بررسی مقایسه ای جذب فلوراید با استفاده از دو جاذب کامپوزیت کیتوزان/زئولیت و نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان از محلول‌های آبی: مطالعه ایزوترمی و سنتیکی و ترمودینامیکی

فلوراید یک عنصر طبیعی در میان مواد معدنی، رسوبات ژئوشیمیایی و سیستم‌های طبیعی آب است که از طریق آب آشامیدنی یا تغذیه از گیاهان وارد زنجیره غذایی می‌شود(1, 2). ترکیبات فلوئور کاربردهای صنعتی داشته و بطور وسیع در تولید نیمه‌رساناها، کودها، گرافیت با خلوص بالا و آلومینیوم بکار می‌رود(3, 4). فلوراید موجود در آب آشامیدنی با توجه به غلظت آن و میزان کل جذب شده می‌تواند مفید یا مضر باشد و به طور خاص وقتی که در محدوده مجاز 1  تا 5/1 میلی‌گرم در لیتر موجود باشد برای کودکان زیر 8 سال مفید است چرا که مانع پوسیدگی دندان می‌شود(5).حد استاندارد WHO برای فلوراید 1  تا 5/1 میلی‌گرم در لیتر است(6) در غلظت‌های بالاتر از این سطح سمی بوده و منجر به اختلالات گوارشی، فلوئورزیس(6-8)، آسیب به غدد درون ریز، تیروئید، کبد و کاهش رشد و هوش می‌شود(3). همچنین متابولیسم عناصری مانند کلسیم و پتاسیم را در بدن تحت تأثیر قرار می‌دهد(1). آلودگی به فلوراید یک مشکل جهانی بویژه در آفریقا، آسیا و ایالات متحده می‌باشد(9). آمار در دسترس نشان می‌دهند که بیش از 30 میلیون نفر در چین بطور جدی تحت تأثیر فلوئورزیس قرار گرفته و 100 میلیون دیگر در معرض آن هستند(10). در بعضی از شهرهای ایران میزان فلوراید آب آشامیدنی بالاتر از 5/1 میلی گرم در لیتر میباشد، که میتواند منجر به فلوئورزیس شود(11). تاکنون روشهای مختلفی نظیر، جذب به وسیله آلومینای فعال، آلوم، خاکستر، رزین‌های تبادل یونی، فرآیندهای غشایی نظیر نانوفیلتراسیون، اسمزمعکوس و الکترودیالیز، ترسیب شیمیایی برای حذف فلوراید مورد استفاده قرار گرفته است(12-15). که اغلب این روشها دارای معایبی مانند هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری بالا، آلودگی ثانویه و پیچیدگی روش تصفیه می‌باشند که استفاده از آنها را با مشکل مواجه کرده است(16). جذب سطحی یکی از روشهایی است که اقتصادی‌ و دارای طراحی ساده‌ می‌باشد(16). هر چند کربن فعال پرکاربردترین جاذب برای تصفیه آب می‌باشد ولی دارای هزینه بالا می‌باشد. بنابراین در سالهای اخیر توجه ویژه به مطالعه انواع مواد موثر و مقرون به صرفه برای جذب بعضی از عناصر سمی و آلاینده‌ها شده است(17).

اخیراً تحقیقات در جهت تولید مواد جاذب جایگزین به جای کربن فعال و جاذب های پر هزینه شدت یافته است، کیتوزان محصول  N-Deacetylated کیتین است (18). کیتین، بعد از سلولز فراوان ترین پلی ساکارید طبیعی در زمین است که در کوتیکول یا اسکلت خارجی حشرات، خرچنگ های دریایی، میگوها و دیواره سلولی قارچ ها به وفور یافت می شود از دیگر جاذب های پرمصرف می توان به زئولیت ها اشاره کرد که در سال های گذشته بیش از 50 نوع زئولیت طبیعی شناخته شده که مهم‌ترین آنها آنالسیم، هیولندیت، چابازیت و کلینوپتیلولیت می‌باشد. زئولیت ها دارای ساختار سه بعدی آلومینو سیلیکاتی هستند (18-20). به ازای هر چهار وجهی AlO₄  موجود در شبکه زئولیت، یک بار منفی در شبکه ایجاد می شود. سیلیسیم به صورت کاتیون ⁺Si⁴ و آلومینیوم به صورت کاتیون ⁺ Al³ است. منابع عظیمی از زئولیت، به ویژه کلینوپتیلولیت در مناطقی از ایران مانند دماوند، سمنان، میانه، طبس، کرمان، زاهدان وجود دارد  که دسترسی به این جاذب ارزان قیمت را برای مصارف گوناگون امکان پذیر می سازد (21).

