تاثیر آموزش خودمراقبتی بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی مراقبت از خود زنان مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال1397

The effect of self-care education on quality of life and self-efficacy of self-care in women with breast cancer treated with chemotheraphy in hospitals of Zahedan university of medical sciences,2018


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: علیرضا سالار

کلمات کلیدی: خودمراقبتی– کیفیت زندگی – خودکارآمدی Self care -Quality of Life - self efficacy

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 8987
عنوان فارسی طرح تاثیر آموزش خودمراقبتی بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی مراقبت از خود زنان مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال1397
عنوان لاتین طرح The effect of self-care education on quality of life and self-efficacy of self-care in women with breast cancer treated with chemotheraphy in hospitals of Zahedan university of medical sciences,2018
نوع طرح کاربردی
محل اجرای طرح بیمارستان خاتم الا نبیا
رسته مطالعاتی مطالعه شبه تجربی(Quasi-Experimental Studies)(مطالعه کمی)
دانشکده/مرکز دانشکده پرستاری ومامایی زاهدان
زمان اجرا -روز 300

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
علیرضا سالاراستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییاستخراج اطلاعات لازم از بانکهای اطلاعاتی دکترای تخصصی salar293@gmail.com
فاطمه کیانیمشاوربررسی متونکارشناسی ارشدfkiani2011@yahoo.com
علی نویدیانمشاورمشاور آماردکترای تخصصی alinavidian@gmail.com
ناهید شهرکی(ارشد)دانشجوارزیابی بیمارانکارشناسی ارشدshahraki.nani@gmail.com
زهرا نظام جوهمکاربررسی فرمها و ثبت مشخصات بیمارانکارشناسی ارشدnezamjooz@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی تاثیر آموزش خودمراقبتی بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی مراقبت از خود زنان مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال1397
خلاصه طرح به لاتینThe effect of self-care education on quality of life and self-efficacy of self-care in women with breast cancer treated with chemotheraphy in hospitals of Zahedan university of medical sciences,2018
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش

سرطان به عنوان مشکل عمده سلامت قرن تلقی می شود و رشد روز افزون آن در دو دهه گذشته و اثرات منفی آن بر جنبه های بدنی، روانی، اجتماعی و اقتصادی زندگی انسانی بیش از همیشه باعث نگرانی کارشناسان بهداشتی است  (1). سرطان یک بیماری تهدیدکننده زندگی است که سالانه سبب مرگ بیش از 6/7 میلیون نفر می گردد (2)  و نیازمند درمان های متعدد و طولانی مدت و سازگاری بسیار بیمار و خانواده و تغییر در نقش های اجتماعی و شغلی و احساس عدم اطمینان از سلامتی خود در مراحل بعدی زندگی است (3) و هم چون سایر بیماری های مزمن به عنوان یک مسئله مراقبت سلامت عمده محسوب می گردد(4) .

بیماری سرطان اثرات قابل توجهی بر زندگی افراد مبتلا و خانواده های آنها دارد، به طوری که تشخیص و درمان های آن باعث ایجاد تغییر در مسیر زندگی شخصی، فعالیت های روزانه، شغل، ارتباطات و نقش های خانوادگی فرد مبتلا شده و ازنظر روانشناختی همراه با استرس شدید می باشد (5) (6).

امروزه سرطان پستان مهمترین عامل نگران کننده سلامت زنان است زیرا شایع ترین نوع سرطان و بعد از سرطان ریه دومین عامل مرگ و میر ناشی از سرطان در میان زنان است (7) . سالانه 38/1میلیون مورد جدید ابتلا به این بیماری در جهان تشخیص داده می شود که  حدود 23%کل سرطان ها را شامل می شود. (8) پیش بینی می شود موارد جدید تا سال 2020میلادی به حدود10-15میلیون نفر برسد. (9).در آمریکا حدود12%زنان یعنی از هر 8 زن1نفر در طول زندگی به این بیماری مبتلا می شود. (10) در ایران نیز سرطان پستان شایعترین بدخیمی در بین زنان بوده (11) و حدود 32%سرطان های زنان را به خود اختصاص داده است. (12) شایع ترین سن ابتلا در زنان ایرانی47سالگی و یک دهه پایین تر از کشور های  توسعه یافته است. در حال حاضر حدود40000نفر مبتلا به این بیماری در کشور زندگی می کنند  (13)با افزایش جمعیت مسن و امید به زندگی بالاتر نسبت به قبل انتظار می رود در آینده موارد بیشتری از سرطان در ایران پیدا شود. (14)در این میان سرطان پستان به عنوان یک بیماری مزمن دارای عوارض روان شناختی می باشد (15) . زنان مبتلا با درمان هایی مثل شیمی درمانی ، رادیوتراپی و عمل جراحی و عوارض جانبی ناخوشایند مثل ریزش مو،حالت تهوع و مشکلات جنسی مواجه می شوند. درمان های طولانی توانایی زنان را در برقراری نقش اجتماعی یا به عنوان زن خانه دار یا شاغل مورد تهدید قرار می دهدو به این ترتیب سطح کیفیت زندگی آن ها افت پیدا می کند (16).

 در ایران اکثر بیماران مبتلا به سرطان پستان جوان بوده و در مراحل دیررس بیماری مراجعه می کنند و سیستم ارجاع سازمان یافته ای وجود ندارد (17) وآغاز این بیماری  شروع یک دوره پرفشار برای زنان مبتلا است که در صورت بی توجهی به وضعیت روانی آن ها ممکن است به از دست دادن احساس کنترل، درماندگی ،افسردگی،  اضطراب و کاهش کیفیت زندگی  منجر شود؛ وچه بسا این عوارض روان شناختی از طریق تاثیر منفی بر ادامه روند درمان و پیگیری های پس از آن  ، بقای این بیماران را تهدید کند (18)

 بنابراین کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان تنها با بیماری و درمان آن تعیین نمی شود بلکه وابسته به سایر وضعیت های پزشکی و مشخصات فردی و اجتماعی است. مفاهیمی از قبیل سلامت جسمانی، وضعیت روانی، اعتقادات فردی، روابط اجتماعی و ارتباط فرد با محیط از طرق مختلف، از جمله مواردی است که بر کیفیت زندگی تأثیر می گذارند . (19)

 سازمان بهداشت جهانی کیفیت زندگی را چنین تعریف میکند؛ درک هر فرد از وضعیت زندگیش با توجه به فرهنگ و نظام های ارزشی که در آن زندگی می کند و ارتباط آن با اهداف، انتظارات، استانداردها و اولویت های مورد نظر فرد (20). سرطان بر کیفیت زندگی بیماران در درجات مختلف تاثیر می گذارد. عمده مسائل و مشکلاتی که به طور معمول، کیفیت زندگی مبتلایان به سرطان را تحت تاثیر قرار می دهد، شامل: آثار روانی و عاطفی ناشی از ابتلا به بیماری، اقدامات تشخیصی و درمانی، استرس، درد، افسردگی و آثار بیماری بر روابط خانوادگی، زناشویی، اجتماعی، مشکلات اقتصادی ناشی از بیماری، مسائل  تغذیه ای و عوارض ناشی از درمان است (21).  

شیمی درمانی که یک روش درمانی مهم در بیماران سرطانی است، باعث عوارض جانبی متعددی می گردد که برسطح عملکرد جسمانی ، روانی و اجتماعی و نهایتأ  کیفیت زندگی  بیمار و عدم پذیرش وی برای تکمیل دوره درمان تأثیر می گذارد (22) (23).

مطالعه  حسن پور(2014 ) بر روی بیماران مبتلا به انواع مختلف سرطان ها نشان داد که34 درصد بیماران تحت بررسی کیفیت زندگی مطلوبی نداشته اند (24).

 نظر به اینکه زنان از مهم ترین ارکان خانواده و جامعه می باشند؛ بنابراین بهبود کیفیت زندگی در زنان مبتلا به سرطان پستان، نه تنها سبب بهبود بقای آن ها می شود، بلکه سبب افزایش کیفیت زندگی و انسجام بیشتر ساختار خانواده نیز می گردد (25).

ضرورت اتخاذ تدابیری در زمینه کنترل عوارض بیماری و درمان و ارتقاء کیفیت زندگی بیماران به شدت محسوس است،  زیرا وجود یک بیماری طویل المدت یا حتی علایم و نقایص فیزیولوژیک و یا روان شناختی ناشی از آن می تواند کیفیت زندگی را در مراحل بعدی کاهش دهد و این موضوع آسیب پذیری فرد را نسبت به معلولیت های دیگر افزایش می دهد  (26).

کیفیت زندگی ابعاد گوناگونی داشته و این ابعاد می توانند تحت تأثیر عوامل بسیار قرار گیرند. شناسایی  عوامل موثر، طبیعتاً می تواند قدرت پیشگویی و تعدیل کیفیت زندگی را از طرف پرستاران انکولوژی در کنار سایر اعضای تیم مراقبت و  در واقع پرستار انکولوژی به عنوان  درمان ارتقاء بخشد (27).

پرستار شاید اولین شخصی باشد که می تواند نیاز بیمار و خانواده اش را تشخیص داده و در جهت کنترل عوارض بیماری و درمان و همچنین ارتقاء کیفیت زندگی بیمار مؤثر باشد (19). در راستای بررسی عوامل تأثیرگذار بر کیفیت زندگی در مقالات مختلف، فرآیند بیماری و درمان در بیماران سرطانی عوارضی از جمله کاهش رضایت از زندگی، سازگاری و اعتماد به نفس، افزایش تنش های عاطفی و اختلالات روانی را به همراه دارد (28)که همه ی این موارد ذکر شده سبب کم شدن حس کنترل و کاهش رفتارهای خودمراقبتی شده (29)  و خودکارآمدی را در این بیماران به طور مستقیم و غیر مستقیم کاهش  می دهد (30) .

