بررسی QT در کودکان مبتلا به اپی لپسی مراجعه کننده به بیمارستان علی بن ابیطالب زاهدان وگروه کنترل

اپی لپسی یکی از شایع ترین بیماریهای نورولوژیک در دنیای کودکان است که از مهمترین و چالش برانگیزترین عوارض آن مرگ ناگهانی می باشد .(1,2) مرگ ناگهانی ناشی از اپی لپسی یک مرگ ناگهانی ناشناخته و شایع است به گونه ای که شیوع آن در بیماران مبتلا به تشنج دوتا سه برابر جمعیت عادی می باشد.(1و5)

در طی دهه های اخیر خصوصا از سال 1970 تاکنون فرضیه اثرات قلبی ناشی از تشنج در ایجاد مرگ ناگهانی مطرح شده است و تغییرات ریتم قلب و نوار قلب در این بیماران مورد توجه قرار گرفته است . (3و6)

در حال حاضر40 درصد کودکان مبتلا به تشنج دچار اریتمی های قلبی ایکتال شده اند .این اریتمی ها شامل اریتمی سینوسی خوش خیم و ریتم نامنظم قلبی و تغییرات QT  می باشد.(5)

در واقع تغییرات QT و طولانی شدن QT در طی تشنج و تغییرات سیستم اتونوم می تواند تاکیکاردی بطنی و فیبریلاسیون و مهم تر از همه تورساد ایجاد کند که به دنبال ان مرگ در فرد مبتلا رخ می دهد.(4)

تاکنون چندین مکانیسم ایجاد کننده افزایش QT مطرح شده است . از جمله اینکه فاز ایکتال با تغییرات تنفسی شامل هیپوکسی و هیپرکاپنه همراه می باشد. هیپوکسی و هیپرکاپنه ایجاد شده با تحت تاثیر قرار دادن رپلاریزاسیون قلبی و افزایش سمپاتیک در گره سینوسی منجر به افزایش QT در این بیماران می شود.( 7,8) همچنین تشنج منجر به تغییرات ساختاری و عملکردی عصبی در مناطق مختلف مغز می شود و منجر به تحت تاثیر قرار گرفتن سمپاتیک و پاراسمپتیک شده به گونه ای که منجر به تولید قابل توجه ادرنالین و نورادرنالین و باقی ماندن انها چندین ساعت می شود.
(8,9) اثرات آدرنرژیک ایجاد شده منجر به ایجاد تاکیکاردی و به دنبال ان افزایش رپولاریزاسیون و ایجاد QT  طولانی می کند. (8,10)

از طرفی تشنج با ایجاد رپلاریزاسیون سریع در سیستم پورکنژ و ایجاد تغییرات مولکولی بطنی قلب منجر به تغییر در کانال های یونی از جمله سدیم می شود. بیان بیش از حد کانال سدیم منجر به افزایش طول مدت فعالیت و ایجاد اریتمی و افزایش QTمی شود (4)حال انکه Ghelani  و همکاران نیز  نشان دادند که QTD به طور قابل توجهی درکودکان شمال هند مبتلا به بیماری کاوازاکی افزایش می یابد.و QTD افزایش یافته دلالت بر رپولاریزاسیون بطنی غیر یکنواخت داشته وممکن است خطرآریتمی های بطنی را در این گروه از بیماران افزایش دهد.(11)

درمطالعه دیگری Doganوهمکاران QTD وQTCD را درکودکان مبتلا به اپی لپسی  خوب کنترل شده اندازه گیری نمودند ومشاهده کردندکه QTD وQTCD دراین گروه از بیماران نسبت به گروه کنترل افزایش قابل توجهی رانشان می دهد.همچنین آنها معتقدندکه ارزیابی حوادث قلبی عروقی حتی دربیماران خوب کنترل شده نیز مهم است وحوادث قلبی  عروقی جدی را آشکار می کند.(13)

مطالعه Rejdakوهمکاران نشان دادکه دربیماران دچار اپی لپسی single averaged ECGباVentricular late potentialدرمقایسه با گروه کنترل به طور قابل توجهی بیشتر رخ می دهد.وحضورشان درارتباط با مدت زمان بیماری،عدم کنترل تشنجات وپلی تراپی است.ومطالعات بیشتری نیازدارد که خطر تهدیدزندگی به دنبال حوادث بطنی دراین بیماران تاییدشود.(14)