استفاده از نانوذرات آهن، گزینه ای برای تصفیه آلاینده های سمی و خطرناک است که در سال های اخیر توجهات زیادی را به خود جلب کرده است. نانوذرات به دلیل اندازه بسیار کوچک و ساختار مولکولی و اتمی منحصر به فرد خود از ویژگی‌های مکانیکی، مغناطیسی، نوری، الکترونیکی و کاتالیتیکی در حذف آلاینده ها برخوردارند (22-23). تحقیقات نشان می‌دهد که نانوذرات آهن می‌توانند به عنوان عامل کاهنده و کاتالیزور در سم زدایی تعداد زیادی از آلاینده های محیط زیست مانند حلال ها، آفت کش های آلی کلردار، بی فنیل های پلی کلرینه، فلزات سنگین، آرسنیک، نیترات و سایر آلاینده ها عمل کنند (24-26). نانوذرات آهن بیشتر به دلیل داشتن سطح به وزن بالا که منجر به افزایش سایت های واکنش و ظرفیت  حذف بالای فلزات می شود، کاربرد دارند. علاوه بر ویژگی های مغناطیسی، نانوذرات آهن سرعت جداسازی فلزات را از خاک و آب از طریق میدان مغناطیسی تسهیل می کنند (27). و با توجه به ویژگیهای مثبت آن بر آن شدیم تا با اصلاح کیتوزان و داپ کردن نانوذرات آهن بر روی آن سرعت جذب را افزایش دهیم و هدف اصلی این تحقیق بررسی جذب فلوراید با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/ زئولیت و  نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان از محلول‌های آبی: بررسی سینتیک و ایزوترمهای جذب می‌باشد.

بررسی متون:

در بررسی که تحت عنوان کاربرد نانولوله کربنی چند جداره  برای حذف فلوراید  توسط  محوی و همکاران در سال 2016  از محلولهای آبی انجام گرفته است نتایج حاصله نشان دهنده آن است که تمام آزمایشات ابتدا در PH  بین 2 تا 10 و دما بین 20 تا 55 درجه سانتی گراد انجام شده است و مشاهده شده است که ماکزیمم جذب فلوراید در PH برابر با 5  اتفاق می افتد و دما بهینه برای جذب حدود 35درجه سانتی گراد می باشد ودر PH بالای 5 میزان جذب به طور قابل توجهی کاهش می یابد و میزان جذب بیشتر با مدل جذب لانگمیر با  R²برابر با 995/0 مطابقت دارد. بیشترین جذب برابر با 172 میلی گرم به ازای هر گرم جاذب می باشد (28).

در بررسی که تحت عنوان کاربرد عدسک آبی برای جذب فلوراید از محلولهای آبی  توسط ززولی و همکاران در سال 2014 انجام گرفته است نتایج حاصله نشان دهنده آن است که بهترین PH برای جذب در بین 3 تا 4 قرار و میزان جذب بیشتر با مدل جذب لانگمیر با  R²برابر با 997/0 مطابقت دارد. همچنین با افزایش مقدار اولیه فلوراید میزان کلی جذب توسط جاذب افزایش می یابد ولی در کل در صد جذب کاهش پیدا می کند (14).

