بررسی پلی‌مورفیسم‌ rs3783553 در ژن اینترلوکین 1A، پلی مورفیسم های rs16944, rs1143634, rs1143627 در ژن اینترلوکین 1B و پلی مورفیسم های rs4251961 و VNTR در ژن آنتاگونیست رسپتور اینترلوکین 1 در بیماران مبتلا به لنفوم غیرهوچکین و افراد سالم

لنفوم به گروهی از بیماریها اطلاق می شود که توسط لنفوسیت های اجتماع یافته در غدد لنفاوی ایجاد می‌شود. در این بیماری، سلولهای سیستم لنفاوی دچار اختلال در رشد شده، سلولهای بدن به سرعت و خارج از کنترل و نظم طبیعی تکثیر می‌شوند. به همین دلیل، مکانهای تجمع این سلولها دچار رشد بی رویه می گردد. به دلیل اینکه سلولهای سیستم لنفاوی در تمام نقاط بدن پراکنده هستند، این بدخیمی ممکن است کبد، طحال، مغز استخوان یا هرجای دیگر بدن را مبتلا نماید. لنفوم‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:  لنفوم هوچکین  (Hodgkin's Lymphoma) و لنفوم غیرهوچکین  Non)-Hodgkin's  Lymphoma(. تفاوت این دو بیماری در نوع و سرمنشاء سلول بدخیم است. علاوه براین، سیر این دو بیماری و پاسخ آنها به درمان نیز تفاوت قابل توجهی نشان می دهد.

لنفوم غیر هوچکین (NHL)، رایج ترین نوع لنفوم بدخیم، یک گروه پیچیده ای از بیماری های ناهمگن با انواع متعدد، که هر کدام دارای مورفولوژی، ایمونوفنوتیپ و تظاهرات بالینی متمایز است. در چند دهه گذشته، وقوع NHL رو به افزایش است. قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی از جمله برخی از مواد شیمیایی، نور ماوراء بنفش، عوامل رژیم غذایی، سابقه خانوادگی، اختلال عملکرد ایمنی بدن، تحریک سیستم ایمنی، و عفونت های ویروسی، همه با خطر ابتلا به NHL مرتبط است(1). چیو و همکاران در سال 2004، Hartge و Grulich در سال 2007  بیان کردند؛ علاوه بر مواجهه بیرونی ، استعداد ژنتیکی فرد در پاتوژنز NHL نقش دارد. همچنین مورتون و همکاران در سال 2012 بیان کردند علت دقیق NHL که شامل بسیاری ازعوامل محیطی و عوامل ژنتیکی، مشخص نیست(2). بروز و مرگ و میر مردان بالاتر از زنان هستند(2, 3). با توجه به موقعیت جغرافیایی، بروز لنفوم 18-2 مورد در هر 100.000 نفر در هر سال متفاوت است و حدود  3٪ از همه سرطان را تشکیل می دهند. (4)

IL-1،  یک سایتوکین مهم پلئوتروپیک با نقش های متعدد در هر دو حالت فیزیولوژیکی و پاتولوژیک است. IL1  به عنوان یک عامل در پیشرفت تومور از طریق بیان ژن های دخیل در متاستاز ، آنژیوژنز و فاکتورهای رشد شناخته شده است. اینترلوکین 1 با توانایی تحریک بیان فاکتورهای آنژیوژنز از قبیل VEGF و IL-8 باعث رشد تومور و متاستاز میشود(5). تعدادی از مطالعات گزارش داده اند که غلظت بالای  IL-1  در محیط میکروسکوپی با فنوتیپ سرطانی مرتبط است(6).

اینترلوکین 1A فاکتوری ضد التهابی است، بعلاوه به دلیل نقش متعادل سازی در تکثیر سلولی هم در فرایندهای اپوپتوتیک و هم ضد اپوپتوتیک میتواند ایفای نقش کند این فاکتور در مسیر داخلی اپوپتوز یعنی مسیر میتوکندریایی عمل می کند(7, 8). گفته شده است که پلی‌مورفیسم های مختلف واقع در این ژن با انواع بیماریهای التهابی مثل پنومونی و انواع سرطان ها مرتبط می‌باشد(9-11).

IL-1β توسط سلول های هماتوپوییتیک از قبیل مونوسیت،  ماکروفاژ، دنریتیک سل، میکروگلیا در پاسخ به اجزای کمپلمان و سایر سایتوکاین ها (TNF-a و IL-1)  تولید می شود(12). طی مطالعاتی که Kerlin و همکاران در سال 2007 مشاهده شد که موش هایی که دچار کمبود  IL-1β هستند،  پیشرفت تومور سیر آهسته تری طی میکند(13). IL-1β با تعامل با VEGF موجب آنژیوژنز و متاستاز تومور میشود(14).

