اثر 6هفته تمرینات اسپینینگ و دوچرخه ثابت بر سطوح سرمی آسپروسین و درصد چربی بدن زنان چاق و دارای اضافه وزن

اضافه وزن و چاقی پنجمین علت مرگ و میر در جهان شناخته شده است و حدود یک دهه از زمانی که از سوی سازمان جهانی بهداشت (WHO) در فهرست بیماری های مزمن گنجانده شده می گذرد. براساس تعریف سازمان بهداشت جهانی ، اضافه وزن و چاقی به عنوان تجمع غیر طبیعی یا بیش از اندازه چربی در بدن که سلامتی فرد را مختل می کند شناخته می شود. به منظور طبقه بندی چاقی از شاخصی به نام BMIیا شاخص توده بدنی استفاده می شود که از تقسیم وزن (کیلوگرم) به مجذور قد (متر) به دست می آید. بر اساس این تعریف دانشمندان BMI بین 25 تا9/29 را به عنوان اضافه وزن و BMI بیشتر از 30 را به عنوان چاقی می شناسند (1). به دلیل سبک زندگی غیر فعال و رژیم غذایی نامناسب در کشور های توسعه یافته و نیز کشورهای در حال توسعه، این روند رو به رشد چاقی همچنان ادامه دارد (2). در حال حاضر، به خوبی درک شده است که بافت چربی سفید نه تنها به عنوان یک انباشتگاه بلند مدت انرژی بلکه در نقش یک اندام فعال درون ریز است که تعدادی از مولکول های زیست فعال (بیواکتیو) را با نام آدیپو کاین ها ترشح می کند(3) آدپوکاین ها در فرایند متابولیکی گوناگون از جمله کنترل بافت چربی، تغییر های شاخص توده ی بدنی، سندرم متابولیک، دیابت و بیماری های قلبی- عروقی دخالت دارند. بنابراین ترشح آدیپوکاین ها ممکن است در اختلالات متابولیکی ناشی از چاقی و اضافه وزن اثر گذار باشد(4).

آسپروسین (Asprosin) هورمونی جدید است که توسط گروهی از محققان آمریکایی به تازگی در سال ۲۰۱۶ شناسایی و معرفی گردیده است. آسپروسین هورمونی پروتئینی که محصول پروتئولیز از یک پروتئین به نام پروفیبریلین است. پروفیبریلین محصول ژنی به نام FBN₁ است که در واقع محصول دو اگزون انتهایی از این ژن می­باشد. به دنبال رونویسی از ژن FBN₁، محصول آن تحت پردازش­هایی واقع می­شود، از جمله برش در انتهای کربوکسیل این پروپروتئین منجر به تولید فیبریلین که یک میکروفیبریل در ماتریکس خارج سلولی است و قطعه­ پروتئینی به نام آسپروسین که نقش هورمونی ایفا می ­کند. سپس تحت تغییرات پس ترجمه ه­ای (اضافه شدن سه گروه قندی به انتهای N این پروتئین کوتاه­تر یعنی آسپروسین که وزن آن به 30 دالتون می­رساند) در شبکه اندوپلاسمی قرار می­ گیرد. آسپروسین برای ترشح نیازی به سیگنال پپتید (پپتید نشانه) ندارد. این پروتئین افزایش شدید در بافت­های چربی قهوه­ای، چربی سفید و ماهیچه­ های اسکلتی در افراد مقاوم به انسولین دارد و در حالت نرمال محل اصلی ترشح این هورمون بافت چربی سفید (سلول ­های آدیپوسیت) می­ باشند و همانند هورمون گلوکاگون به طور مستقیم منجر به افزایش قند خون می ­شود با این تفاوت که فقط گلوکز کبدی را آزاد می­ کند. این هورمون گیرنده­ای در سطح سلول کبدی دارد که با اتصال به آن گیرنده که از نوع G پروتئین ­ها است و فعال کردن مسیر پیام­رسانی از طریق پروتئین کیناز A (PKA) و پیامبر ثانوی cAMP پیام خود را به منظور تجزیه گلیکوژن کبد به داخل سلول مخابره می­ کند و بدین ترتیب منجر به آزادسازی گلوکز به درون خون می ­شود. از طرفی ترشح گلوکز به صورت پس­نورد می ­تواند ترشح آسپروسین را مهار کند٬ سپس آسپروسین بر روی فعالیت PKA اثر گذار است و اثر آن به صورت رقابتی با Suramin (مهارگر هتروترایمر عمومی G پروتئین ها) مهار می­شود و اثر آسپروسین بر روی افزایش گلوکز خون هم بوسیله cAMP-RP که با cAMP در اتصال به PKA رقابت می­ کند مهار می­ شود. آسپروسین برای جذب توسط سلول­های کبد باید شکل سه بعدی پروتئین خود را داشته باشد. این پروتئین نیمه عمری در حدود 20 دقیقه و یک حد اشباع پذیری در حد nm50 که بیست دقیقه پس از تزریق آن نشان می ­دهد را دارد (5).

