تعیین غلظت ذرات معلق با قطر آیرودینامیکی کوچکتر یا مساوی2.5میکرون(PM2.5) درهوای آزاد شهرزاهدان درسال1397

زندگی انسان وابسته به هوا می باشد(1). درسالهای اخیر ، نگرانی های مربوط به مسئله ی آلودگی هوا که یکی از مشکلات و مسائل مهم در زمینه ی محیط زیست و بهداشت محیط محسوب میشود،افزایش پیدا کرده است(2).

آلودگی هوا عبارت است از حضور مواد نامطلوب در هوا به مقداری که بتواند اثرات مضر ایجاد کند. اگرچه درحالت عادی تنها به اثرات سوء وارد بر انسان توجه میشود اما این تعریف، آلودگی هوا را تنها به این اثرات محدود نکرده و این مواد نامطلوب می توانند بر انسان و گیاه،مواد ومصالح و یا محیط زیست به صورت جهانی تاثیر گذاشته ویا با مه آلود کردن هوا و ایجاد بوهای نامطلوب،باعث ایجاد مناظر و جلوه های نامناسب گردد(3).

اگرچه آلودگی جزیی هوا حتی درسال 1272 میلادی تجربه شد ،بااین وجود به اثبات رسید که در تاریخ بشر مساله ی عمده ی راجع به این مقوله تنها در سالهای اخیر(یعنی اواخر قرن نوزدهم و بیستم) قابل توجه بوده است(4).

ذرات معلق (PM) جوی می تواند به عنوانPM10،PM2.5، PM1طبقه بندی شود. اساس اندازه با قطر آیرودینامیکی متوسط ​​توده کمتر از 10 میکرومتر، 2.5 میکرومتر و 1 میکرون است.  PMها نقش محوری  در تغییرات آب و هوا، دینامیک ابر ، تاثیربر بهداشت، تشکیل مه و دید از طریق انواعی از فرآیندهای جوی ایفا می کنند(5).

برخی فرآیندهای طبیعی مثل طوفان های گردوغبار و فوران آتشفشان ها، آتش سوزی جنگل ها،تجزیه وتخریب گیاهان  نیز همیشه موجب آلودگی هوا میگردند.هرچند که تولید جهانی بیشتر گازها و ذرات معلقی (PM) که بعنوان آلاینده شناخته شده اند از طریق منابع طبیعی بیشتراز منابع مصنوعی است ولی توزیع و پخش جهانی این آلاینده ها منجر به کمتر شدن مقدار غلظت های میانگین آنها نسبت به غلظت های میانگین آلاینده های موجود در نزدیکی منابع آلاینده ی مصنوعی شده است.منابع مصنوعی تولید کننده این ذرات(PMها) هم شامل همه انواع فرآیندهای احتراقی(احتراق در موتور خودروها  و نیروگاههای برق و...) ،فعالیت صنایع،عملیات راه سازی و گردوغبار ناشی ازتردد در جاده ها می باشد. اتمسفر از طریق فرایندهای ترسیب، اکسیداسیون و جذب برروی اقیانوس ها و خاک می تواند  باعث پاک شدن و حذف این آلاینده ها در طول زمان گردد (6,7).

افزایش جمعیت شهرها، رفت وآمد وسایل نقلیه ی موتوری، استفاده ی نادرست از وسایل گرم کننده و بزرگ شدن شهرها، از مشخصه های عصرحاظر است که موجب آلودگی هوا شده است.تحقیقات علمی انجام گرفته طی دو دهه اخیر، نشان داده است که ذرات از آلاینده های اصلی از دیدگاه مخاطرات بهداشت عمومی و سلامتی می باشد.درسال2002 سازمان جهانی بهداشت(WHO) برآورد نموده است که سالیانه 50،000 نفر بر اثر مواجهه(Exposur)با ذرات معلق(PM)هوابرد موجود در هوای آزاد دچار مرگ زودرس میگردند(8).

