بررسی ارتباط بین سواد اطلاعاتی واخلاق حرفه ایی با توسعه شغلی در بین کار کنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

فناوریهای اطلاعاتی به عنــوان یک ابزار با ارزش برای انتشار اطلاعات شناخته شده است (1).سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات، قابلیتی است که فرد را در ایجاد، تداوم و تعمیق ارتباط با دیگران به منظور دسترسی، ارزیابی و استفادۀ دقیق، مفید و خلاق از اطلاعات درجهت تأمین نیازهای خویش و دیگران توانمند میسازد. به عبارت دیگر، توانایی تفکر دربارۀ اطلاعات و قدرت بازیابی و استفاده از آن به عنوان یکی از ضروریات زندگی درقالب ارتباط با دیگران در تعاملی دوسویه و یا چندسویه را میتوان سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات دانست (2).

سواد اطلاعاتی در واقع، جزئی از گسترة متنوع مهارتها و تواناییهایی است که شامل تفکّر انتقادی، حلّ مسأله، مهارتهای اجتماعی، ارتباطی و فردی، سوادکتابخانه ای و سواد رایانه ای و ابزاری است جهت اطلاع رسانی برای افرادی که ازآن استفاده میکنند و هدف آن آسایش، سعادت و ساختن ابزارآسان تر برای انجام کارهاست (3).

امروزه استفاده از فنآوری های نوین در همه جنبه های زندگی افراد رو به افزایش است. زندگی کردن در عصر ارتباطات و اطلاعات، انسانها را ناگزیر میکند که خود را با رشد سریع علم و فنآوری همگون سازند. یکی از جنبه های حیاتی و مهم در زندگی افراد، آموزش و یادگیری است که آن نیز به نوبه خود تحت تاثیر فنآوری های نوین قرارگرفته است که موجب برقراری عدالت گشته و ارتباطات بین ارائه دهندگان و اســتفاده کنندگان مراقبت را تقویــت میکنــد (4). استفاده از فناوری های اطلاعاتی منجر به افزایش دانش سلامت مردم می شود.

همچنین امروزه، مفهوم اصطلاح فناوری اطلاعات بسیار وسیعتر شده است و فناوری اطلاعات را مجموعۀ فنون و ابزارهایی میدانند که به مطالعه، طراحی، توسعه، پیاده سازی، پشتیبانی و یا مدیریت سیستمهای اطلاعاتی مبتنی بر رایانه، به ویژه برنامه های نرم افزاری و سخت افزار رایانه میپردازد(2).

اخلاق حرفه ای نوعی تعهد اخلاقی و وجدان کاری نسبت به هر نوع کار، وظیفه و مسئولیت است. اخلاقی بودن درحرفه حاصل دانستن، خواستن، توانستن و نگرش است اخلاق حرفه ای، مجموعه ای از اصول و استانداردهای سلوک بشری است که رفتار افراد و گروهها را تعیین می کند در حقیقت، اخلاق حرفه ای، یک فرایند تفکر عقلانی است که هدف آن محقق کردن این امر است که در سازمان چه ارزش هایی را چه موقع باید حفظ و اشاعه نمود. اصول اخلاق در معنای خاص حرفه ای را بیان می کند (5). بنابراین ابتداباید اخلاق را شناخت و سپس با توجه به شرایط و فضای هر حرفه ، اخلاق حرفه ای ویژة آن حرفه را تبیین کرد. فردی که آداب اخلاقی را رعایت می کند خواسته های خود رابه نفع دیگران تعدیل می کند وبا تقویت و پرورش ابعاد معنوی همواره در راه خدمت به همنوعان اقدام می نماید (6).

رعایت شئونات اخلاقی در محیط کار ونزد مراجعین یکی ازمهمترین اصول هر حرفه وشغل است (7).