درمطالعه دیگری Akalinوهمکاران نشان دادند که QTD درکودکان مبتلا به اپی لپسی افزایش می یابد،اما نیاز مندتحقیقات بیشتری برای آشکارشدن پاتوژنزآبنرمالیتی های رپولاریزاسیون بطنی دربیماران مبتلا به اپی لپسی  است.(15) درمطالعه دیگری Akalinوهمکاران نشان دادند که QTD درکودکان مبتلا به Breath –holding spell افزایش می یابدواین یافته نیازمند تحقیقات بیشتری برای اختلالات آبنرمال ریتم واختلال عملکرداتونومیک در این گروه از بیماران است. (16)

از آنجایی که  مطالعات دراین مورد کم است ودر کشورنیز مطالعه  ثبت شده ای حداقل در بررسی های  معمول وجود نداردما بر آن شدیم  تا این پژوهش رادر مورد تعیین ارزش QTDدر بیماران مبتلا به اپی لپسی درکودکان انجام دهیم

1. میانگین  QT دربیماران مبتلا به اپی لپسی چیست؟

2- میانگین QTدر کودکان سالم چیست؟

3. -ایا QT دربیماران مبتلا به اپی لپسی با گروه کنترل متفاوت است؟

-4میانگین  QTD دربیماران مبتلا به اپی لپسی چیست؟

5- میانگین QTDدر کودکان سالم چیست؟

6-ایا QTD دربیماران مبتلا به اپی لپسی با گروه کنترل متفاوت است؟

-7میانگین  QTC دربیماران مبتلا به اپی لپسی چیست؟

8- میانگین QTCدر کودکان سالم چیست؟

9-ایا QTC دربیماران مبتلا به اپی لپسی با گروه کنترل متفاوت است؟ 

-10میانگین QTcd دربیماران مبتلا به اپی لپسی چیست؟

11- میانگین QTcdدر کودکان سالم چیست؟

12-ایا Qtcd دربیماران مبتلا به اپی لپسی وگروه کنترل متفاوت است؟

مقایسه QTدر بیماران مبتلا به اپی لپسی وگروه کنترل

-تعیین میانگین  QT دربیماران مبتلا به اپی لپسی و کودکان سالم در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع)

-تعیین میانگین  QTC دربیماران مبتلا به اپی لپسی وکودکان سالم در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع)

-تعیین میانگین  QTD دربیماران مبتلا به اپی لپسی وکودکان سالم در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع)

-تعیین میانگین  QTcd دربیماران مبتلا به اپی لپسی وکودکان سالم در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع)

دانشگاه ها و مراکز دولتی

   : QTفاصله شروع Q تا انتهای T

QTc     :QT اصلاح شده از فرمول بازت      (  R-R QT/√ (

 QTd : (تفاوت میان حد اقل وحداکثر فاصله QT در هر اشتقاق که حد اقل در هشت لید و در هر لید ، حداقل در سه کمپلکس محاسبه می شود)

    QTcdنیز بصورت QTDاصلاح شده می باشدکه از فرمول

R-R QTD/√محاسبه می شود

 اپی لپسی : اپی لپسی زمانی که 2بار یا بیشتر تشنج در طی زمانی بیش از24 ساعت اتفاق بیفتد تعریف می شود.

مورد شاهدی

همه کودکان مبتلا به اپی لپسی 6ماه تا 16 سالمراجعه کننده به بیمارستان علی بن ابیطالب (ع) به عنوان گروه مورد مطالعه قرار می گیرند.و کودکان مراجعه کننده جهت چکاپ به بیمارستان علی بن ابیطالب به عنوان شاهد مورد مطالعه قرار می گیرند.

بیماران با اختلال الکترولیتی شامل هیپوکلسمی و هیپوگلیسمی و هیپومنیزیمی و هیپوکالمی از مطالعه حذف می شوند.

کلیه بیماران شرح حال مصرف دارو ذکرنمی کردند. بیماران با بیماری زمینه ای قلبی نیز از مطالعه حذف می شوند کلیه بیماران با ترومای مغزی . انسفالوپاتی . عفونت های مغزی از جمله مننژیت و ابسه مغزی. سندروم های ایجادکننده تشنج .تشنج ناشی از تب . بیماریهای متابولیک از مطالعه حذف می شوند