غلظت های بالا در  PM10 ،2.5PM و 1PM و قرار گرفتن در معرض  هر دونوع کوتاه مدت و طولانی مدت  این ذرات می تواند باعث مشکلات مرتبط به سلامتی انسان شود (9–11).
بر اساس داده­های اپیدمیولوژیک، افزایش کل  10 میکروگرم برمترمکعب PM در سال منجر به 6 ٪ افزایش مرگ و میر و افزایش کوتاه مدت در سطح PM10، 5/2PM و1 PMبرای چند روز باعث سرفه  بیشتر، مشکلات تنفسی بیشتر، استفاده از برونکودیلاتور و حتی مرگ و میر میشود. از آنجا که اثرات بهداشتی5/2PM و PM1 در هوا ،نامطلوب و بیش از ذرات بزرگتر از 10میکرون PM10)) هستند، اندازه گیری آنها با هم، همراه با PM10 بسیار مهم می­باشد (12–14).

یک تحقیق  انجام شده توسط سازمان جهانی بهداشت در برلین، کپنهاگ و رم نشان داد که ذرات دارای خطراتی از جمله : 1) PM10 خطر مرگ تنفسی در بچه های زیر یکسال را افزایش می­دهد، بر عملکرد شش ها اثر گذاشته، آسم را شدیدتر نموده و باعث بروز علایم تنفسی دیگر مثل سرفه و برونشیت در بچه­ها می­شود. 2)PM2.5  به صورت جدی بر سلامتی تاثیر میگذارد و مرگ ناشی از بیماری های تنفسی و قلبی-عروقی و سرطان ریه را افزایش میدهد و در مواجهه های طولانی مدت باعث افزایش 6 درصدی مرگ و میر به ازای افزایش هر10میکروگرم در متر مکعب غلظت آن می­شود. به ازای همین میزان افزایش، بیماریهای قلبی_عروقی به میزان12 درصد و سرطان ریه به میزان 14درصد افزایش پیدا می­کند(15).

مطالعات انجام شده در سرتاسر دنیا در فیلادلفیا (2)، امستردام (16)، مکزیکوسیتی (17) ، مونترال (18)  و ساوپائولو (19) گزارش نمودند که احتمال مرگ و میر حاصل از ذرات معلق (Particulate Matter) هوا در افراد بالای 65 سال بیشتر است؛ در یک مطالعه دیگر در روتردام هلند مشخص گردید که ریسک نسبی (RR) کل ذرات معلق (TSP) و ازن (O₃) برای مرگ و میر در افراد بالای 78 سال بیشتر است . در مطالعات متعددی مشخص شده است که آلاینده‌های ذره‌ای هوا دارای بیشترین ارتباط با RR بالاتر در افراد سالمند می‌باشند (20).

بیماری‌های قلبی-عروقی (CVD) مسئول حدود نیمی از عوامل مرگ‌ در کشورهای مختلف به ویژه کشورهای توسعه‌یافته و حتی کشورهای در حال رشد می‌باشند. پذیرش‌های بیمارستانی و مرگ ناشی از بیماری‌های CVD با غلظت‌های جرمی ذرات ریز و گازهای آلاینده هوا در ارتباط‌اند (21). اما سوالی که باقی می‌ماند این که کدام اجزاء شیمیایی و منابع عامل این ارتباط‌اند. در مطالعات اخیر مشخص گردید که پذیرش‌های بیمارستانی برای CVD با افزایش اجزاء شیمیایی ذرات نظیر کربن عنصری (EC)، نیکل (Ni) و وانادیوم (V) در ارتباط است (21).

WHO  برآورد نموده است که PM_2.5 مسئول تقریبا 800،000  مرگ زودرس در سال است و PM_2.5 سیزدهمین عامل منتهی به مرگ در دنیا است (22). بنابراین PM موجود در هوا یکی از مهمترین عواملی است که سلامت عمومی را در مقیاس جهانی تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از بین آلاینده‌های هوا، ذرات (PM) بخصوص ذرات کوچکتر از mµ 10 (PM₁₀) و مهمترین آنها PM_2.5، ارتباط بیشتری با این اثرات دارند. میزان مرگ زودرس منتسب به آلودگی هوا در ایران در سال 2002 حدود 13200 نفر برآورد شده است. همچنین آلودگی هوا در ایران سبب ایجاد 12500 مورد جدید برونشیت، 29000 مورد بستری شدن و 560000 پذیرش اورژانسی در سال شده است. هزینه‌های سالانه اثرات مرگ و میر منتسب به آلودگی هوای محیط آزاد شهری در ایران بطور متوسط معادل 11500 میلیارد ریال یا بعبارتی 28/1 درصد GDP برآورد گردیده است. همچنین هزینه‌های سالانه اثرات مرگ و میر آلودگی هوای محیط داخل در ایران بطور متوسط معادل 2500 میلیارد ریال یا بعبارتی 28/0 درصد GDP برآورد گردیده است. اگرچه بیشترین بخش (سهم) هزینه‌های آلودگی هوای شهری مربوط به اثرات بهداشتی(سلامتی) است، اما آلودگی هوا سبب سلب آسایش و استفاده راحت از امکانات، کاهش میدان دید افقی و مسائل زیباشناختی و همچنین کاهش توریسم می‌شود؛ بطوریکه کاهش ارزش تفریحی بعلت آلودگی هوا در هفت شهر اصلی ایران معادل 54-44 میلیارد دلار برآورد شده است. بطور کلی هزینه اثرات آلودگی هوای شهری و محیط داخل حدود 8/1 میلیارد دلار یا بعبارتی 6/1 درصد GDP در سال 2002 برآورد شده است. که از این میزان سهم آلودگی هوای شهری 83 درصد و آلودگی هوای داخل 17 درصد بوده است (23).