اخلاق حرفه ایی یکی از مسائل اساسی همه ی جوامع بشری است و همه ی کشور ها جهت رشد و توسعه نیازمند رعایت موازین اخلاقی هستند و سازمانها و مراکز بهداشتی نیازمند ان هستند تا ویژگی های اخلاق حرفه ای مانند دلبستگی به کار,روحیه ی مشارکت و اعتماد ,ایجاد تعامل با یکدیگر و... را تعریف و برای تحقق ان فرهنگ سازی شود.امروزه بسیاری از کشور ها در جهان صنعتی به این بلوغ رسیدن که بی اعتنایی به مسائل اخلاقی و فرار از مسئولیت ها و تعهدات اجتماعی به از بین رفتن سازمان می انجامد.به  همین دلیل بسیاری از شرکت ها ی موفق برای تدوین استراتژی اخلاقی احساس نیاز کرده و به این باور رسیده اند که باید در سازمان یک فرهنگ مبتی بر اخلاق رسوخ کند،از این رو کوشیده اند به تحقیقات درباره اخلاق حرفه ای جایگاه ویژه ای بدهند.

اخلاق زیر بنای اساسی جامعه مدنی و سنگ زیرین تمدن های بشری را تشکیل میدهد و طبعا این امر شامل حرفه های مختلف نیز میگردد و درواقع اخلاق در سیر تکوین و استمرار مشاغل نقش اساسی را ایفا نموده است (8).

ﺗﻮﺳــﻌﻪ ﺑــﻪ ﻣﻌﻨــﺎ ی رﺷــﺪ، فراگیری ﭘیﻮﺳـﺘﻪ و کـﺎرﺑﺮد مهارت های ﻓـﺮد است ﺗﻮﺳﻌﻪ مسیر شغلی خروجی(حاصل )برنامه ریزی ﻣﺴــیﺮ شغلی ﻓــﺮد ی و ﺣﻤﺎیــﺖ ﺳــﺎزﻣﺎن و در ﺣﺎﻟــﺖ ایده آل یک فرایند مشارکتی است.ﻫـﺮ کـﺪام از محقق ها ﺗﻮﺳـﻌﻪ مسیر شغلی را ﺑﻪ شیوه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻌﺮیﻒ کـﺮد ه اند، لیکن ﺗﻌﺮیــﻒ ﺳﺎیﻤﻮﻧﺴــﻦ ﺑــﻪ ﻋﻨــﻮان زیــﺮ ﺑﻨــﺎ ی ﭼــﺎرﭼﻮب ﭘیﺸﻨﻬﺎد ی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ  .ﺗﻮﺳــﻌﻪ مسیر شغلی یــک ﻓﺮ آیﻨــﺪ ﻣﺴــﺘﻤﺮ  ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ریﺰ ی و ﻫﺪایﺖ فعالیت ﻫﺎ در ﺟﻬﺖ اﻫـﺪاف کـﺎری و زندگی شخصی اﺳــﺖ (9-10).

با عنایت به اینکه توسعه شغلی در سازمان حائز اهمیت است و از آنجایی که در این زمینه پژوهش چندانی صورت نگرفته است, پژوهشگران طرح حاضر در این تحقیق بر آن هستند که رابطه سواد اطلاعات فناوری و اخلاق حرفه ای بر توسعه شغلی را در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان را بررسی کنند .نتایج این مطالعه میتوانداطلاعات مفیدی را در اختیار مدیران جهت  بهبود عملکرد سازمان قرار دهد.

در مطالعه ایی تحت عنوان(رابطه میزان استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات (با تاکید بر اینترنت) با سواد محیط زیستی دانشجویان)که توسط مهدیه رضایی و همکاران انجام گرفت میزان استفاده از اینترنت در سطح متوسط رو به پایین (میانگین 3/2 از 5 )قرار داردو بیش از 70 %افراد (خیلی کم ) یا (کم) از اینترنت استفاده میکنند (11).

