بررسی فراوانی افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف و عوامل مرتبط با آن ها در افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده متادون در شهر زاهدان ، سال ۱۳۹۷

سازمان بهداشت جهانی خودکشی را اقدامی آگاهانه و ارادی تعریف کرده است که طی آن فرد با انجام اقداماتی مرگبار به دست خویش زندگیشان را پایان می بخشد(1). از نظر شدت می توان خودکشی را به صورت طیفی در نظر گرفت که از رفتارهای بی خطر و قابل پیشگیری شروع و به رفتارهای شدید و غیر قابل پیشگیری ختم می شود. در یک طرف این طیف افکار خودکشی بدون اقدام به آن مشاهده می شود. مانند افرادی که نقشه هایی برای خودکشی دارند، اما هیچ اقدامی برای کشتن خود نمی کنند. در طرف دیگر این طیف افرادی هستند که اقدام جدی برای کشتن خود انجام داده اند(2). تلاش برای خودکشی ۸ تا ۱۰ برابر بیشتر از خودکشی موفقیت آمیز است(3). برآوردها نشان می دهند که در سال ۲۰۲۰ میلادی، به طور متوسط در هر بیست ثانیه یک مورد مرگ ناشی از خودکشی و در فاصله هر یک تا دو ثانیه یک مورد اقدام به خودکشی روی خواهد داد(4). خودکشی یکی از عوامل اصلی مرگ در افراد با اختلال های سو مصرف و وابستگی به مواد و یکی از چالش های اساس در درمان این افراد است. مطالعات انجام شده بر روی افرادی که اقدام به خودکشی داشته اند نشان داده که بین ۱۹ تا ۶۳ درصد آن ها مبتلا به یکی از انواع اختلال های مرتبط با مواد می باشند(5). همچنین آمار های مربوط به خودکشی در ایران نیز نشان می دهد سو مصرف مواد با نسبت ۵۴ درصد به عنوان دومین اختلال شایع در افراد با سابقه اقدام به خودکشی یا خودکشی کامل به حساب می آید(6). مصرف مواد احتمال اقدام به خودکشی را بیشتر می کند و همچنین سو مصرف و وابستگی به مواد یکی از عوامل مهم خطر اقدام به خودکشی می باشند(7). عواملی که باعث افزایش خطر خودکشی می گردد شامل: افکار خودکشی و یا برنامه ریزی در مورد اقدامات خودکشی، بیماری روانی فعال(همچون افسردگی شدید، سایکوز، اختلال دوقطبی). مصرف مواد مخدر یا الکل، سابقه قبلی از تلاش برای خودکشی و اختلال شدید در ارتباطات بین فردی است(8). از میان عوامل خطر روانشناختی شناسایی شده، افسردگی و آشفتگی های عاطفی یکی از قوی ترین روابط را با افکار و رفتار های خودکشی دارند(9). شواهد زیادی وجود دارد که نشان می دهد افسردگی یک عامل خطر مهم در پیش بینی افکار و رفتارهای خودکشی است(10). در مطالعات جدیدتر عوامل خطر شخصیتی مانند تکانشگری و کرختی هیجانی نیز توسط محققان مورد توجه قرار گرفته است(11).اختلالات شخصیت به ویژه اختلالات خوشه ب به عنوان بخشی از اختلالات روان پزشکی از عوامل خطر شناخته شده برای خودکشی هستند(12). حدود ۵۰ درصد بیماران روانپزشکی که به دلیل خودکشی جانشان را از دست می دهند، از اختلال شخصیت مرزی رنج می برند(12). سازه اصلی در اختلال شخصیت مرزی که با رفتار خودکشی گرایانه ارتباط دارد، تکانشگری است. به طور کلی اختلال شخصیت مرزی و تکانشگری/پرخاشگری از پیش بینی کننده های قوی افکار خودکشی هستند(13). از همین رو، نتایج هر بررسی که به وسیله آن بتوان پیرامون شناخت عوامل موثر بر این پدیده و جهت تاثیر آن ها اطلاعات بیشتری را کسب نمود، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار خواهد بود(14).

میزان عود بالای مصرف مواد پس از ترک یکی از چالش هایی می باشد که متخصصین علوم رفتاری با آن مواجه هستند، که در آن فرد معتاد پس از ترک ، میل شدیدی برای تجربه دوباره اثرات ماده مصرفی دارد(15). در این راستا متادون یک مخدر آگونیست کامل بوده که برای درمان اعتیاد به مواد مخدر تایید شده است(16, 17). زیرا به بیمار کمک می کند تا مصرف مواد غیر قانونی را کاهش داده و همچنین خماری بیمار از بین رفته و در نهایت باعث بهبود سلامتی و روابط اجتماعی بیمار با دیگران می شود(18). بنابراین توصیه می شود سو مصرف کنندگان مواد مخدر، متادون استفاده نمایند چرا که باعث می شود به زندگی قبلی خود بازگردند(19). اما یکی از چالش های عمده کنونی در درمان نگهدارنده با متادون میزان ماندگاری بر درمان یا پیشگیری از عود اعتیاد است(20). بررسی ها نشان داده اند ۲۰ تا ۹۰ درصد معتادانی که تحت درمان قرار می گیرند، دچار عود می شوند(21). و میزان ماندگاری از شاخص های بسیار مهم در درمان نگهدارنده با متادون می باشد. فاکتورهای مختلفی در میزان ماندگاری در درمان نگهدارنده با متادون موثر است، به عنوان نمونه رابطه خوب افراد سو مصرف کننده با خانواده و حمایت خانواده از انها از جمله نام نویسی بیماران جهت دریافت متادون و همچنین روابط اجتماعی مناسب این افراد از عوامل موثر بر ماندگاری بیشتر در درمان شناخته شده است(22, 23). در مطالعات دیگر داشتن درآمد ثابت و سابقه کم ارتکاب به جرم از عوامل موثر بر ماندگاری در درمان با متادون و پیشگیری از عود ذکر شده اند(24, 25). همچنین پژوهش ها به این نکته اشاره می کنند که آگاهی بیماران از لزوم درمان مادام العمر در برخی موارد می تواند منجر به کاهش احتمال عود و در نتیجه افزایش ماندگاری در درمان با متادون شود(26). نتایج حاکی از آن است که فراهم کردن حمایت اجتماعی به میزان کافی، اثرات مستقیم قابل توجهی بر روی سلامت روان دارد، به طوری که سطوح بالا حمایت اجتماعی با میزان پایین تر آسیب های روانی همراه است(27)، و مصرف کنندگان مواد به صورت کلی از حمایت اجتماعی کمتری نسبت به افراد غیر مصرف کننده برخوردار هستند(28).