براساس گزارش بانک جهانی، هزینه تخریب محیط زیست در ایران 4/8 میلیارد دلار در سال 2002 برآورد گردیده است که این میزان بطور متوسط معادل 4/7 درصد GDP کشور است. آلودگی هوا یکی از مهمترین مشکلات زیست محیطی ایران بخصوص در پایتخت می‌باشد. آلودگی هوای اثرات مضری بر سلامت افراد جامعه دارد و منجر به مرگ زودرس، برونشیت، اختلالات تنفسی و سرطان می‌شود. از بین آلاینده‌های هوا، ذرات (PM) بخصوص ذرات کوچکتر از mµ 10 (PM₁₀) و مهمترین آنها PM_2.5، ارتباط بیشتری با این اثرات دارند (23).

EPA برآورد نموده است که در صورت دستیابی به استانداردهای موجود PM_2.5 می‌توان از 15000 مرگ زودرس، 75000 مورد برونشیت مزمن، 10000 پذیرش بیمارستانی برای افراد دارای بیماریهای تنفسی و قلبی-عروقی، صدها هزار مورد تشدید آسم و از هدر رفتن 1/3 میلیون روز کاری بعلت غیبت از کار افراد بعلت علائم مرتبط با مواجهه با آلاینده‌های ذره‌ای جلوگیری نمود (24). مطالعات انجام شده در دهه گذشته مقادیر Risk و حساسیت‌های مختلفی برای افراد در معرض آلاینده‌های هوا بیان کرده‌اند. تعریف و شناسایی گروه حساس در معرض آلودگی هوا برای تحقیق و تصمیم‌گیری مدیریتی بخصوص جهت پیشنهاد و توسعه رهنمودها و استانداردهای آلودگی هوا بسیار حائز اهمیت است. گروه‌های حساس در معرض آلودگی هوا عبارتند از: نوزادان، کودکان، افراد سالمند (بالای 65 سال)، افراد دارای بیماری‌های تنفسی، قلبی-عروقی و دیگر بیماری‌ها، افراد دارای آلرژی، افراد مبتلا به سندرم متابولیک، زنان باردار و افراد با وضعیت اقتصادی نامناسب (25).

یکی دیگر از اثرات این ذرات معلق ایجاد گردوغبار است. گردوغبار یکی از پدیده های جوی است که آثار و پیامدهای زیست محیطی نامطلوبی برجای میگذارد. طوفان های گردوغباری اثرات مضری بر سلامت و اقتصادجامعه وتغییراقلیم وهوای پیرامون محل زندگیمان دارند.شناخت مقدار،ماهیت اثرات طوفانهای گردوغباری درتعیین روشهای کنترل آن نقش بسزایی دارد.همچنین ریزگردها ازجمله آلاینده های اصلی هوا بوده که جزیی از PM10 میباشند و میتوانند اثر سوئی برسلامت مردم داشته باشند. بنابراین باتوجه به اثرات سوء ذرات معلق که دربالا ذکرشد،که تاثیر بر سلامتی مهمترین آنها میباشد،آگاهی از روند تغییرات اندازه آنها،برنامه ریزی کوتاه مدت،بلندمدت ملی ومنطقه ای (((مقابله با ریزگردها))) درجهت رفع مشکل و کاهش اثرات آن ضروری بنظر میرسد (26).