در مطالعه دیگر که توسط فرحناز صدوقی و همکاران در سال 89 با عنوان(نقش سواد فناوری اطلاعات در سلامت فردی:دیدگاه بیماران)انجام شد نتایج زیر بدست آمد:1/ 42%بیماران با کامپیوتر ،7/26%با اینترنت اشنایی داشتند و 9/41%به اینترنت دسترسی داشتند (12).

همچنین در مطالعه ای با هدف (تأثیر فنّاوری اطلاعات بر سواد اطلاعاتی موردپژوهی دانش آموزان دبیرستانی شهرستان همدان)که توسط علیرضا اسفندیاری مقدم و همکاران در سال 1390 انجام شد نتایج زیر بدست آمد:میانگین دسترسی کار آمد و موثر به اطلاعات در مدارس عادی33/60%و در مدارس دارای فناوری 12/84%بود( 3).

در پژوهش معصومی و همکاران در سال 1390با موضوع ' میزان رعایت کدهای اخلاقی حرفه مامایی در دانشجویان مامایی و برخی عوامل مرتبط با آن ' به این نتیجه رسیدند که لزوم افزایش دوره های آموزشی دانشجویان مامایی با کدهای اخلاق حرفه ای به وِیژه در حیطه های اساسی ، تاکید می نماید . با توجه بهاهمیت اخلاقی تکریم زنان باردار و نقش آن در تحول نظام سلامت ، برنامه ریزی برای آموزش اخلاق حرفه ای به ویژه در حیطه های کم تر رعایت شده و نیز مهیا نمودن شرایط لازم از جمله جایگاه حرفه مامایی در ارتقای سلامت باروری به منظور رعایت کد ها و هنجارهای اخلاقی توسط فارغ التحصیلان این رشته ضرورت دارد(13)

در پژوهشی با عنوان(بررسی رابطه مدیریت، برنامه ریز ی مسیر شغلی با توسعه مسیر شغلی اعضای هیأت  علمی دانشگاه های علوم پزشکی و غیر پزشکی استان کهکیلویه و بویراحمد)که توسط غلام سجادی خواه و همکاران در سال 1395 انجام شد 3/33%از تغییرات توسعه مسیر شغلی مربوط به برنامه ریزی مسیر شغلی و 2/16%از تغییرات توسعه مسیر شغلی مربوط به مدیریت مسیر شغلی میباشد .(10)

در مطالعه بریک در سال 2016 با عنوان بررسی مهارت های فناوری و کمک آموزشی بر  نتایج اشتغال افراد به این نتیجه رسیدند که استفاده از تکنولوژی به طور مثبتی با اشتغال ارتباط دارد و رابطه مثبتی بین سطح بالای  آموزش فناوری بر مهارت  اشتغال وجود دارد (14).

 در مطالعه بانک در سال 2016 با عنوان تاثیر اخلاق روزمره در زندگی کاری و حرفه ای به ای نتیجه رسیدند که داشتن اخلاق کار و  تمرکز آن بر خدمت گیرنده گان به عنوان عامل  اخلاقی در زمینه، مدیریت مبتنی بر قوانین می باشد(15).

در مطالعه روسل و همکاران در سال 2016 با عنوان (منابع انسانی مستقل، تجارب توسعه شغلی و پیامد کار) به این نتیجه رسیدند که اگر سازمان ها فرصت هایی را برای کارکنان برای مشارکت توسعه حرفه ای فراهم کنند، کارکنان با کیفیت مهارت های بیشتری کار خواهند کرد  و فرصت های مناسبی  را برای توسعه شغلی فراهم می کنند(16)

سواد اطلاعاتی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان چه مقدار می باشد؟

اخلاق حرفه ای در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان چه مقدار می باشد؟

توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان چه مقدار می باشد؟

آیا بین سواد اطلاعاتی و توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ارتباط وجود دارد ؟

آیا بین رعایت اخلاق حرفه ای و توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان  ارتباط وجود  دارد ؟

بین سواد اطلاعاتی ،اخلاق حرفه ای و توسعه شغلی با سن ،جنس؛وضعیت تاهل ،سطح تحصیلات ،سابقه شغلی و شغل کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان رابطه وجود دارد

بین سواد اطلاعاتی و توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان  ارتباط وجود دارد.