در بررسی دیگری که تحت عنوان جذب فلوراید بوسیله جاذب آزولا از محلولهای آبی  توسط بلارک و همکاران در سال 2015 صورت گرفته است نتایج حاصله نشان دهنده آن است میزان حذف 79.3% در غلظت 100 میلی گرم در لیتر می باشد آزمایشات در  PH بین 2 تا 10 انجام شد و در PH بین 2 تا 4 میزان کاهش کم و از 4 به بالا با کاهش زیاد مواجه می باشد بنابراین بهترین PH برای حذف 2 می باشد و بالاترین میزان حذف 95% در این مقدار بدست آمده است همچنین نتایج نشان می دهد که با افزایش غلظت بیومس از 5/0 به  5  گرم در لیتر  درصد حذف از 69 درصد به 94 درصد میرسد(15).

در بررسی که تحت عنوان کاربرد کلزا برای حذف فلوراید از محلولهای آبی توسط ززولی و  همکاران در سال 2016 انجام گرفته است نتایج حاصله نشان دهنده این است که ماکزیمم جذب فلوراید در PH برابر با 5 اتفاق می افتد و دما بهینه برای جذب حدود 40 درجه سانتی گراد می باشد و در PH بالای 5 میزان جذب به طور قابل توجهی کاهش می یابد و میزان جذب بیشتر با مدل جذب تکمین با  R²برابر با 985/0 مطابقت دارد. همچنین با افزایش مقدار اولیه فلوراید میزان کلی جذب توسط جاذب افزایش می‌یابد ولی در کل درصد جذب کاهش پیدا می‌کند(716).

در بررسی دیگری که تحت عنوان جذب فلوراید  بوسیله نانوذرات آهن در سال 2014 توسط jahin  و همکاران  انجام شده است نتایج  حاصله نشان دهنده آن است که ماکزیمم حذف در5PH=  برابر با 28/116 میلی گرم به ازای هر گرم جاذب خواهد بود که با مدل لانگمیر مطابقت می کند همچنین نتایج نشان می دهد که با افزایش غلظت نانو از 5/0 به   1 گرم در لیتر  درصد حذف از 54 درصد به 99 درصد میرسد درحالیکه مقدار جذب از 4/45 میلی گرم به ازای هر گرم جاذب به 11/8 می رسد(2).

درصد حذف فلوراید ازمحلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/ چقدر می باشد؟

درصد حذف فلوراید از محلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان چقدر می باشد؟

درصد حذف فلوراید  از محلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت  بر حسب دوزهای مختلف جاذب چقدر می باشد؟

درصد حذف فلوراید  از محلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان بر حسب دوزهای مختلف جاذب چقدر می باشد؟

درصد حذف فلوراید ازمحلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت  بر حسب زمان‌های تماس مختلف چقدر می‌باشد؟

درصد حذف فلوراید ازمحلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان بر حسب زمان‌های تماس مختلف چقدر می‌باشد؟

درصد حذف فلوراید ازمحلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان بر حسب غلظت‌های مختلف فلوراید چقدر می باشد؟

درصد حذف فلوراید  از محلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت  بر حسب غلظت‌های مختلف فلوراید چقدر می باشد؟

درصد حذف فلوراید  از محلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت برحسب دماهای مختلف چقدر می باشد؟

درصد حذف فلوراید  از محلولهای آبی با استفاده از فرایند جذب سطحی با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان برحسب دماهای مختلف چقدر می باشد؟

تعیین جذب فلوراید با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت  و نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان از محلول‌های آبی: بررسی ایزوترمی و سنتیکی و ترمودینامیکی

تعیین درصد حذف فلوراید با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت بر حسب pH در محیط های آبی

تعیین درصد حذف فلوراید با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان بر حسب pH در محیط های آبی

تعیین درصد حذف درصد حذف فلوراید با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت بر حسب مقدار جاذب از محیط های آبی

تعیین درصد حذف درصد حذف فلوراید با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان بر حسب مقدار  جاذب از محیط های آبی