غبارهای جوی زیادی از طریق مرزهای کشور نیز وارد فضای شهرهایی نظیر تهران و اهواز شده اند. اگرچه در مورد منشاء دقیق آنها اختلاف نظر وجود دارد ، اما بیان می شود منبع اصلی آنها بیابان های کشور های مجاور است . به هر حال مقادیر چشمگیری از آنها به شکل غبار روی سطوح مناطق شهری فرونشین می شوند . احتراق سوخت های فسیلی نیز مقادیری از فلزات سنگین نیکل، کروم، سرب و منگنز را تولید می کنند، این آلاینده ها خاصیت تجمع پذیری و سرطان زایی دارند و می توانند مشکلات متعدد بهداشتی و زیست محیطی ایجاد کنند.  همچنین قرارگیری در معرض آنها می تواند کم هوشی، مشکلات کلیوی و در برخی موارد ، قرارگیری طولانی مدت غبارها ، مرگ را به همراه داشته باشد. غبارهای خیابانی حاوی فلزات سنگین نیز می توانند از طریق دست و دهان وارد بدن کودکان شوند. امروزه مطالعات زیادی در مورد غلظت و پراکندگی فلزات سنگین انجام شده است (26,27).

بررسی‌های مربوط به فراوانی روزهای گرد و غباری کشور نشان می‌دهد که چاله‌های مرکزی ایران بیشترین روزهای گرد و غباری را دارند. به عنوان مثال بادهای 120 روزه در استان سیستان و بلوچستان به بیش از 150 روز در سال افزایش یافته است (28).

با توجه به افزایش شدت آلودگی هوا و ذرات معلق در سالهای اخیر درزاهدان ، همچنین ورود ریز گردها طی سالهای گذشته و آثار سوء آنهای آلوده بر سلامت شهروندان، بهداشت و محیط زیست، لزوم بررسی میزان غلظت ذرات رسوب شونده و اجزای آلی معدنی آنها در این شهر ضروریست.

منطقه سیستان در جنوب شرقی ایران یکی از فعال ترین مناطق گرد و غبار در جنوب غربی آسیا است. باد های قوی 'لیور'’Levar’  در تابستان به افزایش مقدار زیادی گرد و غبار از حوضه هامون که در بخش شمالی سیستان واقع شده است، کمک می کند. پس از یک دوره خشک در پایان سال های 1999 و به علت تغییر کاربری زمین و خشک شدن دریاچه هامون، فراوانی و شدت طوفان گرد و غبار به طور قابل توجهی افزایش یافته است .برای ارزیابی کیفیت هوا، مقادیر ذرات PM10 (PM10) در سال 2010 تا جولای 2011 در شهر زابل اندازه گیری شد و شاخص کیفیت هوا (AQI) به دست آمد. سطوح روزانه PM10 در طوفان های شدید گرد و غبار تا 2000 میکروگرم در مترمربع و حتی تا سطح 3094 میکروگرم در مترمربع افزایش می یابد در حالیکه میانگین تغییرات ماهانه PM10 در مقیاس بیش از 500 میکروگرم در مترمربع در ماه ژوئن تا اکتبر متغیر است. تجزیه و تحلیل AQI نشان می دهد که 61 درصد از روز ها با یک خطر بالا سلامت همراه است،درحالی که 30/1 درصد حتی به عنوان خطرناک شناخته میشوند (29)

مطالعه ی راشکی وهمکاران ویژگی های آیروسول، بارگیری گرد و غبار و کیفیت هوا در منطقه سیستان را تحلیل می کند. بارگیری گرد و غبار با استفاده از تله های گرد و غبار تا ارتفاع4 و 8 متری (با فاصله 1 متر از تله ها) در دو محل نزدیک حوضه های هامون در طول اوت 2009  تا ژوئیه 2010 اندازه گیری شد. نتایج نشان می دهد مقدارزیاد گرد و غبار حمل شده به شدت وابسته به زمان وقوع گرد و غبار، و دردرجه دوم، به سرعت باد و فاصله از منطقه منبع است. توزیع اندازه دانه از گرد و غبار نشان می دهد که ظرفیت های بزرگتر در ایستگاه نزدیک به هامون قرار دارد، در حالی که تفاوت های بزرگ در توزیع اندازه دانه بین دو ایستگاه نشان می دهد که تغییرات مکانی(فضایی) و زمانی قابل توجهی در ویژگی های گرد و غبار وجود دارد (29).