بین اخلاق حرفه ای و توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان  ارتباط وجود دارد.

تعیین ارتباط بین سواد اطلاعاتی و اخلاق حرفه ای با توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

تعیین میانگین نمره سواد اطلاعاتی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

تعیین میانگین نمره رعایت اخلاق حرفه ای در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

تعیین میانگین نمره توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

تعیین رابطه بین سواد اطلاعاتی و توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

تعیین رابطع بین اخلاق حرفه ای و توسعه شغلی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

تعیین رابطه بین سواد اطلاعاتی،اخلاق حرفه ای و توسعه شغلی با سن، جنس،وضعیت تاهل،سطح تحصیلات ،سابقه شغلی و شغل افراد در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

تعیین رابطه بین اخلاق حرفه ای و فناوری اطلاعات در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1397

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

و

این پژوهش از نوع مطالعات مقطعی میباشد که به صورت توصیفی تحلیلی در سال 1397 انجام خواهد شد.

دراین پژوهش جامعه آماری کارکنان دانشگاه علوم پزشکی شهر زاهدان از بین آنها کارکنان ستادی که در سال 1397 مشغول به کار میباشند .

معیار های ورود: در زمان اجرای طرح در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان اشتغال داشته باشد، تمایل به همکاری ،داشتن رضایت آگاهانه در مورد اهداف پژوهش

معیار خروج :عدم تمایل به همکاری در مطالعه

طبق فرمول حجم نمونه 123است.

در این مطالعه پژوهشگران قصد دارند با مراجعه حضوری به حوزه محل اشتغال کارکنان دانشگاه علوم پزشکی از بین آنها کارکنان ستادی پرسشگری را انجام دهند.

نمونه گیری نیز به تصادفی سیستماتیک بر اساس لیست تعداد کارمندان (با در نظر گرفتن معیارهای ورود) تا تکمیل نمونه خواهد بود و مدت زمان میانگین تکمیل هر پرسشنامه حداکثر 15 تا 20 دقیقه خواهد بود .

ابزار جمع آوری داده ها در این مطالعه شامل سه پرسشنامه می باشد:

 الف)پرسشنامه سواد فناوری اطلاعات (پیوست یک) :پرسشنامه  سواد فناوری و  اطلاعات بر اساس نظریات  کاتزو  مکلین (2007) دارای 63 گویه با طیف لیکرت  پنج درجه ای در هفت حیطه : شرح دادن (4 گویه)، دستیابی (6 گویه) ارزشیابی (4 گویه) مدیریت(7 گویه)، ترکیب (9 گویه)، خلق کردن (17 گویه) ارتباط برقرار کردن (16 گویه) اندازه گیری می کند. گویه های این  پرسشنامه بر اساس مقیاس پنج درجه ای لیکرت (5 خیلی زیاد، 4 زیاد، 3 متوسط، 2کم ، 1 خیلی کم) نمره گذاری می شود در مطالعه خدایار ایلی پایایی پرسشنامه سواد فناوری اطلاعات معاادل 86.75 از طریق نرم  افزار spss محاسبه شد(17).

ب) پرسشنامه  اخلاق حرفه(پیوست دو):برای اندازه گیری اخلاق حرفه ای از پرسشنامه 16سوالی استفاده شده است که اخلاق حرفه ای را در 8 بعد مسئولیت پذیری، صادق بود،عدالت و انصاف،وفادای،برتری جویی و رقابت طلبی ،احترام به دیگران،همدردی با دیگران و رعایت و احترام نسبت به ارزش هاو  هنجار های اجتماعی را اندازه گیری می کند. این پرسشنامه در پژوهش امیریان زاده و همکاران مورد استفاده قرار گرفته و روای  و پایایی آن مورد تایید قرار گرفته است(18).