ﻃﺒﻖ ﺑﺮرﺳﯽﻫﺎی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻋﻮاﻣﻞ مختلفی ازقبیل خودکارآمدی(Self efficacy)،نگرش،اعتقادات فردی،هنجارهای اجتماعی واعتمادبه نفس پیشگویی کننده های رفتارهای خودمراقبتی دربیماران محسوب می شوند وازاین میان خودکارآمدی مهمترین عامل تعیین کننده ی رفتارهای خودمراقبتی دربیماران می باشد.این مفهوم اولین بارتوسط آلبرت بندورا(Albert bandura روانشناس آمریکایی تحت عنوان تئوری شناختی-اجتماعی درسال 1997 مطرح شده است.براساس نظریه بندورا،خودکارآمدی،اعتمادواطمینان فردبه توانایی اش درانجام عملی خاص می باشدوپیش نیازمهم تغییر رفتاراست.خودکارآمدی درپیش بینی حوادث وخلق ابزارمناسب جهت کنترل آنها نقش اساسی ایفا می کند، به عبارتی دیگرخودکارآمدی عامل پیش بینی کننده مهم در انجام رفتارهای بهداشتی می باشد (31) .

بررسی ها نشان داده است که سطح خودکارآمدی بالاتر باعث سلامتی عاطفی بهتر،بهتر شدن نتایج مراقبت های سلامتی، موفقیت در رسیدن به تغییرات رفتاری مطلوب و کارآیی بهبود یافته در انجام وظایف ذهنی و حرکتی می شود (32) مطالعات بی شمار دیگری نشان می دهد که سازگاری بالاتر، ارتباط نزدیکی با خودکارآمدی بیماران دارد (33) (34) .

در این راستا شناسایی میزان خودکارآمدی بیماران تحت شیمی درمانی جهت خودمراقبتی و عوامل مرتبط با آن اهمیت ویژ ه ای می یابد. با شناسایی عوامل مرتبط با خودکارآمدی می توان مداخلات لازم جهت افزایش خودکارآمدی و به تبع آن مشارکت در خودمراقبتی این بیماران را افزایش داد. به این دلیل که درک خودکارآمدی بالاتر سبب افزایش سازگاری بیماران سرطانی با بیماری خود و بهبود کیفیت زندگی و کاهش مشکلات روانشناختی و  بهتر شدن حالت های عاطفی بیماران  می شود مطالعه سطح خودکارآمدی این بیماران اهمیت می یابد. (35)

  نقش تیم درمانی در ارتقا خودکارآمدی و کیفیت زندگی بیماران بر کسی پوشیده نیست و از این میان نقش پرستاران به عنوان افراد کلیدی در درمان نسبت به سایر اعضای تیم درمان مهمتر می باشد به عبارت دیگر پرستاران به عنوان مهمترین عضو تیم درمان نقش مهمی در مراقبت از مبتلایان به سرطان  تحت درمان بر عهده دارند و جهت آموزش و حمایت روحی آنان به دلیل تماس طولانی مدت از موقعیت مناسبی بر خوردارند (36) . پرستاران به منظور ارتقاء کیفیت زندگی بیماران،و حفظ سلامتی و کمک به مددجویان خود در جهت سازگاری با اثرات بیماری،می توانند انجام فعالیت های خود مراقبتی را برای آنان فراهم نمایند  (37) .

بنابراین اگرچه موفقیت در درمان برای طولانی نمودن عمر بیماران پسندیده می باشد ولی بالا بردن بقاء بیماران کافی نیست، چراکه بیماران صرفاً نمی خواهند زنده بمانند بلکه می خواهند زندگی کنند (38 در این راستا، خدمات مراقبتی سلامت که به افراد مبتلا به سرطان ارائه می گردد، به طور روزافزون به این سمت سوق پیدا می کند که در کنار توسعه مداخلاتی که به منظور افزایش طول عمر بیماران سرطانی انجام می گردد، مداخلاتی نیز در راستای بهبود کیفیت زندگی آنها پدید آید (39) ازجمله این مداخلات خودمراقبتی می باشد. ارائه اطلاعات در مورد تشخیص، درمان و راه های کاهش عوارض، به بیماران، وسیله ای است که بیماران سرطانی به کمک آن بهتر می توانند در فرایند تصمیم گیری مشارکت نمایند و نهایتاً باعث  بهبود کیفیت زندگی آنان می گردد (5) .

ارتقاء خود مراقبتی می تواند به عنوان یک هدف پرستاری به بیماران در جهت عدم وابستگی و اجتناب از بستری شدن های مکرر بیمارستانی و کاهش هزینه های سرسام آور کمک نماید (40)ونیزخود مراقبتی در ارتقای کیفیت زندگی موثر است و با پیگیری آن می توان از عوارض حاد و مزمن بیماری پیشگیری کرد و یا بروز آن را به تعویق انداخت (41) و همچنین کنترل بسیاری از عوارض بیماریهای مزمن از طریق رفتارهای خودمراقبتی امکان پذیر است. این رفتارها بر ارزیابی و کنترل علایم بیماری، پذیرش رژیم درمانی، حفظ شیوه زندگی سالم،کنترل تاثیر بیماری برعملکرد روزانه، عواطف و روابط اجتماعی تاکید دارند (42) .

 بررسی های انجام شده بیانگر آن است که رعایت فعالیت های خودمراقبتی علاوه بر بهبود کیفیت زندگی فرد و خانواده افراد مبتلا به بیماری مزمن، نقش بسیار مهمی در کاهش هزینه های درمانی دارد (43). که همه ی این موارد ذکر شده سبب کم شدن حس کنترل و کاهش رفتارهای خودمراقبتی می شود(44) و نیزبیمارانی که چگونگی درمان و مراقبت عوارض جانبی شیمی درمانی را یاد می گیرند عزت نفس خود را تقویت نموده و سلامتی خود را در حیطه های جسمی و روانی بهبود می بخشند و بهبود توانایی های بیماران در انجام دادن رفتارهای خود مراقبتی و می تواند کیفیت زندگی بیماران را افزایش دهد (45)  .  

به علاوه افراد شاغل در حرف مراقبت سلامت می توانند با ارائه یک سری مداخلات مراقبتی، از قبیل مهیا نمودن شرایط مناسب محیطی، آموزش و ارائه خدمات مراقبت سلامت تکمیلی، بسیار کمک کننده باشند. به منظور کاهش عوارض جسمی، عملکردی و عاطفی در بیماران تحت شیمی درمانی و بهبود کیفیت زندگی آنها، مداخلات گوناگونی در برنامه های بازتوانی این بیماران گنجانده شده است (46)  ازجمله این مداخلات خودمراقبتی می باشد.

ارائه اطلاعات در مورد تشخیص، درمان و راههای کاهش عوارض، به بیماران، وسیله ای است که بیماران سرطانی به کمک آن بهتر میتوانند در فرایند تصمیم گیری مشارکت نمایند و نهایتاً باعث بهبود کیفیت زندگی آنان میگردد (47) خودمراقبتی راهبردی است برای تطابق با رویدادها و تنش های زندگی، که باعث ارتقاء سلامت و عدم وابستگی می شود و شامل فعالیت های ویژه ای است که اگر به کار بسته شود، علائم بیماری تخفیف می یابد (48). در زمینه تأثیر آموزش خودمراقبتی در ارتباط با بیماری های مختلف، مطالعات خارجی (49) (50) (51)  و داخلی بسیاری انجام گرفته است (52) (53) برنامه های اجراشده در هر پژوهش اثرات معنی داری بر کنترل بیماری داشته است.

خودمراقبتی، به عنوان یکی از رفتارهای مرتبط با سلامتی، تحت تأثیر فاکتورهای فرهنگی بسیاری قرار دارد، به گونه ای که دارای یک سری ارزش ها و آداب ورسوم خاصی است و می تواند تحت تأثیر آموزش های اجتماعی قرار گیرد (54) ازآن جایی که این بیماری و عوارض ناشی از شیمی درمانی می تواند بر سلامت روان بیمار و درنتیجه پذیرش درمان و ادامۀ آن و نیز بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی افراد تأثیر بگذارد لذا شرکت بیمار در امر مراقبت از خود الزامی به نظر می رسد. (55)

خودمراقبتی در بیماران مبتلا به سرطان پستان شامل مدیریت عوارض بالینی و شیمی درمانی می باشد که این عوارض دارای اثرات سیستمیک بر کلیه ارگان ها می باشد و بیمار قادر باشد با کسب آگاهی تا حدودی با ارتقاء مراقبت از خود باعث کاهش عوارض شود (56).

   علیمحمدی و همکاران(2001) در مطالعه ی تاثیر خود مراقبتی اورم بر کیفیت زندگی بیماران  [1] M.Sنشان دادند که برنامه خود مراقبتی باعث رضایت بیشتراز بهداشت فردی،رضایت بیشتر از وضعیت خواب و استراحت و بر آورد کلی مناسب از سلامت عمومی شده است و  باعث افزایش عملکرد شناختی وافزایش اعتماد به نفس ،بهبود بیماراز نظر روانی و خلقی و کاهش اضطراب  و احساس ترس و در نهایت ارتقاء کیفیت زندگی می گردد (57) .