مطالعه  انجام شده درشهر Lanzhon چین نشان داد ​​غلظت متوسط PM10 در ماه آوریل و غلظت میانگین PM2.5 وPM1، دردسامبر بالاترین مقدار است. علاوه بر این، تفاوت بین ذرات درشت و ریز در این مطالعه نشان داد که حوادث گرد و غبار شن و ماسه درهنگام  بهار مقدار بیشتری از ذرات درشت تر را نسبت به ذرات ریز حمل می­کنند (30).

درمطالعه انجام شده توسط مجیدکرمانی و همکاران برای بررسی TSP،PM10و ترکیب مواد تشکیل دهنده ی آنها در هوای محدوده بیمارستان دکترشریعتی تهران درطی دی1381تا فروردین1382درقالب پایان نامه حداکثر میانگین غلظت 24ساعتهTSPوPM10در اسفندماه وحداقل میانگین غلظت آنها در فروردین ماه اندازه گیری شده است.میانگین غلظت های TSPدرسه ماهه فصل زمستان درحدود 60% موارد بالاتراز حد استاندارد(260 µg/m3)و میانگین غلظت های PM10درحدود30%موارد بالاتر از حد استاندارد( µg/m3150) اندازه گیری شده است،که این می تواند به دلیل فعالیت های قابل توجه تجاری ،صنعتی و ترافیک و شرایط جوی بویژه وارونگی هوا درفصل زمستان باشد.به طوری که در فروردین ماه به دلیل کاهش قابل توجه فعالیتهای تجاری،صنعتی وترافیک و شرایط جوی مطلوب و ریزش های جوی، میانگین غلظت های TSPوPM10زیر استاندارد بود که نسبت به فصل زمستان به ترتیب 42 و 36% کاهش داشته است (31).

درمطالعه ای Yuh-Shen  Wu وهمکاران میزان ذرات معلق هوای آزاد (TSP،  PM2.5، PM10-2.5)، تغییرات غلظت اجزاء شیمیایی تشکیل دهنده وجهش زایی آنها را درمرکز تایوان مورد بررسی قرار دادند. در این تحقیق مشخص شد که غلظت جرمی ذرات معلق در محل های دارای ترافیک بالا بیشتراز سایرمناطق است.ضمن اینکه عنوان شد که همانند سایرشهرهای جهان، کنترل آلاینده های آئروسل اسیدی و ثانویه یکی از مباحث مهم مطرح در تایوان میباشد(32).

دربین سالهای 2001-2002،Simone Lorena Quiterio  وهمکاران میزان غلظت ذرات موجود درترکیب ذرات معلق هوابرد را در منطقه ی صنعتی سانتاکروز ریودوژانیرو (برزیل) طی یک دوره ی 1 ساله مورد بررسی قرارداده اند. دراین مطالعه ،غلظت TSP و فلزات سنگین درمناطق صنعتی بیشتراز سایرمناطق بوده است(33).

مطالعات Time-series برآورد نموده‌اند که افزایش µg/m³ 10 در متوسط غلظت 24 ساعته PM_2.5 سبب افزایش ریسک نسبی (RR) برای مرگ CVD روزانه به میزان 4/0 تا 1% می‌شود (3). لازم بذکر است که این میزان ریسک برای همه افراد در معرض تماس با PM_2.5 یکسان نمی‌باشد و بیشترین آسیب متوجه افراد حساس می‌شود. مطالعات Cohort برآورد نموده‌اند که RR مربوط به زندگی کردن در نواحی با مقادیر PM بالا در طی یک دوره بلندمدت بسیار بیشتر از RR مواجهه کوتاه مدت است (RR بین 06/1 و 76/1 به ازای هر µg/m³ 10 PM_2.5) (3). WHO برآورد نموده است که PM_2.5 مسئول تقریباً 800000 مرگ زودرس در سال است و PM_2.5 سیزدهمین عامل منتهی به مرگ در دنیا است (22).

رودریگز و همکاران (2001) گزارش کردندکه غلظت متوسط ​​روزانهPM10درساحارا(درشهرsahara) در حوادث گرد و غبار ممکن است 10-23 برابر بیشتر از مقدار  افزایش استاندارد در جنوب اسپانیا باشد(34).