ج)پرسشنامه استاندارد توسعه حرفه ای(پیوست سه) :این پرسشنامه دارای 21 سوال بوده و هدف سنجش میزان توسعه حرفه ای کارکنان عوامل مدیریتی (نحوه ارزیابی عملکرد)، عوامل محیطی (شرایط فیزیکی محیط کار)، عوامل مدیریتی (وضعیت سرپرستی)، عوامل اجتماعی (رضایت شغلی)، عوامل آموزشی ) می باشد. نمره گذاری پرسشنامه بصورت طیف لیکرت 5 نقطه ای می باشد در پژوهش زند و همکاران (1390) روایی این مقیاس توسط نظر متخصصین مورد تایید قرار گرفته است. همچنین پایایی این پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ بالاتر از 91/0 بدست آمده است که نشان دهنده پایایی خوب این ابزار می باشد(19).

 پس از تصویب طرح در کمیته تحقیقات دانشجویی  دانشگاه و کسب مجوز های لازم ، پرسشگران  به صورت حضوری به  حوزه محل اشتغال کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان  مراجعه می نمایند. در ابتدای کار شرکت کنندگان در مطالعه بر اساس حجم نمونه و شیوه نمونه گیری مورد شناسائی قرار می گیرند. بعد از مشخص شدن اولیه شرکت کنندگان، پرسشگر در محل اهداف مطالعه را برای آنان تشریح نموده و توضیحات لازم در زمینه محرمانه بودن اطلاعات و داوطلبانه بودن شرکت در مطالعه را ارائه می دهد. همچنین سایر حقوق شرکت کنندگان مانند اجازه ترک مطالعه در هر زمان از مراحل تحقیق نیز به آنان توضیح داده خواهد شد. پس از پرکردن فرم رضایت آگاهانه(پیوست 5) ، پرسشنامه ها به  شرکت کنندگان تحویل  و پس از  تکمیل، جمع آوری  میشود.. پس از جمع آوری  داده ها، محتویات پرسشنامه ها به صورت دستی و با کمک  نرم افزار spss-21   در فایل رایانه ای ثبت می شود.

در این مطالعه برای تحلیل داده ها از نرم افزار آمار SPSSنسخه 21 استفاده خواهد شد. همچنین برای نشان داده آمارهای توصیفی از میانگین، انحراف معیار، دامنه تغییرات و برای بخش تحلیل و بررسی رابطه بین متغیرها از آزمون های اسپیرمن و T testو همچنین برای بررسی رابطه بین متغیرها با یکدیگر از رگرسیون چند متغیر و سایر آزمون های مرتبط استفاده خواهد شد.

در این مطالعه کدهای اخلاقی 1 الی 5 ،  7 الی 16، 18 و 19، 23 تا 31 مربوط به بخش عمومی  رعایت خواهد شد .

1. هدف اصلی هر پژوهش ‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی برروی بیماران یاداوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.
3. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای آنباشد. درپژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.
4. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.
6.  
7. طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و درصورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.
8. در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.
9. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.
10. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    
11. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.
12. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
13. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.
14. پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر،وفوایدوزیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
15. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد –نظیراعضای فامیل یاپزشک خانواده – داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد،دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود،دراین موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
16. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
17.  
18. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه –نظیربیمارستان–به فردارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.
19. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.
20.  
21.  
22.  
23. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 
24. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
25. هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.
26. در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
27. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی،وتعارض منافع –درصورت وجود–بایدکاملاًآشکارسازی شوند. پژوهشگران نبایددرهنگام عقدقراردادانجام پژوهش،هیچ گونه شرطی  رامبنی برحذف یاعدم انتشاریافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش مطلوب نیست،بپذیرند.
28. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی پژوهش باشد.
29. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.

30.روش پژوهش نباید با ارزش‌های اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

1)این تحقیق در بین کارکنان دانشگاه علوم پزشکی شهر زاهدان از بین آنها کارکنان ستادی انجام شده و در تعمیم نتایج به قشرهای دیگر دارای محدودیت است.