انسولین نیز دقیقا اثر عکس بر روی آزاد سازی گلوکز از کبد با واسطه آسپروسین دارد. انسولین با مهار فعالیت PKA (که در اثر فعالیت آسپروسین افزایش فعالیت یافته) منجر به کاهش قند خون و کاهش cAMP می­یابد. آسپروسین در افرادی که حساس به انسولین هستند افزایش نشان می­دهد. ارتباط آسپروسین با انسولین به صورت چرخه­ای است. به این صورت که افزایش آسپروسین باعث افزایش گلوکز و افزایش گلوکز باعث کاهش آسپروسین می­گردد. این افزایش آسپروسین در پلاسمای خون بیماران حساس به انسولین مربوط به بیماری این افراد می­باشد که با کاهش آسپروسین در اثر آنتی بادی اختصاصی، انسولین اثر خود را در کاهش گلوکز خون می­تواند اعمال کند (6). در تحقیقی که توسط دانشگاه ژاپن انجام شده بود تست تحمل دو ساعته انسولین بر روی هشت فرد سالم و ۲۳ فرد دیابتی نوع دو انجام شد که نتایج نشان داد ارتباط معنی­داری منفی بین میزان آسپروسین با انسولین خون وجود دارد به طوری­که میزان انسولین می­تواند سطوح آسپروسین بعد از رژیم غذایی را تنظیم کند (7). نتایج تحقیقات نشان داد؛ آسپروسین بیومارکر جدیدی برای دیابت نوع 2 می باشد. زیرا غلظت آسپروسین پلاسما در افراد و موش های دارای دیابت نوع 2 در مقایسه با گروه شاهد افزایش نشان می دهد. با این حال، در بیماران مبتلا به سندرم پروژروید  نوزادان (progeriod syndrome) که دارای ویژگی های مشخصی از اشتها و ناتوانی شدید بود میزان آسپروسین در بیماران به طور معنی داری کاهش یافت. (8). طبق بررسی­های به عمل آمده تا کنون تنها تعداد محدودی گزارش پژوهش در در زمینه تاثیر ورزش بر هورمون آسپروسین گزارش شده است، در همین راستا موسسه دیابت دانشگاه جنوب شرقی نانجینگ چین اثر ورزش بر سطوح آسپروسین را بررسی نموده است. که این پژوهش بر روی سطح آسپروسین در سه گروه شامل گروه ۱: ۱۲ زن و ۶ مرد خیلی چاق (رده سنی ۴۷ تا ۵۳ سال) و یک گروه کنترل همسانسازی شده از نظر سن و جنسیت٬ گروه ۲: ۱۰ زن و ۴ مرد چاق با مداخله تمرین خسته کننده بر روی تردمیل با ۸۵ درصد ضربان قلب بیشینه نسبت به سن (سن آزمودنی ها بین ۲۶ تا ۳۱ سال) و گروه ۳: ۸ زن و ۹ مرد با رده سنی ۲۵ تا ۲۷ سال که به صورت تفریحی ورزش می­نمودند با مداخله تمرین دوی فزاینده بر روی تردمیل انجام شد که نتایج بر خلاف رومرو و همکاران نشان داد مقایسه سطح آسپروسین استراحت بین افراد چاق و غیر چاق مشابه و با تغییرات فردی شدید همراه بوده است همچنین ترشح آسپروسین در تمرین حاد بر روی تردمیل تاثیری روی تغییر وضعیت قند خون آزمودنی­ها نداشت (9). ویسک و همکاران (2018)، اثر حاد تمرینات بی هوازی را بر ترشح آسپروسین، آیریزین و سایر سایتوکاین­ها در زنان (10=n) و مردان (10=n) مورد بررسی قرار دادند. نتایج آنها نشان داد که تنها ترشح آیریزین و آسپروسین در زنان سالم و جوان افزایش و ترشح لپتین پس از یک دوره تمرین بی­هوازی کاهش یافت (37). همچنین یک همبستگی مثبت بین آسپروسین و آدیپونکتین و همبستگی منفی بین آسپروسین و لپتین بدست آمد. آنها گزارش کردند که تغییرات غلظت ادیپوسیت­ها با هم در ارتباط هستند و صرف نظر از جنسیت، تمرینات بی­هوازی موجب اثرات ضد التهابی می­شود. ریم کو و همکاران (2019)، به بررسی اثر تمرینات هوازی بر سطوح آسپروسین در موش­های نر مبتلا به دیابت نوع 1 پرداختند. برنامه تمرین هوازی شامل دویدن بر روی تردمیل به مدت 60 دقیقه با سرعت 20 متر بر ثانیه، چهار روز در هفته برای هشت هفته بود. این نتایج نشان داد که تمرینات ورزشی هوازی، موجب تنظیم کاهشی مسیر AMPK و PKA/TGF-β در دیابت نوع 1 می­شود (38). نخعی و همکاران در سال 2019 اثر هشت هفته تمرین تداومی و تناوبی شنا را بر روی موشهای صحرایی مبتلا به سندروم متابولیک را بررسی نمود که نتایج نشان داد غلظت سرمی آسپروسین در گروه­های تمرین تداومی  و تناوبی نسبت به گروه­های کنترل سالم و کنترل سندرم متابولیک به ­طور معناداری کاهش یافت، اما بین گروه­های تمرین تفاوت معناداری مشاهده نشد. بنابراین، به نظر می­رسد که هر دو برنامه تمرینی شنای تداومی و تناوبی به یک میزان موجب بهبود سطوح سرمی آسپروسین، نیمرخ لیپیدی، گلوکز و حساسیت به انسولین در موش‌های مبتلا به سندرم متابولیک می­شوند و در کاهش اختلالات مرتبط با  سندرم متابولیک موثراند(39). 

البته به خوبی ثابت شده است که انجام تمرینات بدنی در شدت کم یا متوسط ​​و حجم بالا منجر به سازگاری چندگانه بر روی سیستم­های قلبی- تنفس و عضلات شده، و اکسیداسیون چربی و از دست دادن وزن بدن را به دنبال دارد (10 و 11). به طوری که با افـزایش انـرژی مصـرفی بـه طور مستقیم، یا تعدیل اشتها و کاهش انـرژی دریـافتی به­طور غیرمستقیم، از کسب وزن اضافی جلـوگیری می­کند (12). و می­تواند بر رفتار تغذیه­ا­ی تأثیرگـذار باشد (13)؛ بنابراین امروزه افزایش تحرک جسـمانی و فعالیت بدنی به­عنوان یک مؤلفه مهم و کم­هزینه در فرآیند درمانی چاقی، سـندرم متابولیـک و کنترل اشتها نقش داشـته و در واقـع ممکن است یکی از دلایل مطالعـه آثـار ورزش بـر هورمون­ها به سبب اثر روشن آن بر تعـادل انـرژی باشد (14 و 15). افـزایش شـدت تمـرین سـبب تغییـر جهت استفاده از سوبسترا می­شود، به طوری­کـه در دامنه شدت­های کم تـا متوسـط تمـرین، سـرعت لیپولیز، مقدار جریان خون بافـت چربـی و جریـان خون عضله افزایش یافته و با افزایش شدت فعالیت به زیـاد و خیلـی زیـاد، اکسـایش قنـد شـدت می­گیـرد و اکسـایش چربی کاهش می­یابد (16)، با این حال، ممکن اسـت کـه فعالیت در برخی شدت­ها بـا تحریـک فراینـدهـای مربوط به اشتها، نتایج قانع کننده­ای حاصـل نکنـد (17 و 18). برخی مدارک نشان می­دهد که تمرین تناوبی با شدت بالا و کم حجم سبب سازگاری­های مشابه و یا حتی بالاتر فیزیولوژیکی و عضلانی را نسبت به تمرینات تداومی مرسوم در انسان­ها موجب می­گردد (19 و 20). برخی دیگر هیچ توافقی در مورد بهترین پروتکل­های ورزشی برای درمان و کنترل چاقی ندارند (21).