با استفاده از فرمول

 و اندازه های  زیر

خطای نوع اول: 0.05

توان آزمون: 0.8

میانگین پاسخ در گروه‌  بیمار: 301

میانگین پاسخ در گروه‌ سالم : 314

انحراف معیار در گروه‌  بیمار: 29

انحراف معیار در گروه‌  سالم :33

حجم نمونه‌ی مناسب در هر گروه = 90 در نظر گرفته می شود

داده ها از کودکان 6ماه تا 16 سالمراجعه کننده به بیمارستان علی بن ابیطالب با اپی لپسی ونیز کودکان سالم که مبتلا به هیچگونه بیماری ساختمانی ومتابولیک و عفونی نبودند وبصورت تصادفی انتخاب می شود وکلیه کودکان ازنظر سن وجنس باگروه کنترل همسان سازی می شود داده ها از کودکان مراجعه کننده به بیمارستان علی بن ابیطالب با اپی لپسی ونیز کودکان سالم که مبتلا به هیچگونه بیماری ساختمانی ومتابولیک و عفونی نبودند وبصورت تصادفی انتخاب می شود وکلیه کودکان ازنظر سن وجنس باگروه کنترل همسان سازی می شود

ازکلیه بیماران با اپی لپسی ونیزکودکان سالم که طبق معیارها وارد مطالعه می شوند نوار قلب 12لیدی با دستگاه الکتروکاردیوگرافی مارک سعادت ساخت ایران گرفته می شود اطلاعات دموگرافیک نیز بعد از اندازه گیری در فرم های طراحی شده ثبت می شود

در این مطالعه مورد شاهدی تعداد90نفر از بیماران در محدوده سنی 6ماه تا 18 سال که طبق تعریف با اپی لپسی به بیمارستان علی بن ابیطالب (ع) زاهدان مراجعه کردند بصورت تصادفی انتخاب می شود.

ابتدا بیمار مورد معاینه بالینی و  ازمایشات روتین قرار گرفته  ودر صورتی که  اختلال آزمایشگاهی متاثر کننده روی نوارقلب از جمله کلسیم ،پتاسیم ،منیزیوم وقند نداشته باشند سابقه مصرف داروها ازجمله انتی سایکوتیک . انتی اریتمی و انتی بیوتیک ازجمله امینوگلیکوزیدها و انتی دپرسان ها نداشته باشند.نیز مبتلا به هیچگونه بیماری زمینه ای قلبی . تروما. مننژیت .انسفالیت سندروم های ایجادکننده تشنج نباشند و همچنین هیچکدوم اختلال ساختاری نداشتند.سابقه تشنج ونیز.تشنج ناشی از تب نیز نداشتند.سرانجام از بیماران نوار قلب با دستگاه الکتروکاردیوگرافی مارک سعادت ساخت ایران درموقع ورود ودرطی 12ساعت بعد   گرفته می شود . در الکترو کاردیوگرافی استاندارد 12 لیدی که با یک دستگاه  واحد باتوان نگهداری ودخیره درحافظه  از افراد به عمل می آید فواصل QT ( فاصله شروع موج Q تاانتهای  T) ،QT_C  ( QT  اصلاح شده از فرمول بازت(  R-R QT/√ ( و  QTD  (تفاوت میان حد اقل وحداکثر فاصله QT فاصله بین QRS تا انتهای موج T که معادل نقطه ای از موج T که به خط ایزوالکتریک باز میگردد می باشدو در هر اشتقاق که حد اقل در هشت لید و در هر لید ، حداقل در سه کمپلکس محاسبه می شود) را برای هر فرد مورد و کنترل بر حسب واحد میلی ثانیه (ms) ثبت شد. QTdcنیز بصورت QTDاصلاح شده می باشدکه از فرمول

R-R QTD/√محاسبه می شود.

RRو QTبا استفاده از خط کش مخصوص اندازه گیری شد وQTCطبق فرمول محاسبه شد.QTc>450 ms در پسران و QTc>460msدر دختران و QTd>40msمعنادار در نظر گرفته شد.تمام اندازه گیری ها توسط یک شخص در 12 لید انجام شد و یافته ها برای هر دوگروه مورد و شاهد ثبت شد .در پایان پس از درج کامل اطلاعات فوق  بررسی میزان ارزش تشخیصی  یافته های نوار قلب با کمک   روشهای آماری لازم انجام می شود

تحلیل داده ها با استفاده spss 20 انجام می شود. برای داده های کمی، میانگین و انحراف معیار  و برای داده های کیفی فراوانی و در صد به عنوان امار توصیفی بیان می شوند. قبل از تحلیل ازمون های استنباطی فرض نرمال بودن داده ها تست می شود. در صورت توزیع نرمال برای داده ها  تست های اماری پارامتریک شامل student t-test و در غیر این صورت تست مشایه غیر پارامتریک مثل  Mann-Whitney U test  وtest  x² بکار گرفته خواهند شد. سطح معنا داری p<0.05 می باشد.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی 

دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران

1. هدف اصلی هر پژوهش‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.
2. در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی‎ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی‌های بالینی  بر روی بیماران یا داوطلب‌های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.
3. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است.
4. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
5. قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات  اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی‌ها و تامین سلامت آن‌ها انجام گیرد.
6. در کارآزمایی های بالینی دوسوکور  که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخله‌ای که برای وی تجویز شده بی‌اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک‌رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.
7. اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنی‌ها بیش از فواید بالقوه‌ی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.
8. طراحی و اجرای پژوهش‌هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می‌گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش‌های قبلی آزمایشگاهی، و  در صورت لزوم،  حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.
9. در پژوهش‌های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط‌های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.
10. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.
11. کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح‌نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح‌‌ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته‌ی اخلاق درخواست می‌شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.    
12. انتخاب آزمودنی‌های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به‌نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه‌ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض‌آمیز نباشد.
13. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
14. اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه‌ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته‌ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه‌ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.
15. پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش‌های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به‌عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می‌توانند در تصمیم‌گیری او مؤثر باشند، به‌نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به‌کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروه‌مورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی  سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیان‌هایی که انتظار می‌رود مطالعه در بر داشته باشد. هم‌چنین، هر آزمودنی باید بداند که می‌تواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره‌ی خطرات و زیان‌های بالقوه‌ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر هم‌چنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه‌های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت‌نامه‌ی آگاهانه منعکس شود.
16. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. هم‌چنین، در پژوهش‌هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوه‌ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته‌ی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.
17. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به‌دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.
18. در پژوهش‌هایی که از مواد بدنی (شامل بافت‌ها و مایعات بدن انسان)  یا داده‌هایی استفاده می‌شود که هویت صاحبان آن‌ها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع‌آوری، تحلیل، ذخیره‎سازی و /یا استفاده‌ی مجدد از آن‌ها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه‌دار کند، می‌توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیته‌ی اخلاق ، از داده‌ها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.
19. عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچ‌گونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه می‌شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.
20. در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره‌ی جنبه‌ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع‌رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته‌ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع‌رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.
21. برخی از افراد یا گروه‌هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی، یا زندانیان‌که ممکن است به‌عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی‌توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه‌ها آسیب‌پذیر دانسته می‌شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.
22. از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.
23. در پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر، وظیفه‌ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمی‌شود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.
24. اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه‌ی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 
25. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.
26. هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوه‌ی تحقق این امر ترجیحاً به‌صورت پوشش بیمه‌ای نامشروط باشد.
27. در پایان پژوهش، هر فردی که به‌عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره‌ی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش‌هایی که سودمندی‌شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره‌مند شود.
28. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.
29. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد.
30. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.
31. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد.

راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروه‌های آسیب‌پذیر

در جمهوری اسلامی ایران

فردی یا گروهی از افراد آسیب‌پذیر محسوب می‌شوند که استعداد یا بی‌پناهی خاصی در برابر دچار شدن به جراحت یا آسیب یا تهاجمی (اعم از جسمانی یا روانی) داشته باشند. به معنای عام کلمه، تمامی انسان‌ها آسیب‌پذیرند. بنابراین، پژوهشگران باید نسبت به آسیب‌پذیری تمامی آزمودنی‌های خویش – و دیگر طرف‌های درگیر در پژوهش – آگاه و حساس باشند.

اما گاهی ویژگی خاصی، نظیر سن یا بیماری یا وضعیت اجتماعی، برخی از آدمیان را در وضعیت ویژه‌تری از آسیب‌پذیری قرار می‌دهد. هنگامی که سخن از پژوهش به میان می‌آید، مهم‌ترین جلوه‌گاه این حالت ویژه‌ی آسیب‌پذیری، ناتوانی یا کم‌توانی در دادن رضایت آگاهانه و آزادانه است. به این معنا که امکان «آگاهانه بودن» یا 'آزادانه بودن' رضایت، در افراد آسیب‌پذیر، در مقایسه با افراد عادی، در حد قابل ملاحظه‌ای پایین‌تر است.