پیشینه تحقیق:

در پژوهشی در سال ۲۰۱۷ با عنوان افکار خودکشی در بیماران تحت درمان نگهدارنده متادون در چین نشان داده شد که زن بودن، تحصیلات ابتدایی ، روابط اجتماعی ضعیف، تاریخچه تزریق هروئین، افسردگی و اضطراب از عوامل وجود افکار خودکشی هستند(29).

در پژوهشی در سال ۲۰۱۷ با عنوان افسردگی، افکار خودکشی و عوامل مرتبط با آن ها در درمان نگهدارنده متادون در چین نشان داده شده است که تاریخچه مصرف مواد، حمایت اجتماعی، حمایت خانواده از درمان نگهدارنده، حمایت اجتماعی و رضایت از خدمات نگهدارنده متادون با افکار خودکشی در ۶ ماه گذشته رابطه دارد(30).

در پژوهشی در سال ۲۰۱۶ با عنوان همبستگی اجتماعی و سایر عوامل مرتبط با اقدام به خودکشی در بیماران تحت درمان نگهدارنده متادون در لهستان نشان داده شده که مطابق با مطالعات در کشورهای دیگر، سو استفاده جنسی، افسردگی، وابستگی به الکل و تکانشگری با تلاش برای خودکشی رابطه دارند(31).

در پژوهشی در سال 2013 با عنوان عوامل موثر بر عود مصرف مواد مخدر در بین بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون در مراکز درمان اعتیاد شهر همدان با بهره گیری از مدل اعتقاد بهداشتی نشان داده شد که  میزان عود در بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون ۲/۴۸ درصد بود. وسوسه، فشار دوستان، افسردگی و کم بودن دوز دارویی متادون از مهمترین دلایل عود بودند. آنالیز رگرسیون نشان داد سازه های حساسیت درک شده، منافع درک شده و خودکارامدی پیش بینی کننده های قوی تری برای عود بودند(32).

در پژوهشی در سال ۲۰۱۶ با عنوان اعتیاد و پیامدهای روان شناختی، رابطه اضطراب و شاخص ولع مصرف القائی در افراد تحت درمان با نگهدارنده متادون دارا و فاقد نشانگان اضطراب، یک مطالعه مقطعی. نشان داده شد که اضطراب می تواند در قالب فاکتور میانجی در فرایند عود مصرف عمل نماید(33).

۱-  توزیع فراوانی افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون چقدر است؟

۲- توزیع فراوانی سابقه عود و خودکشی قبلی در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون چقدر است؟

۳- بین ویژگی های دموگرافیک با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد.

۴- بین مدت ترک با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد.

۵- بین تعداد عود با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد

۶-  بین نوع ماده مصرفی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد

۷-  بین افسردگی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد

۸- بین شخصیت مرزی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد

۹- بین اضطراب با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد.

۱۰- بین حمایت اجتماعی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد.

۱۱- بین مهارت ارتباطی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد.

۱۲- بین سابقه خودکشی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد.

۱۳- بین سابقه خودکشی در خانواده با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون رابطه وجود دارد.

۱۴- چه عواملی بر افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون تاثیر دارد؟

بررسی فراوانی افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف و عوامل مرتبط با آن ها در افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده متادون در شهر زاهدان ، سال 97

۱- تعیین توزیع فراوانی افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون.

۲- تعیین توزیع فراوانی سابقه عود و خودکشی در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون.

۳- تعیین ارتباط بین ویژگی های دموگرافیک با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون.

۴- تعیین ارتباط بین مدت ترک با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۵- تعیین ارتباط بین تعداد عود با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۶-  تعیین ارتباط بین نوع ماده مصرفی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۷-  تعیین ارتباط بین افسردگی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۸- تعیین ارتباط بین شخصیت مرزی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۹- تعیین ارتباط بین اضطراب با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

 ۱۰- تعیین ارتباط بین حمایت اجتماعی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۱۱- تعیین ارتباط بین مهارت ارتباطی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۱۲- تعیین ارتباط بین سابقه خودکشی با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۱۳- تعیین ارتباط بین سابقه خودکشی در خانواده با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون

۱۴- تعیین عوامل مرتبط با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان - مراکز بهداشتی درمانی

خودکشی:  سازمان بهداشت جهانی خودکشی را اقدامی آگاهانه و ارادی تعریف کرده است که طی آن فرد با انجام اقداماتی مرگبار به دست خویش زندگیش را پایان می بخشد(1).

متادون:  ماده افیونی مصنوعی و آگونیست گیردنده مو است که پس از مصرف باعث ایجاد سرخوشی، بی دردی و سایر آثار مصرف مواد شبه مورفینی می شود(33).

درمان نگهدارنده با متادون:  یکی از اقدامات پر اهمیت و کلیدی است که در راستای اهداف کاهش آسیب انجام می شود و امکان استفاده از مواد تزریقی غیر قانونی را به شدت کاهش می دهد(34).