هرچند به کرات نشان داده شده که تمرینات هوازی موجب افزایش کارایی سیستم هوازی و در نهایت افزایش آمادگی هوازی می شود (22). همچنین تمرینات (پیاده روی، جاگینگ یا دوچرخه سواری، شنا) عضلات بزرگ بدن را برای مدتی به طور منظم و پیوسته به فعالیت وا می دارد و می تواند عمل انسولین در هر فیبر عضلانی را بدون افزایش اندازه آن، تعدیل کند (23). برخی پژوهشگران اثرات مفید ورزش اسپینینگ که نوعی تمرینات هوازی است که بر روی چرخ ثابت انجام می شود را بر توسعه سیستم قلبی و عروقی گزارش کرده اند (24) بدیهی است چاقی و اضافه وزن هم قابل پیشگیری بوده و هم قابل درمان می باشد. چاقی مرکزی بدن از طریق ترشح آدیپوکاین های پیش التهابی دخیل در تنظیم متابولیسم و ایجاد التهاب خفیف منجر به شروع و گسترش بیماری های متابولیکی می شود (25).

در همین راستا کاظمی و همکاران (1394) پس از هشت هفته تمرین شدید، سطوح سرمی انسولین به طور معنی­داری کاهش یافت. همچنین BMI، کلسترول تام و وزن بدن کاهش معنی­داری یافت اما تغییر معنی­داری در سطوح سرمی HDL، LDL و تری گلیسرید مشاهده نشد. این نتایج نشان می­دهد که تمرین شدید دارای اثرات ضدالتهابی و محافظتی در برابر چاقی دارد و احتمالاً می­توان از این ورزش به عنوان یه روش غیر داروئی در درمان یا پیشگیری چاقی استفاده کرد (26).

همچنین نتایج تحقیقات ورزش تداومی بر روی متغییرها مطرح شده در تحقیقات نشان می دهد که اجرای ۱۲ هفته تمرین هوازی در دختران چاق، کاهش غلظت ویسفاتین و بهبود مقاومت انسولینی را در پی دارد. ایسیگ و همکاران (27) به این نتیجه رسیدند دو جلسه تمرین با تردمیل با ۷۰ درصد حداکثر اکسیژن مصرفی سبب کاهش مقاومت انسولینی و سطوح انسولین می شود. مکوس و همکاران (28) گزارش کردند یک جلسه تمرین با شدت متوسط، مقاومت به انسولین کل بدن بهبود یافته است. کار نیمن بر کاهش سطوح تری گلیسرید و کلسترول پس از ۱۲ هفته تمرینات هوازی در شدت ۸۰-۶۰ درصد ضربان قلب بیشینه در زنان چاق صحه گذاشته است (29). جانگ و همکاران (30) گزارش کردند شرکت در ۱۲ هفته تمرین هوازی در زنان چاق یائسه در بهبود مقاومت انسولینی و کاهش درصد چربی بدن موثر است. در پژوهش لی و همکاران (31) به دلیل تنوع فعالیت­های ورزشی (مقاومتی، هوازی و ترکیبی)، الگوها و آزمودنی­های متفاوتی در زمینه اثر فعالیت ورزشی بر نیمرخ لیپیدی، مورد بررسی قرار گرفته است که افزایش حجم توده عضله اسکلتی، موجب افزایش پاسخ نسبت به گلوکز خون می­شود (32). شدت دقیق فعالیت بدنی که تغییرات مطلوبی در لیپیدها، فشار خون، گلوکز و مقاومت به انسولین ایجاد کند، تعیین نشده است. به طوری که سازمان بهداشت جهانی و کالج آمریکایی طب ورزش طیف شدت های بهینه را بین 55 تا 80 درصد ضربان قلب بیشینه گزارش کرده­اند (33 و 34). در برخی پژوهش­ها، تمرین با شدت متوسط با هدف ارتقای سلامت و تندرستی گزارش شده است (35) به نظر می­رسد بین پژوهش­های انجام شده تناقض در نتایج حاصل از پروتکل­های اجرایی دیده می­شود.

در پایان می توان به این نکته اشاره نمود که آسپروسین یک هورمون تازه شناخته شده است و طبق بررسی­های به عمل آمده تا کنون تحقیقات اندکی در زمینه تاثیر تمرینات ورزشی بر مقادیر آسپروسین انجام شده و در داخل کشور هیچ مقاله­ای یافت نشده است و اندک تحقیقات انجام شده بیشتر جهت شناخت ساختار و نحوه شکل­گیری هورمون و همبستگی آن با سطح انسولین صورت پذیرفته که با تنها پژوهش ورزشی انجام شده مقایرت دارد و عدم ارائه گزارشاتی در خصوص بررسی تاثر ورزش بر سطوح آسپروسین و نقش آن در چاقی، احساس نیاز برای بدست آوردن نتایج قابل استناد و تکرار پذیر را ایجاد می نماید. لذا نتایج پژوهش حاضر می­تواند اطلاعات مفیدی در زمینه بیولوژی و زیست شناسی آسپروسین و ارتباط آن با فعالیت­های ورزشی متناسب با شرایط فیزیکی افراد چاق به دست آورد. در این پژوهش به بررسی اثر شش هفته تمرینات اسپینینگ و دوچرخه ثابت بر سطوح سرمی آسپروسین  و درصد چربی بدن زنان چاق و دارای اضافه وزن  خواهیم پرداخت.

1- 6 هفته تمرینات اسپینینگ بر سطوح سرمی آسپروسین و درصد چربی بدن زنان دارای اضافه وزن و چاق تاثیر معنادار دارد.

2- 6 هفته تمرینات دوچرخه بر سطوح سرمی آسپروسین و درصد چربی بدن زنان دارای اضافه وزن و چاق تاثیر معنادار دارد.

3- در سطوح سرمی  آسپروسین و درصد چربی بدن زنان دارای اضافه وزن و چاق بین گروه های مطالعه اختلاف معنادار وجود دارد.

بررسی تاثیر 6هفته تمرینات اسپینینگ و دوچرخه ثابت بر سطوح سرمی آسپروسین و درصد چربی بدن زنان چاق و دارای اضافه وزن

1-تعیین اثر6 هفته تمرینات اسپینینگ بر سطوح سرمی آسپروسین  و درصد چربی بدن زنان دارای اضافه وزن و چاق

2-تعیین اثر6 هفته تمرینات دوچرخه  بر سطوح سرمی آسپروسین  و درصد چربی بدن زنان دارای اضافه وزن و چاق

3- مقایسه اثر 6 هفته تمرینات اسپینینگ و دوچرخه بر سطوح سرمی آسپروسین و درصد چربی بدن زنان دارای اضافه وزن و چاق

چاقی خطر بسیاری از وضعیت‌های فیزیکی و ذهنی را افزایش می‌دهد. که اغلب موجب اختلالات پزشکی شامل: دیابت نوع دوم، فشار خون بالا، بالا بودن کلسترول خون و بالا بودن تری گلیسرید خون می­باشد.

آزادسازی گلوکز کبدی و متعاقب آن حضور گلوکز در خون که برای عملکرد مغزی و ماندن طولانی مدت در گرسنگی حیاتی است و به وسیله مجموعه منظمی از هورمون­های که به طور دقیق مقدار گلوکز پلاسما را تنظیم می­کند انجام می­شود. آسپروسین هورمون پروتئینی سریع اتصال است که کار آزادسازی گلوکز کبدی را بر عهده دارد. این هورمون از بافت آدیپوز سفید ترشح و در سطح نانومول در خون گردش می­کند و توسط کبد در اختیار گرفته می­شود و باعث آزادسازی سریع گلوکز به داخل خون می­گردد. هنگامی­که مقاومت به انسولین بدن انسان افزایش می­یابد، سطح آسپروسین نیز در پلاسمای خون افزایش بیش از حالت طبیعی خود پیدا می­کند. آسپروسین به عنوان یک هورمون پروتئینی می­تواند هدف درمانی به درمان چاقی، دیابت نوع دو و سندرم متابولیک باشد (5)، در همین راستا نتایج پژوهش حاضر می­تواند مورد استفاده مراکز درمان چاقی، مراکز درمان دیابت، مراکز درمان بیماری­های قلبی عروقی و مراکز کنترل وزن و تندرستی قرار گیرد. همچنین زمینه را برای افزایش سطح تندرستی جامعه و کاهش مصرف داروهای شیمیایی در بهبود بیماری­های مرتبط با چاقی و سندروم متابولیک مهیا می­ نماید.

تمرینات اسپینینگ و دوچرخه ثابت: 

برای افرادی که مایل هستند تا به دور از آلودگی شهرها و شلوغی آن در محیطی آرام به دوچرخه سواری بپردازند انتخاب دوچرخه ثابت گزینه مناسبی برای آنها می باشد. علاوه بر این دوچرخه سواری برای کاهش وزن و تناسب اندام و همچنین در مواردی برای توانبخشی افراد مورد استفاده قرار می گیرد. امروزه به دلیل پیشرفت تکنولوژی و افزایش تعداد شرکتهایی که به طراحی و تولید وسایل بدنسازی مشغول هستند تنوع در تولید محصولات به قدری زیاد شده که بیشتر افراد هنگام خرید سر در گم می شوند و نمی دانند چه محصولی برای آنها انتخاب مناسب تری می باشد. دوچرخه ثابت نیز از این موضوع مستثنی نیست و دارای انواع گوناگونی می باشد که هریک برای هدف خاصی تولید شده است.

دو نوع دوچرخه ثابت داریم. که شامل دوچرخه ثابت نشسته و دوچرخه اسپینینگ می باشد. دوچرخه ثابت ایستاده یا همان اسپینینگ از لحاظ نوع حرکت و نحوه قرارگیری فرد بر روی آن بسیار شبیه به دوچرخه متحرک است. در هنگام استفاده بدن کاربر به صورت عمود بوده و کمر کاملاً صاف است. با استفاده از دوچرخه ثابت ایستاده شما می توانید عضلات شکم را در این فعالیت در گیر کنید. زمانی که فرد بر روی زین دوچرخه ننشینید و همانند دوچرخه سواران ماهر اندکی به سمت جلو خم شود و سپس رکاب بزند، به این ترتیب با بالا و پایین رفتن کتف و شانه های خود قسمت فوقانی بدن نیز وادار به فعالیت می شود.

نوع دیگر دوچرخه ثابت، دوچرخه ثابت نشسته می باشد که از لحاظ راحتی بسیار راحت تر از نوع اسپینینگ است. در این حالت بر روی یک صندلی پهن تر نشسته و رکاب می زنید و به این ترتیب فشار کمتری به کمر شما وارد می شود و برای افرادی که در ناحیه کمر خود دچار مشکل می باشند یا برای افراد مسن تر استفاده از این نوع دوچرخه ثابت توصیه می شود. البته دوچرخه ثابت نشسته دارای مدلی به نام مبله نیز هست که دارای پشتی میباشد و استفاده از آن به ویژه برای سالمندان و افرادی که به دلیل ابتلا به برخی از بیماریها دچار مشکلاتی در زمینه حفظ تعادل هستند بسیار مناسب تر و راحتتر است. به طور کلی استفاده از دوچرخه ثابت اسپینینگ برای افراد جوان و با شرایط جسمی نرمال به عنوان وسیله مناسب تری برای رکاب زدن توصیه می شود.

 آسپروسین: آسپروسین (Asprosin) هورمونی جدید است که توسط گروهی از محققان آمریکایی به تازگی در سال ۲۰۱۶ شناسایی و معرفی گردیده است. آسپروسین هورمونی پروتئینی که محصول پروتئولیز از یک پروتئین به نام پروفیبریلین است. پروفیبریلین محصول ژنی به نام FBN₁ است که در واقع محصول دو اگزون انتهایی از این ژن می­باشد. به دنبال رونویسی از ژن FBN₁، محصول آن تحت پردازش­هایی واقع می­شود، از جمله برش در انتهای کربوکسیل این پروپروتئین منجر به تولید فیبریلین که یک میکروفیبریل در ماتریکس خارج سلولی است و قطعه­ی پروتئینی به نام آسپروسین که نقش هورمونی ایفا می­کند. سپس تحت تغییرات پس ترجمه­ای (اضافه شدن سه گروه قندی به انتهای N این پروتئین کوتاه­تر یعنی آسپروسین که وزن آن به 30 دالتون می­رساند) در شبکه اندوپلاسمی قرار می­گیرد (5).

تحقیق حاضر یک مطالعه کارآزمایی بالینی می باشد.

جامعه آماری این تحقیق زنان چاق و دارای اضافه وزن مراجعه کننده به سالن های ورزشی سطح شهر زاهدان می باشند. معیارهای ورود به مطالعه دارا بودن سن 30 تا 40 سال و داشتن BMI بیشتر از 25 خواهد بود. برای اندازه گیری BMI وزن آزمودنی ها برحسب کیلوگرم تقسیم بر مجذور قد برحسب متر می گردد. برای اندازه گیری ضخامت چین پوستی در ناحیه ی عضله ی بازو (بین زایده آکرومیون و آرنج)، در ناحیه ی شکم (دو سانتی متر به سمت راست ناف) و در ناحیه فوق خاصره (بلافاصله در زاویه جلویی در بالای ایلیاکرست) از کالیپر (HARPENDEN Model 0120) ساخت انگلیس با حساسیت ./1 میلی متر استفاده شد. برای محاسبه ی درصد چربی بدن: از رابطه ی زیر استفاده شد (41)

%BF=(0.41563*X)-(0.00112*2)

X+(0.03663*Y)+4.03653

X= مجموع ۳ ناحیه     Y= سن

معیارهای خروج از مطالعه شامل افراد مبتلا به دیابت 1 و 2، فشار خون بالا، بیماریهای کبدی، پرکاری و یا کمکاری تیروئید، بیماریهای قلبی  عروقی، بیماریهای کلیوی، گوارشی، مشکلات اورتوپدی، آرتریت روماتوئید و یا بیماریهای دیگر، حاملگی، یائسگی، مصرف هر نوع مکمل آنتیاکسیدانی (ویتامینها یا مواد معدنی) در ۶ ماه اخیر، افرادی که به طور معمول (سه جلسه در هفته، بیش از دو ساعت) تمرین های ورزشی انجام میدهند و داشتن رژیم غذایی خاص و یا عدم شرکت نمونه ها در هریک از گروه های مورد آزمون خواهد بود.

با توجه به اینکه تعداد حداقل 7 تا 20 نفر نمونه در هر گروه مطالعات انسانی جزو مطالعات نیمه تجربی محسوب می شود(40)، لذا تعداد 60 نفر از زنان چاق و دارای اضافه وزن نمونه آماری این پؤوهش می باشند. این نمونه ها از بین زنانی که در سطح شهر به سالن های شهر زاهدان مراجعه می نمایند انتخاب می گردند. که در گروه های ( 20 نفر تمرین اسپینینگ)، (20 نفر تمرین دوچرخه) و (20 نفر گروه کنترل) به صورت تصادفی قرار می گیرند. برای پیشگیری از ریزش تعداد نمونه ها برنامه ها و جوایز انگیزشی در نظر گرفته شده است همچنین در هر گروه تعداد پنج نفر به عنوان جایگزین انتخاب می گردند.

روش نمونه گیری به شیوه تصادفی ساده از میان زنان چاق و دارای اضافه وزن مراجعه کننده به سالن های ورزشی خواهد بود.

فرم جمع آوری داده­های پژوهش

طبق اعلامیه ای، زنان چاق و دارای اضافه وزن که تمایل به شرکت در پژوهش حاضر را دارند فرخوانی می شوند سپس  تعداد 60 نفر از افراد واجد شرایط سنین 40-30 سال به صورت  تصادفی در گروه های تمرین اسپینینگ (20نفر)، تمرین دوچرخه (20نفر) و گروه کنترل(20نفر) قرار خواهند گرفت. تمرینات به مدت 6 هفته و هر هفته 3 جلسه تمرین اسپنینگ و 3جلسه تمرین با دوچرخه به مدت یک ساعت انجام خواهد شد. هرجلسه تمرین شامل 10 دقیقه گرم کردن ،40دقیقه تمرینات اسپینینگ یا دوچرخه معمولی بر اساس مطالعه (36) و ده دقیقه سرد کردن است. پروتکل تمرینات اسپینینگ بدین شیوه خواهد بود که با شدت 45%-65% ضربان قلب هدف انجام می گیرد و تمرینات گرم کردن و سرد کردن شامل 10 دقیقه حرکات کششی و سپس تمرینات اسپینینگ و دوچرخه و در نهایت 10 دقیقه تمرینات نفس کشیدن طراحی شده است. دو روز پیش از نمونه گیری خون اولیه اندازه گیری های BMI، وزن و درصدچربی بدن و سطح فعالیت بدنی ابتدایی اندازه گیری خواهد شد. سپس در شرایط ناشتا 12 ساعته نمونه گیری خونی در مرحله پیش آزمون، از کلیه آزمودنی ها در شرایط یکسان در مکان آزمایشگاه بالینی انجام خواهد گرفت و نمونه های خونی سانتریفیوژ خواهند شد و سرم مربوطه تا تجزیه و تحلیل نهایی فریز می گردد. سپس به دنبال اتمام 6 هفته تمرینات، نمونه گیری خونی در شرایط مشابه با ابتدای کار مجددا در  مرحله پس آزمون تکرار خواهد گردید. برای جمع آوری اطلاعات ازمنابع کتابخانه ای جهت کسب پیشینه اطلاعاتی استفاده خواهد شد. ضمنا از کالیپر آزمایشگاهی برای اندازه گیری درصد چربی بدن و از کیت آزمایشگاهی نمونه های انسانی ویژه سنجش آسپروسین (زلبیو ساخت کشور آلمان به روش الایزا¹)  برای اندزه گیری مقادیر استفاده خواهد شد. بعلاوه از پرسشنامه های استاندارد سلامتی و فعالیت بدنی عادتی بک و پرسشنامه 24 ساعته یادآمد غذایی هم برای کسب اطلاعات زمینه ای شرکت کنندگان بهره برداری می شود.

1. ZellBio

ابتدا جهت تعیین طبیعی بودن توزیع داده ها در میان گروه ها از آزمون شاپیرو ویلک استفاده می شود سپس در صورت تایید توزیع یکنواخت داده ها، از آزمون پارامتریک آنالیز واریانس دوراهه برای تعیین تغییرات درون گروهی و اختلاف بین گروهی در سطح معنادارای p<0.05 و با کمک نرم افزار spss نسخه 20 انجام خواهد گرفت. در صورت عدم تایید توزیع یکنواخت داده ها از آزمونهای معادل ناپارامتریک بهره برداری خواهد شد.

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران 1392

کدهای 1 تا 31 توسط پژوهشگران رعایت خواهد شد.

راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران

راهنمای عمومی

کدهای 1 تا 12توسط پژوهشگران رعایت خواهد شد.

راهنماهای اختصاصی

فصل 1:  استفاده از اعضاء و بافت‌های جنین سقط شده‌ی انسان برای پژوهش

کدهای این فصل شامل طرح حاضر نمی با شد.

فصل 2: برداشت عضو یا بافت از جسد انسان یا فرد دچار مرگ مغزی

کدهای این فصل شامل طرح حاضر نمی با شد.

فصل 3 ـ پژوهش‌های شامل پیوند عضو یا بافت از دهنده‌ی زنده

کدهای این فصل شامل طرح حاضر نمی با شد.

فصل 4- زیست‌بانک‌ها

کدهای 1 تا 5 توسط پژوهشگران رعایت خواهد شد.

راهنمای اخلاقی کارآزمایی‌های بالینی در جمهوری اسلامی ایران

فصل اول: ارزیابی سود و زیان

کدهای 1 تا 19 توسط پژوهشگران رعایت خواهد شد.

فصل دوم: رضایت آگاهانه

کدهای 1 تا 12 توسط پژوهشگران رعایت خواهد شد.

فصل سوم: دارونما

کدهای 1 تا 3 توسط پژوهشگران رعایت خواهد شد.

فصل چهارم: پرداخت غرامت

کدهای 1 تا 5 توسط پژوهشگران رعایت خواهد شد.

با توجه به اینکه دوچرخه ثابت و دوچرخه اسپینینگ به تعداد کافی در دانشگاه وجود ندارد و در اجرای پروتکل تمرینات محدودیت به شمار می رود لذا می بایست با یکی از باشگاه های دارای شرایط و امکانات مناسب قرارداد بست. برای متغیرهای مخدوش کننده می توان از: 1- وجود تفاوت در سطح توانایی افراد (احتمال اینکه پروتکل تمرینی با توان آزمودنی ها همخوانی نداشته باشد و بیش از نیروی مورد نظر در اهداف پژوهش و یا به میزان کمتری نیرو وارد کند) و 2- اجرای صحیح پروتکل ورزشی توسط آزمودنی ها نام برد. که برای برطرف شدن این موارد از 1- تست بروس و کانکانی (BRUCE-AND-CONCONI)قبل از شروع تمرینات اصلی، جهت تعیین VO2max و اعمال نسبی پروتکل بر اساس VO2max به دست خواهد آمده و 2- لحاظ یک دوره آشناسازی قبل از اجرای برنامه ورزشی استفاده خواهد شد.

 آسپروسین- تمرینات اسپینینگ – تمرینات دوچرخه- زنان چاق

 Asprosin- Spinning training-Bicycle trainings- Obese women

1-Schwartz MB`Brownell KD. The influence of one own body weight on implicit and explicit anti-fatbias.  2004;42 : 3687-96

2- عزیزی فریدون،میربلوکی محمدرضا،میرمیران پروین.چاقی خانوادگی ونقش تغذیه:مطالعه قندولیپید،رفسنجان،مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان.13،1384(5): 95.

3-A.gio rana`Un Ju Jung and Myung-sook Choi. obesity and its metabolic complication: the role of adipokines and relationship between obesity, inflammation,insulin resistance, dyslipidemia and nonalcoholic fatty liver disease.  2014;38 : 4852-125

4-Youn BS, Heye-Jin Yoo, Soon Young, Hocheol Hong, Sae Jeong Yang. Implication of progranulin and C1q\TNF-Related protein3(CTRP3) on Inflammation and Atheroscl erosis in subject with or without Metabolic syndrome.  2008;26 : 5463-102

5- Romere C, Duerrschmid C, Bournat J, Constable P, Jain M, Xia F, et al. Asprosin, a fasting-induced glucogenic protein hormone. Cell. 2016; 165(3):566-79.

6- Wang Y, Qu H, Xiong X, Qiu Y, Liao Y, Chen Y, et al. Plasma Asprosin Concentrations Are Increased in Individuals with Glucose Dysregulation and Correlated with Insulin Resistance and First-Phase Insulin Secretion. Mediators of Inflammation. 2018; 2018.

7- Hahn V, Halle M, Schmidt-Trucksäss A, Rathmann W, Meisinger C, Mielck A. Physical activity and the metabolic syndrome in elderly German men and women: results from the population-based KORA survey. Diabetes Care. 2009; 32(3):511-3.

8- Schumann U, Qiu S, Enders K, Bosnyák E, Laszlo R, Machus K, et al. Asprosin, A Newly Identified Fasting-induced Hormone Is Not Elevated In Obesity And Is Insensitive To Acute Exercise: 3592 Board# 39 June 3 8. Medicine & Science in Sports & Exercise. 2017; 49(5S):1023.

9- Tokumoto S, Okamura E, Abe M, Honjo S, Hamasaki A, editors. Inverse association between fasting insulin levels and postprandial changes of plasma asprosin concentration in patients with type 2 diabetes. DIABETOLOGIA; 2017: SPRINGER 233 SPRING ST, NEW YORK, NY 10013 USA.

10- Jones AM, Carter H. The effect of endurance training on parameters of aerobic fitness. Sports medicine. 2000; 29(6):373-86.

11- Wells GD, Selvadurai H, Tein I. Bioenergetic provision of energy for muscular activity. Paediatric respiratory reviews. 2009; 10(3):83-90.

12- Stensel D. Exercise, appetite and appetite-regulating hormones: implications for food intake and weight control. Annals of Nutrition and Metabolism. 2010; 57(Suppl. 2):36-42.

13- Ignarro LJ, Balestrieri ML, Napoli C. Nutrition, physical activity, and cardiovascular disease: an update. Cardiovascular research. 2007; 73(2):326-40.

14- Gagnon J, Anini Y. Insulin and norepinephrine regulate ghrelin secretion from a rat primary stomach cell culture. Endocrinology. 2012; 153(8):3646-56.

15- Santos-Carvalho A, Álvaro AR, Martins J, Ambrósio AF, Cavadas C. Emerging novel roles of neuropeptide Y in the retina: from neuromodulation to neuroprotection. Progress in neurobiology. 2014; 112:70-9.

16- Croci I, Hickman IJ, Wood RE, Borrani F, Macdonald GA, Byrne NM. Fat oxidation over a range of exercise intensities: fitness versus fatness. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism. 2014; 39(12):1352-9.

17- Hagobian TA, Sharoff CG, Stephens BR, Wade GN, Silva JE, Chipkin SR, et al. Effects of exercise on energy-regulating hormones and appetite in men and women. American Journal of Physiology-Regulatory, Integrative and Comparative Physiology. 2009; 296(2):R233-R42.

18- Hagobian TA, Braun B. Physical activity and hormonal regulation of appetite: sex differences and weight control. Exercise and sport sciences reviews. 2010;38(1):25-30.

19-  Burgomaster KA, Howarth KR, Phillips SM, Rakobowchuk M, MacDonald MJ, McGee SL, et al. Similar metabolic adaptations during exercise after low volume sprint interval and traditional endurance training in humans. The Journal of physiology. 2008;586(1):151-60.

20- Tjønna AE, Lee SJ, Rognmo Ø, Stølen TO, Bye A, Haram PM, et al. Aerobic interval training versus continuous moderate exercise as a treatment for the metabolic syndrome: a pilot study. Circulation. 2008;118(4):346-54.

21- Rocha GLd, Crisp AH, de Oliveira MR, Silva CAd, Silva JO, Duarte AC, et al. Effect of high intensity interval and continuous swimming training on body mass adiposity level and serum parameters in high-fat diet fed rats. The Scientific World Journal. 2016;2016.

22- آقاعلی نژاد ح،رجبی ح،سیاهکوهیان م.نقش ورزش درسلامتی انسان،تهران.خانواده مطهری16،1391(4):4-9.

23-Stewart C.E, Akhmedov D,Rajendrank,Fitgibbonr.CTRP3 attenuates high-fat diet-induced femail reproductive dysfunction in mice. 2004; 85:7965-91.

24-Cintia Rabelo E pavia Caria, Sandra Barbosa, Julio cesar  FraulobAquino, Jessica R Lopes. Low Serum cartonectin\CTRP3 Concentration in Newly Diagnosed Type2 Diabets Mellitus.In vivo regulation of cartonection by Glucose. 2007;67 : 7073-159.

25- Ouchi N, Parker JL, Lugus JJ, Walsh K. Adipokines in inflammation and metabolic disease. Nat Rev Immunol.2011;11 : 85-97.

26- Kazemi A, Rahmati M, Fariabi M, Taherabadi SJ. Effect of eight weeks High intensity Interval Training (HIT on Body weight and serum levels of TNF-α, insulin and lipid profile in obese children. Razi Journal of Medical Sciences. 2016; 22(139):1-7.

27- Essig DA, Alderson NL, Ferguson MA, Bartoli WP, Durstine JL. Delayed effects of exercise on the plasma leptin concentration. Metabolism. 2000;49(3):395-9.

28- Magkos F, Tsekouras Y, Kavouras SA, Mittendorfer B, Sidossis LS. Improved insulin sensitivity after a single bout of exercise is curvilinearly related to exercise energy expenditure. Clinical Science. 2008;114(1):59-64.

29- Nieman DC, Brock DW, Butterworth D, Utter AC, Nieman CC. Reducing diet and/or exercise training decreases the lipid and lipoprotein risk factors of moderately obese women. Journal of the American College of Nutrition. 2002;21(4):344-50.

30- Jung H-l, Kim E-m, Noh S-k, Kang H-y, Kang Y-s, Hong S-w. Effects Of 12week Aerobic Exercise On Leptin, Tnf-a And Ghrelin On Postmenoposal Women: 2516. Medicine & Science in Sports & Exercise. 2009;41(5):372.

31- Lee K-J, Shin Y-A, Lee K-Y, Jun T-W, Song W. Aerobic exercise training-induced decrease in plasma visfatin and insulin resistance in obese female adolescents. International journal of sport nutrition and exercise metabolism. 2010;20(4):275-81.

32- Braith RW, Stewart KJ. Resistance exercise training: its role in the prevention of cardiovascular disease. Circulation. 2006;113(22):2642-50.

54- Medicine ACoS. The recommended quantity and quality of exercise for developing and maintaining cardiorespiratory and muscular fitness in healthy adults. Med Sci Sports Exerc. 1990; 22:265-74.

33- De Groot P, Hjeltnes N, Heijboer A, Stal W, Birkeland K. Effect of training intensity on physical capacity, lipid profile and insulin sensitivity in early rehabilitation of spinal cord injured individuals. Spinal cord. 2003;41(12):673.

34- Terada S, Kawanaka K, Goto M, Shimokawa T, Tabata I. Effects of high‐intensity intermittent swimming on PGC‐1α protein expression in rat skeletal muscle. Acta Physiologica. 2005; 184(1):59-65.

35- Johnson JL, Slentz CA, Houmard JA, Samsa GP, Duscha BD, Aiken LB, et al. Exercise training amount and intensity effects on metabolic syndrome (from Studies of a Targeted Risk Reduction Intervention through Defined Exercise). American Journal of Cardiology. 2007;100(12):1759-66.

36- Jang-Gun yoon, Seok-Hee Kim, Hyun-Seung Rhyn. Effect of16-week spinning and bicycle exercise on body composition Physical fitness and blood varaiables of middle school students JE xerc Rehabil.2017Aug;13(4):400-404.

37- Wiecek, M., Szymura, J., Maciejczyk, M., Kantorowicz, M., & Szygula, Z. (2018). Acute anaerobic exercise affects the secretion of asprosin, irisin and other cytokines-a comparison between sexes. Frontiers in physiology, 9, 1782.

38- Ko, J. R., Seo, D. Y., Kim, T. N., Park, S. H., Kwak, H.-B., Ko, K. S.,  Han, J. (2019). Aerobic Exercise Training Decreases Hepatic Asprosin in Diabetic Rats. Journal of clinical medicine, 8(5), 666.

39- Nakhaei H, Mogharnasi M, Fanaei H. Effect of swimming training on levels of asprosin, lipid profile, glucose and insulin resistance in rats with metabolic syndrome. Obesity Medicine. 2019:100111.

40- دلاور، علی. (۱۳۸۸). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران: انتشارات رشد. چاپ هفتم.

41- Slogan AW, Burt JJ, Blyth CS. Estimation of body fat in young women. J Appl Physiol 1962; 17: 967-70.

فرم جمع آوری داده­های پژوهش

در دو مرحله خونگیری انجام خواهد شد دو روز پیش از نمونه گیری خون اولیه اندازه گیری های (BMI)، وزن و درصدچربی بدن و سطح فعالیت بدنی ابتدایی اندازه گیری خواهد شد سپس در شرایط ناشتا 12 ساعته نمونه گیری خونی در مرحله پیش آزمون، از کلیه آزمودنی ها در شرایط یکسان در مکان آزمایشگاه بالینی توسط فرد دوره دیده و ماهر انجام خواهد گرفت. سپس به دنبال اتمام شش هفته تمرینات، نمونه گیری خونی در شرایط مشابه با ابتدای کار مجددا در  مرحله پس آزمون تکرار خواهد گردید.

در پایان تحقیق آزمودنی بهترین پرتکل و وسیله مربوطه را برای درمان چاقی و اضافه وزن خود می تواند انتخاب کند.

با توجه به اینکه بر اساس آزمون های اولیه تمرینات بر اساس تفاوت های فردی انتخاب می گردد لذا عوارض جانبی ندارد.

پژوهشگر متعهد می گردم در صورت بروز یا احتمال بروز هر مشکلی برای آزمودنی آنچه به صلاح آزمودنی باشد انجام دهد و کلیه عوارض احتمالی را جبران نماید.

من می‌دانم که  هیچ‌یک از هزینه‌های انجام مداخلات پژوهشی بعهده من نخواهد بود.

من  می‌دانم که اگر در حین و بعد از انجام پژوهش هر مشکلی اعم از جسمی و روحی به علت شرکت در این پژوهش برای من  پیش آمد درمان عوارض، و هزینه‌های آن و غرامت مربوطه بر عهده مجری خواهد بود.

پژوهشگر موظف است قبل از ورود آزمودنی ها به مطالعه اطلاعات دقیق از وضعیت های خاص و تاریخچه بیمارهای وی تهیه نماید و طبق آن طرح را ارایه دهد. آزمودنی بر اساس برنامه ارایه شده توسط مجری با وی همکاری خواهد نمود مگر اینکه انصراف خود را از ادامه شرکت در پژوهش بطور قطع اعلام نماید. در این صورت پژوهشگر می بایست از نفرات دیگری که شرایط شرکت در آزمون را دارا هستند به تعداد لازم در طرح جایگزین نماید.

من می­دانم که دست اندر کاران این پژوهش،  کلیه اطلاعات مربوط به من را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند فقط نتایج کلی و گروهی این پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات اینجانب منتشر کنند. همچنین من می توانم نتایج  بررسی فردی خودم را داشته باشم

 آقای حسین نخعی جهت پاسخگویی به اینجانب معرفی شد و به من گفته شد تا هر وقت مشکلی یا سوالی در رابطه با شرکت در پژوهش مذکور پیش آمد با ایشان در میان بگذارم و راهنمایی بخواهم.

آدرس و شماره تلفن ثابت و همراه ایشان به شرح به من ارائه شد:

آدرس: دانشکده پزشکی، گروه تربیت بدنی

تلفن ثابت: .33411374

تلفن همراه:09155412218

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

این فرم اطلاعات و رضایت آگاهانه در دو نسخه تنظیم شده و پس از امضا یک نسخه در اختیار من و نسخه دیگر در اختیار مجری قرار خواهد گرفت.

اینجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهمیدم و بر اساس آن رضایت آگاهانه خود را  برای شرکت در این پژوهش اعلام می‌کنم.                                                                                                           امضای شرکت کننده