بنابراین با توجه به اثرات آلودگی هوا بر سلامتی انسان در شهرهای مختلف و همچنین تحت تاثیر قرار گرفتن شهر زاهدان از بادهای صدوبیست روزه و با توجه به اینکه تاکنون هیچ گونه مطالعه ای بر روی ذرات با قطر2.5 میکرون و ماهیت آن برروی هوای شهر زاهدان انجام نشده است بنابراین مطالعه حاضر می تواند اطلاعات خوبی را برای محققین مرتبط با سلامت بدست اورد.ضمنا آمار بیماران تنفسی از اورژانس بیمارستان دریافت خواهدشد.

1. غلظت ذرات PM2.5 هوای آزاد شهر زاهدان در فصل های(بهار -تابستان-پاییز-زمستان) چقدر است؟
2. غلظت ذرات PM2.5 هوای آزاد شهرزاهدان در فصل های(بهار -تابستان-پاییز-زمستان) متفاوت است؟

تعیین غلظت ذرات معلقPM2.5 درهوای آزاد شهرزاهدان درسال1397

1. تعیین غلظت ذرات PM2.5هوای آزاد شهر زاهدان در فصل های(بهار- تابستان-پاییز-زمستان)
2. مقایسه غلظت ذرات PM2.5 هوای آزاد شهرزاهدان در فصل های(بهار -تابستان-پاییز-زمستان)

بیمارستانها ، سازمان هواشناسی،سازمان منابع طبیعی ، وزارت بهداشت و درمان ، شهرداری ها ،سازمان محیط زیست

PM_2.5: ذرات معلق  با  قطر آئرودینامیکی کمتر یا مساوی 2.5 میکرومتر میباشد.

توصیفی- تحلیلی

جامعه مورد مطالعه :  هوای آزاد شهر زاهدان

معیارهای ورود :   جایی که وسط شهر باشد-دارای ترافیک و جای شلوغ شهر باشد

چون فقط یک دستگاه (OMNI Air Sampler)  موجود میباشد یک نمونه.

نمونه ها به طور معمول هر 6 روز 1 بار در طول یک دوره 24 ساعته در هر نقطه گرفته میشود. چون فقط یک دستگاه موجود میباشد.

با توجه به اهداف و فصول سال و اینکه هر6روز یک بار نمونه گیری میشود و هرفصل 90 روز میباشد ما هرفصل 15 بار نمونه گیری خواهیم کرد.پس چون  کلا 4 فصل هدف اندازه گیری ما میباشد سرجمع 60 نمونه خواهیم داشت که حجم نمونه کلی ما میباشد.

ضمنا از اطلاعات ایستگاه محیط زیست نیز در این مورد استفاده خواهد شد.

غلظت ذرات ,PM2.5با استفاده از یک دستگاه نمونه بردار باحجم پایین بامیزان جریان 5 لیتر در دقیقه با استفاده از فایبرگلاس با قطر47میلی متر ساخت شرکت  BGIکشور انگلستان  اندازه گیری خواهد شد. برای نمونه برداری بر اساس روش ASTM اقدام میشود.

با استفاده از دستگاه نمونه بردار هوا (OMNI Air Sampler)

محل نمونه برداری واقع در مرکزبهداشت می باشد و نمونه ها به طور معمول هر 6 روز 1 بار در طول یک دوره 24 ساعته و همچنین در روز های گردو غباری( نمونه ها به طور معمول هر 6 روز 1 بار در طول یک دوره 24 ساعته در هر نقطه و همچنین در روز های گردو غباری) با استفاده از دستگاه نمونه بردار هوا (OMNI Air Sampler) جمع آوری خواهد گردید.نمونه ها از فاصله 1.5 تا 2 متری از سطح زمین گرفته شوند و محل دقیق قرارگیری دستگاه نمونه بردار طبق اصول استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست تعیین خواهد گردید.

با استفاده از آزمونهای آماری توصیفی

آزمون آنالیز واریانس

ONE-Way ANOVA

کدهای زیر از مجموعه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های پزشکی رعایت می شود:

1.

هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

9.

در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.

11.

کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    

28.

پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.

29.

نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.

30.

گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31.

روش پژوهش نباید با ارزش‌های اجتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

خرابی دستگاه

زمانهای بارندگی (در اندازه گیری ممکن است مشکل ایجاد کند.)

مراحل و روش مطالعه با توجه به امکانات موجود طراحی شده است و در زمان انجام مطالعه با توجه به مشکلات غیر قابل پیش بینی ممکن است تغییر کند

ذرات معلق - TSP- PM1- PM2.5-PM10  هوای آزاد

1.        Nemerow NL, Agardy FJ, Sullivan P, Salvato JA. Environmental Engineering: Water, Wastewater, Soil and Groundwater Treatment and Remediation (Sixth Edition). J Environ Health [Internet]. 2014 Dec 1 [cited 2017 Oct 22];77(5):50–1. Available from: http://go.galegroup.com/ps/anonymous?id=GALE%7CA390996827&sid=googleScholar&v=2.1&it=r&linkaccess=fulltext&issn=00220892&p=AONE&sw=w&authCount=1&isAnonymousEntry=true

2.        Borrego C, Tchepel O, Costa AM, Martins H, Ferreira J, Miranda AI. Traffic-related particulate air pollution exposure in urban areas. 2006;40:7205–14.

3.        DE N, De Nevers N, DE N. AIR POLLUTION CONTROL ENGINEERING. WAVELAND PRESS; 2016. 1-4 p.

4.        Kenneth Wark, Warner CF, Davis W. Air pollution: its origin and control. IEPA Dun-Donhally Publ New York 1i. 1981;76.

5.        Tiwari S, Chate DM, Pragya P, Ali K, Bisht DS. Variations in mass of the PM 10, PM 2.5 and PM 1 during the monsoon and the winter at New Delhi. Aerosol Air Qual Res. 2012;12(1):20–9.

6.        Inman RE, Ingersoll RB. Note on the uptake of carbon monoxide by soil fungi. J Air Pollut Control Assoc. 1971;21(10):646–7.

7.        Hill AC. Vegetation: a sink for atmospheric pollutants. J Air Pollut Control Assoc. 1971;21(6):341–6.

8.        Jeremy Colls-Air Pollution, Health E, Stewart HJ. Air Pollution © 2002. 2002.

9.        Pillai PS, Babu SS, Moorthy KK. A study of PM, PM10 and PM2. 5 concentration at a tropical coastal station. Atmos Res. 2002;61(2):149–67.

10.      Massey D, Masih J, Kulshrestha A, Habil M, Taneja A. Indoor/outdoor relationship of fine particles less than 2.5 μm (PM 2.5) in residential homes locations in central Indian region. Build Environ. 2009;44(10):2037–45.

11.      Schwartz J, Dockery DW, Neas LM. Is daily mortality associated specifically with fine particles? J Air Waste Manage Assoc. 1996;46(10):927–39.

12.      Wilson WE, Suh HH. Fine particles and coarse particles: concentration relationships relevant to epidemiologic studies. J Air Waste Manage Assoc. 1997;47(12):1238–49.

13.      (WHO WHO. Air quality guidelines for Europe. 2000;

14.      Organization WH. Health aspects of air pollution with particulate matter, ozone and nitrogen dioxide: report on a WHO working group, Bonn, Germany 13-15 January 2003. 2003;

15.      Houthuijs D, Breugelmans O, Hoek G, Vaskövi É, Miháliková E, Pastuszka JS, et al. PM 10 and PM 2.5 concentrations in Central and Eastern Europe:: results from the Cesar study. Atmos Environ. 2001;35(15):2757–71.

16.      Brook RD. Cardiovascular effects of air pollution. Clin Sci. 2008;115(6):175–87.

17.      Iii CAP, Dockery DW, Iii CAP, Iii CAP, Dockery DW, Dockery DW. Health Effects of Fine Particulate Air Pollution : Lines that Connect Health Effects of Fine Particulate Air Pollution : Lines that Connect. 2017;2247(May).

18.      Simkhovich BZ, Kleinman MT, Kloner RA. Air pollution and cardiovascular injury: epidemiology, toxicology, and mechanisms. J Am Coll Cardiol. 2008;52(9):719–26.

19.      Agency UEP. National Ambient Air Quality Criteria Standards [Internet]. http://www.epa.gov/air/criteria.html. 2008. Available from: http://www.epa.gov/air/criteria.html

20.      Wong C, Vichit-Vadakan N, Kan H, Qian Z, Teams P. Public Health and Air Pollution in Asia (PAPA): a multicity study of short-term effects of air pollution on mortality. Environ Health Perspect. 2008;116(9):1195.

21.      Samoli E, Touloumi G, Schwartz J, Anderson HR, Schindler C, Forsberg B, et al. Short-term effects of carbon monoxide on mortality: an analysis within the APHEA project. Environ Health Perspect. 2007;115(11):1578.