افسردگی:  اختلال افسردگی اساسی یا به اصطلاح افسردگی اختلالی است که مشخصه اصلی آن، داشتن حالت پریشانی در وضعیت ها و موقعیت های مختلف به مدت حداقل دو هفته می باشد(35).

اضطراب:  اضطراب یا تشویش یا دلشوره عبارت است از یک احساس منتشر، ناخوشایند و مبهم هراس و نگرانی با منشأ ناشناخته، که به فرد دست می‌دهد و شامل عدم اطمینان، درماندگی و برانگیختگی فیزیولوژی است. وقوع مجدد موقعیت‌هایی که قبلاً استرس زا بوده‌اند یا طی آن‌ها به فرد آسیب رسیده‌است باعث اضطراب در افراد می‌شود(36)..

شخصیت مرزی: اختلال شخصیت مرزی دارای یک الگوی فراگیر بی ثباتی در روابط بین فردی، خودانگاره و عواطف، همراه تکانشگری بارز است که از اوایل بزرگسالی شروع می شود. زمینه بروز این اختلال متفاوت و با ویژگی های آشفتگی و حالت های هیجانی اضطراب، خشم، افسردگی و رفتارهای خطرناک مانند آسیب رساندن به خود و سو مصرف دارو همراهی دارد(37).

حمایت اجتماعی: حمایت اجتماعی، مراقبت، محبت، عزت، تسلی و کمکی است که فرد از جانب سایر افراد یا گروه ها دریافت می کند(38).

مهارت های ارتباطی: ماتسون معتقد است که مهارت های اجتماعی رفتارهایی هستند که تحول آنها می تواند بر روابط بین افراد از یک سو و بهداشت روانی آنان و نیز عملکرد مفید و موثر در اجتماع از سوی دیگر موثر باشد(39).

مشاهده ای مقطعی( توصیفی و تحلیلی)

شامل تمام افراد تحت درمان متادون شهر زاهدان که در پاییز ۹۷ به مراکز معتبر جهت تهیه متادون اقدام می کنند.

معیارهای ورود:

تحت درمان نگهدارنده متادون باشد.

حداقل دوره ابتدایی را تمام کرده باشد.

فرد رضایت اگاهانه داشته باشد.

معیار خروج:

در حال حاضر تحت درمان متادون نباشد

سواد فرد کمتر از دوره ابتدایی باشد

عدم رضایت اگاهانه فرد فرد.

با توجه به این که در مطالعه حاضر، هدف پژوهش تعیین عوامل مرتبط با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون می باشد، از این رو از فرمول مقابل برای تعیین حجم نمونه استفاده می شود(41).

n= 50+8k

که در آن k تعداد پارامترهای مدل رگرسیون چندگانه می باشد. در این مطالعه k برابر با ۲3 است. با انجام محاسبات، حداقل حجم نمونه لازم برای این پژوهش برابر با ۲34 فرد تعیین شد.

غیر احتمالی آسان (دردسترس)

پرسشنامه افسردگی بک-2 :

یک پرسشنامه خود ارزیابی ۲۱ ماده ای است که شدت علایم افسردگی را می سنجد. هر ماده بر اساس شدت آن به چهار درجه تقسیم شده و از صفر تا سه نمره می گیرد. نمره صفر نشان دهنده پایین ترین میزان و نمره ۳ نشان دهنده بالاترین میزان شدت تجربه یک نشانه افسردگی است. جمع نمرات هر پرسشنامه می تواند بین ۰ تا ۶۳ باشد. نمره بین ۰ تا ۲۱ افسردگی ضعیف، نمره ۲۱ تا ۳۱ افسردگی متوسط و نمره بالاتر از ۳۱ افسردگی قوی است. این پرسشنامه برای ارزیابی شدت افسردگی در افراد بالاتر از ۱۳ سال استفاده می شود. بیمارباید به تجربه علایم فوق در دو هفته گذشته اشاره کند، آزمونگر می تواند دستورالعمل آزمون را کتبی یا شفاهی به بیمار ارایه دهد(41). روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات اساتید راهنما و مشاور خوب ارزیابی و تایید شده است(۷۳/۰). پایایی این پرسشنامه توسط تمنایی فر و همکاران(1387) با آزمون آلفای کرونباخ ۹۱/۰ به دست آمده است(35).

پرسشنامه اضطراب بک:

این پرسشنامه برای سنجش میزان اضطراب طراحی شده است و شامل ۲۱ عبارت است که در برابر هر عبارت چهار گزینه برای انتخاب وجود دارد( اصلا، خفیف، متوسط و شدید). هر عبارت بازتاب یکی از علایم اضطراب است که معمولا افرادی که از نظر بالینی مضطرب هستند یا کسانی که در وضعیت اضطراب انگیز قرار می گیرند، تجربه می کنند(42). ضریب پایایی و روایی این پرسشنامه به ترتیب ۸۳/۰  و ۷۲/۰ گزارش شده است(36).

پرسشنامه شخصیت مرزی:

پرسشنامه ارزیابی شخصیت مرزی دارای 22 سوال بوده و هدف آن ارزیابی اختلال شخصیت مرزی از ابعاد مختلف (عامل ناامیدی، عامل تکانشگری، عامل سوم: عامل علائم تجزیه ای و پارانوییدی وابسته به استرس) است. طیف پاسخگویی آن بدین صورت است که به هر گزینه بلی یک نمره و به هر گزینه خیر صفر نمره تعلق می گیرد. نمره بین ۰ تا ۷ احتمال کم است که فرد شخصیت مرزی باشد، نمره ۷ تا ۱۵ احتمال متوسط و نمره ۱۵ تا ۲۲ احتمال زیاد است.(43). روایی و پایایی این پرسشنامه توسط ملازاده، تقوی و محمد زاده۶۴/۰ و ۶۱/۰ گزارش شده است(43).