کامل (KAMEL) و همکاران (1999) در مقاله خود هم به این نکته اشاره می کنند که کمبود آگاهی در مورد رفتارهای مرتبط با خود مراقبتی،اطلاعات نادرست و یا عدم درک صحیح از برنامه های درمانی یکی از جنبه های مهم عدم تمکین و پیروی از برنامه درمانی توصیه شده است. (58)

گلچینی و همکاران (1387)نشان دادند که اجرای برنامه خود مراقبتی اورم تاثیر مثبتی بر کیفیت زندگی بیماران لوسمی گذاشته است و شرکت دادن بیمار در امر مراقبت باعث دستیابی به نتایج بهتر کیفیت زندگی شده و از ترک ادامه درمان توسط بیمار خواهد کاست. (59)

نظر به نتایج مطالعات مطرح شده و با توجه به نیازهای حمایتی آموزشی زنان مبتلا به سرطان پستان وخانواده آن ها و ارتقاء کیفیت زندگی خصوصا در جهت ارتقاء سلامت جسمی و روانی آنان و از آنجا که نوع نگرش بیمار و خانواده نسبت به بیماری و اختلالات عاطفی ناشی از آن تاثیر ویژه ای در امر مراقبت از بیمار داردواین که امروزه بسیاری از دولت ها و تصمیم گیرندگان در سطح کلان جامعه، ارتقاء کیفیت زندگی و متعاقب آن ارتقاء سلامت را جزء لاینفک توسعه اجتماعی و اقتصادی می دانند .

 با توجه به این مهم که در بین سرطان های شایع در کشور سرطان پستان در زنان جامعه ما از شایع ترین سرطان ها می باشد بنابراین توجه ویژه به این گروه از بیماران از اهمیت خاص برخوردار است از طرفی دیگر زنان به عنوان محور خانواده مسلمأ سلامت و شرایط روحی و روانی آنها بر روی اعضای خانواده بسیار تاثیر گذار است.زمانی این افراد قادر خواهند بود که از عهده نقش خود به عنوان همسر و مادر برآیند که مراقبت از خود را برعهده گرفته و استقلال خود را حفظ نمایند بنابراین برای ارتقاء شرایط زندگی این افراد و خانواده هایشان که مستمرأ درگیر مسایل مربوط به بیماری می شوند  افزایش توان و شرایط خود مراقبتی ضروری به نظر می رسد تا به پویایی فرد و  خانواده کمک شود.

در نتیجه آموزش برخی راهکارهای مناسب به این بیماران برای مقابله با تجربه ی بیماری و فایق آمدن بر ابعاد آسیب شناسانه ی ناشی از دوره های تشخیص،درمان و پیگیری ضروری است . با توجه به اینکه آموزش  یک روش غیر دارویی، غیرتهاجمی و کم هزینه در کنترل مشکلات جسمی و روانشناختی بوده و به راحتی قابل آموزش به بیمار و خانواده از طریق پرستار می باشد. پژوهشگر بر آن شد تا به بررسی تأثیر آموزش خودمراقبتی بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی مراقبت از خود زنان مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی بپردازد.

بررسی متون:

جهت بررسی متون مرتبط با موضوع پژوهش، جستجو با واژه های فارسی شامل سرطان پستان- کیفیت زندگی خودکارآمدی و با کلید واژه های

Self care  -Quality of Life - self efficacy

در محدوده سال ها 2000تا   2018 و بانک های اطلاعاتی   Iran Medex ,Magiran ،SID ،IranDoc ، Pubmed ،Ovid, Science direct  انجام شد و مقالات مرتبط مورد بررسی قرار گرفت. سپس مقالاتی که بیشترین تناسب و ارتباط با موضوع مورد پژوهش داشتند انتخاب شده که در اینجا ارائه می گردند.

کریمی و همکاران(2016) در مطالعه ای تحت عنوان تاثیر برنامه خود مراقبتی مبتنی بر الگوی اورم بر بهبود توان خود مراقبتی بیماران مبتلا بر به سرطان دستگاه گوارش که روی 70بیمار مبتلا به به سرطان کولورکتال  مراجعه کنده به بیمارستان امام رضا کرمانشاه ، که روش نمونه گیری در این پژوهش نمونه  گیری در دسترس بود و ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه جمعیت شناختی ،پرسشنامه پژوهشگر ساخته بررسی توان خود مراقبتی بودند.پس از گرد آوری اطلاعات لازم ،برنامه مراقبتی بر اساس الگوی خود مراقبتی اورم برای بررسی آگاهی ،مهارت و توان خود مراقبتی در  دو گروه آزمون و کنترل انجام شد و پس از دو ماه مداخله  مجددا میزان توان خود مراقبتی  در بیماران اندازه گیری شد.میزان آگاهی،مهارت و توان خود مراقبتی در بیماران قبل از انجام  مداخله در حد متوسط و پایین قرار داشت و همچنینی تفاوت آماری معنا داری را نشان نداد. اما بعد از انجام مداخله موارد ذکر شده به مقدارمتوسط رسید.آزمون ویلکاکسون نشان دهنده موثر بودن اجرای الگوی اورم در این بیماران بود.   (60)

صالحی و همکاران(2016) در مطالعه ای تحت عنوان بررسی تاثیر مراقبت های حمایتی آموزشی پرستاران بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده جهت رادیوتراپی به بیمارستان سید الشهدای اصفهان  ، که پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی از نوع قبل و بعد روی  45نفرازبیماران بود که نمونه ها به صورت دسترس و غیر تصادفی انتخاب شدند .ابزار مورد استفاده پرسشنامه های اطلاعات دموگرافیک و کیفیت زندگی وابسته به موسسه بک من بودکه در دو مرحله قبل و بعد از اجرای 8جلسه آموزشی 45 دقیقه ای که در روز 4شنبه هر هفته در سالن رادیوتراپی بیمارستان برگزار می گردید. وتجزیه و تحلیل  داده ها نیز با کمک نرم افزار  SPSS  با استفاده از شاخص های توصیفی (فراوانی-درصد-میانگین-انحراف معیار ) و تحلیلی(تی زوجی)در سطح معنی داری  صورت گرفت نتایج آزمون  تی زوجی،امتیاز افراد در 4بعد کیفیت زندگی قبل و بعد از مداخله در هر 4 بعد کیفیت زندگی میانگین امتیاز افراد بعد از مداخله نسبت به قبل از مداخله افزایش یافته بود اما این اختلاف تنها در دو بعد سلامت جسمی و روانی  معنی دار  شناخته شده است.همچنین در خصوص  بعد کلی کیفیت زندگی قبل و بعد از مداخله افزایش مشاهده شد. (61)

امت رضا و همکاران (2014)در مطالعه ای تحت عنوان بررسی تاثیر برنامه آموزش خود مراقبتی بر اساس الگوی خود مراقبتی اورم بر کیفیت زندگی بیماران  مبتلا به میگرن ،که روی 42 بیمار مبتلا به میگرن مراجعه کننده به مرکز طب سنتی یکی از درمانگاه های اطراف شهر تهران که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده بودند و به صورت یک گروهی قبل و بعد مورد بررسی قرار گرفتند .ابزار گرد آوری اطلاعات شامل پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی و ابزار پژوهش ساخته کیفیت زندگی بیماران مبتلا به میگرن بود . برنامه آموزش  خود مراقبتی بر اساس الگوی  خود مراقبتی اورم طی 4جلسه دو ساعتی بر اساس نیاز های خود مراقبتی اجرا شد . کیفیت زندگی در دو مرحله قبل از آموزش  و 8 هفته بعد از پایان جلسات آموزشی سنجیده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSSنسخه 14 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.میانگین نمره عملکردهای وضعیت سلامت در بعد های جسمانی و روانی بعد از آموزش  نسبت به قبل از آموزش افزایش یافته بود که این اختلاف از نظر آمار ی معنی دار بود . به علاوه ،بین میانگین نمره کیفیت کلی زندگی بعد از آموزش نسبت  به قبل از آن تفاوت معنا دار آماری  وجود داشت. (62)

مسموعی وهمکاران(2013): در مطالعه توصیفی همبستگی با عنوان عوامل مرتبط با خودکارآمدی مراقبت از خود بیماران سرطانی تحت شیمی درمانی برروی 100 بیمار مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی در بیمارستان شهیدبهشتی همدان انجام گردید.نمونه ها به روش دردسترس انتخاب شدند.اکثربیماران مردوغیرشاغل بودند.ابزارمطالعه مقیاس خودکارآمدی خودمراقبتی (SUPPH )وفرم مشخصات دموگرافیک بود.سطح خودکارآمدی بیماران مرد با تحصیلات دانشگاهی(P<0/001 )،شغل(P<0/001 )ومدت زمان ابتلا بین 1 تا 10 ماه (P<0/05 )بیش ازسایرگروهها بود.درحالیکه خودکارآمدی خودمراقبتی افراد دارای 12 تا 17 بارشیمی درمانی کمترازسایر افراد(P<0/05)بود.ارتباط معنی داری بین تاهل ،سن وسطح درآمد، باخودکارآمدی افراد بدست نیامد(P>0/05).در نتیجه، بیماران زن باتحصیلات زیردیپلم،غیرشاغل با دوره درمانی طولانی تر نیازبیشترجهت تقویت خودکارآمدی مراقبتی دارند (44) .