2) بیان اخلاق حرفه ای و توسعه شغلی درکارکنان و برخورد کارمندان با این مقوله هم یکی از محدودیت های تحقیق است.

سواد فناوری اطلاعات

اخلاق حرفه ای

توسعه شغلی

1. Devin B , Nilan M . Information Needs and Uses. JMLA
   2003; 91: 203-215.
2. محمدی ،س،اسماعیلی ،ن،صالحی،ن،ارزیابی وضعیت سواد فناوری اطلاعات سازمانهای ورزشی ایران.مطالعات مدیریت ورزشی .شماره 40.بهمن و اسفند 95.ص(112-97)
3. اسفندیاری مقدم ؛ع،کاشی نهنجی،و،تأثیر فنّاوری اطلاعات بر سواد اطلاعاتی موردپژوهی دانش آموزان دبیرستانی شهرستان همدان. فصلنامه نظام ها و خدمات اطلاعاتی . سال اول .شماره 1.زمستان 90.ص(38-25)
4. زارع مقدم،ع،حسامی،م،رستمی،ش،قربانی،م،رابطه سواد فنآوری اطلاعات و ارتباطات با خودکارآمدی رایانه ای در آموزگاران مدارس استثنایی.سال شانزدهم .شماره 6.بهمن و اسفند95.
5. Jollaei S, Bakhshande B, Mohammad Ebrahim M, Asgarzade M, Vasheghani Farahani A, Shareiat E, et al. Nursingethics codes in Iran: report of a qualitative study. Journal of Medical Ethics and History of edicine 2010; 3(2): 46-52..
6. Nursing ethics codes in Iran: Report of a qualitative study.Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2010; Persian
7. Sanjari M, Zahedi F, Larijani B. Ethical codes of nursingand the practical necessity in Iran. Iranian J Publ Health. 2008;
8. خمرنیا م،ستوده زاده ف، پیوند م، رستگاری مهر  ب، محبوبی م ، زاهدی؛ اخلاق حرفه ای در مراکز بهداشتی، انتشارات بعثت، تهران،زمستان 1396 ص16-19
9. Simonsen P. Promoting development culture in your organization. PalOAlto: Davies Black; 1997;6-7.
10.  سجادیخواه،غ،سلاجقه،س،بررسی رابطه مدیریت برنامه ریزی مسیر شغلی با توسعه مسیر شغلی اعضای هیات علمی دانشگاههای علوم پزشکی غیر پزشکی استان کهگیلویه و بویراحمد.مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دوره  21، شماره، 7 مهر95
11. رضایی،م،شیری،س م،رابطه میزان استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات (با تاکید بر اینترنت) با سواد محیط زیستی دانشجویان .فصلنامه انسان و محیط زیست .شماره 31.زمستان 93
12. Sadoughi F, Ahmadi M, Gohari M, Rangrez Jeddi F. Attitude of Inpatients about Information Technologies Literacy. jha. 2010; 13 (40) :31-40
13. معصومی ،ز،بی بالان ،ف ،روشنایی ، ق، میزان رعایت کدهای اخلاقی حرفه مامایی در دانشجویان مامایی و برخی عوامل مرتبط با ان .فصلنامه اخلاق پزشکی .سال دهم .شماره سی و پنجم .بهار 5 9. ص. (30-11)

14-Brecke, Tabitha. 'An Examination of Academic and Assistive Technology Skills and Employment Outcomes.' PhD diss., 2016.

15-Banks S. Everyday ethics in professional life: social work as ethics work. Ethics and Social Welfare. 2016 Jan 2;10(1):35-52.

16-Russell ZA, Ferris GR, Thompson KW, Sikora DM. Overqualified human resources, career development experiences, and work outcomes: Leveraging an underutilized resource with political skill. Human Resource Management Review. 2016 Jun 1;26(2):125-35.