پرسشنامه حمایت اجتماعی فیلیپس:

این پرسشنامه توسط واکس، فیلیپس، هالی، تامپسون، ویلیامز و استوارت(۱۹۸۶) تدوین شده است. این پرسشنامه بر پایه نظریه کوب درباره حمایت اجتماعی قرار دارد. کوب حمایت اجتماعی را به میزان برخورداری از محبت، مساعدت و توجه اعضای خانواده، دوستان و سایر افراد تعریف کرده است. این پرسشنامه دارای ۲۳ سوال است که سه حیطه حمایت اجتماعی را می سنجد(حمایت خانواده، حمایت دوستان و حمایت دیگران) و بر اساس طیف لیکرت ۰ تا ۵ نمره گذاری می شود.(38). ضریب پایایی این پرسشنامه در ایران۹۰/۰ و روایی آن ۸۵/۰ و الفای کرونباخ ۷۴/۰ به دست آمده است(44).

پرسشنامه مهارت های ارتباطی جرابک:

این پرسشنامه توسط جرابک(۲۰۰۴) ابداع شده است. این پرسشنامه دارای ۳۴ ماده است که پاسخگویی به آن ها مستلزم استفاده از مقیاس ۵ درجه ای لیکرت(۱=هرگز،۵=همیشه) است نمره بین ۳۴ تا ۶۸ مهارت ارتباطی ضعیف، نمره بین ۶۸ تا ۱۰۲ مهارت ارتباطی متوسط و نمره بالاتر از مهارت ارتباطی قوی است (39). میزان الفای کرونباخ آن در فرهنگ ایرانی ۸۹/۰ گزارش شده است و اعتبار این پرسشنامه در نمونه ای متشکل از ۷۳۳ دانش آموز و دانشجوی ایرانی با استفاده از روش آلفای کرونباخ و دو نیمه کردن برای نمره کل آزمون در نمونه دانشجویان به ترتیب برابر ۷۱/۰ و ۶۹/۰ گزارش شده است(39).

پرسشنامه سنجش افکار خودکشی بک:

مقیاس افکار خودکشی بک یک ابزار خودسنجی ۱۹ سوالی می باشد. این پرسشنامه به منظور آشکارسازی و اندازه گیری شدت نگرشها، رفتارها و طرح ریزی برای ارتکاب به خودکشی در طی هفته ی گذشته تهیه شده است. مقیاس بر اساس ۳ درجه نقطه ای از ۰ تا ۲ نمره گذاری می شود. نمره ۰ تا ۵ نشان از داشتن افکار خودکشی ، نمره ۶ تا ۱۹ نشان از آمادگی جهت خودکشی و نمره ۲۰ تا ۳۸ نشان از قصد اقدام به خودکشی است. روایی هم زمان مقیاس افکار خودکشی بک با پرسشنامه سلامت عمومی برابر با 76/0 و اعتبار آن با استفاده از روش آلفای کرونباخ برابر با 95/0 است (45).

پرسشنامه وسوسه مواد:

این پرسشنامه وسوسه مصرف مواد پس از ترک را می سنجد که از ۲۰ گویه تشکیل شده است که به منظور سنجش افکار و خیالات مربوط به مواد و وسوسه مصرف بکار می رود. نمره گذاری به صورت طیف لیکرت ۶ نقطه است. نمره بین ۲۰ تا ۴۰ وسوسه پایین، نمره بین ۴۰ تا ۶۰ وسوسه متوسط و نمره بالاتر از ۶۰ وسوسه بالا است. میزان اعتبار این پرسشنامه بر حسب آلفای کرونباخ بدست آمد. برای سنجش روایی از پرسشنامه اطمینان موقعیتی، آنیس و گراهام (۱۹۸۸) (۰۰۱/۰ = p، ۵۳/۰ = r)، هوس روانی (راب و همکاران، ۲۰۰۴) (۰۰۱/۰ = p، ۴۸/۰ = r) و عواطف مثبت (۰۰۱/۰ = p، ۳۲/۰ – = r) و منفی، (۰۰۱/۰ = p، ۵۵/۰ = r) واتسون، کلارک و تلگان (۱۹۸۸) استفاده شد که جهت و اندازه همبستگی ها تأیید کننده روایی آن است(46, 47).

در این مطالعه با هدف بررسی فراوانی و عوامل خطر خودکشی و عود مصرف مواد در افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده متادون، پس از تصویب طرح در پژوهشکده دانشکده پزشکی، پژوهشگر فرم اطلاعاتی که شامل اطلاعات بیوگرافیک می باشد را همراه با پرسشنامه های ذکر شده در مراکز توزیع متادون بین مصرف کنندگان آن تکمیل نموده و به تمام افراد شرکت کننده در پژوهش اطمینان داده خواهد شد که اطلاعات داده شده کاملا محرمانه خواهد ماند. پرسسشنامه توسط یک نفر به صورت مصاحبه برای افراد کم سواد و به صورت پرسشنامه ای برای کسانی که سواد کافی داشته باشند تکمیل می شود. در صورت وقت گیر بودن اجرا، پرسشنامه طی چند مرحله تکمیل خواهد شد. پس از جمع آوری اطلاعات وارد نرم افزار spss  شده و تحلیل خواهدشد.

