):261-6.

5.         Gemmell E, Seymour GJ. Immunoregulatory control of Th1/Th2 cytokine profiles in periodontal disease. Periodontology 2000. 2004;35(1):21-41.

6.         Newman MG, Takei H, Klokkevold PR, Carranza FA. Carranza's Clinical Periodontology-E-Book: Expert Consult: Online: Elsevier health sciences; 2014.

7.         Abbas AK, Lichtman AH, Pillai S. Cellular and Molecular Immunology E-Book: Elsevier Health Sciences; 2014.

8.         Huang H-Y, Yu H-T, Chan S-H, Lee C-L, Wang H-S, Soong Y-K. Eutopic endometrial interleukin-18 system mRNA and protein expression at the level of endometrial-myometrial interface in adenomyosis patients. Fertility and sterility. 2010;94(1):33-9.

9.         Liu Z, Wang H, Xiao W, Wang C, Liu G, Hong T. Thyrocyte interleukin‐18 expression is up‐regulated by interferon‐γ and may contribute to thyroid destruction in Hashimoto’s thyroiditis. International journal of experimental pathology. 2010;91(5):420-5.

10.       License CCA-S. Interleukin 18: Wikipedia; 2017. Available from: https://en.wikipedia.org/wiki/Interleukin_18.

11.       Nair V, Bandyopadhyay P, Kundu D, Das S. Estimation of interleukin-18 in the gingival crevicular fluid and serum of Bengali population with periodontal health and disease. Journal of Indian Society of Periodontology. 2016;20(3):260.

12.       Özçaka Ö, Nalbantsoy A, Buduneli N. Interleukin‐17 and interleukin‐18 levels in saliva and plasma of patients with chronic periodontitis. Journal of periodontal research. 2011;46(5):592-8.

13.       Thirumalai S, Varghese S. Gingival Crevicular Fluid Levels of Interleukin-18 in Chronic Periodontitis and Aggressive Periodontitis-A Comparative Study. Annual Research & Review in Biology. 2015;5(4):321.

14.       Chitrapriya MN, Rao SR, Lavu V. Interleukin-17 and interleukin-18 levels in different stages of inflammatory periodontal disease. Journal of Indian Society of Periodontology. 2015;19(1):14.

15.       Banu S, Jabir NR, Mohan R, Manjunath NC, Kamal MA, Vinod Kumar KR, et al. Correlation of Toll-like receptor 4, interleukin-18, transaminases, and uric acid in patients with chronic periodontitis and healthy adults. Journal of periodontology. 2015;86(3):431-9.

16.       Türkoğlu O, Emingil G, Kütükçüler N, Atilla G. Gingival crevicular fluid levels of cathelicidin LL-37 and interleukin-18 in patients with chronic periodontitis. Journal of periodontology. 2009;80(6):969-76.

بیماری پریودنتیت یک بیماری التهابی بوده که باعث تخریب بافت استخوانی حمایت کننده ی اطراف دندان ها می شود . هدف ما از انجام این مطالعه بررسی سطح اینترلوکین 18 بزاقی در افراد مبتلا به این بیماری و مقایسه آن با افراد سالم است . 

ندارد

نتایج حاصل از این مطالعه میتواند مسیر تشخیص زودهنگام این بیماری را هموار کند  ودر مورد   پاسخ سیستم ایمنی به این بیماری اطلاعاتی را روشن سازد  .

ندارد

این مطالعه هیچ عارضه ی جانبی ای ندارد . با این حال هرگونه عوارض حاصل از این مطالعه توسط مجریان طرح جبران خواهد شد .

تمام هزینه های مربوط به طرح تحقیقاتی بر عهده ی مجریان طرح بوده و هیچ هزینه ای در ارتباط با این طرح تحقیقاتی بر عهده ی داوطلب نیست .

ندارد

تمامی اطلاعات افراد شرکت کننده در این پژوهش محرمانه بوده و تنها مجریان طرح به آن دسترسی خواهند داشت . 

مسعود خسروی 

09118729285

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

فرم اطلاعاتی (ضمیمه شماره 1)

عنوان طرح: مقایسه سطح بزاقی اینترلوکین 18 در بیماران پریودنتیت مزمن و افراد سالم .

کد داوطلب ..........                                                                           تاریخ ..................................

سن : ........سال                          جنسیت : مرد □   زن□  

گروه :             سالم □           پریودنتیت مزمن □

غلظت IL-18 بزاق  :  .........................................

توضیحات : .....................................................................................................