پژوهش بر روی گروه‌های آسیب‌پذیر در عین حالی که با ویژگی‌ها و دغدغه‌های اخلاقی خاصی همراه است، برای خود این افراد مفید و گاه ضروری است. بنابراین، انجام این‌گونه پژوهش‌ها نباید منع شود بلکه باید با رعایت ملاحظات قانونی و اخلاقی توأم گردد تا در عین بهره‌مندی از فواید پژوهش، از خدشه‌دار شدن حقوق و زیان دیدن ناموجه این افراد جلوگیری شود.

این راهنما دربردارنده‌ی مهم‌ترین دستورالعمل‌های اخلاقی در رابطه با گروه‌های آسیب‌پذیر است. مقدمه و فصل کلیات این راهنما در رابطه با پژوهش بر روی تمامی گروه‌های آسیب‌پذیر صادق‌اند اما در ادامه فصل‌هایی در رابطه با برخی از گروه‌های آسیب‌پذیر که از اهمیت خاصی برخوردارند آورده شده است. این گروه‌ها مشتملند بر: نوزادان و کودکان، ناتوانان ذهنی، زنان باردار و جنین‌ها، زندانیان و بیماران اورژانسی.

پژوهشگرانی که بر روی آزمودنی‌هایی از گروه‌های آسیب‌پذیر پژوهش می‌کنند باید پیش از آغاز طراحی پژوهش از مفاد این راهنما آگاهی کسب کرده، آن را در تمامی مراحل طراحی و اجرا و گزارش پژوهش رعایت کنند. هم‌چنین، باید از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش و سایر راهنماهای اختصاصی و قوانین و مقررات کشوری مرتبط با پژوهش خود آگاه بوده، آن‌ها را نیز رعایت کنند.

فصل اول: کلیات

1- در پژوهش‌های علوم پزشکی نباید از افراد آسیب‌پذیر به‌عنوان آزمودنی ترجیحی استفاده شود و تنها در صورتی باید از این افراد در پژوهش استفاده شود که  دلیل موجهی برای آن وجود داشته باشد.

2- افراد آسیب‌پذیر باید در تمامی مراحل طراحی و اجرا و گزارش پژوهش مورد حفاظت ویژه قرار بگیرند.

3- طراحی و اجرای پژوهش باید به‌گونه‌ای باشد که کرامت انسانی، احترام و تمامیت جسمانی و روانی این شرکت کنندگان رعایت و حفاظت شود.

4- در صورت ضرورتِ استفاده از افراد آسیب‌پذیر در پژوهش، باید تا حد ممکن افرادی به‌عنوان آزمودنی انتخاب شوند که درجات کم‌تری از آسیب‌پذیری را دارا باشند.

5- در پژوهش‌های غیر درمانی تنها در صورتی باید از افراد آسیب‌پذیر استفاده شود که نتایج پژوهش برای خود شرکت‌کننده یا سایر افرادی که به همان گروه آسیب‌پذیر تعلق دارند مفید باشد و خطر پژوهش برای هر شرکت‌کننده بیش از حد متعارف در زندگی روزمره نباشد.

6- در پژوهش‌های درمانی تنها در صورتی باید از افراد آسیب‌پذیر استفاده شود که نسبت فایده به زیان مورد انتظار برای خود آزمودنی به‌گونه‌ای باشد که انجام پژوهش را مبتنی بر منافع شخص آزمودنی توجیه کند.

7- داشتن تصمیم‌گیرنده‌ی جایگزین، ضرورت اخذ رضایت‌آگاهانه از خود آزمودنی را مرتفع نمی‌کند. در مورد افرادی که تصمیم‌گیرنده‌ی جایگزین (اعم از سرپرست قانونی) دارند، باید تا حد ممکن از خود فرد هم رضایت آگاهانه و آزادانه اخذ شود.

8- امتناع فرد از قبول یا ادامه‌ی شرکت در مطالعه را باید جدی گرفت و به آن احترام گذاشت.

فصل دوم: نوزادان و کودکان

1. در این راهنما دوره‌ی نوزادی از بدو تولد تا پایان 28 روزگی در نظر گرفته می‌شود. دوره‌ی کودکی نیز به سنینی اطلاق می شود که پس از نوزادی آغاز و تا پایان 18 سالگی ادامه می‌یابد. هم‌چنین، سرپرست قانونی به ولی، قیم، یا فرد بزرگسال دیگری اطلاق می‌شود که بر طبق قانون، سرپرستی کودک را بر عهده دارد.

2- هدف از پژوهش باید پیشبرد دانش در رابطه با سلامت نوزادان و کودکان یا ارتقای سلامت و مراقبت از این گروه باشد.

4- کودکان از نظر دارا بودن ظرفیت برای دادن رضایت به سه گروه سنی تقسیم می‌شوند:

زیر 7 سال، 7 تا 15 سال، و بالای 15سال.

1-4- در کودکان زیر 7 سال: باید رضایت کتبی هم از پدر وهم از مادر نوزاد گرفته شود. در صورت عدم دسترسی به یکی از آن‌ها یا فقدان ظرفیت تصمیم‌گیری درهریک از والدین، رضایت از یکی از آن‌ها کفایت می‌کند. در صورت عدم دسترسی یا فقدان ظرفیت در هر دو والد، رضایت سرپرست قانونی واجد صلاحیت برای انجام پژوهش‌های درمانی لازم است، اما در پژوهش‌های غیردرمانی انجام پژوهش‌ها در چنین شرایطی ممنوع است.

 2-4- در کودکان 7 تا 15 سال تمام، باید رضایت آگاهانه‌ی کتبی از سرپرست قانونی گرفته شود. هم‌چنین، باید متناسب با سطح درک و شناخت کودک، موافقت  آگاهانه‌ی وی نیز اخذ شود. کودک حق دارد که اطلاعات لازم را در حد توانایی فهم خود دریافت کند، نظر خود را بیان کند و تصمیم بگیرد. روش‌های مورد استفاده برای ارائه‌ی اطلاعات و اخذ رضایت، باید متناسب با سن و قدرت فهم کودک باشد

تعداد بیماران و عدم همکاری آنان جهت شرکت در طرح

QT   ECG, Epilepsy,

1- Alica M. Mechanisms of sudden unexplained death in epilepsy. HHS Public Access. 2015 ; 28(2): 166–174

2- Biet M; Morin N and etal. Prolongation of Action Potential Duration and QT Interval During Epilepsy Linked to Increased Contribution  of Neuronal Sodium Channels to Cardiac Late Na+ Current Potential Mechanism for Sudden Death in Epilepsy. Circ Arrhythm Electrophysiol:2015;8(4):769-71

3- Sevcencu c .Johannes J ana etal . Autonomic alterations and cardiac changes in epilepsy. Epilepsia;2010: 51(5):725–737

4-. Surges R, Taggart P and etal .Too long or too short? New insights into abnormal cardiac repolarization in people with chronic epilepsy and its potential role in sudden unexpected death, Epilepsia2010: 51(5):738–744

5-Kolsal E, serdaroglu A & etal.can heart rate variability in children with epilepsy be used to predict seizure?scienceDirect.2014;23(5):357-362

6-Shannon M., Katherine D. and etal . Cardiac Arrhythmias and Ictal Events Within an Epilepsy Monitoring Unit. NIH Public Access. 2010 ; 42(3): 201–205

7- Seyal M, Pascual F and etal. Seizure-related cardiac repolarization abnormalities are associated with ictal hypoxemia. Epilepsiap2011;52(11):2105–2111

8 –Brotherstone R , Blackhall B. Lengthening of corrected QT during epileptic seizures. Epilepsia:2010; 51(2):221–232

9- Noori NM, Mahjoubifard M & etal . Comporison of QT dispersion  with left ventricular mass index in early diagnosis of cardiac dysfunction in patients with B-Thalassemia major .Iran Red Crescent Med J. 2014;16(5):698-704

10-  Surges R, Roland D and etal. Sudden unexpected death in epilepsy:risk factors and potential pathomechanisms, Nat. Rev Neurol(2009); 5, 492–504

11-. Ghelani s, Surjit Singh  s and etal. QT interval dispersion in North Indian children with Kawasaki disease without overt coronary artery abnormalities, Rheumatology International 2011; 31( 3): 301-305.

12- Lian-Yu Lin, Pau-Chung Chen and etal. Analysis of T-wave morphology from the 12-lead electrocardiogram for prediction of long-term prognosis in patients initiating haemodialysis, Nephrol Dial Transplant (2007) 22: 2645–2652.

13-.  Dogan ,Affiliations

3.  Yıldız u ,Affiliations
4. and

Affiliations

• • et al. Evaluation of cardiac repolarization indices in well-controlled partial epilepsy: 12- Lead ECG findings, Epilepsy Research2010; 90 (1): 157-163.

• • 14- Rejdak, K., Rubaj, A. and etal. Analysis of ventricular late potentials in signal-averaged ECG of people with epilepsy. Epilepsia(2011); 52: 2118–2124

15- Akalin, F., Tirtir, A. and etal. Increased QT dispersion in epileptic children. Acta Paediatrica(2003);  92: 916–920.

16- Akalin, F., Turan, S . and etal. Increased QT dispersion in breath-holding spells. Acta Paediatrica(2004);  93: 770–774.

1- Alica M. Mechanisms of sudden unexplained death in epilepsy. HHS Public Access. 2015 ; 28(2): 166–174

2- Biet M; Morin N and etal. Prolongation of Action Potential Duration and QT Interval During Epilepsy Linked to Increased Contribution  of Neuronal Sodium Channels to Cardiac Late Na+ Current Potential Mechanism for Sudden Death in Epilepsy. Circ Arrhythm Electrophysiol:2015;8(4):769-71

3- Sevcencu c .Johannes J ana etal . Autonomic alterations and cardiac changes in epilepsy. Epilepsia;2010: 51(5):725–737

4-. Surges R, Taggart P and etal .Too long or too short? New insights into abnormal cardiac repolarization in people with chronic epilepsy and its potential role in sudden unexpected death, Epilepsia2010: 51(5):738–744

5-Kolsal E, serdaroglu A & etal.can heart rate variability in children with epilepsy be used to predict seizure?scienceDirect.2014;23(5):357-362

6-Shannon M., Katherine D. and etal . Cardiac Arrhythmias and Ictal Events Within an Epilepsy Monitoring Unit. NIH Public Access. 2010 ; 42(3): 201–205

7- Seyal M, Pascual F and etal. Seizure-related cardiac repolarization abnormalities are associated with ictal hypoxemia. Epilepsiap2011;52(11):2105–2111

8 –Brotherstone R , Blackhall B. Lengthening of corrected QT during epileptic seizures. Epilepsia:2010; 51(2):221–232

9- Noori NM, Mahjoubifard M & etal . Comporison of QT dispersion  with left ventricular mass index in early diagnosis of cardiac dysfunction in patients with B-Thalassemia major .Iran Red Crescent Med J. 2014;16(5):698-704

10-  Surges R, Roland D and etal. Sudden unexpected death in epilepsy:risk factors and potential pathomechanisms, Nat. Rev Neurol(2009); 5, 492–504

11-. Ghelani s, Surjit Singh  s and etal. QT interval dispersion in North Indian children with Kawasaki disease without overt coronary artery abnormalities, Rheumatology International 2011; 31( 3): 301-305.

12- Lian-Yu Lin, Pau-Chung Chen and etal. Analysis of T-wave morphology from the 12-lead electrocardiogram for prediction of long-term prognosis in patients initiating haemodialysis, Nephrol Dial Transplant (2007) 22: 2645–2652.

13-.  Dogan ,Affiliations

3.  Yıldız u ,Affiliations
4. and

Affiliations

• • et al. Evaluation of cardiac repolarization indices in well-controlled partial epilepsy: 12- Lead ECG findings, Epilepsy Research2010; 90 (1): 157-163.

• • 14- Rejdak, K., Rubaj, A. and etal. Analysis of ventricular late potentials in signal-averaged ECG of people with epilepsy. Epilepsia(2011); 52: 2118–2124

15- Akalin, F., Tirtir, A. and etal. Increased QT dispersion in epileptic children. Acta Paediatrica(2003);  92: 916–920.

16- Akalin, F., Turan, S . and etal. Increased QT dispersion in breath-holding spells. Acta Paediatrica(2004);  93: 770–774.

1- Alica M. Mechanisms of sudden unexplained death in epilepsy. HHS Public Access. 2015 ; 28(2): 166–174

2- Biet M; Morin N and etal. Prolongation of Action Potential Duration and QT Interval During Epilepsy Linked to Increased Contribution  of Neuronal Sodium Channels to Cardiac Late Na+ Current Potential Mechanism for Sudden Death in Epilepsy. Circ Arrhythm Electrophysiol:2015;8(4):769-71

3- Sevcencu c .Johannes J ana etal . Autonomic alterations and cardiac changes in epilepsy. Epilepsia;2010: 51(5):725–737

4-. Surges R, Taggart P and etal .Too long or too short? New insights into abnormal cardiac repolarization in people with chronic epilepsy and its potential role in sudden unexpected death, Epilepsia2010: 51(5):738–744

5-Kolsal E, serdaroglu A & etal.can heart rate variability in children with epilepsy be used to predict seizure?scienceDirect.2014;23(5):357-362

6-Shannon M., Katherine D. and etal . Cardiac Arrhythmias and Ictal Events Within an Epilepsy Monitoring Unit. NIH Public Access. 2010 ; 42(3): 201–205

7- Seyal M, Pascual F and etal. Seizure-related cardiac repolarization abnormalities are associated with ictal hypoxemia. Epilepsiap2011;52(11):2105–2111

8 –Brotherstone R , Blackhall B. Lengthening of corrected QT during epileptic seizures. Epilepsia:2010; 51(2):221–232

9- Noori NM, Mahjoubifard M & etal . Comporison of QT dispersion  with left ventricular mass index in early diagnosis of cardiac dysfunction in patients with B-Thalassemia major .Iran Red Crescent Med J. 2014;16(5):698-704

10-  Surges R, Roland D and etal. Sudden unexpected death in epilepsy:risk factors and potential pathomechanisms, Nat. Rev Neurol(2009); 5, 492–504

11-. Ghelani s, Surjit Singh  s and etal. QT interval dispersion in North Indian children with Kawasaki disease without overt coronary artery abnormalities, Rheumatology International 2011; 31( 3): 301-305.

12- Lian-Yu Lin, Pau-Chung Chen and etal. Analysis of T-wave morphology from the 12-lead electrocardiogram for prediction of long-term prognosis in patients initiating haemodialysis, Nephrol Dial Transplant (2007) 22: 2645–2652.

13-.  Dogan ,Affiliations

3.  Yıldız u ,Affiliations
4. and

Affiliations

• • et al. Evaluation of cardiac repolarization indices in well-controlled partial epilepsy: 12- Lead ECG findings, Epilepsy Research2010; 90 (1): 157-163.

• • 14- Rejdak, K., Rubaj, A. and etal. Analysis of ventricular late potentials in signal-averaged ECG of people with epilepsy. Epilepsia(2011); 52: 2118–2124

15- Akalin, F., Tirtir, A. and etal. Increased QT dispersion in epileptic children. Acta Paediatrica(2003);  92: 916–920.

16- Akalin, F., Turan, S . and etal. Increased QT dispersion in breath-holding spells. Acta Paediatrica(2004);  93: 770–774.

اپی لپسی یکی از شایع ترین بیماریهای نورولوژیک در دنیای کودکان است که از مهمترین و چالش برانگیزترین عوارض آن مرگ ناگهانی می باشد .(1,2) مرگ ناگهانی ناشی از اپی لپسی یک مرگ ناگهانی ناشناخته و شایع است به گونه ای که شیوع آن در بیماران مبتلا به تشنج دوتا سه برابر جمعیت عادی می باشد.

ندارد

از آنجایی که  مطالعات دراین مورد کم است ودر کشورنیز مطالعه  ثبت شده ای حداقل در بررسی های  معمول وجود نداردما بر آن شدیم  تا این پژوهش رادر مورد تعیین ارزش QTDدر بیماران مبتلا به اپی لپسی درکودکان انجام دهیم

ندارد

ندارد

هزینه های مربوط به این پژوهش را دانشگاه علوم پزشکی زاهدان پرداخت میکند.

روش جایگزین خاصی در این پژوهش وجود ندارد.

-کسب مجوز پژوهش از دانشکده، دانشگاه و بیمارستان

2-کسب رضایتنامه کتبی از آزمودنی ها و خانواده هر سه گروه

3-محترم شمردن حقوق آزمودنی ها در رابطه با قطع یا ادامه همکاری در هر مرحله از تحقیق

4-عدم ذکر نام آزمودنی ها در فرم اطلاعاتی به جهت محرمانه بودن و دادن اطمینان به والدین

5-قدردانی از کلیه واحدها و  آزمودنی ها و خانواده های آنها و مسئولین محترم

6-در اختیار قرار دادن نتایج پژوهش به مسئولین محترم مرکز آموزشی درمانی (در صورت درخواست آنها)

7-ارائه توضیحات لازم به والدین در زمینه هدف تحقیق و رعایت حقوق آنان در زمینه قبول یا رد مشارکت در تحقیق  

جهت پاسخگویی به سوالات به بیمارستان امام علی - بخش اطفال مراجعه شود

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

ندارد