پس از گردآوری داده های خام، اطلاعات وارد نرم افزار SPSS خواهند شد. نخست، کیفیت داده ها از لحاظ دقت بررسی می شوند. سپس با استفاده از تکنیک های آمار توصیفی مانند رسم جداول توضیع فراوانی، رسم نمودارها و محاسبه شاخص های آماری مانند میانگین، انحراف معیار و نسبت به توصیف داده ها اقدام خواهد شد. همچنین به منظور تعیین پایایی ابزار مورد استفاده، شاخص های آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی درون رده ای محاسبه و گزارش خواهند شد. برای این منظور، پرسشنامه ها برای تعداد 10 نفر از افراد واجد شرایط ورود به مطالعه در ابتدا و دو هفته بعد تکمیل خواهد شد. برآوردهای نقطه ای و فاصله ای برای میانگین متغیرهای کمی محاسبه خواهد شد. برای تعیین ارتباط بین متغیرهای کمی از ضریب همبستگی پیرسون، و برای متغیرهای رتبه ای از ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده می شود. برای تعیین عوامل موثر بر افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف از مدل های آماری رگرسیون چندگانه استفاده می شود. در تمام مراحل پژوهش،  مقدار P کمتر از 5 درصد به عنوان سطح معناداری در نظر گرفته می شود.

دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی :

1. هدف اصلی هر پژوهش ‌باید ارتقای سلامت انسان‌ها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. (کد 1)
2. پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه‌پذیر است که منافع بالقوه‌ی آن برای هر فرد آزمودنی بیش‌تر از خطرهای  آن باشد. در پژوهش‌های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می‌گیرد نباید بیش‌تر از آن‌چه باشد که مردم عادی در زندگی روزمره‌ی خود با آن مواجه می‌شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده‌ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش‌کننده‌ی پژوهش از جمله کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌ است. (کد 3)
3. مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه‌ی پایین‌تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.(کد 4)
4. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح‌نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی‌های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح‌نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده‌ها، وابستگی‌های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوه‌ی دیگر، مشوق‌های شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش .در مواردی که لازم است رضایت‌نامه‌ی آگاهانه به‌صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت‌نامه باید تدوین و به طرح‌نامه پیوست شده باشد. پیش از تصویب یا تأیید طرح‌نامه از سوی کمیته‌ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.(کد 10)
5.  کمیته‌ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.   (کد 11)
6. کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می‌شود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه‌ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف‌نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته‌ی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته‌ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.(کد 13)
7. پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می‌شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود.(کد 16)
8. پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه‌ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی‌ها، این اطلاع‌رسانی از طریق شخص دیگری انجام می‌گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.(کد 17)
9. از گروه‌های آسیب‌پذیر هیچ‌گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروه‌ها یا جوامع آسیب‌پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت‌های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.(کد 22)
10. پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی‌ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. هم‌چنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی‌ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده‌ها یا اطلاعات به‌دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد. (کد 25)
11. پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش‌های خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته‌هایی که از نظر حمایت کننده‌ی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند.(کد 28)
12. نحوه‌ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنی‌ها و مؤسسه‌ی حمایت کننده‌ی  پژوهش باشد. (کد 29)
13. گزارش‌ها و مقالات حاصل از پژوهش‌هایی که مفاد این راهنما را نقض کرده‌اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند.(کد 30)
14. روش پژوهش نباید با ارزش‌های احتماعی، فرهنگی و دینی  جامعه در تناقض باشد. (کد 31)

عدم همکاری آزمودنی که در این صورت فرد دیگری متناسب با معیارهای ورود و وروش نمونه گیری جایگزین می شود.

افکار خودکشی- وسوسه عود مصرف- متادون

• مراجع مورد استفاده براساس رفرانس نویسی ونکوورتنظیم گردد.

1.            Barkhordar N, Jahangiri K, Barkhordar N. Assessment of incidence trend of suicide and related factors in rural areas of Kermanshah from 2001 to 2007. J Med Counc IR Iran. 2009;27(2):219-25.

2.            Mohammadi G, Saadati A. SURVEY OF EPIDEMIOLOGY AND ETHIOLOGY OF SUICIDAL ATTEMT AND RELATION TO SOCIODEMOGRAPHIC FACTORS IN THE ADMINSTRATED EMERGENCY UNIT CENTRAL HOSPITAL OF NEISHABUR IN 2003. 2004.

3.            Masango S, Rataemane S, Motojesi A. Suicide and suicide risk factors: a literature review: CPD. South African Family Practice. 2008;50(6):25-9.

4.            Bertolote JM, Fleischmann A. A global perspective in the epidemiology of suicide. Suicidologi. 2015;7(2).

5.            Ghoreishi A, Mousavinasab N. Systematic review of completed suicide and suicide attempt in Iran. J psychiat clin psychol. 2010;16:154-62.

6.            Darke S, Degenhardt L, Mattick R. Mortality amongst illicit drug users: epidemiology, causes and intervention: Cambridge University Press; 2006.

7.            Ahmadpanah M, Alavijeh MM, Allahverdipour H, Jalilian F, Haghighi M, Afsar A, et al. Effectiveness of coping skills education program to reduce craving beliefs among addicts referred to addiction centers in Hamadan: a randomized controlled trial. Iranian journal of public health. 2013;42(10):1139.

8.            Mohr WK, Johnson BS. Johnson's psychiatric-mental health nursing: Lippincott Williams & Wilkins; 2003.

9.            Timonen M, Viilo K, Hakko H, Särkioja T, Ylikulju M, Meyer‐Rochow VB, et al. Suicides in persons suffering from rheumatoid arthritis. Rheumatology. 2003;42(2):287-91.

10.         Smith MT, Perlis ML, Haythornthwaite JA. Suicidal ideation in outpatients with chronic musculoskeletal pain: an exploratory study of the role of sleep onset insomnia and pain intensity. The Clinical journal of pain. 2004;20(2):111-8.

11.         نژاد س, آشتیانی ف, احمدی, خدابخش, یاحقی, عماد, et al. الگوی ساختاری رابطه اختلال شخصیت مرزی، سبک مقابله ای هیجان مدار، تکانشگری و افکار خودکشی در سربازان. مرکز تحقیقات کاربردی معاونت بهداد. 2012;1(3):176-82.

12.         Nock MK, Borges G, Bromet EJ, Cha CB, Kessler RC, Lee S. Suicide and suicidal behavior. Epidemiologic reviews. 2008;30(1):133-54.

13.         Maloney E, Degenhardt L, Darke S, Nelson EC. Impulsivity and borderline personality as risk factors for suicide attempts among opioid-dependent individuals. Psychiatry research. 2009;169(1):16-21.

14.         Kovacs M, Garrison B. Hopelessness and eventual suicide: a 10-year prospective study of patients hospitalized with suicidal ideation. American journal of Psychiatry. 1985;1(42):559-63.

15.         Kelly SM, O’Grady KE, Mitchell SG, Brown BS, Schwartz RP. Predictors of methadone treatment retention from a multi-site study: a survival analysis. Drug & Alcohol Dependence. 2011;117(2):170-5.

16.         Villafranca SW, McKellar JD, Trafton JA, Humphreys K. Predictors of retention in methadone programs: a signal detection analysis. Drug & Alcohol Dependence. 2006;83(3):218-24.

17.         Joseph H, Stancliff S, Langrod J. Methadone maintenance treatment (MMT): a review of historical and clinical issues. The Mount Sinai Journal of Medicine, New York. 2000;67(5-6):347-64.

18.         Gruber SA, Tzilos GK, Silveri MM, Pollack M, Renshaw PF, Kaufman MJ, et al. Methadone maintenance improves cognitive performance after two months of treatment. Experimental and Clinical Psychopharmacology. 2006;14(2):157.

19.         Baharom N, Hassan MR, Ali N, Shah SA. Improvement of quality of life following 6 months of methadone maintenance therapy in Malaysia. Substance abuse treatment, prevention, and policy. 2012;7(1):32.

20.         Wallace J. Theory of 12-step oriented treatment. Treating substance abuse: Theory and technique. 1996;2:9-30.

21.         Zhang Z, Friedmann PD, Gerstein DR. Does retention matter? Treatment duration and improvement in drug use. Addiction. 2003;98(5):673-84.

22.         Gong J, Pang L, Wu Z. Retention and associated factors for drug users in methadone maintenance treatment programs. Chin J Dis Control Prev. 2005;9:250-3.

23.         Magura S, Nwakeze PC, Demsky S. RESEARCH REPORT Pre‐and in‐treatment predictors of retention in methadone treatment using survival analysis. Addiction. 1998;93(1):51-60.

24.         Torrens M, Castillo C, Pérez-Solá V. Retention in a low-threshold methadone maintenance program. Drug & Alcohol Dependence. 1996;41(1):55-9.

25.         Liang T, Liu E, Zhong H, Wang B, Shen L, Wu Z. Factors influencing the rate on retention to methadone maintenance treatment program among heroin addicts in Guizhou, China. Zhonghua liu xing bing xue za zhi= Zhonghua liuxingbingxue zazhi. 2009;30(2):131-5.

26.         REZAEIAN M, SHARIFIRAD GR, FOROUTANI MR, MOAZAM N. Recognition of some of the risk factors for suicide and attempted suicide within Ilam province and their direction of function. 2010.

27.         Groh D, Jason LA, Keys C. Social network variables in alcoholics anonymous: A literature review. Clinical psychology review. 2008;28(3):430-50.

28.         Lorant V, Rojas VS, Bécares L, Kinnunen JM, Kuipers MA, Moor I, et al. A social network analysis of substance use among immigrant adolescents in six European cities. Social Science & Medicine. 2016;169:58-65.

29.         Im Y, Oh W-O, Suk M. Risk factors for suicide ideation among adolescents: five-year national data analysis. Archives of psychiatric nursing. 2017;31(3):282-6.

30.         Large M, Myles N, Myles H, Corderoy A, Weiser M, Davidson M, et al. Suicide risk assessment among psychiatric inpatients: a systematic review and meta-analysis of high-risk categories. Psychological medicine. 2018;48(7):1119-27.

31.         خوشابی, مرادی, حبیبی. عوامل خطر و محافظت ‌کننده سوء ‌مصرف مواد در دانش ‌آموزان دبیرستانی. 2012.

32.         میرزایی, راوری, حنیفی, میری, اسکوئی, فاطمه س, et al. عوامل مرتبط با عود اعتیاد از دیدگاه مبتلایان به سوء مصرف مواد مخدر مراجعه کننده به مرکز ترک ِاعتیاد شهر رفسنجان. نشریه پرستاری ایران. 2010;23(67):49-58.

33.         Specka M, Finkbeiner T, Lodemann E, Leifert K, Kluwig J, Gastpar M. Cognitive-motor performance of methadone-maintained patients. European addiction research. 2000;6(1):8-19.

34.         Giltran B. Overcoming social Anxiety. Translater by: Karimi Tari K 1st ed Tehran: Nasl Nov Andish Co. 1998:6.

35.         Tamanaifar S, Mohammad Khani, Parvaneh, Pourshahbaz. Relationship between cluster B personality disorders and major depressive disorder with relapse of depression. Quarterly Journal of Rehabilitation. 2008;9(3):57-62.

36.         کاویانی, موسوی. ویژگی های روان سنجی پرسشنامه اضطراب بک در طبقات سنی و جنسی جمعیت ایرانی.

37.         Association. AP. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.). Washington, DC. (2000).

38.         Vaux A, Phillips J, Holly L, Thomson B, Williams D, Stewart D. The social support appraisals (SS-A) scale: Studies of reliability and validity. American Journal of Community Psychology. 1986;14(2):195-218.

39.         حسین‌چاری, ‌مسعود, آقا‌دلاور‌پور, ‌محمد. آیا افراد کمرو فاقد مهارتهای ارتباطی اند؟. روانشناسی تحولی. 2006;10(3):123-36.

40.         Field A. Discovering statistics using IBM SPSS statistics: sage; 2009 21 jan.

41.         Kovacs M GB. Hopelessness and eventual suicide: a 10-year prospective study of patients hospitalized with suicidal ideation. American journal of Psychiatry. 1985; 5(42):559-63.

42.         Beck AT SR. Manual for the Beck anxiety inventory San Antonio. Psychological Corporation. 1990.

43.         محمدزاده, گودرزی, تقوی, محمدرضا س, ملازاده. بررسی ساختارعاملی، روایی، پایایی و هنجاریابی مقیاس شخصیتی مرزی (STB) در دانشجویان دانشگاه شیراز. مجله اصول بهداشت روانی. 2005;7(28):75-89.

44.         Khabaz MB, Z. & Naseri, M. The Association between Social Support and Coping Strategies with Resilience in Male Youths. Applied Psychology Journal. 2011;5(4):108- 23.

45.         انیسی, آشتیانی ف, سلیمی, نوده ا. ارزیابی اعتبار و روایی مقیاس افکار خودکشی بک (BSSI) در سربازان.

46.         فدردی, صالحی, ضیایی. اثر آموزش کنترل توجه بر کاهش تورش توجه سو مصرف کنندگان تحت درمان نگهدارنده. مقاله چاپ نشده مشهد. 1389.

47.         فدردی ص, فدردیsalhe ص, برعرفان, برعرفان. اثر بخشی آموزش کنترل توجه بر کاهش تورش توجه به مواد و بهبود شاخص های درمانی معتادان تحت درمان سم زدایی. پژوهش های روان‌شناسی بالینی و مشاوره. 2011;11(2).

لطفا فرم زیر را با دقت پر نمایید

سن:         جنسیت: مرد    زن      

 وضعیت تاهل: مجرد   متاهل     بی همسر بر اثر طلاق     بی همسر بر اثر فوت

شغل: بیکار    آزاد     کارمند

سطح تحصیلات: بی سواد      سیکل     دیپلم     لیسانس و بالاتر

تعداد دفعات خودکشی قبلی:

تعداد دفعات عود مصرف:

سابقه خودکشی در خانواده: دارد     ندارد

نوع ماده مصرفی قبل از ترک:

پرسشنامه استاندارد افسردگی بک

این پرسشنامه حاوی 21 گروه جملات است. لطفا هر گروه از جملات را به دقت بخوانید. سپس در هر گروه از جملات یک جمله را انتخاب کنید که بهتر از همه گویای احساسات شما طی دو هفته گذشته تا امروز است. دور شماره جمله ای را که انتخاب کرده اید دایره بکشید. اگر به نظرتان می رسد که در یک گروه از جملات ، چند جمله به یک اندازه در مورد شما صدق می کنند، دور شماره ای را دایره بکشید که از همه بیشتر در مورد شما صادق است. دقت کنید که در هیچ گروه از جملات بیشتر از یک جمله را انتخاب نکنید. این اصل درباره همه گروه جملات، مثلا جمله شماره 16 ( در مورد تغییر الگوی خواب) و شماره 18 ( در مورد تغییر اشتها) باید رعایت شود.

پرسشنامه مهارت های ارتباطی جرابک

1. وقتی که چیزی را برای دیگران توضیح می­دهم، از آن­ها می­پرسم که آیا تا اینجای حرفم را فهمیده­اند.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

2. دیگران متوجه صحبت های من نمی شوند.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

3. من سعی می کنم نظراتم را به روشنی بیان کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

4. وقتی دیگران در جریان موضوع صحبت من نیستند، بیان عقایدم برایم دشوار می شود.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

5. وقتی متوجه سؤالی نمی شوم، درخواست می کنم که سؤال را روشن تر بیان کنند.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

6. متوجه منظور صحبت دیگران نمی شوم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

7. اینکه از دیدگاه دیگران به موضوع نگاه کنم، برایم آسان تر است.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

8. حتی وقتی که حواسم جای دیگر است، وانمود می کنم که دارم گوش می دهم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

9. ابزار احساسات برایم دشوار است.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

10. وقتی که حرفی مربوط به موضوع برای گفتن داشته باشم،‌قطع کردن صحبت دیگران برایم مسئله ای نیست.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

11. وقتی با دیگران حرف می زنم، می توانم از چهره آن ها احساساتشان را بخوانم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

12. وقتی که می دانم دیگران قصد دارند چه مطلبی را بگویند، زودتر از اینکه تمام کنند جوابشان را می دهم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

13. وقتی که مجبورم چیزی بگویم که از برداشت ها و واکنش های مخاطبم آگاه نیستم، به شدت به هم می ریزم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

14. می توانم نقاط ضعفم را چنان مخفی کنم که بهانه ای به دست دیگران ندهم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

15. وقتی که اشتباه کردم، از اینکه اشتباه خود را بپذیرم، نمی ترسم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

16. بهترین راه برای اینکه به دیگران کمک کنم تا مرا درک کنند آن است که احساسات، افکار و عقایدم را به آنان بگویم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

17. وقی صحبت ها احساسی می شوند،‌ میل دارم موضوع را عوض کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

18. وقتی که می فهمم احساسات کسی را جریحه دار کرده ام، از او معذرت خواهی می کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

19. وقتی از من انتقاد می شود، ناراحت می شوم و مقاومت می کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

20. وقتی ناراحت هستم و کسی از من می پرسد که «ناراحت هستی؟» پنهان نمی کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

21. دوست دارم هرچه زودتر به اصل مطلب بپردازم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

22. وقی که با کسی صحبت می کنم، سعی می کنم خودم را جای او بگذارم

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

23. وقتی که کسی در پیدا کردن کلمات مناسب مشکل دارد، با کمال میل آنچه که فکر می کنم او می خواهد بگوید، پیشنهاد می کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

24. دیگران می گویند که من صدایم را بلند می کنم (بلند صحبت می کنم)، اگرچه خودم از این موضوع آگاه نیستم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

25. به طور طبیعی چنین است که در مکاملات، من بیشتر صحبت می کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

26. این طور میکنم که با حضور من مجلس صمیمی تر می شود.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

27. به آنچه دیگران می گویند علاقه مند می شوم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

28. اگر کسی با من مخالفت کند، احساس ناراحتی می کنم به ویژه اینکه آن شخص تجربه مرا هم نداشته باشد.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

29. وقتی از کسی انتقاد می کنم، مطمئنم که منظورم عمل و رفتار اوست نه خود او، مثلاً به جای این که بگویم «تو دوست خوبی نیستی» می گویم: «من با این برخورد تو موافق نیستم»

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

30. من قادرم مشکلات را بدون از دست دادن کنترل عواطفم حل کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

31. به هنگام صحبت با دیگران از واکنش عاطفی خودم به آنچه گفته می شود، آگاهم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

32. تمایل دارم بحث بر سر موضوعات رنجش آور را به تأخیر بیندازم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

33. قادرم با کسی که احساساتم را جریحه دار کرده، مقابله به مثل کنم.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

34. از بیان مخالفتم با دیگران اجتناب می کنم، چون ممکن است از من ناراحت شوند.

هرگز                  به ندرت                          گهگاهی                          اکثر اوقات                        همیشه

• پرسشنامه شخصیت مرزی STB

جنس:             سن:           وضعیت تاهل:               وضعیت تحصیلات:             شغل:

پرسشنامه سنجش وسوسه مصرف مواد پس از ترک

هدف: سنجش میزان افکار و خیالات مربوط به مواد و وسوسه مصرف

دستورالعمل:

این پرسشنامه میزان افکار و خیالات مربوط به مواد و وسوسه مصرف را می سنجد که شما ممکن است پس از ترک احساس و تجربه کرده باشید. هر یک از جملات زیر را بخوانید و سپس در مقابل آن عددی را علامت بزنید که به درست ترین وجه تجربه شما را توصیف می کند. عدد 0 برای عدم وجود یک تجربه یا احساس و عدد 5 نشان دهنده حداکثر وجود یک تجربه یا احساس می باشد.

پرسشنامه اضطراب بک

Beck Anxiety Inventory (BAI)

لطفا جملات زیر را بخوانید و مشخص کنید طی هفته گذشته تا امروز چقدر از آن علامت در رنج بوده اید. چه میزانی برای شما مشکل ایجاد کرده است . برای هر مورد تنها یکی از گزینه های مقیاس زیر را انتخاب کنید.

اصلا ... خفیف (زیاد ناراحتم نکرده است) ... متوسط ( خیلی ناخوشایند بود اما تحمل کردم)  ... شدید (نمی توانستم آن را تحمل کنم).

1.     کرخی و گز گز شدن ( مور مور شدن)    اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

2.     احساس داغی (گرما)             اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

3.     لرزش درپاها                         اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

4.     ناتوانی در آرامش                   اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

5.     ترس از وقوع حادثه بد             اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

6.     سرگیجه و منگی                   اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

7.     تپش قلب و نفس نفس زدن     اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

8.     حالت متغیر ( بی ثبات)           اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

9.     وحشت زده                          اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

10.عصبی                                 اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

11.احساس خفگی                     اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

12.لرزش دست                          اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

13.لرزش بدن                             اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

14.ترس از دست دادن کنترل         اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

15.به سختی نفس کشیدن          اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

16.ترس از مردن                         اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

17.ترسیده ( حالت ترس)             اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

18.سوء هاضمه و ناراحتی شکم.   اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

19.غش کردن (ازحال رفتن)           اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

20.سرخ شدن صورت                   اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

21.عرق کردن ( نه در اثر گرما)       اصلا ... خفیف... متوسط   ... شدید.

پرسشنامه حمایت اجتماعی فیلیپس

پرسشنامه افکار خودکشی

لطفا عبارات زیر را به طور دقیق مطالعه کنید، سپس هر جمله ای که توصیف کننده وضعیت شما در هفته گذشته و امروز میباشد را با کشیدن دایره دور عدد آن مشخص نمایید.

بررسی فراوانی افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف و عوامل مرتبط با آن ها در افراد وابسته به مواد تحت درمان متادون در شهر زاهدان ، سال ۱۳۹۷

ندارد

با توجه به این که عوامل خطر و حمایتی مرتبط با افکار خودکشی و وسوسه عود مصرف مشخص خواهد شد می توان افدامات مداخله ای در این راستا به انجام رساند تا بتوان نرخ خودکشی و عود مصرف را در مصرف کنندگان مواد کاهش داد.

ندارد

ندارد

شرکت در این طرح هزینه ای برای آزمودنی نخواهد داشت

در مواردی که شرکت کنندگان مایل باشند پژوهشگر پرسشنامه ها را به روش مصاحبه اجرا خواهد کرد.

به افراد شرکت کننده در طرح اطمینان داده می شود که در صورت تمایل به شرکت در طرح اطلاعات آن ها محرمانه باقی خواهد ماند.

پژوهشگر ارشد مسوول مستقیم ارایه اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی و اطمینان از درک اطلاعات ارایه شده خواهد بود و به پرسش ها پاسخ داده خواهد شد.

حق عدم قبول شرکت در پژوهش یا ادامه ندادن به همکاری برای شرکت کنندگان در تمام طول پژوهش محفوظ خواهد بود.

بند رضایت آگاهانه در ابتدای تمامی پرسشنامه ها اضافه و شرکت کنندگان رضایت خود را با مطالعه و تایید این گزینه اعلام خواهد کرد.