مقایسه سطح اینتر لوکین 2 بزاق در بیماران استوماتیت آفتی عود کننده طی دوره زخمی فعال و دوره بهبودی با افراد سالم

استوماتیت آفتی عود کننده (Recurrent aphthous stomatitis :RAS) یکی از شایع ترین اختلالات مخاطی دهان می باشد که شیوع آن در جمعیت عمومی از 5 تا 50 درصد (با میانگین 20 درصد )متفاوت است.¹ استوماتیت آفتی  عودکننده دهان شایعترین بیماری مخاط دهان می باشد  که با تشکیل زخم های دردناک عود کننده متعدد یا منفرد در مخاط دهان مشخص می شود .²

این عارضه اتیولوژی چند عاملی دارد و فاکتورهای مختلفی مانند ژنتیک ،اختلالات ایمونولوژیک ،عوامل هماتولوژیک ،افزایش حساسیت غذایی و حتی عوامل روانی مانند اضطراب و استرس نیز در بروز آن نقش دارد.^1و3و4 مطالعات مختلف بیان کردند که در موقعیتهای استرس زا تناوب و شدت زخمهای آفتی دهان افزایش می یابد.^1و5 

پاتوژنز بیماریRASهنوز ناشناخته است به نظر می رسد که این بیماری بوسیله سیستم ایمنی میانجی گری می شود

پروسهRASاحتمالا بوسیله تحریک اگزوژنوس یااندوژنوس آنتی ژنیک لکوسیت ها که دقیقا مکانیسم آن مشخص نشده بوجود می آید.² 

پژوهشهای گوناگونی در زمینه-ی تغییرات سرمی ایمونوگلوبینها ، کمپلکس ایمنی در گردش  و زیر گروههای لنفوسیتهای T و فعالیت سلولهای کشنده ی طبیعی در بیماران مبتلا به آفت گزارش شده است. انواع اینترلوکین (Interleukin )که سایتوکاین هایی با کارآیی متفاوت بـوده، و درپاسخهای ایمنی و التهابی شرکت میکند در پاتوژنز بیماری افت نقش موثری دارند.^6و7اینتر لوکین 2 یک نوع گلیکوپروتئین15kDa می باشدکه به نام فاکتور رشد لنفوسیت T نیز شناخته شده است {(T cell growth factor (TCGF} این مارکر توسط سلولهای T helper  فعال ترشح می شود و موجب پرولیفراسیون سلول T و افزایش ترشح لنفوکاین می شود.^8و9,10

Kalpana و همکاران به بررسی سطح اینترلوکین 2 در بیماران مبتلا به آفت پرداختند.در این مطالعه بزاق  60 فرد  با محدوده سنی 16 تا 60 ساله جمع آوری شد ( شامل 30 بیمار (17 زن و 13 مرد) با استوماتیت آفتی راجعه و  30 فرد (18 زن و 12 مرد)  سالم ).  نتایج نشان داد که سطح 2-IL بزاق در بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی راجعه نسبت به گروه شاهد سالم بالاتر است.همچنین سطح2-IL  در بیماران با گروه سنی 30- 16 سال  و زنان  بالاتر بود. .این نتایج میتواند بیان کننده ی این مساله باشد، که اینترلوکین 2 به عنوان یک مارکر مفید  در بررسی اثرات درمانی آفت موثر است.¹⁰

^{طی مطالعه ای در سال 2014  که روی 25 بیمار آفتی صورت گرفت مشخص شد سطح برخی مارکر های التهابی سرم از جمله اینترلوکین 2   در بیماران آفتی افزایش می یابد11}

برخی محققین براساس مطالعات متعدد در زمینه نقش مارکر های التهابی در روند بیماری آفت عود کننده دهانی بیان نموده اند که در بیماران آفتی میزان ترشح مارکر های التهابی همچون اینترلوکین ها  به صورت کنترل نشده در برابر فاکتورهای محیطی افزایش می یابد 12