تعیین درصد حذف فلوراید با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان بر حسب زمان تماس از محیط های آبی

تعیین درصد حذف فلوراید با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت بر حسب زمان تماس از محیط های آبی

تعیین درصد حذف فلوراید با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت  بر حسب غلظت فلوراید در محیط های آبی

تعیین درصد حذف فلوراید با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان بر حسب غلظت فلوراید درمحیطهای آبی

تعیین  درصد حذف فلوراید با استفاده از نانوذرات اکسیدآهن تثبیت شده بر روی کیتوزان بر حسب دماهای مختلف در محیط های آبی

تعیین  درصد حذف فلوراید با استفاده از کامپوزیت کیتوزان/زئولیت  بر حسب دماهای مختلف در محیط های آبی

وزارت نیرو-شرکت آب و فاضلاب

داپ کردن: نوعی فرآیند اصلاح است که در آن به جای بعضی از اتم ها یا یونها در شبکه بلور اتم‌ها یا یونهای دیگر قرار می‌گیرد.

 فلوراید: یکی از عناصر موجود در طبیعت است که در ساختمان مینا و عاج به فراوانی یافت می شود. این ماده در فعالیت های ضد پوسیدگی و مقاومت دندان در برابر پوسیدگی نقش اساسی دارد. دندانهای ساکنین مناطقی که آب آشامیدنی آنها حاوی فلوراید بیشتری است کمتر دچار پوسیدگی می شود و از استحکام بیشتری نیز برخوردار است.

جذب سطحی:  فرایند جذب اتم‌ها یا مولکول‌های موجود در یک مایع یا گاز در تماس با یک سطح جامد است. این جذب بوسیله نیروهای چسبندگی و همدوسی روی می‌دهد.

کیتوسان: فرمول شیمیایی (C6H11NO4) از استیل زدایی کیتین بدست می‌آید که به دلیل غیر سمی بودن، خاصیت جذب بالا، امکان تجزیه در طبیعت، سازگاری با محیط زیست، مقرون به صرفه بودن از نظر اقتصادی، توانایی حذف محدودهٔ وسیعی از رنگ‌ها و فلزات، سینتیک سریع و در نهایت امکان تهیه مشتقات فراوان از آن، بسیار مورد توجه است. خصوصیات کیتوسان اغلب به طبیعت شیمیایی آن بستگی دارد.

نانوذره یا : Nanoparticle ذره‌ای است که ابعاد آن در حدود ۱ تا ۱۰۰ نانومتر باشد.  نانوذرات انواع مختلفی دارد که یکی از معروفترین آنها نانو رات اکسید آهن می باشد

تجربی – آزمایشگاهی

محلول سنتتیک حاوی غلظت های مختلف فلوراید که از محلول استوک ساخته شده (غلظت مشخص فلوراید و حجم مشخصی از آب مقطر )

روش نمونه برداری بصورت غیر احتمالی در دسترس می باشد که بعد از انجام فرایند، نمونه ها برداشته شده و پس از آماده سازی غلظت فلوراید با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر اندازه‌گیری خواهد شد.

پس از انجام فرایند در هر مرحله، نمونه‌های حاصل مورد آزمایش قرار خواهد گرفت و مقدار فلوراید باقیمانده بر حسب خود فلوراید بدست خواهد آمد. در نهایت نمودار های مربوطه بر حسب درصد حذف رسم خواهد شد

شرح آزمایش: این مطالعه از نوع تجربی- کاربردی می‌باشد که به صورت ناپیوسته در مقیاس آزمایشگاهی، در دمای محیط آزمایشگاه انجام خواهد گرفت. در این آزمایش کلیه مواد شیمیایی ساخت شرکت سیگما با گرید آزمایشگاهی خریدار خواهد شد.