 

آژ و همکاران(2012) در مطالعه ای تحت عنوان تاثیر آموزش در زمینه درمان و مراقبت های رایج سرطان پستان بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به درمانگاه انکولوژی بیمارستان کوثر که روی 45 نفر مددجو که ماستکتومی شده و جهت شیمی در مانی مراجعه کرده بودند با همراهان آنان که تحت مشاوره و آموزش در زمینه درمان و مراقبت های رایج سرطان پستان پس از جراحی و شیمی درمانی یا رادیوتراپی طی 4جلسه قرار گرفتند .ابزار جمع آوری پرسشنامه کیفیت زندگی در بیماران سرطان (Eortc QLQBr- 23)و((Eortc QLQc-30می باشد. و پرسشنامه محقق ساخته ارزیابی  و آگاهی و نگرش همراهان مددجویان بود.که نشان داد مداخله تاثیر قابل ملاحظه ای بر کیفیت زندگی زنان نداشت. (63)

 

بختیاری وهمکاران(2011) در مطالعه ای تحت عنوان بررسی تاثیر آموزش مراقبت از خود بر سلامت روان زنان مبتلا به سرطان پستان کاندید  شیمی درمانی  مراجعه کننده به انستیتو کانسر بیمارستان امام خمینی تهران که یک مطالعه نیمه تجربی روی 60بیماری که به طور تصادفی تدریجی به صورت تک گروهی انتخاب شده بودند انجام گرفت .در مرحله اول اطلاعات با استفاده از پرسشنامه دموگرافیک و پرسشنامه استاندارد  سلامت روان (GHQ-28) جمع آوری شد.سپس برنامه خود مراقبتی به صورت انفرادی به مدت یک جلسه 60 دقیقه ای و ارائه کتابچه اجرا گردید.مرحله دوم پژوهش سه هفته بعد از آموزش مراقبت از خود انجام شدو نتایج نشان داد بین میانگین امتیازات کسب شده  در حیطه های مختلف سلامت روان واحدهای مورد پژوهش ،قبل و بعد از آموزش ،اختلاف آماری و معنا داری  وجود دارد .آزمون تی زوجی  نیز نشان دهنده افزایش میزان سلامت روان نمونه ها بعد از آموزش نسیت به قبل از آموزش می باشد. (64)

خزایی پول وهمکاران(2010) در مطالعه تحت عنوان اثر آموزش خود مراقبتی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان مری در تهران که این پژوهش شاهددار تصادفی از نوع قبل وبعد،روی 105بیمار مبتلا به سرطان مری با سابقه جراحی که تحت شیمی درمانی بودند به صورت تصادفی ساده انتخاب و به دو گروه مورد(55نفر)و شاهد(50نفر)تقسیم شدند.در مرحله بعدبه هردو گروه پرسشنامه های مربوطه جهت ارزیابی خصوصیات فردی و کیفیت زندگی داده شد.سپس گروه مورد در زمان بستری  بر اساس برنامه طراحی شده آموزش در جلسات حضور می یافتند این جلسات به صورت 4جلسه یک ساعته برگزار می شود. و پس از اتمام جلسات ،مطالب آموزشی به صورت دفترچه در اختیار بیماران قرار داده می شود سپس به مدت 2ماه به آنان فرصت داده می شد تا مهارت های جدید را در زندگی روز مره به کار گیرندپس از مدت مذکور پرسشنامه توسط هر دو گروه تکمیل گردد.ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه های اطلاعات دموگرافیک و استاندارد کیفیت زندگی که خود شامل پرسشنامه عمومی بیماران سرطانیEORTC QLQ=C30 و پرسشنامه اختصاصی سرطان مریEORTCQLQ-OES18  است.میانگین کیفیت زندگی اختلاف معنا داری را قبل از مداخله در دو گروه نشان نداد . کیفیت زندگی به طور قابل ملاحظه ای در گروه آزمون بعد از مداخله بهبود یافت ولی در گروه شاهد بهبود نشان نداد. میانگین نمره کیفیت زندگی بعد از مداخله  نشان دهنده افزایش میانگین نمره کیفیت زندگی آزمون نسبت به شاهد بعد از مداخله و موثر بودن آموزش است. (65)

یانگ یینگ(  Yang Ying) و همکاران( 2014)در مطالعه خود با عنوان بررسی الگوی خودمراقبتی بر کیفیت زندگی بیماران تحت درمان با رادیوتراپی بعد از عمل سرطان پستان که بر روی یکصد بیمار تحت پرتودرمانی انجام دادند . نمونه ها را بطور تصادفی به دو گروه برابر شاهد و مداخله تقسیم نمودند . گروه کنترل مراقبت های روتین را تحت نظارت پرستاران دریافت نمودند. در گروه مداخله بعد از انجام برنامه آموزشی خودمراقبتی بر مبنای الگوی اورم ، مورد بررسی قرار گرفتند و مقیاس QOL برای مشاهده کیفیت زندگی بعد از پرتودرمانی استفاده شد که نتایج نشان داد که الگوی اورم می تواند بطور مؤثر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان تحت پرتودرمانی را بهبود بخشد.  (66)

ویلیامز و همکارانش(2004)در مطالعه ای تحت عنوان تاثیر آموزش در کنترل عوارض جانبی شیمی درمانی در زنان مبتلا سرطان پستان تحت شیمی  درمانی در آمریکا که روی 72 بیمار مراجعه کننده جهت شیمی درمانی ،ه به طور تصادفی 33نفر در گروه کنترل و 38نفر در گروه مداخله قرار داشتند نشان دادندکه بیمارانی که چگونگی درمان و مراقبت عوارض جانبی شیمی درمانی را یاد می گیرند ،عزت نفس خود را تقویت نموده و سلامت خود در حیطه های جسمی و روانی بهبود می بخشد.بهبود توانایی بیماران در انجام دادن رفتارهای خود مراقبتی و کاهش سطح اضطراب آنان می تواند کیفیت زندگی بیماران را افزایش دهد. (45)

لرنزو(lorenzo)و همکاران (2004 )در مطالعه خود با عنوان بهبود اطلاعات به بیماران سرطانی ایتالیایی که بر روی 328 بیمار سرطانی بین 18 تا 80 سال  که در ابتدای دوره شیمی درمانی قرار داشتند انجام دادند. با بررسی بیماران سرطانی تازه تشخیص داده شده بعد از دریافت اولین دوره شیمی درمانی ،نشان داد که استفاده از روش های سخنرانی،بسته های نوشتاری همانند کتابچه  ونیز استفاده از فیلم های ویدوئی باعث بهبود کیفیت زندگی این بیماران نسبت به گروه کنترل،قبل از شیمی درمانی دوره بعدی گردیده است. (67)

نقدکلی

با توجه به مطالعات فوق مشخص می شود که در خصوص تاثیر آموزش خودمراقبتی برخودکارآمدی و کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان مطالعه ایی یافت نشد . در هیچکدام از مطالعات فوق از پرسشنامه تخصصی کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان استفاده نشده است. اکثر این مطالعات با رویکردی متفاوت بر روی بیماران سرطانی انجام شده است از طرفی دیگر از آنجا که خود کار آمدی به عنوان یکی از رفتارهای مرتبط با سلامتی تحت تاثیر فاکتورهای فرهنگی قرار میگیرد  می توان گفت مطالعه حاضر از بعد انتخاب بیماران جامعه هدف و محتوای آموزش متفاوت است.

 

[1] . Multiple Sclerosis

مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
روش های موجود کدامها هستند؟
پیشنهاد اول نحوه کاربرد
محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق
سوالات و / یا فرضیات پژوهش
  1. فرضیات تحقیق:
  • کیفیت زندگی عمومی سرطان در دو گروه مداخله و کنترل بعد از آموزش خودمراقبتی متفاوت است.
  • کیفیت زندگی اختصاصی سرطان پستان در دو گروه مداخله و کنترل بعد از آموزش خودمراقبتی متفاوت است.
  • خودکارآمدی مراقبت از خود در دو گروه مداخله و کنترل بعد از آموزش خودمراقبتی متفاوت است.
هدف کلی طرح

تعیین تاثیر آموزش خودمراقبتی بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی مراقبت از خود زنان مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی

منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
اهداف اختصاصی
  • تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره کیفیت زندگی عمومی سرطان در گروه بیماران دریافت کننده آموزش خودمراقبتی و گروه کنترل
  • تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره کیفیت زندگی اختصاصی سرطان  پستان در گروه بیماران دریافت کننده آموزش خودمراقبتی و گروه کنترل
  •   تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره خودکارآمدی مراقبت از خود  در گروه بیماران دریافت کننده آموزش خودمراقبتی و  گروه کنترل
پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح

دانشگاه های علوم پزشکی و بیمارستان های تابعه

پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
تعریف واژه های تخصصی

خودمراقبتی

نظری: خودمراقبتی راهبردی است برای تطابق با رویدادها و تنش های زندگی، که باعث ارتقاء سلامت و عدم وابستگی می شود و شامل فعالیت های ویژه ای است که اگر به کار بسته شود، علائم بیماری تخفیف می یابد. (56, 68)

عملی: انجام آموزش خودمراقبتی طی 3 جلسه 45 دقیقه ای بر اساس نیازهای مراقبتی با استفاده از پمفلت و کتابچه آموزشی در بخش به صورت گروهی به بیمار و مراقب اصلی

کیفیت زندگی عمومی سرطان

نظری: کیفیت زندگی توصیف کننده تندرستی عمومی یا  سلامت کلی یک فرد است و شامل جنبه های مختلف تندرستی جسمی، روانی، روحی، عملکرد نقش و حمایت اجتماعی است. درک هر فرد از وضعیت زندگیش با توجه به فرهنگ و نظام های ارزشی که در آن زندگی می کند و ارتباط آن با اهداف، انتظارات، استانداردها و اولویت های مورد نظر فرد (69).

عملی: نمره ای است که مددجو از پرسشنامه کیفیت زندگی عمومی سرطانEORTC QLQ C30  کسب خواهد نمود . امتیازهای اخذ شده در هر پرسشنامه در محدوده 100-0 هستند و امتیاز بالاتر نشان دهنده وجود میزان بیشتری از علایم می باشد.

کیفیت زندگی اختصاصی سرطان پستان

نظری: کیفیت زندگی اختصاصی سرطان پستان توصیف کننده سه وضعیت رهایی از بیماری ، دریافت درمان و میزان بقاء است ، در واقع شامل جنبه های مختلف مدیریت عوارض درمان در ابعاد بالینی ، جنسی و بازویی می باشد.  (70, 71)

عملی:  نمره ای است که مددجو از  پرسشنامه کیفیت زندگی اختصاصی سرطان پستان  EORTC QLQ BR23 کسب خواهد نمود . امتیازهای اخذ شده در هر پرسشنامه در محدوده 100-0 هستند و امتیاز بالاتر نشان دهنده وجود میزان بیشتری از علایم می باشد.