22.      Krewski D, Ph D. Evaluating the Effects of Ambient Air Pollution on Life Expectancy. 2018;413–5.

23.      Miller KA, Siscovick DS, Sheppard L, Shepherd K, Sullivan JH, Anderson GL, et al. Long-term exposure to air pollution and incidence of cardiovascular events in women. N Engl J Med. 2007;356(5):447–58.

24.      Hong Y-CY-C, Lee J-TJ-T, Kim HH, Kwon H-J. Air pollution: a new risk factor in ischemic stroke mortality. Stroke [Internet]. 2002;33(9):2165–9. Available from: http://stroke.ahajournals.org/cgi/doi/10.1161/01.STR.0000026865.52610.5B

25.      Hamada K, Takeuchi Y, Ishikawa H, Ezoe Y, Arao M, Suzuki S, et al. Safety of cold snare polypectomy for duodenal adenomas in familial adenomatous polyposis: a prospective exploratory study. Endoscopy [Internet]. 2018 Jan 19 [cited 2018 Jan 21]; Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29351704

26.      Shahsavani A, Naddafi K, Haghighifard NJ, Mesdaghinia A, Yunesian M, Nabizadeh R, et al. The evaluation of PM 10, PM 2.5, and PM 1 concentrations during the Middle Eastern Dust (MED) events in Ahvaz, Iran, from April through September 2010. J Arid Environ. 2012;77:72–83.

27.      Saeedi M, Li LY, Salmanzadeh M. Heavy metals and polycyclic aromatic hydrocarbons: Pollution and ecological risk assessment in street dust of Tehran. J Hazard Mater [Internet]. 2012;227–228:9–17. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.jhazmat.2012.04.047

28.      Available from:URL: http://www indexiran ir/directory/linkpreview aspx/linkid=8821. (Accessed:2009) [Persian]. 2009;

29.      Rashki A, Kaskaoutis DG, Rautenbach CJ deW., Eriksson PG, Qiang M, Gupta P. Dust storms and their horizontal dust loading in the Sistan region, Iran. Aeolian Res [Internet]. 2012;5:51–62. Available from: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1875963711000899

30.      Wang S, Feng X, Zeng X, Ma Y, Shang K. A study on variations of concentrations of particulate matter with different sizes in Lanzhou, China. Atmos Environ [Internet]. 2009;43(17):2823–8. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.atmosenv.2009.02.021

31.      Kermani M, Naddafi K, Shariat M, Mesbah AS. Chemical composition of TSP and PM10 and their relations with meteorological parameters in the ambient air of Shariati Hospital District. Iran J Public Health. 2003;32(4):68–72.

32.      Wu Y-S, Fang G-C, Fu PP-C, Yang C-J. The measurements of ambient particulates (TSP, PM2. 5, PM2. 5–10), chemical component concentration variation, and mutagenicity study during 1998–2001 in central Taiwan. J Environ Sci Heal Part C. 2002;20(1):45–59.

33.      O’Donnell JW, Severs RK, Pier SM. Metals in ambient air-polluted and unpolluted areas. Sci Total Environ. 1976;5(3):231–42.

34.      Rodrıguez S, Querol X, Alastuey A, Kallos G, Kakaliagou O, Rodr SH, et al. Saharan dust contributions to PM10 and TSP levels in Southern and Eastern Spain. Atmos Environ. 2001;35(14):2433–47.

این پژوهش بر روی هوای زاهدان انجام  میشود که ذرات معلق هوا و ذرات راسب شونده در آن اندازه گیری میشود

خون گیری ندارد

میزان ذرات موجود درهوای شهر زاهدان سنجیده میشود و با استاندارد مقایسه میگردد

ندارد

ندارد

پایان نامه کارشناسی ارشد میباشد که در دانشکده بهداشت زاهدان به عنوان طرح پژوهشی عنوان شده است

جایگزین ندارد

محرمانه نیست و اطلاعات آن در اختیار همه میتواند قرار گیرد

به پرسشهای مطرح شده پاسخ داده خواهد شد

در این پژوهش از هوای شهر نمونه برداری میشود و اصلا برای کسی مزاحمت ایجاد نمیشود

در این مطالعه هیچ فرد و حیوانی وجود ندارد که رضایت آن نیاز باشد

ندارد