به منظور تهیه کیتوزان، ابتدا زائدات میگو با آب گرم شسته و سپس به مدت 24 ساعت در زیر نور خورشید خشک خواهد شد. زائدات خشک شده خرد شد و جهت انجام مراحل معدنی زدایی،  پروتئین زدایی و دی استیالسیون آماده خواهد شد. مرحله معدنی زدایی و  پروتئین زدایی توسط محلول 1 مولار اسیدکلریدریک با نسبت وزنی حجمی 1 به 20 به مدت 24 ساعت در دمای اتاق انجام خواهد شد.. دی  استیالسیون توسط محلول سود 50 درصد با نسبت وزنی/حجمی 1  به 20 به مدت 2 ساعت و در دمای  100 درجه سانتی‌گراد صورت خواهد گرفت. بعد از  شست و شو با آب مقطر تا رسیدن به pH خنثی، به مدت 24 ساعت  در دمای اتاق و سپس به مدت 4 ساعت در دمای 60 درجه سانتی گراد در آون  خشک خواهد گردید. جهت تهیه کامپوزیت، 8 گرم از کیتوزان تولید شده در مرحله قبل در 400 میلی لیتر محلول اسید استیک 2 درصد وزنی  با هم زدن پیوسته، حل خواهد گردید. 40 گرم زئولیت نیز در 400 میلی لیتر  آب مقطر پخش و به مدت 30 دقیقه هم زده شد. محلول کیتوزان به سوسپانسیون زئولیت اضافه خواهد شد و به مدت 5/1 ساعت هم زده  شد. در ادامه با افزودن محلول سود 2 مولار، pH سیستم واکنش تا  9 تنظیم خواهد گردید. نهایتا  بعد از ته نشینی، کامپوزیت با آب مقطر شسته  و در دمای 105 درجه سانتی‌گراد خشک خواهد شد و به عنوان جاذب در تمامی  آزمایشات مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

ابتدا به منظور حذف مواد آلی و بهبود ساختار کیتوزان برای تثبیت هر چه بهتر نانوذرات اکسیدآهن بر روی آن، نمونه های  کیتوزان توسط اسید کلریدریک 1 نرمال در دمای 50 درجه سانتی‌گراد و طی دو مرحله شسته خواهند شد. نمونه‌ها بعد از اسیدشویی، توسط آب مقطر آبکشی و در دمای 180 درجه سانتی‌گراد خشک خواهند شد. به ازای هر گرم کیتوزان 15 میلی‌لیتر اسید و 10 گرم بروهیدرات سدیم استفاده خواهد شد. به منظور تثبیت نانوذرات اکسیدآهن از روش تلقیح مرطوب استفاده خواهد شد. به این صورت که مقادیر مشخصی از نانوذرات به درون آب مقطر ریخته و با استفاده از دستگاه اولتراسونیک به منظور  ایجاد یک سوسپانسیون یکنواخت، اولتراسونیک خواهد گردید. سپس  با افزودن 100 گرم کیتوزان به سوسپانسیون نانوذرات اکسید آهن، عمل همزدن آرام برای نفوذ نانوذرات به درون منافذ و کانال های کیتوزان برای مدت 12 ساعت با استفاده از شیکر انجام خواهد گرفت. نمونه های فیلتر شده در دمای 105 درجه سانتی‌گراد به مدت 24 ساعت خشک و سپس در دمای درجه 300 درجه سانتی‌گراد  به مدت 2 ساعت کلسینه خواهد شد. در نهایت برای انجام آزمایشات درون بطری‌های شیشه‌ای ذخیره خواهد شد.

روش سنجش فلوراید: برای تهیه منحنی کالیبراسیون غلظت‌های مختلفی از فلوراید با استفاده از محلول استوک 100 میلی‌گرم در لیتر تهیه خواهد شد. به هریک از نمونه آماده شده  یک میلی لیتر معرف اسید زیرکونیل و 1 میلی لیتر معرف اسپندز اضافه خواهیم کرد و بعد از تشکیل رنگ نمونه‌ها را با دستگاه اسپکتروفتومتر در طول موج 570 نانومتر می‌خوانیم. از این منحنی برای بدست آوردن نمونه‌های مجهول استفاده خواهد شد. برای تمام نمونه‌های بدست آمده اضافه کردن معرف به اندازه نمونه شاهد(از هر کدام 1 میلی‌لیتر)ضروری‌می‌باشد(1). نمونه‌های مورد نظر توسط دستگاه اسپکتروفتومتری قرائت و راندمان جذب و میلی‌گرم جذب به ازای هر گرم جاذب (q_e) با استفاده از معادلات زیر تعیین خواهد شد. در این رابطه R راندمان, q_e ظرفیت جذب بر حسب میلی‌گرم به ازای هر گرم جذب , c₀ غلظت اولیه فلوراید برحسب میلی‌گرم‌درلیتر , Ce غلظت فلوراید در زمان t برحسب میلی‌گرم در لیتر M جرم جاذب برحسب گرم، v حجم نمونه برحسب لیتر می‌باشد.

η = ×100                                           

C₀: غلظت ورودی فلوراید

C₀: غلظت خروجی فلوراید

η :درصد راندمان حذف فلوراید

با استفاده از نرم افزار EXCEL یا SPSS نمودارهای مربوطه بر حسب درصد حذف فلوراید رسم خواهد شد.

در این طرح کد شماره 9 که مربوط به حفاظت از محیط زیست می باشد رعایت خواهد شد همچنین کدهای شماره 9 و 11 و 30 و 31 مربوط به ائین نامه اخلاقی پژوهش نیز رعایت خواهد شد.

محدودیت اجرایی ندارد

fluoride, Chitosan/Zeolite composite, Thermodynamic-  Chitosan-Supported Ferric Oxide Nanoparticles

. Chidambaram S, Manikandan S, Ramanathan AL, Prasanna MV, Thivya C, Karmegam U, et al. A study on the defluoridation in water by using natural soil. Applied Water Science .2013;3:741-51.

2. Jahin HS. Fluoride removal from water using nanoscale zero-valent iron. International Water Technology Journal 2014;4(3):173-82.

3. Fan X, Parker DJ, Smith MD. Adsorption kinetics of fluoride on low cost materials. Water Res 2003;37:4929-37.

4. Seraj B, Shahrabi M, Shadfar M, Ahmadi R, Fallahzadeh M, Farrokh Eslamlu H, et al. Effect of high water fluoride concentration on the intellectual development of children in Makoo/ Iran. Journal of Dentistry, Tehran University of Medical Sciences 2012; 9(3):221-9.

5. Malakootian EM, Moosazadeh M, Yousefi N, Fatehizadeh A. Fluoride removal from aqueous solution by pumice: case study on Kuhbonan water. African Journal of Environmental Science and Technology 2011;5(4):299-306.

6. Gill T, Tiwari S, Kumar PA. A review on feasibility of conventional fluoride removal techniques in urban areas. International Journal of Environmental Research and Development 2014;4(2):179-82.

7. Nath SK, Dutta RK. Fluoride removal from water using crunched limestone. Indian journal of Chemical Technology 2010;17:120-5.

8. WHO. Guidelines for drinking-water quality: incorporating first addendum to third edition. Vol 1. Recommendations. Geneva: World Health Organization; 2006. Available from: http:// helid.digicollection.org/en/p/printable.html.

9. Chen N, Zhang Z, Feng C, Sugiura N, Li M, Chen R. Fluoride removal from water by granular ceramic adsorption. Journal of Colloid and Interface Science 2010;348:579-84.

10. Haghighat GA, Dehghani MH, Nasseri S, Mahvi AH, Rastkari N. Comparison of carbon nonotubes and activated alumina efficiencies in fluoride removal from drinking water. Indian

Journal of Science and Technology 2012;5(23):2432-5.

11.   Kumar E, Bhatnagar A, Kumar U, Sillanpaa M. Defluoridation from aqueous solutions by nano-alumina: Characterization and sorption studies. J Hazard Mater 2011;186(2-3):1042-

9.

12.  Tomar V, Prasad S, Kumar D. Adsorptive removal of fluoride from water samples using Zr-Mn composite material. Microchemical Journal 1013;111:116-24.

13.  Srivastav AL, Singh PK, Srivastava V, Sharma YC. Application of a new adsorbent for fluoride removal from aqueous solutions. J Hazard Mater. 2013, 263, 342–352.

14.  Zazouli MA, Balarak D, Karimnezhad F, Khosravi F. Removal of fluoride from aqueous

solution by using of adsorption onto modified Lemna minor: adsorption isotherm and kinetics study. Journal of Mazandaran University Medical Sciences 2014;23(109):195-204.16

15.    Zazouli MA, Mahvi AH, Dobaradaran S, Barafrashtehpour M, Mahdavi Y, Balarak D. Adsorption of fluoride from aqueous solution by modified Azolla Filiculoides. Fluoride 2014;47(4):349-58.

16.    Zazouli MA, Mahvi AH, Mahdavi Y, Balarak D. Isothermic and kinetic modeling of fluoride removal from water by means of the natural biosorbents sorghum and canola. Fluoride 2015;48(1):15-22.

17.   Mohapatra M, Hariprasad D, Mohapatra L, Anand S, Mishra BK: Mg-doped nano ferrihydrite: a new adsorbent for fluoride removal from aqueous solutions. Appl Surf Sci 2012,  258:4228-36.

18.  Sabar S, Nawi M, Ngah W.Photocatalytic removal of Reactive Red 4 dye by immobilised layer-by-layer TiO2/cross-linked chitosan derivatives system. Desalination and Water Treatment 2016;57(13):5851-7.

19.  Shaari N, Kamarudin SK. Chitosan and alginate types of bio-membrane in fuelcell application: An overview.  Journal of Power Sources 2015;289:71-80.

20.   Guaya D, Hermassi M, Valderrama C, Farran A, Cortina JL. Recovery of ammonium and phosphate from treated  urban wastewater by using potassium clinoptilolite impregnated hydratedmetal oxides as NPK fertilizer. Journal of Environmental Chemical Engineering 2016;4(3):3519-26.

21.   Neshat AA, Ramazani AA, Heidari MR, Solimani N, Ahmadi A, Sheikhi Z, et al. Investigation of cadmium  removal efficiency by clinoptilolite from aqueous solutions. Quarterly Journal of Zabol University of Medical  Sciences and Health Services 2013;5(3):32-38.

22. Yang H, Zhang S, Chen X, Zhuang Z, Xu J, Wang X. Magnetite-containing spherical silica nanoparticles for biocatalysis and bioseparations. Analytical Chemistry. 2004;76(5): 1316-21.

23. Zhang Y, Kohler N, Zhang M. Surface modification of superparamagnetic magnetite nanoparticles and their intracellular uptake. Biomaterials. 2002;23(7):1553-61.

24. Shen H, Hu M, Yang Z, Wang C, Zhu L. Polymerase chain reaction of Au nanoparticle-bound primers. Chinese Science Bulletin. 2005;50(18):2016-20.

25. Leun D, Sengupta A. Preparation and characterization of magnetically active polymeric particles (MAPPs) for complex environmental separations. Environmental Science & Technology. 2000;34(15):3276-82.

26. Samarghandi M, Azizi S. Cadmium adsorption by activated carbon granules coated with iron nanoparticles from aqueous solution: Kinetics, isotherms and adsorption mechanism studies. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences (JMUMS). 2014;24:119-25.

27. Oliveira L, Rios R, Fabris J, Garg V, Sapag K, Lago R. Activated carbon/iron oxide magnetic composites for the adsorption of contaminants in water. Carbon. 2002;40(12):2177-83.

28.   Zazouli MA, Mahvi AH, Mahdavi Y, Balarak D. Adsorption of fluoride from aqueous solutions by  carbon nanotubes: determination of equilibrium,  kinetic, and thermodynamic parameters. Fluoride 2016;49(1):324-30.

ندارد