 

خودکارآمدی

 

نظری: به باورها یا قضاوتهای فرد به توانائیهای خود در انجام‌ وظایف‌ و مسئولیتها اشاره دارد. (72)

عملی: نمره ای است که مددجو از پرسشنامه خودکارآمدی مراقبت از خود (SUPPH) کسب خواهد نمود. این پرسشنامه شامل 29 سوال پنج گزینه ای در مقیاس لیکرت در محدوده ی 'اطمینان کامل دارم' (پنج نمره) تا 'اطمینان خیلی کمی دارم' (یک نمره) می باشد. سوالات این پرسشنامه میزان اطمینان فرد را در انجام وظایف خودمراقبتی را مورد بررسی قرار داده و مجموع امتیاز آن بین 29 الی 145 است.

پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
نوع مطالعه

مطالعه نیمه تجربی - پیش آزمون پس آزمون

جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)

جامعه مورد مطالعه کلیه زنان با تشخیص سرطان پستان که  به  بیمارستان های علوم پزشکی شهر زاهدان در سال 1397جهت شیمی درمانی مراجعه نمایند و شرایط ورود را دارا می­باشند.

معیارهای ورود:

سن بین  20-60 سال -

قادر به برقراری ارتباط و همکاری باشد.-

 عدم وجود متاستاز و بیماری های قلبی  -

-  عدم وجود بیماری اعصاب و روان شناخته شده و مصرف دارو های اعصاب و روان

- عدم وجود استرس های شدید در ماه های اخیر

  داشتن حداقل سواد خواندن و نوشتن

 جلسه دوم شیمی درمانی

 عدم شرکت در جلسات آموزشی و مشاوره ای رسمی در گذشته و حال حاضر

پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
حجم نمونه و روش محاسبه آن

حجم نمونه بر اساس میانگین و انحراف معیار نمره کلی کیفیت زندگی  در مطالعه صالحی  و همکاران (2016) و با حدود اطمینان 95 درصد و توان آزمون آماری 80 درصد و بر اساس فرمول زیر در هر گروه تعداد 40  نفر برآورد گردید. به منظور اطمینان از کفایت حجم نمونه و در نظر گرفتن ریزش احتمالی ، در این مطالعه در هر گروه 45 نفر و در مجموع 90 نفر حجم نمونه تعیین شود (61) .

n = =39/74

           = 96/1            = 13/91             = 51/73

          = 0/85             = 13/80            = 60/46

 

 

روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)

روش نمونه گیری براساس معیارهای ورود به شیوه در دسترس وسپس تخصیص تصادفی به دو گروه خواهد بود.

روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)

ابزار جع اوری اطلاعات پرسشنامه ای متشکل ازسه بخش است:

بخش اول :مشخصات دموگرافیک با سوالاتی در موردسن، وضعیت تاهل، تعداد فرزندان،سطح تحصیلات می باشد.

 بخش دوم:

 پرسشنامه های کیفیت زندگی: پرسشنامه های کیفیت زندگی که شامل پرسشنامه عمومی کیفیت زندگی مبتلایان به سرطان EORTC QLQ-C30 version3.0 و  پرسشنامه EORTC QLQ-BR23 ویژه سرطان پستان که کیفیت زندگی را در بیماران مبتلا به سرطان پستان اندازه گیری می کند(73) می باشد .پرسشنامه EORTC QLQ-C30  که پرسشنامه اختصاصی سنجش کیفیت زندگی در مبتلایان به سرطان ، متعلق به سازمان اروپایی تحقیقات و درمان سرطان است که توسط منتظری و همکاران (1999) ترجمه و ارزیابی شده است. این پرسشنامه چند بعدی و متشکل از 30 سوال است که کیفیت زندگی را در 5 مقیاس عملکردی (عملکرد جسمانی ، ایفای نقش ، احساس شناختی و اجتماعی ) و 9 مقیاس علایم (خستگی ، درد ، تهوع و استفراغ ، تنگی نفس ، اسهال ، یبوست ،کاهش خواب ، کاهش اشتها و مشکلات اقتصادی ناشی از بیماری و درمان های دریافتی ) و یک حیطه کلی کیفیت زندگی را اندازه گیری می کند (74) .امتیازهای اخذ شده در محدوده 0-100 هستند و امتیاز بالاتر نشان دهنده وجود میزان بیشتری از علایم است . پرسشنامهEORTC QLQ-BR23 به طور متوسط برای بیماران مبتلا به سرطان پستان در مراحل بیماری و درمان های مختلف ) جراحی ، شیمی درمانی ، رادیوتراپی و هورمون درمانی ( کاربرد دارد .این پرسشنامه در ایران توسط منتظری و همکاران (2000) به منظور تعیین روایی و پایایی نسخه فارسی بر روی 168 بیمار مبتلا به سرطان پستان ، مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج حاصل از این مطالعه حاکی از آن است که99% سئوالات این پرسشنامه توسط بیماران به خوبی درک شده است ، پایایی این پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ63/0-95/0در مصاحبه اولیه و 92/0-72/0 در زمان پیگیری مشخص شده است. (74)  این پرسشنامه دارای 4 حیطه عملکردی ، عملکرد جنسی ، لذت جنسی ، تصویر بدنی و دورنمای آینده و 4 حیطه  علائم ، علائم بازو ، علائم پستان ، ناراحتی ناشی از ریزش مو و عوارض جانبی درمان می باشد و از پایایی و روایی مناسبی جهت طرح های پژوهشی برخوردار می باشد. امتیازهای اخذ شده در هر پرسشنامه در محدوده 100-0 هستند و امتیاز بالاتر نشان دهنده وجود میزان بیشتری از علایم می باشد و کیفیت زندگی پایین تر می باشد (75) . این پرسشنامه حتما باید به همراه پرسشنامه EORTC QLQ-C30 version3.0 تکمیل شود (75). شایان ذکر است که پرسشنامه های مذکور استاندارد و اختصاصی سرطان و سرطان پستان است که در مطالعات متعددی در خارج از کشور برای تعیین کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان به کار گرفته شده است (73).  در مطالعه حاضر پایایی این پرسشنامه ها به شیوه آلفای کرونباخ تعیین خواهد شد.

بخش سوم:

پرسشسنامه خودکارآمدی مراقبت از خود   Strategies Used by People to Promote Health(SUPPH)

SUPPH  اولین بار توسط Lev (1999) و مخصوص بیماران سرطانی طراحی شد و توسط عزیزی فینی به نسخه فارسی ترجمه و مورد استفاده قرار گرفت   (76) . این پرسشنامه شامل 29 سوال پنج گزینه ای در مقیاس لیکرت در محدوده ی 'اطمینان کامل دارم' (پنج نمره) تا 'اطمینان خیلی کمی دارم' (یک نمره) می باشد. سوالات این پرسشنامه میزان اطمینان فرد را در انجام وظایف خودمراقبتی را مورد بررسی قرار داده و مجموع امتیاز آن بین 29 الی 145 است. این ابزار حالت خود گزارش دهی دارد و همبستگی درونی ابزار با محاسبه ی آلفای کرونباخ(94/0) گزارش شده است. همچنین ضریب همبستگی نمرات حاصل از آن با نمرات حاصل از مقیاس رفتار سلامتی Health Behavior Scale)) r-0/61  بوده است   (77) .جهت تعیین روایی محتوا و صوری ابزار از روش پانل متخصصین شامل تأیید 10 نفر از اعضای محترم هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان قبلا استفاده شده است. از نظر پایایی، از روش آزمون مجدد به فاصله دو هفته در ده بیمار استفاده شده که نتیجه آزمون پیرسون با ضریب همبستگی(r=75/0 ) پایایی آن را تأیید کرده است (آلفای کرونباخ96/0 ) . (77)  .در مطالعه حاضر پایایی این پرسشنامه به شیوه آلفای کرونباخ تعیین خواهد شد.

روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)

پژوهشگر پس از تصویب طرح واخذ مجوز از دانشگاه و انجام هماهنگی های لازم به بخش های شیمی درمانی بیمارستان های امام علی (ع) و خاتم الانبیا مراجعه خواهد کردو واحدهای پژوهش گروه مداخله و کنترل را از این  بیمارستان ها به تدریج انتخاب خواهد نمود و بعد از توضیح هدف طرح و اخذ رضایت کتبی و آگاهانه از و پس از اعمال معیار های ورود ، افراد به صورت در دسترس انتخاب می شوند.  برای تخصیص تصادفی ابتدا به تعداد کل افراد مورد مطالعه پاکت های حاوی کارت های نام گروه ( یا گوی های رنگی) تهیه و این کارت ها به صورت تصادفی در قالب لیست مرتب خواهند شد.  با مراجعه تدریجی افراد واجد شرایط و بر اساس لیست، عضویت گروهی هر فرد تعیین خواهد شد وبعد از تخصیص تصادفی بیماران به دو گروه( کنترل و مداخله) تقسیم خواهند شد.  قبل از مداخله پرسشنامه  کیفیت کیفیت زندگی و پرسشنامه خودکارآمدی مراقبت از خود از دو گروه  تکمیل خواهد شد . گروه کنترل به جز مراقبت های روتین مراقبت خاصی را دریافت نمی کند ولی در گروه مداخله علاوه بر مراقبت های روتین پژوهشگر آموزش های لازم را بر اساس مشکلات  شایع بیماران مبتلا به سرطان پستان در مورد رفتارهای خود مراقبتی در ارتباط با مشکلات بالقوه وبالفعل به بیمار ومراقب اصلی اش طی 3جلسه ی هفتگی 45دقیقه ای  گروهی در بخش به وسیله پرسش و پاسخ وآموزش چهره به چهره و استفاده از پمفلت و کتابچه آموزشی که محتوای علمی مطالب توسط پرستاران مجرب و صاحب نظر تأیید خواهد شد ارائه خواهد نمود.