IL1Ra یک عضو از خانواده ی IL1 است که به گیرنده IL1R1 متصل میشود ومانع از اتصال IL1A و IL1B و توقف فعالیت بیولوژیکی این دو سایتوکاین میشود(15). IL1Ra  توسط بافت های مختلفی از جمله غدد لنفاوی، مغز، قلب، پروستات بیان میشود. وجود این سایتوکاین در بدخیمی هایی از جمله؛ سرطان معده، رحم، سینه و لوسمی نشان داده شده است (16).

پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی یا (SNP) polymorphism nucleotide single تغییرات تک نوکلئوتیدی در توالی DNA  است که سبب ایجاد ژنوتیپ‌های مختلف می شود. طبق مطالعات انجام شده این تغییرات ژنتیکی ممکن است ریسک ابتلا به برخی بیماری ها از جمله سرطان ها را در جمعیت هایی با ژنوتیپ خاصی افزایش دهند(17).

از جمله پلی‌مورفیسم هایی که ارتباط آن‌ها با سرطان بررسی شده است؛ پلی مورفیسم rs3783553است که باعث insertion/deletion در ناحیه 3′-UTR  ژن  IL1Aمیشود. این پلی مورفیسم ناحیه اتصال miR-122  را تحت تاثیر قرار داده و در نتیجه ی آن میزان رونویسی از IL1A افزایش می یابد)18(. مطالعات نشان داده است این پلی مورفیسم با بدخیمی هایی از جمله سرطان روده، دهانه رحم و تخمدان در ارتباط است)19-21(.

 پلی مورفیسم های  ,rs1143634   rs1143627و rs16944 در ژن IL1B  باعث افزایش سطح این سایتوکاین نسبت به حالت wild-type میشوند و درنتیجه فعالیت التهابی IL-1B افزایش می یابد)22(.   Yencile و همکاران نشان دادند که پلی مورفیسم rs16944 و rs1143627 در ارتباط با سرطان پروستات میباشند. در این مطالعه نشان داده شد پلی مورفیسم rs1143627 ناحیه TATA box در پروموتور ژن IL-1B را تحت تاثیر قرار داده و در نتیجه باعث کاهش اتصال پروتئین های تنظیمی در این ناحیه میشوند. علاوه بر این در مطالعات مختلفی نشان داده شده است که آلل موتانت در این پلی مورفیسم ها با بدخیمی هایی از جمله سرطان معده، ریه، سینه و مالتیپل مایلوما ارتباط معنا داری دارد(23-26(.

در اینترون شماره 2 ژن IL1RA ناحیه تکراری پشت سرهم (vntr) با اندازه ی 86 bp وجود دارد که واجد جایگاه اتصال قوی جهت فاکتور های رونویسی است. تعداد تکرارها در افراد مختلف از 1 تا 6 تکرار متفاوت است. هر چه تعداد تکرار ها بیشتر باشد، اثرات ضد التهابی این سایتوکاین بیشتر خواهد بود. تاکنون ارتباط معنا دار آلل های پلی مورفیسم IL1RA VNTR در سرطان های مختلف از جمله سرطان مثانه، نازوفارنکس، پستان و کیسه صفرا بررسی شده است )27-30( .

با توجه به شیوع لنفوم و میزان مرگ و میر در این بیماران، شناخت و بررسی عوامل خطر ژنتیکی در این بیماری از اهمیت بالایی برخوردار میباشد. با توجه به اینکه تاکنون پلی مورفیسم های rs3783553 , rs16944, rs1143634, rs1143627, rs4251961,IL1-Ra VNTR بعنوان عوامل خطر در سایر سرطان ها شناخته شده است اما در لنفوم بررسی نشده اند؛ این مطالعه با هدف بررسی ارتباط پلی مورفیسم های مورد نظر در بیماران لنفوم پی ریزی شده است.

فراوانی پلی مورفیسم rs3783553 در ژن IL1A در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs16944 در ژن IL1B در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs1143634  در ژن IL1B در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs1143627 در ژن IL1B در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم متفاوت است.

 فراوانی پلی مورفیسم rs4251961 در ژن IL1Ra در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم متفاوت است.

 فراوانی variable number of tandem repeats (VNTR) در ژن IL1Ra در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم متفاوت است.

تعیین پلی‌مورفیسم‌ rs3783553 در ژن اینترلوکین 1A، پلی مورفیسم های rs16944, rs1143634 و rs1143627 در ژن اینترلوکین 1B و پلی مورفیسم های rs4251961 و VNTR در ژن انتاگونیست رسپتور اینترلوکین 1 در بیماران مبتلا به لنفوم غیرهوچکین و افراد سالم

فراوانی پلی مورفیسم rs3783553 در ژن IL1A در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم

فراوانی پلی مورفیسم rs16944 در ژن IL1B در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم

فراوانی پلی مورفیسم rs1143634  در ژن IL1B در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم

فراوانی پلی مورفیسم rs1143627 در ژن IL1B در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم

 فراوانی پلی مورفیسم rs4251961 در ژن IL1Ra در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم

 فراوانی variable number of tandem repeats (VNTR) در ژن IL1Ra در بیماران مبتلا به لنفوم غیر هوچکین و افراد سالم

مراکز تحقیقاتی و درمانی

پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی=تغییر در یک نوکلئوتید در ژنوم بین افراد یک گونه بیولوژیکی یا بین یک جفت کروموزوم

مورد-شاهد

بیماران مبتلا به لنفوم (گروه مورد) و افراد سالم  (گروه شاهد) در زاهدان.

بیمارانی که که بر اساس شاخص های هماتولوژیک و پاتولوژیک لنفوم توسط پزشک متخصص، تشخیص داده شده اند به عنوان گروه مورد انتخاب میشوند.

بیماران مبتلا به لنفوم (گروه مورد) و افراد سالم  (گروه شاهد) در زاهدان.

بیمارانی که که بر اساس شاخص های هماتولوژیک و پاتولوژیک لنفوم توسط پزشک متخصص، تشخیص داده شده اند به عنوان گروه مورد انتخاب میشوند.

گروه شاهد از نمونه های خون جمعیت سالم که خود و خانواده ی آنها مبتلا به سرطان نبوده و بیماری سیستماتیک شناخته شده نداشته اند جمع آوری میشود .

متغیرهای مخدوش  کننده: دو گروه از نظر سن وجنس و قومیت با یکدیگر همسان سازی می شوند .

با توجه بهمطالعات قبلی، حجم نمونه برای افراد مبتلا به لنفوم برابر 150  در نظر گرفته شده است، چنانچه امکانات اجازه دهد تا مرز 200 نفر نمونه گیری به عمل می اید. گروه کنترل نیز به همین تعداد در نظر گرفته شده است.

آسان و در دسترس

مشاهده و بررسی های آزمایشگاهی

 پس از شناسایی بیماران مبتلا به لنفوم، نمونه ی خون را جمع آوری میگردد و با استفاده از کیت استخراج DNA، نمونه ها تخلیص شده، سپس پرایمرهای اختصاصی برای PCR طراحی میگردد،  شرایط  PCRبهینه سازی میشود و  پلی مورفیسم های مربوطه به روش PCR-RFLP بررسی میشوند. برای تایید نتایج، برخی از نمونه ها به روش Sanger Sequencing  توالی یابی می شوند.

اطلاعات توسط نرم افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل خواهد شد. برای مقایسه آلل و ژنوتیپ در دو گروه از آزمون Fisher's exact و برای مقایسه پارامترهای دموگرافیک کیفی مثل جنس در دو گروه نیز از آزمون Fisher's exact و برای مقایسه پارامترهای دموگرافیک کمی مثل سن در دو گروه از آزمون t-test استفاده خواهد شد و p کمتر از 05/0 بعنوان سطح معنی داری در نظر گرفته خواهد شد. همچنین Odds Ratio با محدوده اطمینان 95 درصد (CI 95%) نیز برای افراد دارای اختلال ژنی برای ابتلا به لنفوم غیرهوچکین محاسبه خواهد شد.

کدهای 1، 2، 3، 8، 10، 11، 13، 15، 18، 25، 28، مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی که در دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران، دربردارنده‌ی اصول و مقررات اخلاقی‎ مطرح  و در سال 1392 در 31 بند تصویب شده است و همچنین کدهای 1، 2، 3، 4، 7 مربوط به دفترچه راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران از قسمت راهنمای عمومی در این طرح رعایت می شود. تمامی بیماران تحت مطالعه آگاهانه و برای مقاصد علمی  اقدام به دادن نمونه خواهند کرد. شرکت در این طرح هیچ گونه هزینه ای برای بیماران ندارد و نام و مشخصات بیماران گزارش نخواهد شد.

با توجه به تغیرات نرخ ارز در چند ماه اخیر، احتمال بالا رفتن هزینه ی طرح وجود دارد که میتوان با افزایش هزینه ی اختصاص یافته به طرح این مشکل را برطرف نمود.

لنفوم، اینترلوکین 1، پلی مورفیسم

1. Zhou JY, He LW, Liu J, Yu HL, Wei M, Ma WL, et al. Comprehensive assessment of associations between ERCC2 Lys751Gln/Asp312Asn polymorphisms and risk of non- Hodgkin lymphoma. Asian Pacific journal of cancer prevention : APJCP. 2014;15(21):9347-53.

2.  He J, Liao XY, Zhu JH, Xue WQ, Shen GP, Huang SY, et al. Association of MTHFR C677T and A1298C polymorphisms with non-Hodgkin lymphoma susceptibility: evidence from a meta-analysis. Scientific reports. 2014;4:6159.

3. Qin LY, Zhao LG, Chen X, Yang Z, Mo WN. The CCND1 G870A gene polymorphism and leukemia or non-Hodgkin lymphoma risk: a meta-analysis. Asian Pacific journal of cancer prevention : APJCP. 2014;15(16):6923-8.

4.  Wrobel T, Mazur G, Dzietczenia J, Gebura K, Kuliczkowski K, Bogunia-Kubik K. VEGF and bFGF gene polymorphisms in patients with non-Hodgkin's lymphoma. BioMed research international. 2013;2013:159813.

5.  Konishi N, Miki C, Yoshida T, Tanaka K, Toiyama Y, Kusunoki M. Interleukin-1 receptor antagonist inhibits the expression of vascular endothelial growth factor in colorectal carcinoma. Oncology. 2005;68(2-3):138-45.

6.   Lewis AM, Varghese S, Xu H, Alexander HR. Interleukin-1 and cancer progression: the emerging role of interleukin-1 receptor antagonist as a novel therapeutic agent in cancer treatment. Journal of translational medicine. 2006;4:48.

7. Su H, Rei N, Zhang L, Cheng J. Meta-analyses of IL1A polymorphisms and the risk of several autoimmune diseases published in databases. PloS one. 2018;13(6):e0198693.

8.  Ibrahim AA, Salem RM. IL1A (-889) gene polymorphism is associated with the effect of diet as a risk factor in Acne Vulgaris. 2018.

9.  Laberge RM, Sun Y, Orjalo AV, Patil CK, Freund A, Zhou L, et al. MTOR regulates the pro-tumorigenic senescence-associated secretory phenotype by promoting IL1A translation. Nature cell biology. 2015;17(8):1049-61.

10.  Yan H, Sun R, Pan X, Li Z, Guo X, Gao L. Lack of association between an insertion/deletion polymorphism in IL1A and risk of colorectal cancer. Genetics and molecular research : GMR. 2015;14(3):8490-5.

11. Charbonneau B, Block MS, Bamlet WR, Vierkant RA, Kalli KR, Fogarty Z, et al. Risk of ovarian cancer and the NF-kappaB pathway: genetic association with IL1A and TNFSF10. Cancer research. 2014;74(3):852-61.

12. Garlanda C, Dinarello Charles A, Mantovani A. The Interleukin-1 Family: Back to the Future. Immunity. 2013;39(6):1003-18.

13.  Krelin Y, Voronov E, Dotan S, Elkabets M, Reich E, Fogel M, et al. Interleukin-1β–Driven Inflammation Promotes the Development and Invasiveness of Chemical Carcinogen–Induced Tumors. Cancer research. 2007;67(3):1062.

14.  Carmi Y, Dotan S, Rider P, Kaplanov I, White MR, Baron R, et al. The Role of IL-1β in the Early Tumor Cell–Induced Angiogenic Response. The Journal of Immunology. 2013;190(7):3500.

15. Cauci, S., et al. (2010). 'Variable number of tandem repeat polymorphisms of the interleukin-1 receptor antagonist gene IL-1RN: a novel association with the athlete status.' BMC Med Genet 11: 29.

16. Chennaoui M, Drogou C, Gomez-Merino D: Effects of physical training on IL-1beta, IL-6 and IL-1ra concentrations in various brain areas of the rat. Eur Cytokine Netw 2008, 19:8-14.

17.          Zhang K, Zhou B, Wang Y, Rao L, Zhang L. The TLR4 gene polymorphisms and susceptibility to cancer: a systematic review and meta-analysis. European journal of cancer (Oxford, England : 1990). 2013;49(4):946-54.

18.          Wang C, Sturgis EM, Chen X, Wei Q, Li G. A functional variant at miRNA-122 binding site in IL-1α 3′ UTR predicts risk of recurrence in patients with oropharyngeal cancer. Oncotarget. 2016;7(23):34472-9.

19.  Gao Y, He Y, Ding J, et al. An insertion/deletion polymorphism at miRNA-122-binding site in the interleukin-1alpha 3′ untranslated region confers risk for hepatocellular carcinoma. Carcinogenesis 2009; 30 (12): 2064–2069.

20. Huang X, Yang Y, Cui ZW, et al. A functional insertion/deletion polymorphism in the IL1A gene is associated with decreased risk of breast cancer. Genet Mol Res 2016; 15 (1). 4238/gmr.15017486.

21.  Pu Y, Zhang Z, Zhou B, et al. Association of an insertion/deletion  polymorphism  in  IL1A  3′-UTR  with  risk  for  cervical carcinoma in Chinese Han Women. Human Immunol 2014; 75 (8): 740–744.

22. Yencilek, F., et al. (2015). 'Investigation of Interleukin-1beta Polymorphisms in Prostate Cancer.' Anticancer Res 35(11): 6057-6061.

  23.  El-Omar EM, Carrington M, Chow WH, McColl KE, Bream JH, Young HA, Herrera J, Lissowska J, Yuan CC, Rothman N, Lanyon G, Martin M, Fraumeni JF Jr.., Rabkin CS: Interleukin-1 polymorphisms associated with increased risk of gastric cancer. Nature 404: 398-402, 2000.

24.     Wang Y, Kato N, Hoshida Y, Yoshida H, Taniguchi H, Goto T, Moriyama M, Otsuka M, Shiina S, Shiratori Y, Ito Y, Omata M: Interleukin-1 polymorphisms associated with hepatocellular carcinoma in hepatitis C virüs infection. Hepatology 37: 65-71, 2003

25.     Zienolddiny S, Ryberg D, Maggini V, Skaug V, Canzian F, Haugen A: Polymorphisms of the interleukin-β gene are associated with increased risk of non-small cell lung cancer. Int J Cancer 109: 353-356, 2004.

26  . 27.  Bid HK, Manchanda PK, Mittal RD. Association of interleukin-1Ra gene polymorphism in patients with bladder cancer: case control study from North India. Urology 2006;67(May (5)):1099–104. PMID: 16698387.

28. Yang ZH, Dai Q, Zhong L, Zhang X, Guo QX, Li SN. Association of IL-1 polymorphisms and IL-1 serum levels with susceptibility to nasopharyngeal carcinoma. Molecular Carcinogenesis 2011;50(March (3)):208–14. PMID: 21154765.

29. Lee KM, Park SK, Hamajima N, Tajima K, Choi JY, Noh DY, et al. Genetic polymorphisms of interleukin-1 beta (IL-1B) and IL-1 receptor antagonist (IL-1RN) and breast cancer risk in Korean women. Breast Cancer Research and Treatment 2006;96(March (2)):197–202. PMID: 16319982.

30. Vishnoi M, Pandey SN, Choudhuri G, Mittal B. IL-1 gene polymorphisms and genetic susceptibility of gallbladder cancer in a north Indian population. Cancer Genetics and Cytogenetics 2008;186(October (2)):63–8. PMID: 18940468

بررسی پلی‌مورفیسم‌های rs3783553 , rs3917356, rs3783550, rs3783546, rs3783521, rs1609682 در ژن اینترلوکین 1 در بیماران مبتلا به لنفوم غیرهوچکین و افراد سالم

نمونه گیری وتخلیص DNA  از خون تام و انجام PCR

این تحقیق اگر چه فایده فوری نخواهد داشت اما بعلت بررسی استعداد ابتلا به بیماری لنفوم برای سایر افراد جامعه مفید خواهد بود.

در این طرح بغیر از خونگیری که توسط پرسنل مجرب صورت میگیرد،نمونه ای از بیمار گرفته نمیشود.تنها عارضه جانبی ممکن در زمان خونگیری خواهد بود که با توجه به خبره بودن پرسنل،بعید بنظر میرسد.

جبران عوارض احتمالی بر عهده پژوهشگران خواهد بود.

کلیه هزینه های تشخیصی به عهده مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

در این قسمت باید شرح داده شود که در صورت عدم پذیرش روش انتخابی پژوهشگر، بیمار از چه روشهای درمانی یا تشخیصی دیگرتوسط پژوهشگر می تواند استفاده نماید.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند

حسنا سارانی

بیمارستان علی ابن ابی طالب (ع) - مجتمع مراکز تحقیقاتی

تلفن همراه: 09150639781

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

دارد