17-ابیلی خ, خدایار, نارنجی ثانی, مصطفوی, زینب‌السادات. بررسی ارتباط بین یادگیری خودراهبر و میزان سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشجویان گروه علوم مهندسی دوره‌های یادگیری الکترونیکی مورد مطالعه: موسسه آموزش عالی مهرالبرز. فصلنامه علمی-پژوهشی، پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی. 2017 Aug 23;5(17):35-50.‎

18-.مژگان امیریان زاده م، محمدپور ح؛ رابطه اخلاق حرفه ای و سلامت سازمانی با اثربخشی کارکنان اداره کل آموزش وپرورش فارس، فصلنامه نوآوری‌های مدیریت آموزشی،دوره 11،شماره 3 – شماره پیاپی 43،بهار 1395،صفحه 7-120

19-زند، آزیتا، ارفعی، معصومه، فرج الله حسینی، سید جمال، (1390)، بررسی عوامل مؤثربرتوسعه حرفه ای کارشناسان دانشگاه آزاد اسلامی واحداسلام شهر، فصلنامه رهبری ومدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحدگرمسار سال پنجم، شماره 2، تابستان1390 صص 72-53.

اهداف پژوهش به فرد اطلاع رسانی میشود

ندارد

به نمونه های پژوهش اعلام میگردد

ندارد

نیاز نیست

توسط معاونت پژوهشی پرداخت خواهد شد

نیاز نیست

محرمانه بودن اطلاعات حفظ خواهد شد

به تمام سوالات احتمالی افراد مورد مطالعه پاسخ داده خواهد شد

افراد حق پذیرش یا عدم پذیرش همکاری در طرح را دارند و مشارکت در طرح کاملا داوطلبانه خواهد بود

رضایت نامه اگاهانه از افراد اخذ خواهد شد

همکار گرامی:

از اینکه در این پژوهش مارا یاری می فرمایید،بی نهایت سپاسگزاریم.پرسشنامه حاضر جهت بررسی رابطه بین سواد فناوری اطلاعات،اخلاق حرفه ای و توسعه حرفه ای در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان طراحی شده است.لازم به توضیح می باشد که امکان شناسایی افراد از روی پرسشنامه وجود ندارد و تمام اطلاعات پرسشنامه ها محرمانه تلقی گردیده و اطلاعات به طور کلی مورد تحلیل قرار خواهند گرفت.همچنین تکمیل داوطلبانه این پرسشنامه ، به منزله ی رضایت شما برای شرکت در این مطالعه می باشد.

سن....... سال

جنس:  مرد□           زن□

تاهل :                مجرد□                 متاهل□                   بیوه/ مطلقه□

تحصیلات:     فوق دیپلم  □                 لیسانس□                      فوق لیسانس  □                  دکترای تخصصی□

سابقه کار:زیر 5سال□        6-10سال□    11-15سال□      16-20سال□     بیشتر از 20سال□

حوزه محل اشتغال:

معاونت توسعه □         معاونت آموزشی□     معاونت درمان □

معاونت بهداشت□     معاونت دارو□   معاونت دانشجویی□      معاونت پژوهشی□

الف) پرسشنامه سواد  فناوری اطلاعات و ارتباطات

فناوری اطلاعات و ارتباطات را به عنوان توانایی استفاده از فن­آوری دیجیتال، ابزارهای ارتباطات و شبکه ها برای دسترسی، مدیریت ، یکپارچه­سازی، ارزیابی و ایجاد اطلاعات به منظور عملکرد در یک جامعه دانش محور تعریف می­کنند.

ج) پرسشنامه توسعه حرفه ای کارکنان

هدف: سنجش میزان توسعه حرفه ای کارکنان از ابعاد مختلف (عوامل مدیریتی (نحوه ارزیابی عملکرد)، عوامل محیطی (شرایط فیزیکی محیط کار)، عوامل مدیریتی (وضعیت سرپرستی)، عوامل اجتماعی (رضایت شغلی)، عوامل آموزشی)