جدول محتوای آموزشی جلسات:

زمان

موضوعات مورد بحث

عنوان 

جلسه

45 دقیقه

آشنایی ، صحبت در مورد سرطان ،شیمی درمانی ،تشخیص نیازهای خودمراقبتی بیماران ، و

اهمیت مراقبت از خود

 

معارفه و

آشنایی با

بیماری

        جلسه اول

45 دقیقه

عوارض گوارشی(تهوع،استفراغ،اسهال،یبوست،کاهش اشتها،کاهش وزن،استئوماتیت،موکوزیت) و

عوارض پوستی(آلوپسی) و

درد، ارائه  راه حل های پیشنهادی برای کاهش عوارض

شناخت عوارض

و راه حل آن ها

جلسه دوم 

45 دقیقه

اهمیت خودمراقبتی و خودکارآمدی و  راه حل های پیشنهادی برای بهبود آنها

خودمراقبتی و

خودکارآمدی

جلسه سوم

 

در پایان کتابچه آموزشی در اختیار بیمار قرار داده می شود که این کتابچه از لحاظ علمی توسط پرستاران مجرب و صاحب نظر تأیید خواهد شد و با تماس های تلفنی هفتگی طی 6هفته اجرای برنامه توسط کمک پژوهشگر پیگیری می شودو طی این مدت پژوهشگر ازاجرای مسایل آموزش داده شده اطمینان حاصل می نماید و نیز  به سوالات بیمارطی این مدت پاسخ داده می شود و بعد از مدت مذکور پرسشنامه ها در اختیار دو گروه کنترل و مداخله قرار داده می شود.  

در پایان مطالعه پمفلت و کتابچه آموزشی  در اختیار گروه کنترل قرار داده می شود و نیز شماره تماس محقق در دسترس گروه کنترل قرار داده می شود تا در صورت نیاز و مشکل تماس بگیرند.

روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)

داده ها پس از جمع آوری و کد گذاری توسط نرم افزار 21-spss مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. ابتدا فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر به کمک آمار توصیفی تعیین می شود و در ادامه برای مقایسه میانگین های قبل و بعد در هر گروه از آزمون تی زوجی، مقایسه میانگین های  دو گروه مداخله و کنترل و نیز تغییرات نمرات از آزمون از آزمون تی مستقل، مقایسه فراوانی متغیرهای کیفی دو گروه از آزمون کای دو و برای تعیین اثربخشی برنامه آموزش خود مراقبتی با کنترل همزمان برخی متغیرهای مخدوش کننده از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده خواهد شد. سطح معناداری در این مطالعه 05/0 مد نظر است. در صورت عدم نرمال بودن داده ها، از آزمون های معادل مناسب مانند آزمون من ویتنی یو معادل ناپارامتری تی تست و آزمون ویلکاکسون معادل ناپارامتری تی زوج استفاده خواهد شد.

ملاحظات اخلاقی

'راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران سال 1392'

 2-در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنیها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی  بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

 16-پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی  داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق  تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

 25-پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

 28-پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی  سازمانی، و تعارض منافع در صورت وجود باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ  گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش  مطلوب نیست، بپذیرند

راهنمای اخلاقی کارآزماییهای بالینی در جمهوری اسلامی ایران1392

فصل اول: ارزیابی سود و زیان

  1. کارآزماییهای بالینی باید کاملاً در چارچوب یک طرحنامه و دستورالعمل مکتوب طراحی و اجرا شوند. طرحنامه و دستورالعمل کارآزمایی بالینی باید دربردارندهی بخش ملاحظات اخلاقی، همچنین اطلاعات مربوط به بودجهی پژوهش، حامیان پژوهش، وابستگی حرفهای، بیان هرگونه تعارض منافع احتمالی و تمهیدات مورد نظر برای ترغیب مشارکت افراد در مطالعه باشد.
  2. شروع اجرای کارآزمایی منوط به بررسی و تأیید طرحنامه و دستورالعمل آن توسط کمیتهی اخلاق در پژوهش است. کمیتهی اخلاق در پژوهش حق پایش کارآزماییهای در حال اجرا را دارد. پژوهشگر موظف است که اطلاعات مورد نیاز برای پایش را در اختیار کمیته قرار دهد.
  3. پژوهشگر موظف است که در طول اجرای پژوهش، هرگونه حادثه یا عارضهی نامطلوب جدی قابل انتساب به پژوهش را در اولین زمان ممکن، به کمیتهی اخلاق در پژوهش و سایر مراجع قانونی ذیربط گزارش دهد.

فصل دوم: رضایت آگاهانه

  1. اخذ رضایت آگاهانه برای کارآزمایی بالینی باید همواره بهصورت کتبی باشد. فرم رضایتنامه باید دربردارندهی تمامی اطلاعات لازم برای تصمیمگیری فرد جهت شرکت یا عدم شرکت در پژوهش شامل اطلاعاتی که در بندهای بعدی این راهنما ذکر شده اند – باشد.
  2.  فرم رضایت آگاهانه باید توسط پژوهشگر ارشد - یا عضو دیگری از تیم پژوهشی که آگاهی و توانایی لازم را دارد، بهعنوان نمایندهی پژوهشگر ارشد - و آزمودنی یا نمایندهی قانونی او امضا شود. این فرم باید حداقل در دو نسخه تهیه شود که یک نسخهی آن به آزمودنی تحویل داده میشود و نسخهی دیگر باید توسط پژوهشگر نگهداری شود.
  3.  در مواردی که فرد به هر دلیلی قادر به خواندن فرم رضایتنامهی مکتوب نباشد، باید فرد ثالثی که دارای تعارض منافع نباشد، مندرجات فرم را به زبان قابل فهم برای آزمودنی توضیح داده، به پرسشهای او پاسخ دهد. در این حالت، فرم باید علاوه بر امضای پژوهشگر و امضا یا اثر انگشت آزمودنی، واجد امضای فرد ثالث پیشگفته نیز باشد
  4.  هنگام ارسال طرحنامه برای بررسی توسط کمیتهی اخلاق، فرم رضایتنامهای که قرار است به آزمودنیها ارائه شود، باید به طرحنامه پیوست باشد. بررسی اخلاقی طرحنامهی کارآزمایی بالینی بدون بررسی و ارزیابی فرم رضایت آگاهانهی آن معتبر نخواهد بود.
  5.  برای اخذ رضایت، اطلاعات باید به زبانی ارائه شود که برای آزمودنی قابل فهم باشد. آزمودنی یا نمایندهی قانونی او باید فرصت کافی برای پرسوجو در مورد جزییات کارآزمایی را داشته باشند. باید بهطور مشخص اعلام شود که کارآزمایی یک فرایند پژوهشی است که مشارکت در آن داوطلبانه است و عدم قبول شرکت یا خارج شدن از کارآزمایی در هر زمانی، مراقبت از نمونه، حقوق و سلامت وی را تحت تأثیر قرار نخواهد داد.

 

پمفلت و کتابچه آموزشی  در پایان مطالعه در اختیار گروه کنترل قرار داده می شود. ونیز شماره تماس محقق در دسترس گروه کنترل قرار داده می شود تا در صورت نیاز و مشکل تماس بگیرند.

 

محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها
  1. میزان دقت واحد های پژوهش در زمان پاسخگوئی به سولات و وضعیت روانی آنها بر نحوه پاسخگوئی موثر بوده که کنترل کامل آنها میسر نبوده ولی سعی خواهد شد با ایجاد شرایط زمانی یکسان و محیط مناسب این محدودیت بطور نسبی کنترل گردد.

2-تفاوت های فردی، خصوصیات روانی و ویژگیهای شخصیتی و خانوادگی تاثیر گذار بر پاسخ به سوالات، که که با تخصیص تصادفی واحد های پژوهش به دو گروه کنترل خواهد شد.

3-از آنجایی که دیدگاه ها و نگرش افراد متفاوت است تاثیرپذیری آموزش های ارائه شده در افراد مختلف می تواند متفاوت باشد که با تخصیص تصادفی افراد به دو گروه کنترل خواهد شد.

کلمات کلیدی

Self care  -Quality of Life - self efficacy

خودمراقبتی – کیفیت زندگی خودکارآمدی

فهرست منابع و مراجع

 

1.            MOHAMMAD KM, shariatnia k. EFFECTIVENESS OF SPIRITUAL THERAPY ON THE LIFE QUALITY OF THE WOMEN WITH BREAST CANCER IN TEHRAN. 2017.

2.            Deka SJ, Mamdi N, Manna D, Trivedi V. Alkyl cinnamates induce protein kinase C translocation and anticancer activity against breast cancer cells through induction of the mitochondrial pathway of apoptosis. Journal of breast cancer. 2016;19(4):358-71.

3.            Arce E, Simmons AN, Stein MB, Winkielman P, Hitchcock C, Paulus MP. Association between individual differences in self-reported emotional resilience and the affective perception of neutral faces. Journal of affective disorders. 2009;114(1):286-93.

4.            Effect of self care education on mental health of breast cancer women undergoing chemotherapy in cancer Institute of Tehran. Iranian Quarterly Journal of Breast Diseases. 2011;4(1):42-7.

5.            Barandeh M, Babaei M, Mehdizadeh Toorzani Z, Sharifiyan R. EFFECT OF SELF-CARE ON QUALITY OF LIFE IN WOMEN WITH BREAST CANCER UNDERGOING CHEMOTHERAPY. The J Urmia Nurs Midwifery Fac. 2017;15(3):199-207.

6.            Kruk J, Aboul-Enein HY. Psychological stress and the risk of breast cancer: a case–control study. Cancer detection and prevention. 2004;28(6):399-408.

