بررسی کارایی حذف فلوراید ازمحلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان و خاکستر پوسته بادام زمینی

صنعتی شدن جوامع و شهرنشینی، منجر به آلودگی محیط زیست شده است (1-3) .هرجا سخن از آلودگی محیط زیست به میان می آید آنچه که بیش از هر چیز اذهان را متوجه خود می سازد، آلودگی آب می باشد (4) . کیفیت آب آشامیدنی تاثیر بسزایی در سلامت عمومی جامعه داشته و بنابراین ترکیب شیمیایی آب های سطحی و زیرزمینی از پارامترهای تعیین کننده در انتخاب منبع تامین آب محسوب می شود (5) .یکی از ویژگی های شیمیایی آب آشامیدنی، میزان فلوراید می باشد. یون فلوراید دارای عدد اکسیداسیون 1- بوده، در حالت گازی خورنده است، به رنگ زرد کم رنگ و دارای سمیت بالا می باشد.به دلیل داشتن تمایل بالای واکنش پذیری در طبیعت، به صورت آزاد یافت نمی شودو معمولا در ترکیبات معدنی مانند کریولیت و فلوئور آپاتیت وجود دارد.یون فلوراید در آب جایگزین هیدروکسید شده و تشکیل هیدروکسی آپاتیت با فرمول Ca₁₀(PO₄)6H₂O می دهد که از مواد اصلی در تشکیل استخوان و دندان می باشد (6) . فلوراید به طورطبیعی و همچنین از طریق پساب صنایع مختلفی مانند تولید نیمه رساناها، تولید شیشه و سرامیک، تولید گرافیت های دارای خلوص بسیار بالا، ساخت لاستیک، فراوری کود، الکترولیز آلومینا و فراوری سنگ معدن وارد آب های سطحی و زیرزمینی می شود (12-7) . میزان مطلوب فلوراید درآب شرب تابع دمای محیط است (13) . رهنمود سازمان جهانی بهداشت (WHO) پیشنهاد می کند که در مناطق گرمسیر غلظت فلوراید در آب آشامیدنی بایستی زیر 1 میلی گرم در لیتر باقی بماند. در حالی که در مناطق سردسیر این مقدار می تواند تا 2/1 میلی گرم در لیتر افزایش یابد (14) فلوراید در غلظت های کم، ماده ای مفید برای سلامتی انسان ها می باشد، اما غلظت های بالای این ماده همراه با مشکلاتی است (15) . نقش حیاتی فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی دندان ها طی 50 سال گذشته موردتوجه بیشتری قرار گرفته است (16) . حفظ غلظت فلوراید حدود 1 میلی گرم درلیتر از مشکلات استخوانی و دندانی به ویژه در کودکان جلوگیری می کند. در مقابل، جذب بیشتر فلوراید باعث ایجاد مشکلاتی در بهداشت عمومی می شود. فلوراید اضافی در بدن روی متابولیسم عناصر کلسیم و فسفر اثر گذاشته و باعث بیماری های استخوانی (فلوروزیس)، خال دار شدن دندان ها، سرطان، ناباروری، آسیبهای مغزی ، آلزایمر، اختلال تیروئید و ... می شودو در دراز مدت نیز می تواند در سنتزDNA تداخل ایجاد کند (17) . باید مقادیر اضافی فلوراید با استفاده از روش های مناسب از آب حذف شود. تاکنون روش های مختلفی جهت فلوئورزدایی و حذف فلوراید از محیط های آبی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته که می توان به ته نشینی شیمیایی ، تعویض یون، جذب، الکترولیز و نانوفیلتراسیون اشاره کرد (18) . هر کدام از این روش هادارای مزایا و معایبی هستند که آن ها را محدود می کند. معایب این روش ها مثل هزینه بالا، ظرفیت جذب پایین، نیاز به پیش تصفیه آب ورودی با اسید و بالا رفتن سولفات می باشد (19) . به نظر می رسد یکی از بهترین روش ها برای حذف فلوراید موجود در آب آشامیدنی روش جذب سطحی می باشد. در فرایندهای جذب از مواردی نظیر کربن فعال، سیلیکا، آلومینای فعال و ... به عنوان جاذب استفاده می شود. ولی دارای مشکلاتی از قبیل هزینه بالا و کاهش ظرفیت جذب پس از احیا و جذب کند و طول عمر کوتاه می باشند (20) که محققان را بر آن داشته تا به فکر یافتن جاذب های جدید و ارزان باشند. اخیرا دانشمندان بر روی انواع مختلفی از مواد ارزان قیمت و موثر مانند رس های مختلف، باگاس ، ذغال استخوان، زئولیت های طبیعی، کائولینیت، بنتونیت، گل سرخ و مواد جاذب ارزان قیمت دیگر با درجات مختلف موفقیت، مطالعه انجام داده اند (11،9،8) . کیتوزان یکی از مشتقات کیتین است. کیتین در سیستم اسکلتی حیوانات، لنز چشم، تاندانها، لایه خارجی بدن بند پایان و حشرات و عنکبوتیان و نیزسخت پوستان(خرچنگ، میگو، لابستر) و همچنین بخش های داخلی بدن بعضی از جانوران مثل نرم تنان و سرپایان یافت می شود. کیتین در گیاهان و در دیواره سلولی برخی از قارچ ها ، که در غذایشان مقدار قابل توجهی نیتروژن وجود دارد، یافت می شود.کیتین از لحاظ ظاهری ماده ای سفید رنگ، مانند خرده کاغذ است. کیتوزان بانام علمی amino - 2 - deixy - glucan) poly ( β - D ( 1 – 4 ) - 2 پس از د استیله شدن از کیتین با نام شیمیایی poly ( β - D (1 – 4 ) – N – acetyl – glucosamine ) بدست می آید (21) . این دو پلی ساکارید ازت دار توسط برخی از حیوانات و گیاهان ساخته می شوند و بعد از سلولز از فراوان ترین پلیمرها در طبیعت می باشند. این دو پلیمر به علت داشتن خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاص خودشان مد نظر بشر بوده و سالیان متمادی توسط انسان ها و به صور مختلف مورد استفاده قرار گرفته اند. برخی از خصوصیات فیزیکی و شمیایی کیتین و کیتوزان عبارتند از : 1) داشتن خصوصیات انبساط و کشیدگی شدید 2) خاصیت ضد باکتریایی و ضد ویروسی 3) غیر سمی و غیر آلرژیک بودن 4) عدم حلالیت در آب (21و22) . کیتین همانند سلولز از دسته ی پلی ساکاریدهایی است که به صورت طبیعی نقش ساختمانی بر عهده دارد و فرمول شیمیایی آن بسیارشبیه سلولز است (25،24،23) . کیتین ساختاری کریستالی دارد، سفید رنگ است و به وفور در پوسته ی سخت پوستان، حشرات و میلیسیوم قارچ ها یافت می شود. معمولا کیتوزان به کیتینی گفته می شود که 50 درصد گروه های استیل آن حذف شده باشد (27،26) . بادام زمینی با نام علمیArachis hypogaea ازبقولات یکساله می باشد که به دلیل کیفیت بالای روغن و پروتئین دانه در 109 کشور جهان کشت می شود. سطح جهانی کشت این گیاه حدود 5/23 میلیون هکتار در سال و تولید آن حدود 37میلیون تن می باشد.سطح کشت بادام زمینی در ایران 1100 هکتار در سال و تولید آن 3000 تن می باشد (28) . هدف از انجام این مطالعه، بررسی راندمان حذف فلوراید با استفاده از جاذب کیتوزان و خاکستر پوسته بادام زمینی از محلول های آبی می باشد.

1. راندمان حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان چقدر است؟

2. درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان بر حسب PH چقدر است ؟

3. درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان بر حسب زمان واکنش چقدر است ؟

4. درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان بر حسب غلظت اولیه فلوراید چقدر است ؟

5. درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان بر حسب تغییرات دوز کیتوزان چقدر است ؟

6. راندمان حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده ازخاکستر پوسته بادام زمینی چقدر است؟

7. درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی بر حسب PH چقدر است ؟

8. درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی بر حسب زمان واکنش چقدر است ؟

9. درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی بر حسب غلظت اولیه فلوراید چقدر است ؟

10. درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی بر حسب تغییرات دوز خاکستر پوسته بادام زمینی چقدر است ؟

     

تعیین راندمان حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان و خاکستر پوسته بادام زمینی

1. تعیین راندمان حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان

2. تعیین درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان بر حسب PH

3. تعیین درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان بر حسب زمان واکنش

4. تعیین درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان بر حسب غلظت اولیه فلوراید

5. تعیین درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب کیتوزان بر حسب تغییرات دوز کیتوزان

6. تعیین راندمان حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی

7. تعیین درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی بر حسب PH

8. تعیین درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی بر حسب زمان واکنش

9. تعیین درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی بر حسب غلظت اولیه فلوراید

10. تعیین درصد تغییرات حذف فلوراید از محلول های آبی با استفاده از جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی بر حسب تغییرات دوز خاکستر پوسته بادام زمینی

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ، شرکت آب و فاضلاب ، دانشجویان

ندارد

تجربی-آزمایشگاهی

نمونه های سنتتیک ساخته شده در آزمایشگاه

محدوده تغییرات هر متغیر برای جاذب کیتوزان :

حجم نمونه:16 و ازمایشات 22

محدوده تغییرات هر متغیر برای جاذب خاکستر پوسته بادام زمینی :

حجم نمونه 20 و ازمایشات 26

منظم

آزمایشات انجام شده در آزمایشگاه

تهیه جاذب :

برای تهیه کربن از پوسته های بادام زمینی مورد استفاده در آزمایشات که در واقع به عنوان زائدات کشاورزی شناخته می شوند پس از شستشوی اولیه با آب مقطر جهت حذف ناخالصی هایی از قبیل شن، ماسه، برگ و ترکیبات رنگی و محلول در دمای 110 درجه سانتی گراد برای مدت زمان 2 ساعت باید خشک شوند، سپس مواد خشک شده در دمای 500 درجه به مدت 2ساعت سوزانیده می شوند، بعد از آسیاب، الک میگردد. کیتوزان به صورت تجاری خریداری می شود.

به طور کلی راکتور مورد استفاده در این تحقیق از نوع ناپیوسته می باشد .راکتور مورد نظر یک ارلن مایر 250 میلی لیتری است .در هر بار آزمایش جذب ،حجم مشخصی از فلوراید مورد مطالعه (فاضلاب سنتیک ساخته شده در آزمایشگاه) با غلظت مشخص به داخل ارلن مایر اضافه خواهد شد و شرایط مورد نظر تنظیم و دز خاصی از جاذب به آن اضافه خواهد شد و بعد از طی مدت زمان مورد نظر نمونه به وسیله دستگاه سانتریفوژ صاف شده و غلظت فلوراید باقیمانده و یا حذف شده (با توجه به تنظیم دستگاه ) توسط دستگاه اسپکتروفتو متر در طول موج 570 نانومتر اندازه گیری می شود.

پارامترهای مورد نظر و موثر بر فرآیند عبارتند از pH ، غلظت اولیه فلوراید، غلظت جاذبهای افزوده شده به محلولهای آبی ، زمانهای تماس.

برای ایجاد تماس بهتر بین آلاینده و ماده جاذب از دستگاه Shaker با تعداد دور مشخص (200rpm)استفاده می گردد. در نهایت محلول های حاوی جاذب را پس از سانتریفوژ در200 rpm به مدت 10 دقیقه،از کاغذ صافی عبور داده (جهت حذف کدورت)و غلظت نهایی فلوراید در محلول را توسط دستگاه اسپکتروفتومتر در طول موج 570 نانومتر قرائت می نماییم .

برای تعیین درصد فلوراید از محلولهای آبی با استفاده از جاذبها از فرمول زیر استفاده می شود:

R(%) = [1- (Cp – C0) ] × 100

که در آن :

- R(reduction) : درصد حذف

- Cp : غلظت فلوراید در محلول های آبی بعد از صاف نمودن

- C0 : غلظت اولیه فلوراید در محلول های آبی

تهیه منحنی استاندارد:

استاندارد های فلوراید در رنجهایmg/L4- 1/0 تهیه می شود و هرکدام از استانداردها را با آب مقطر به حجم 50mLبرسانید .mL5 از محلول SPSDNS، از معرف اسید – زیرکونیوم یا mL10 از معرف مخلوط شده SPADNS- اسید زیرکونیوم به هر کدام از استانداردها اضافه کنید.دستگاه اسپکتروفتومتر را با محلول رفرنس روی عدد صفر(zero) تنظیم کنید، جذب هر کدام از استانداردها را بخوانید .منحنی را براساس mg/LF و جذب رسم کنید .

-اگر نمونه کلرزنی شده باشد، 1قطره (mL05/0)از محلول ارسنیت سدیم به ازایmL 1/0کلر اضافه کنید تا کلر را حذف کنید.

روش آزمایش :

تنظیم PH نمونه ها، غلظت جاذب، غلظت اولیه فلوراید و زمان تماس :

• به منظور تعیین اثر PH نمونه ها در فرایند جذب، با استفاده از HCLو NaOH غلیظ PH مورد نظر برای هر جاذب تنظیم می شود .

• برای تعیین اثر دوز جاذب در فرایند جذب، از دوزهای مورد نظر برای هر جاذب استفاده می شود .

• به منظور تعیین اثر زمان تماس بر فرایند جذب، آزمایشات در زمانهای مورد نظر برای هر جاذب انجام می شود .

• به منظور تعیین اثر غلظت اولیه فلوراید در فرایند جذب از غلظت های مورد نظر هر جاذب استفاده می شود .

• برای تهیه منحنی کالیبراسیون غلظت های مختلفی از فلوراید با استفاده از محلول استوک 1000 میلی گرم بر لیترتهیه می شود. بعد از اضافه کردن معرف های (25/0 میلی لیتر اسید زیر کونیوم و 25/0 میلی لیتر معرف اسپادنز) جذب محلول های استاندارد تهیه شده در طول موج 570 نانومتر خوانده می شود . براساس جذب های خوانده شده برای غلظت های معلوم، منحنی استاندارد رسم می شود .

  اندازه گیری غلظت باقیمانده یون فلزی :

  برای سنجش میزان فلوراید در محلول های آبی از دستگاه اسپکتروفتومتراستفاده می شود .

  فلوراید (روش SPADNS) :

  50mL نمونه + 5 Ml محلول SPADNS + 5Ml معرف اسید – زیر کونیوم (یا اضافه کردن10 Ml از معرف مخلوط SPADNS - اسید زیر کونیوم به نمونه) .دستگاه رابا محلول شاهد روی صفر تنظیم کنید.اگر جذب نمونه پایین تر از رنج جذبی باشد که منحنی استاندارد را رسم کرده اید ،از نمونه رقیق شده استفاده می کنید .

  C : حجم نمونه رقیق شده(mL)

  روش SPADNS :

  دستگاه های مورد نیاز : اسپکتروفتومتر در طول موج 570 nm

  معرف ها :

1. محلول استوک فلوراید :221mg فلوئورید سدیم (Naf) را با آب مقطر حل نموده و آن را به حجم 1000mLبرسانید . 1cc = 100Mg/Lf (100mg/l)

2. محلول استاندارد فلوراید : 100mLاز محلول استوک را برداشته و با آب مقطر به حجم 1000mLبرسانید .1Ml = 10mg/LF (10mg/L)

3. محلول SPADNS : SPADNS 958 mgrرا در آب مقطر حل کرده و به حجم 500mLبرسانید. این محلول قابل نگهداری برای حداقل 1سال می باشد .دور از نورخورشید نگه داری شود .

4. معرف اسید – زیرکونیوم : 133mgزیر کونیوم کلراید (zero Cl2.8H2O)را در 25mLآب مقطر حل می کنید.HCL,350mLغلیظ اضافه کرده و با آب مقطر به حجم 500mLبرسانید.

5. معرف اسید زیرکونیوم – SPADNS :محلول SPADNSو معرف اسید – زیرکونیوم را با هم مخلوط کنید .این معرف قابل نگهداری حداقل برای 2سال می باشد .

6. محلول رفرنس : 10mLاز محلول SPADNSرا با آب مقطر به حجم 100mLبرسانید. HCL 7mLغلیظ را با آب مقطربه حجم 10mLبرسانید .این دو محلول را باهم مخلوط کنید.این محلول برای تنظیم دستگاه روی عدد صفر(zero)استفاده می شود .این محلول قابل نگهداری برای حداقل یکسال می باشد.

7. محلول ارسنیت سدیم : 5grارسنیت سدیم (NaASO2)را در آب مقطر حل کرده با آب مقطر به حجم 1000mLمیرسانیم(34).

با استفاده از نرم افزار2016 excel تجزیه و تحلیل خواهد شد.

9- در پژوهش های پزشکی که ممکن است به محیط زیستآسیب برساند، باید احتیاط های لازم در جهت حفظ و نگهداری وعدم آسیب رسانی به محیط زیست انجام گیرند.

11- کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد .اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته اخلاق در خواست می شود،باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

30- گزارش ها و مقالات حاصل از پژوهش هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

31- روش پژوهش نباید با ارزش های اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

ندارد

فلوراید – جذب - محلول های آبی – کیتوزان - خاکستر پوسته بادام زمینی

1. Mishra SP, Tiwari D, Dubey RS, Mishra M. Biosorptivebehaviour of casein for Zn2+, Hg2+ and Cr3+: effects of physico-chemical treatments. Bioresour Technol. 1998;63(1):1-5.

2. Selvaraj K, Manonmani S, Pattabhi S. Removal of hexavalent chromium using distillery sludge. Bioresour Technol.2003;89(2):207-11.

3. Karabulut S, Karabakan A, Denizli A, Yurum Y. Batch removal of copper(II) and zinc(II) from aqueous solutions with low-rank Turkish coals. Sep Purif Technol. 2000;18(3):177-84.

4. Rand G M. Fundamentals of aquatic toxicology.Second edition, Ecological Services Inc. 1995; 23,338.

5. Aliannejad SH, Kashi G, Khezri SM, Mashinchiyan A.Removal of Fluoride from Drinking Water Using an Electrocoagulation Reactor, Batch Experiments.Journal of safety promotion and Injury Prevention. Spring 2014;2(1):47-54.

6. Akbari S,Dehghani MH,Salari M.Investigating the removal of fluorid from aqueous solution by using chitosan isolated fram shrimp shells native Persian Gulf.Journal of Research in Environmental Health. Winter 2015;1(4):245-250.

7. Rezai Kalantary R,Jorfi S,Esrafili A,Ameri A,Baradar Niyazi R,Ameli A.Cpmparis the efficiency of alum and commercial poly aluminum chloride for fluoride removal from water. Iran Occupational Health.2010;6(4):52-58

8. Sun Y,fang Q,dong J,cheng X,xu J.removal of fluoride from drinking water by natural stilbite zeolite modified with fe(lll). journal of desalination.2011;277(1-3):121-127.

9. Tor A. removal of fluoride from an aqueous solution by using montmorillonit. journal of desalination. 2006; 201(1-3):267-276.

10. Kagne S,Jagtap S,thakare D,devotta S,Rayalu SS.bleaching powder: versatile adsorbent for the removal of fluoride from aqueous solution.journal of desalination.2009; 243(1-3): 22-31.

11. Lv L,He J,Wei M,Evans DG,Duan X.factors influencing the removal of fluoride from aqueous solution by calcined Mg-Al-Co3 layerd double hydroxides.Journal of hazardous materials , 2006; 133(1-3): 112-123.

12. Jorfi S,Rezai Kalantary R,Mohseni Bandpi A,Jaafarzadeh N,Esrafili A,Alaei L.Fluoride Removal from Water By Adsorption using Bagasse,Modified Bagasse and Chitosan.Iran. J. Health and Environ.2011;4(1):35-48.

13. Ehsanifar M,Sarvandi M,Hoseyndust GH,Bagheri R,Rahimiyan AH. Study of fluoride content in water juices bottled in Iran. Tabriz University of Medical Sciences and Health Services. The 16th National Conference on Environmental Health in Iran, October 2013.

     

     

14. Bagheri Ardabilian P,Mosaferi M,Sharifyan A.Removal of Fluoride from Water Using an Activated Alumina Modified with Iron Compounds.Journal of .Civil Engineering and Environment.2014;43(4):13-19.

15. Azari A,Rezai Kalantari R,Keramati A,Dehghan S,Kakavandi B,Bahramifar H,Eshaghi Gorji M. Extraction and optimization of chitosan from shrimp shell Preparation, characterization and application of fluoride removal. Bimonthly Medicine of the South of 2016 November;19(3):644-661.