Guimaraes و همکاران با مطالعه بر روی بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده  به این نتیجه رسیدند که در این بیماران میزان بروز ژن Th1 افزایش یافته که این امر بر روی میزان تولید و ترشح سایتوکاین های سیستمیک همچون اینترلوکین 2 و سایر اینترلوکین ها تاثیر می گذارد13

  با توجه به اینکه  درک  و فهم دقیق پاتوژنز  بیماری افت می تواند راهگشای مناسبی برای ارایه روشهای درمانی جدید  باشد و مطالعه  بر روی نقش مارکرهای التهابی همچون انواع اینترلوکینها در بروز افت می تواند برای ساخت داروهایی که تولید و ترشح این مارکر را مهار کرده مفید و موثر واقع شود این مطالعه با هدف بررسی سطح  مارکر التهابی اینترلوکین  2 در  بیماران آفتی طی دوره زخمی فعال و دوره بهبودی صورت می گیرد.

​​​​​

1-سطح اینترلوکین 2 بزاق در افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده و افراد سالم متفاوت است .

2- سطح اینترلوکین 2 بزاق در افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده  در دوره زخمی فعال و دوره بهبودی متفاوت است 

تعیین و مقایسه سطح اینترلوکین 2 بزاق در افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده طی دوره زخمی فعال و دوره بهبودی با افراد سالم  

1-تعیین و مقایسه سطح اینترلوکین 2 بزاق در  افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده و افراد سالم  

2- تعیین و مقایسه سطح اینترلوکین 2 بزاق در  افراد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده طی دوره زخمی فعال و دوره بهبودی 

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

استوماتیت آفتی عود کننده(Recurrent aphtous stomatitis:RAS (شایعترین بیماری مخاط دهان می باشد  که با تشکیل زخم های دردناک عود کننده متعدد یا منفرد در مخاط دهان مشخص می شود .سه نوع مینور (زخم مدور با حاشیه اریتماتوز زیر 1 سانتی متر )ماژور(قطر زخم بیش از 1 سانتی متر و پس از بهبودی اسکار بجای می گذارد ) و هرپتی فرم طبقه بندی می شود و فرم مینور شایعترین فرم می باشد.¹

اینتر لوکین 2 یک نوع گلیکوپروتئین15kDa می باشدکه به نام فاکتور رشد لنفوسیت T نیز شناخته شده است {(T cell growth factor (TCGF} این مارکر توسط سلولهای T helper  فعال ترشح می شود و موجب پرولیفراسیون سلول T و افزایش ترشح لنفوکاین می شود.^8و9,10

مورد-شاهدی

افراد مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان

معیار ورود:

گروه مورد:  بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده (آفت مینور )10 تا 30سال  مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان که بیماری آنها بر اساس نمای بالینی و  تا یید متخصص بیماری های دهان  مسجل شده باشد ودارای حداقل 1 زخم دهانی در دهان  و سابقه حداقل 3بار عود زخم در سال  داشته باشد.

گروه شاهد:  افراد سالم  فاقد سابقه استوماتیت آفتی عود کننده مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان که از لحاظ سن و جنس با گروه مورد هماهنگ باشند

معیار ورود برای هر دو گروه

عدم ابتلا به بیماری سیستمیک – عدم بارداری -عدم مصرف دارو بویژه داروهای ایمونوساپرسیو،مصرف NSAID -استرویید سیستمیک و آنتی اکسیدان و مکمل ویتامینی در 4 هفته قبل از نمونه گیری و داروهای استروئید موضعی  در 2 هفته قبل از نمونه گیری،عدم وجود تاریخچه تروما و جراحی در 4 هفته قبل از نمونه گیری بزاق،

عدم ابتلا به بیماریهایی که سیستم ایمنی را تحت تاثیر قرار می دهد مانند ایدز وآرتریت روماتویید وسایر بیماریهای التهابی ،بیماران با بدخیمی، عدم ابتلا به پریودنتیت،  عدم ابتلا به پوسیدگی فعال دندانی 

عدم ابتلا به بیماریهای دهان و دندان (ضایعات سفید و قرمز، لیکن پلان، لکوپلاکیا و .....) .

معیار خروج 

افراد سیگاری 

حجم نمونه بر اساس مطالعه Avci 

   = 30

Z_1-α_/2 = 1.96   و   Z_1-β  =  0.85    

 _1 ± S₁ = 2/3 _± 0/61    و   _2 ± S₂ = 4/5 _± 0/79  

30 نفر در گروه مورد و 30 نفر در گروه شاهد محاسبه شده است. ¹¹

نمونه گیری آسان بر حسب نمونه های در دسترس

پرسشنامه(ضمیمه شماره 1) و جمع آوری بزاق غیر تحریکی

در این مطالعه  مورد-شاهدی به منظور تعیین سطح اینتر لوکین 2 بزاق، نمونه بزاق غیر تحریکی 30 فرد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده   10  تا 30سال ( گروه مورد ) توسط دانشجوی دندانپزشکی جمع آوری می گردد. در این مطالعه نمونه گیری به روش آسان انجام می شود. این مطالعه بر روی بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان انجام می گیرد .در ابتدا تاریخچه ای مبنی بر عدم ابتلا به بیماری سیستمیک، عدم استعمال دخانیات و مصرف هر گونه داروی سیستمیک بویژه  مصرف اخیر کورتیکواستروییدها و... ونیز سابقه حداقل 3 بار بروز این زخم ها در سال از بیمار گرفته می  شود و پرسشنامه برای فرد تکمیل می گردد(ضمیمه شماره 1).گروه شاهد شامل افراد سالم فاقد سابقه ابتلا به استوماتیت آفتی عود کننده که از لحاظ سن و جنس با گروه مورد هماهنگ باشند. پرسشنامه مذکور(ضمیمه شماره 1) برای این گروه نیز تکمیل می گردد .همچنین فرم رضایت آگاهانه (ضمیمه شماره 2) برای افراد تکمیل می گردد.به منظور جمع آوری بزاق در دو گروه مورد و شاهد از روش تف کردن استفاده می شود.در این روش افراد شرکت کننده بدون کاربرد هیچ نوع ماده تحریک کننده در فاصله 2 تا 5 دقیقه هر 60 ثانیه بزاق خود را به داخل لوله با دهانه 1 سانتی متر تخلیه کرده و جمع آوری نمونه بین ساعت 9-10 صبح انجام خواهد گرفت.(لازم بذکر است که بیمار می بایست حداقل 90 دقیقه قبل از نمونه گیری از خوردن وآشامیدن  اجتناب  نماید14) در این مطالعه دو نمونه بزاق از بیماران آفتی جمع آوری می شود (نمونه اول طی دوره زخمی فعال و نمونه دوم پس از بهبودی کامل زخم افتی )نمونه ها بلافاصله بعد از جمع آوری به  آزمایشگاه پردیس فرستاده می شود و در دمای 20-درجه سانتی گراد فریز می شود.در نهایت نمونه ها با سرعت 2500 دور در دقیقه سانتریفیوژ می گردد و با استفاده از روش الایزا، سطح اینتر لوکین 2 بزاق (میلی مول/لیتر) اندازه گیری می شود. در این بررسی از کیت اینتر لوکین 2  ساخت کمپانی  چین استفاده می شود.

داده ها پس از جمع آوری با نرم افزار آماری SPSS19 وارد کامپیوتر شده، جهت بررسی مارکر بزاقی در دو گروه مورد و شاهد در صورت توزیع نرمال داده‌ها  از آزمون تی (independent sample t-test)   و در صورت عدم توزیع نرمال داده ها از آزمون  نان پارامتری من ویتنی  با اطمینان 95 درصد استفاده می شود.

جدول:  میانگین  اینتر لوکین 2 بزاق  درافراد مورد مطالعه 

تمام افراد گروه مورد و شاهد در جریان مطالعه قرار می گیرند و از بیماران جهت شرکت در پروژه رضایتنامه کتبی گرفته می شود.

در این مطالعه کدهای اخلاقی  بر اساس راهنمای عمومی  اخلاق  در پژوهش های  علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی   به شرح ذیل مورد استفاده قرار خواهد گرفت

کد شماره 1-2-3-4-5 و7، کد 13 ،کد 15 ،کد 16، کد 17، کد 25 کد 27،کد 31 و عضو بافت فصل 4 کد شماره 1-2-3-4-5

بر اساس کدهای اخلاقی ذکر شده فرم رضایت آگاهانه تهیه شده و ضمیمه می گردد.(ضمیمه شماره2)

عدم همکاری افراد در تهیه نمونه بزاق : جلب همکاری افراد

اینترلوکین 2–بزاق-استوماتیت آفتی عود کننده

Interlukin 2 -saliva-recurrent aphtous stomatis  

1. Greenberg MS, Burket LW, Glick M. Burket's oral medicine: diagnosis and treatment. 11th ed. Hamilton: BC Decker; 2008
2. . Rajendran R, Sivapathasundharam B. Shafer‘s textbook of Oral Pathology- 6th ed. New Delhi (India): Elsevier (Reed)publication;2009

3. Scully C, Gorsky M, Lozada-Nur F. The diagnosis and management of recurrent aphthous stomatitis: a consensus approach. J Am Dent Assoc 2003; 134(2): 200-7.

4. Soto AM, Rojas AG, Esguep A. Association between psychological disorders and the presence of Oral lichen planus, Burning mouth syndrome and Recurrent aphthous stomatitis. Med Oral 2004; 9(1): 1-7.

5.Zare A,Mansour A,Najaf I S.Dominant  deficiency  of  the interleukin  in recurrent aphthous stomatitis _possible novel mutation in a new entity. Gene 2018 ;15 (654):64-8

6-Vinay kumar V, Abbas Ak, Fausto N. Robbins C. Pathologic basis of disease. 7th ed: Elsevier (Saunders);2008.

7-. Elmslie RE, Dow SW, Ogilvie GK. Interleukins: Biological properties and therapeutical potential. Vet Intern Med1991;5(4):283-93.

8-Namdar Pekiner F, Aytugar E, Yanikkaya Demirel G, Oguz Borahan M . Interleukin-2, interleukin-6 and T regulatory cells in peripheral blood of patients with Behcet’s disease and recurrent aphthous ulcerations. J Oral Pathol Med 2012; 41(2): 73–79

9-June CH, Jackson KM, Ledbetter JA, Leiden JM, Lindsten TL, Thompson CB. Two distinct mechanisms of interleukin-2 gene expression in human T lymphocytes. J Autoimmun1989;2(2):55-6

10- Kalpana R, Thubashini M, Sundharam BS. Detection of salivary interleukin-2 in recurrent aphthous stomatitis. Journal of Oral and Maxillofacial Pathology : JOMFP. 2014;18(3):361-364

11.Avci E, Akarslan Z, Erten H, Coskun-Cevher S. Oxidative stress and cellular immunity in patients with recurrent aphthous stomatitis . Brazil J Med biol

2014;46( 5 ) : 355-360 

12-Jurge S,Kuffer R,Scully C, Porter SR,.Muccosal disease series. Number V I. Recurrent aphthous stomatitis. Oral Dis 2006;12:1-21

13-Guimaraes AL, Correia F,Sa AR.Investigation of functional gene polymorphism IL2, TNF -a in individual with RAS.Arch Oral Biol 2007;52:268_72

14.Navazesh M. Methods for collecting saliva. Ann N Y Acad Sci 1993;20( 694) : 72-7. 

در این مطالعه سطح اینتر لوکین 2 بزاق در بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده طی دوره زخمی فعال و دوره بهبودی با افراد سالم مقایسه میشود

ندارد

انجام این کارمی تواند درزمینه افزایش  آگاهی  در مورد پاتوژنز استوماتیت آفتی عود کننده  موثرباشد.

ندارد

بیمارهزینه ای متقبل نخواهد شد

ندارد

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

کد بیمار

سن

جنس      مرد       زن

استوماتیت آفتی دارد             دوره زخمی فعال       دوره بهبودی      آفت ندارد    

اینترلوکین 2 ............میلی مول بر لیتر