7.            Saslow D, Solomon D, Lawson HW, Killackey M, Kulasingam SL, Cain J, et al. American Cancer Society, American Society for Colposcopy and Cervical Pathology, and American Society for Clinical Pathology screening guidelines for the prevention and early detection of cervical cancer. CA: a cancer journal for clinicians. 2012;62(3):147-72.

8.            Heuck F. Radiological diagnosis of breast diseases: Springer Science & Business Media; 2012.

9.            Harandy TF, Ghofranipour F, Montazeri A, Anoosheh M, Bazargan M, Mohammadi E, et al. Muslim breast cancer survivor spirituality: coping strategy or health seeking behavior hindrance? Health care for women international. 2009;31(1):88-98.

10.          Parkin DM, Bray F, Ferlay J, Pisani P. Estimating the world cancer burden: Globocan 2000. International journal of cancer. 2001;94(2):153-6.

11.          Love SM. Dr. Susan Love's breast book: Da Capo Lifelong Books; 2015.

12.          Mehrdad R. Health system in Iran. JMAJ. 2009;52(1):69-73.

13.          Veronesi U, Goldhirsch A, Veronesi P, Gentilini OD, Leonardi MC. Breast Cancer: Innovations in Research and Management: Springer; 2017.

14.          Deshields T, Tibbs T, Fan MY, Taylor M. Differences in patterns of depression after treatment for breast cancer. Psycho‐Oncology. 2006;15(5):398-406.

15.          Asghari Nekah S, Jansooz F, Kamali F, Taherinia S. The resiliency status and emotional distress in mothers of children with cancer. Journal of Clinical Psychology. 2015;7(1):15-26.

16.          TAJIKZADEH F, sadeghi r, RAEESKARIMIAN F. THE COMPARISON OF RESILIENCE, COPING STYLE AND PAIN CATASTROPHIZING BEHAVIOR BETWEEN CANCER PATIENTS AND NORMAL PEOPLE. 2016.

17.          Barry MJ. Prostate-specific–antigen testing for early diagnosis of prostate cancer. New England Journal of Medicine. 2001;344(18):1373-7.

18.          Kernan WD, Lepore SJ. Searching for and making meaning after breast cancer: Prevalence, patterns, and negative affect. Social Science & Medicine. 2009;68(6):1176-82.

19.          Bahrami N, Moradi M, Soleimani M, Kalantari Z, Hosseini F. Death Anxiety and its Relationship with quality of life in Women with Cancer. Iran Journal of Nursing. 2013;26(82):51-61.

20.          Pourkiani M, Hazrati M, ABBASZADEH A, JAFARI P, SADEGHI M, DEZH BT, et al. Does a rehabilitation program improve quality of life in breast cancer patients? 2010.

21.          Hasanpoor Dehkordi A, Azari S. Quality of life and related factor in cancer patients. Behbood. 2006;10(2):110-19.

22.          afrasiabifar a, Hamzhiekia s, hosseini n. The effect of self-care program using Orem’s self- care model on the life quality of women with breast cancer undergoing chemotherapy: a randomized controlled trial. Armaghane danesh. 2018;23(1):0-.

23.          Gudenkauf LM, Antoni MH, Stagl JM, Lechner SC, Jutagir DR, Bouchard LC, et al. Brief cognitive–behavioral and relaxation training interventions for breast cancer: A randomized controlled trial. Journal of consulting and clinical psychology. 2015;83(4):677.

24.          Shaban M, Monjamed Z, Mehran A, Hasanpour Dehkordi A. The relation between the cancer characteristics and quality of life in the patients under chemotherapy. Hayat. 2004;10(3):79-84.

25.          Hamule MM, Vahed AS. The assessment of relationship between mental health and quality of life in cancer patients. Scientific Journal of Hamadan University of Medical Sciences. 2009;16(2):33-8.

26.          Bartoces MG, Severson RK, Rusin BA, Schwartz KL, Ruterbusch JJ, Neale AV. Quality of life and self-esteem of long-term survivors of invasive and noninvasive cervical cancer. Journal of Women's Health. 2009;18(5):655-61.

27.          Aghabarari M, AHMADI F, Mohammadi I, HAJIZADEH E, VARVANI FA. Physical, emotional and social dimension of quality of life among breast cancer women under chemotherapy. 2007.

28.          Matthews H, Grunfeld EA, Turner A. The efficacy of interventions to improve psychosocial outcomes following surgical treatment for breast cancer: a systematic review and meta‐analysis. Psycho‐oncology. 2017;26(5):593-607.

29.          Cochran SD, Mays VM, Bowen D, Gage S, Bybee D, Roberts SJ, et al. Cancer-related risk indicators and preventive screening behaviors among lesbians and bisexual women. American Journal of Public Health. 2001;91(4):591.

30.          Lev EL, Owen SV. A prospective study of adjustment to hemodialysis. Nephrology Nursing Journal. 1998;25(5):495.

31.          Heidari M, Alhani F, Kazemnejad A, Moezzi F. The effect of empowerment model on quality of life of Diabetic adolescents. Iranian Journal of Pediatrics. 2007;17(Suppl 1):87-94.

32.          McCarroll M, Armbruster S, Frasure H, Gothard M, Gil K, Kavanagh M, et al. Self-efficacy, quality of life, and weight loss in overweight/obese endometrial cancer survivors (SUCCEED): a randomized controlled trial. Gynecologic oncology. 2014;132(2):397-402.

33.          Hsiao‐Wei Lo G, Balasubramanyam AS, Barbo A, Street RL, Suarez‐Almazor ME. Link Between Positive Clinician‐Conveyed Expectations of Treatment Effect and Pain Reduction in Knee Osteoarthritis, Mediated by Patient Self‐Efficacy. Arthritis care & research. 2016;68(7):952-7.

34.          Blackburn L, Owens GP. The effect of self efficacy and meaning in life on posttraumatic stress disorder and depression severity among veterans. Journal of clinical psychology. 2015;71(3):219-28.

35.          Akin S, Can G, Durna Z, Aydiner A. The quality of life and self-efficacy of Turkish breast cancer patients undergoing chemotherapy. European Journal of Oncology Nursing. 2008;12(5):449-56.

36.          Karimoi M, Pourdehghan M, Faghihzadeh S, Montazeri A, Milani M. The Eeffects of Group Counseling on Symptom Scales of Life Quality in Patients with Breast Cancer Treated by Chemotherapy. 2006. 2006;10(1).

37.          Solari A, Filippini G, Gasco P, Colla L, Salmaggi A, La Mantia L, et al. Physical rehabilitation has a positive effect on disability in multiple sclerosis patients. Neurology. 1999;52(1):57-.

38.          Lehto U-S, Ojanen M, Kellokumpu-Lehtinen P. Predictors of quality of life in newly diagnosed melanoma and breast cancer patients. Annals of Oncology. 2005;16(5):805-16.

39.          McNeely ML, Campbell KL, Rowe BH, Klassen TP, Mackey JR, Courneya KS. Effects of exercise on breast cancer patients and survivors: a systematic review and meta-analysis. Canadian Medical Association Journal. 2006;175(1):34-41.

40.          McMahon JK. Gerontological Rehabilitation Nursing. Rehabilitation Nursing. 2000;25(6):236.

41.          MOHAMMAD HM, Farahani B, Zohour A, PANAHI AS. Self-care ability based on Orem’s theory in individuals with coronary artery disease. 2010.

42.          Morowatisharifabad M, Tonekaboni NR, شریفآباد دمم, تنکابنی نر. Perceived self-efficacy in self-care behaviors among diabetic patients referring to Yazd Diabetes Research Center. 2008.

43.          shafiezadeh R. The relationship between resilience and the big five personality factors. 2012.

44.          Masmooi B, Khatiban M, Varshoie MR, Soltanian AR. Factors associated with self-efficacy self-care of cancer patients undergoing chemotherapy. 2. 2016;1(1):40-7.

45.          Williams SA, Schreier AM, editors. The effect of education in managing side effects in women receiving chemotherapy for treatment of breast cancer. Oncology Nursing Forum; 2004.

46.          Cho OH, Yoo YS, Kim NC. Efficacy of comprehensive group rehabilitation for women with early breast cancer in South Korea. Nursing & health sciences. 2006;8(3):140-6.

47.          Evers G, Vanrenterghem Y, Ricka R. Adequate self-care of dialyzed patient: a review of the literature. Int J Nurs Stud. 2002;39(3):329-39.

48.          Nadrian H, MOROVATI SM, Mirzaei A, Bahmanpur K, Moradzadeh R, Shariati A. Relationship between quality of life, health status and self-care behaviors in patients with rheumatoid arthritisi in yazd (central Iran). 2011.

49.          Chen S-Y, Wang H-H. The relationship between physical function, knowledge of disease, social support and self-care behavior in patients with rheumatoid arthritis. The journal of nursing research: JNR. 2007;15(3):183-92.

50.          Melchart D, Löw P, Wühr E, Kehl V, Weidenhammer W. Effects of a tailored lifestyle self-management intervention (TALENT) study on weight reduction: a randomized controlled trial. Diabetes, metabolic syndrome and obesity: targets and therapy. 2017;10:235.

51.          Glasgow RE, Hampson SE, Strycker LA, Ruggiero L. Personal-model beliefs and social-environmental barriers related to diabetes self-management. Diabetes care. 1997;20(4):556-61.

52.          Nadrian H, Morovati Sharifabad M, Mirzaei A, Bahmanpur K, Moradzadeh R, Sharia'ti A. Relationship Between Quality of Life, Health Status and Self-care Behaviors in patients With Rheumatoid Arthritisi in Yazd (central Iran). 2011; 15 (3): 39-51. Persian.

53.          Alavi N. Planning and implementing of self-control model in diabetes patients: Dissertation). Tehran: Tarbiat Modares University; 2005.