16. Navabi B,Ansari Gh,Khan Z,Kheyriyeh SP,Najafiabrandabadi . The rate of absorption of fluoride ions in healthy teeth using varnish and fluoride gel. Journal of Dentistry, Shiraz University of Medical Sciences 2011;12(3):214-220.

17. Malakootian M,Javdan M,Iranmanesh F,Yaghmaeian K.Evaluation of Active Bauxite Mine (Tash) in the Removal of Fluoride From Drinking Water.A Case Stady on Kuhbonan Water.2016;23(3):540-549.

18. Zebarjadi S,Soltanian AR,Faradmal J,Asgari Gh.The Application of Dose-Response Models to Determine the Remove Fluride From Drinking Aqueous Solutions.Scientific Journal of Hamadan University of Medical Sciences 2016 December 31;23(3):237-247.

19. Rahmani H,Rahmani A, Rahmani K,Mahvi AH. Investigation of fluoride removal from water by lanthanum-activated zeolites (La³⁺). Journal of North Khorasan University of Medical Sciences 2014;3(4):63-70.

20. Zhao Y,Li X, Liu L,chen F.fluoride removal by fe(III)-load ligand exchange cotton cellulose adsorbent from drinking water.J.Carbohydrat polymers.2008;72(1):144-150.

21. Shahdi F,Arachechi JKV,Jeon Y.J. (1999) Food applications of chitin and chitosans. Trends Food Sci.Technol.10: 37-51.

22. Whistler, R. (1969) Encyclopedia of polymer science and technology. Inter science publisher. New York, USA. pp. 1-35.

23. Coma, V., A. Martial, S. Grreau, A. Copinet, F. Salin and A. Deschamps. 2002. Edible antimicrobial films based onchitosan matrix. J. Food Sci. 67(3): 1162- 1168.

24. Dyle, M. P., L. R. Beuchat and T. J. Montvill. 2001. Food microbiology (Fundamentals and Frontiers) 2nd ed., ASMPress, Washington. D.C.

25. Wang, G. H. 1992. Inhibition and inactivation of foodborne pathogenes by chitosan. J. Food Prot. 55(11): 916-919.

26. Benjakoul, S., W. Viessanguan, M. Tanaka, S. Ishizaki, R. Suthdham and O. Sugpech. 2000. Effect of chitin andchitosan on gelling properties of surimi from barred garfish (Hemiraphus far) J. Sci. Food Agric. 81(1): 102-108.

27. No, H. K., N. Y. Park, S. H. Lee and S. P. Meyers. 2002. Antibacterial activity of chitosans and chitosan oligomers with different molecular weights. Int. J. Food Microbiol.74 : 65-72

28. Safari P,Honarnezhad R,Esfahani M. Evaluation of genetic variation in peanut varieties(Arachishypogaea L) Using Canonical Detection Analysis. Iranian Journal of Crop Research.2009;6(2):327-334.

29. Cai H,Xu L,Chen G,Peng Ch,Ke F,Liu Zh and et al. Removal of fluoride from drinking water using modified ultrafine tea powder processed using a ball-mill.Applied surface science.2016;375:74-84.

30. Mondal NK,Bhaumik R, Datta JK.Removal of fluoride by aluminum impregnated coconut fiber from synthetic fluoride solution and natural water.AlexandriaEngineering Journal.2015;54:1273-1284.

31. Dobaadaran S,Kakuee M,Nabipour I,Pazira A,Zazouli MA,Keshtkar M,Khorsand M.Fluorid removal from aqueous solutions using moringa oleifera seed ash as an environmental friendly and cheap biosorbent.Fresenius Environmental Bulletin. 2015;24(4):1269-1274.

32. Delgadillo-Velasco L,Hernandez-Montoya V,Cervantes FJ,Montes-Moran MA,Lira-Berlanga D.Bone char with antibacterial properties for fluoride removal: Preparation, characterization and water treatment. Journal of Environmental Management. 1 October 2017;201: 277-285.

33. Mohan D,Kumar S, Srivastava A. Fluoride removal from ground water using magnetic and nonmagnetic corn stover biochars. Ecological Engineering. December 2014;73: 798-808.

34. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater.Volume One.Part 4000 Inorganic Nonmetallic Constituents.4500-F.

     

     

ندارد