54.          Bob D, Bull R, Roscoe J, Dennis DR. Physical Education and the Study of Sport. Bercelona, Spanyol: Mosby; 1995.

55.          Barandeh M, Mehdizadeh Toorzani Z, Babaei M, Sharifian R. EFFECT OF SELF-CARE ON QUALITY OF LIFE IN WOMEN WITH BREAST CANCER UNDERGOING CHEMOTHERAPY+. Journal of Nursing and Midwifery Urmia University of Medical Sciences. 2017;15(3):199-207.

56.          Brunner LS. Brunner & Suddarth's textbook of medical-surgical nursing: Lippincott Williams & Wilkins; 2010.

57.          Alimohammadi N, Soltani MH, Pahlevanzadeh S, Hassanzadeh A. Effect of self-care on quality of life of Multiple Sclerosis Patients. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research. 2010;9(2).

58.          Kamel N, Badawy Y, El Zeiny NA, Merdan I. Sociodemographic determinants of management behaviour of diabetic patients. Part II. Diabetics' knowledge of the disease and their management behaviour. 1999.

59.          Golchin M, Shabanloei R, Asvadi I, Eivazi Ziaei J, Nikanfar A, Dolatkhah R. Effects of self care program on quality of life in patients with acute leukemia receiving chemotherapy. Zahedan Journal of Research in Medical Sciences. 2008;10(3):0-.

60.          KARIMI S, VANAKI Z, BASHIRI H, HASSANI SA. THE EFFECT OF SELF-CARE PLAN BASED ON OREM'S SELF-CARE MODEL ON SELF-CARE IMPROVEMENT IN PATIENTS WITH GASTROINTESTINAL CANCER. 2016.

61.          Salehi S, Tajvidi M, Ghasemi V, Raee Z. Investigating the effect of nurses’ supportive and educative careon the quality of life in breast cancer patients referred for radiotherapy in Seyedoshohada hospitals in Isfahan in 1392. Journal of Clinical Nursing and Midwifery. 2016;5(2).

62.          Omatreza S, Moshtagh Eshgh Z, Eshagh M, Hekmatafshar M, Naieni MK. Effect of educational program based on' Orem Self Care Model' on quality of life in patients with migraine. Journal of Health Promotion Management. 2014;3(1):7-13.

63.          .Ajh N JA, Mahmodbaboye M,Rezaei F,Honardar The effect of education on common medical treatment on quality of life of patients with breast cancer. Journal of breast disease Iran. 2012; 5 (2 and 3): 60-70[in Persian]  

64.          Bakhtiar M, Slami M, Fesharaki M, Kosha S. Effect of self care education on mental health of breast cancer woman undergoing chemotherapy in cancer institute of tehran. Iranian journal of breast diseases. 2011;4(1).

65.          Khazaeipool M, Pasha N. The effect of self care education in Quality of life in esophagus cancer patients. Zahedan Journal of Research in Medical Sciences. 2010;12(4):54-.

66.          Chunyi J, Ying Y, Juan H. Effect of Orem self-care pattern on quality of life of patients undergoing radiotherapy after breast cancer operation. Modern Clinical Nursing. 2014;2:013.

67.          De Lorenzo F, Ballatori E, Di Costanzo F, Giacalone A, Ruggeri B, Tirelli U. Improving information to Italian cancer patients: results of a randomized study. Annals of Oncology. 2004;15(5):721-5.

68.          George JB. Nursing Theories: The Base for Professional Nursing Practice, 6/e: Pearson Education India; 2011.

69.          Bech P. Rating scales for psychopathology, health status and quality of life: A compendium on documentation in accordance with the DSM-III-R and WHO systems: Springer Science & Business Media; 2012.

70.          Ganz PA, Goodwin PJ. Quality of life in breast cancer-what have we learned and where do we go from here. Outcomes Assessment in Cancer Measures, Methods, and Applications. 2005;1.

71.          Clark A, Fallowfield LP. Breast cancer: CRC Press; 2014.

72.          Bandura A. Guide for constructing self-efficacy scales. Self-efficacy beliefs of adolescents. 2006;5(1):307-37.

73.          Karimoi H, Pourdehghan M, Faghihzadeh S, Montazeri A, Milani J. The effects of group counseling on symptom scales of life quality in patients with breast cancer treated by chemotherapy. 2006.

74.          Safahi konashgar ms, r. General information for prevention in breast cancer

patient. publisher by Tehran payam sefid(1388). 1388.

75.          Safaee A, Zeighami B, Tabatabaee H, Moghimi Dehkordi B. Quality of life and related factors in breast cancer patients under chemotherapy. Iranian Journal of Epidemiology. 2008;3(3):61-6.

76.          Fini IA, Adib-Hajbaghery M, Khachian A. The effect of health-promotion strategies education on self-care self-efficacy in patients with bone marrow transplantation. Iranian Journal of Critical Care Nursing. 2011;4(3):109-16.

77.          Lev EL, Paul D, Owen SV. Age, Self‐Efficacy, and Change in Patients' Adjustment to Cancer. Cancer practice. 1999;7(4):170-6.

 

 

معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.

این پژوهش با هدف

تعیین تاثیر آموزش خودمراقبتی بر کیفیت زندگی و خودکارآمدی مراقبت از خود زنان مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی انجام خواهد شد.

                      

خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)

ندارد.

نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)

آموزش به گروه هدف و بالا بردن کیفیت زندگی و خودکارآمدی آنان و بسط و گسترش نتایج

عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)

ندارد.

جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.

نخواهد داشت.

هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )

برای شما هیچ هزینه ای ندارد 

روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد
محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.

کلیه اطلاعات شما به صورت محرمانه باقی خواهد ماند 

پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود

حین انجام مداخله به سوالات گروه مداخله پاسخ داده خواهد شد و پمفلت و کتابچه آموزشی  در پایان مطالعه در اختیار گروه کنترل قرار داده می شود. ونیز شماره تماس محقق در دسترس گروه کنترل قرار داده می شود تا در صورت نیاز و مشکل تماس بگیرند.

حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.
رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم

از کلیه زنان شرکت کننده در پژوهش رضایت گرفته خواهد شد 

پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی

پرسشنامه خودکارآمدی

ردیف

اطمینان دارم که می توانم:

اطمینان کامل دارم

اطمینان زیادی دارم

اطمینان دارم

اطمینان کمی دارم

اطمینان خیلی کمی دارم

1

افکار ناراحت کننده را از ذهنم دور کنم

 

 

 

 

 

2

از روش های آرام سازی (مانند نفس عمیق، انقباض و رها کردن عضلات، بی توجهی و...) به منظور کاهش اضطراب خود استفاده کنم.

 

 

 

 

 

3

راههایی برای از بین بردن استرس خود پیدا کنم.

 

 

 

 

 

4

با استفاده از روش خاصی، استرس خود را کنترل کنم.

 

 

 

 

 

5

کارهایی که در گذشته برای حل مشکلات عاطفی به من کمک کرده اند انجام دهم.

 

 

 

 

 

6

حتی در زمان ناخوشی از روش هایی برای کاهش استرس خود، استفاده کنم.

 

 

 

 

 

7

اجازه ندهم اضطراب ناشی از بیماری آزارم دهد.

 

 

 

 

 

8

عملکرد بهتری در هنگام بیماری در مقایسه با افراد جوانتر دارم.

 

 

 

 

 

9

روی مواردی غیر از بیماری خود جهت کاهش اضطراب تمرکز کنم.

 

 

 

 

 

10

موثر بودن استفاده از روشهای کاهش استرس را باور کنم.

 

 

 

 

 

11

از بین درمان های توصیه شده توسط پزشک، درمانی که به صلاحم هست انتخاب کنم.

 

 

 

 

 

12

در انتخاب نوع درمان تصمیم بگیرم.

 

 

 

 

 

13

در مورد قبول یا رد درمان تصمیم بگیرم.

 

 

 

 

 

14

در زمان بیمار بودن از زندگی لذت ببرم.

 

 

 

 

 

15

کارهایی انجام دهم تا زندگی را خوشایندتر کنم.

 

 

 

 

 

16

خود را قانع کنم که می توانم استرس های ناشی از درمان را کنترل کنم.

 

 

 

 

 

17

به بیماران دیگر جهت طی کردن مسیر بیماری کمک کنم.

 

 

 

 

 

18

خودم را قانع کنم که درمان چندان هم بد نیست.

 

 

 

 

 

19

استرس خود را در محدوده ای طبیعی (که سبب اختلال در کارهایم نشود) حفظ کنم.

 

 

 

 

 

20

ارزش آنچه که در زندگی واقعا مهم است را بدانم.

 

 

 

 

 

21

باور داشته باشم که با قدرت درونی خوئ میتوانم بهبودی پیدا کنم.

 

 

 

 

 

22

خودم را متقاعد کنم که خوب خواهم شد.

 

 

 

 

 

23

راهی برای کمک به خودم پیدا کنم تا این مرحله بیماری را پشت سر بگذارم.

 

 

 

 

 

24

نگرش مثبت نسبت به وضعیت سلامت خود داشته باشم.

 

 

 

 

 

25

کارهایی را دوباره انجام دهم که در گذشته برای حل مشکلات جسمی به من کمک کرده اند.

 

 

 

 

 

26

کارهایی را برای غلبه بر خستگی خود انجام دهم.

 

 

 

 

 

27

در مواقع غمگین بودن کارهایی را انجام دهم که حالم را بهتر کنند.

 

 

 

 

 

28

با کنترل عوارض درمان بتوانم کارهایی را انجام دهم که از آن ها لذت می برم.

 

 

 

 

 

29

با محرومیت های ناشی از درمان و بیماری کنار بیایم.

 

 

 

 

 


پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود