اخیرا تصویربرداریCBCT به علت مزایای متمایزش جهت تشخیص شکستگی های عمودی ریشه پیشنهاد شده است.(1)

شیوع شکستگی های ورتیکالی ریشه2%تا5% گزارش شده است.بااین وجود گزارش شده که موادپرکننده کانال ریشه نظیر سیلرها یاکن های گوتاپرگا(Gpc)می توانند آرتیفکت های نواری(streak artifacts)واضح ایجاد کنند که خطوطی شبیه شکستگی ریشه را تقلید می کنند.این خطوط می توانند سبب تشخیص نادرست شکستگی های ریشه دندان شده وبه عنوان یک یافته مثبت کاذب درنظر گرفته می شود.(2)

سیلرها باتوجه به ترکیب انها به انواع زیر طبقه بندی می شوند:کلسیم هیدروکساید,زینک اکساید اوژنول,گلاس آینومر,سیلرهای برپایه رزین,سیلیکون وMTA(mineral trioxide aggregate). همه سیلرهابرای ارزیابی کیفیت پرکردگی کانال ریشه باید به اندازه کافی رادیواپسیته داشته باشند.بدین منظور مواد رادیواپک جهت تمایز بین سیلروبافت دندان به سیلرها اضافه شده است.این موادترکیب اتمی متفاوت وتداخل بااشعه ایکس دارند.تابش پراکنده اشعه ایکس بهمراه میلی امپرپایینCBCT میتواند باعث ایجاد ارتیفکت های نواری شده ودرنهایت باعث تشخیص نادرست شود.(3)

Parirokhوهمکاران درسال2012در یک مطالعهcase reportبیماری را معاینه کردند که بعلت رادیولوسنسی مشاهده شده در داخل واطراف دندان #21 که درمان اندو شده بود ودارای پست وکراون فلزی بود, به مطب اندودنتیست ارجاع داده شده بود.اما درمعاینات میکروسکوپیک که بعدازبرداشتن پست وکروان انجام شد هیچگونه ضایعه پاتولوژیکی درداخل واطراف دندان مشاهده نشد.آنها به این نتیجه رسیدند که مواد فلزی موجود درپست وکراون یکسری آرتیفکت هایی درتصویرCBCT ایجاد میکنند که منجر به تشخیص های اشتباه میشوند.(4)

Khedmatوهمکاران درسال2012,accuracy(دقت) DR(digitalradiography),MDCT(multidetector computed tomography)وCBCTرادر تشخیص شکستگی های عمودی ریشه روی 100دندان تک ریشه درحضوریاعدم حضورGpcمقایسه کردند.در این مطالعه از سیلر بهمراه گوتا پرکا استفاده نکردند.نتایج آنها نشان داد کهspecificity(ویژگی)CBCT,برخلافMDCT,بطورقابل توجهی درحضورگوتاپرکاکاهش می یابد.(5)

Patelوهمکاران درسال2013به مقایسه دقت تشخیصی (diagnostic accuracy) CBCTورادیوگرافی پری اپیکال درتشخیص شکستگی عمودی ریشه(VRF)کامل وناکامل در20 دندان مولروپرمولرکه فقط باگوتاپرکا پرشده بودند,پرداختند.نتیجه این بود که تصاویرPAوCBCTدقت کافی درتشخیص VRFنداشتند واین موضوع درCBCTبعلت آرتیفکت های ناشی از مواد پرکننده کانال ریشه است که منجر به تشخیصVRFکاذب میشود.(6)

Brito_juniorوهمکاران درسال2014 وجودآرتیفکت های نواری ناشی از سیلرهای Endofill, Sealer26,FillapexوAHplus رابرروی25دندان پرمولرتک ریشه در دو وکسل سایز0.076mm و0.20mmبررسی کردند.آنها در این مطالعه دندان ها رابا کن های گوتاپرکاوهرکدام از سیلرهای ذکرشده پر کردند.کانال هایی که فقط باگوتا پرکا پرشده بودند را بعنوان گروه کنترل قراردادند. طبق نتایج آنهاوجودسیلرها وووکسل رزولوشن(افزایش وکسل سایز) درایجاد آرتیفکت های نواری دخیل هستند.نتایج آنها نشان داددر وکسل سایز0.20mm سیلرS26 نسبت بهfillapex(p=0.006)یاAH Plus(p=0.017)آرتیفکت قابل ملاحظه ای ایجاد می کند. در وکسل سایز0.20mm سیلر Endofill(p=0.035)و S26(p=0.042) آرتیفکت قابل ملاحظه ای نسبت به وکسل سایز 0.076mm ایجاد می کنند.تفاوت قابل ملاحظه ای بین سیلرهادروکسل0.076mm وجود نداشت.(3)

Fredericoوهمکاران درسال2014به بررسی تاثیر CBCTimaging modeدرتشخیص VRFدرحضور گوتاپرکا,متال پست ,فایبر پست وهمچنین درحالت فاقدپرکردگی پرداختند.این مطالعه برروی30دندان تک ریشه انجام شد که برروی تعدادی از آنها بطور مصنوعی شکستگی کامل وناکامل اعمال شده بود.ازهردندان توسط دستگاه 3D Accuitomo170در4حالت زیر اسکن تهیه شد:high resolution,high fidelity,high speedوstandard. طبق نتایج درمواردی که شکستگی کامل بود,حضور گوتاپرکا ومتال پست تاثیر منفی درتشخیصVRFداشت.CBCTimagig modeدراین حالت هیچ تاثیری درتشخیصVRFنداشت. درموارد شکستگی ناکامل,حالت های high resolution,high fidelityوstandardبیشترین دقت تشخیصی راداشتندبخصوص درمواردفایبرپست وفاقد پرکردگی.بطور کلی CBCTimaging modeتاثیر کم ومواد داخل کانال تاثیر زیادی درتشخیص مواردمثبت کاذبVRFداشتند.(7)

Masahiroوهمکاران درسال 2015 به بررسی مسیر خطوط آرتیفکت های نواری ناشی ازگوتاپرکا(شامل18/87%گوتاپرکا,1/14%رزین, wax0.33% ,79/66%مواد غیرارگانیک که بیش از99%انهاراZno تشکیل داده)به تنهایی(فاقدسیلر)در9دندان سنترال بالا و9دندان پرمولر پایین پرداختند.تصاویردردو سطح اگزیال(سرویکال و1/3اپیکال)گرفته شد. طبق نتایج انها خطوط آرتیفکت درمقطع سرویکال بیشتر مشاهده شد.این خطوط درانسیزورها بیشتر درمسیرهای مایل(oblique direction)مزیوباکال,دیستولینگوال,دیستوباکال ومزیولینگوال ودرپرمولرها بیشتر درمسیرهای مستقیم(cross_direction) مزیال ودیستال مشاهده شدند.(8)

Helvacioglu_yigitوهمکاران درسال 2015به بررسی میزان آرتیفکت های ایجاد شده توسط 4ماده مختلف Root end filling که شامل آمالگام, Biodentine,MTAوSuper-EBA بودند,برروی20دندان سنترال پرداختند.دندان ها بصورت retrogradeبااین مواد پر شدند و گوتاپرکا وسیلر بکارگرفته نشد.آنها دراین مطالعه اسکن هایCBCTرادر4کیلوولتاژ84,76,66و96در3رزولوشن low,normalوhigh در دوحالت بااستفاده وبدون استفاده ازMAR(metal artifact reduction)algorithm تهیه کردندودوز اشعه تولید شده درهرحالت را محاسبه کردند.نتایج مطالعه نشان دادکه آمالگام دربین مواد بکارگرفته شده آرتیفکت بیشتری ایجادمیکند.همچنین این نتایج نشان دادند که میزان آرتیفکت های ایجاد شده درحالت های96Kv,low resolutionوباستفاده ازMAR algorithm کمتراست ودرزمان مشابه کمترین دوز موثر را تولید میکند.(9)

Iikuboوهمکاران درسال2016به بررسی آرتیفکت های ایجاد شده برروی تصاویرCBCT 9دندان پرمولر مندیبل که تنهابا گوتاپرکاپرشده بودند,دردوحالت مختلفImode(field of view=102mm,0.2mm=(voxel size وDmode(field of view=51mm,voxel size=0.1mm)پرداختند.طبق نتایج آنهاآرتیفکت ها درحالتImodeبیشتر بودند. یعنی هرچه وکسل سایز وFovبیشترباشد تصویر رزولوشن کمتری داشته و میزان آرتیفکت های ایجاد شده بیشتر میشوند.(10)

Rabelo وهمکاران درسال2017درمطالعه خود به بررسی آرتیفکت های ناشی از پست آلیاژ طلای type3,پست pre_fabricate fiber glassوکن های گوتاپرکای protaperF5در 15دندان تک ریشه فاقد ترک وشکستکی,بااستفاده از8پروتکل اکسپوژر متفاوت دراسکن هایCBCTپرداختند. تصاویرCBCTباواحدCS90003Dگرفته شد.دراین مطالعه از سیلر استفاده نکردند. طبق نتایج آنها پارامترهای مختلف اکسپوژر تاثیری در ایجادآرتیفکت ها نداشت امامواد پرکننده داخل کانال خطوط آرتیفکت ایجاد میکردند که دربین مواد استفاده شده, پست هایfiber glassازلحاظ آماری تفاوتی باگروه کنترل که دندان های فاقد پرکردگی بود, نداشتند.(11)

Celikten وهمکاران درسال2017 به بررسی میزان آرتیفکت های (volume distortion artifact) ناشی ازسیلرAHplus بااستفاده ازدستگاه های مختلفCBCTوMicro_CTپرداختند.این مطالعه روی 30دندان سنترال پایین که با گوتاپرکا وسیلرAHplus پرشده بودند انجام شد.هردندان توسط 3دستگاه 3D Accuitomo170,NewTomVGi evoوPromax3DMaxاسکن شد.این اسکن ها باتصاویرMicro_CT به عنوان استاندارد مقایسه شدند. طبق نتایج آنها بین تصاویر CBCTو Micro_CT وهمچنین بین تصاویر دستگاه های مختلف CBCT ازنظر وجود دیستورشن اختلاف معناداری وجود دارد.(P<0.5) اندازه گیری های Promax 3D Max نشان داد که میزان آرتیفکت درکانال ریشه نسبت به دیگر دستگاه های CBCT بیشتر بود. (P <.05) با این حال، NewTom VGi evo و 3D Accuitomo 170 نتایج مشابهی رابدون تفاوت معناداری نشان دادند.(P> .05)(12)

Dutra وهمکاران درسال2017به بررسی تاثیر مواد مختلف داخل کانال وتاج دندان درتشخیص VRFدرتصاویر CBCT 30 دندانی که بصورت مکانیکال دچارVRFشده بودند پرداختند. از این دندان ها در 4 حالت مختلف بدون پرکردگی بعنوان گروه کنترل,پرکردگی با گوتاپرکای فاقدسیلر,پست ومتال کروان ,104اسکنCBCTتوسط دستگاه Prexion 3D tomography تهیه شد.طبق نتایج آنها توانایی اندازه گیری خطوط شکستگی(frcture) در گروه های پست و متال کراون کمتر از گروه های بدون پر کردگی وحاویGpc بود.(13)

بااین حال اطلاعات کمی درمورد شناسایی ارتیفکت های نواری ناشی از سیلرها ارایه شده است.این اطلاعات به منظور کاهش خطرات بالقوه تشخیص موارد مثبت کاذب VRFمی تواند مفید باشد. لذا باتوجه به جدید بودن موضوع واین که تاکنون در ایران کار مشابهی صورت نگرفته  این مطالعه با هدف تعیین و مقایسه فراوانی آرتیفکت‌های نواری ناشی از سیلرهای مختلف درتصاویرتوموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی طراحی شد.

1.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده از نوع کد1 توسط گوتاپرکا چگونه است؟
2.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده از نوع کد2 توسط گوتاپرکا چگونه است؟
3.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده از نوع کد3 توسط گوتاپرکا چگونه است؟
4. توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده از نوع کد4 توسط گوتاپرکا چگونه است؟
5.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد1 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرMTAFillapex چگونه است؟
6.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد2 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرMTAFillapex چگونه است؟
7.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد3 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرMTAFillapex چگونه است؟
8.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد4 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرMTAFillapex چگونه است؟
9.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد1 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرAH26چگونه است؟
10.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد2 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرAH26چگونه است؟
11.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد3 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرAH26چگونه است؟
12.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد4 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرAH26چگونه است؟
13.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد1 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرSeal apexچگونه است؟
14.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد2 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرSeal apexچگونه است؟
15.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد3 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرSeal apexچگونه است؟
16.  توزیع فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد4 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرSeal apexچگونه است؟
17. بین فراوانی‌های شدت آرتیفکت های تولید شده توسط سیلرهای مختلف تفاوت وجود دارد.

مقایسه فراوانی شدت آرتیفکت‌های نواری ناشی از سیلرهای مختلف درتصاویرتوموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی

1.  تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده  از نوع کد1 توسط گوتاپرکا
2. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد2 توسط گوتاپرکا
3. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد3 توسط گوتاپرکا
4. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده ازنوع کد4 توسط گوتاپرکا
5.  تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد1 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرMTAfillapex
6.  تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد2 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرMTAfillapex 
7. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد3 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرMTAfillapex 
8. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد4 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرMTAfillapex
9. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد1 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرAH26
10. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد2 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرAH26
11. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد3توسط گوتاپرکا به همراه سیلرAH26
12. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد4 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرAH26
13.  تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد1توسط گوتاپرکا به همراه سیلرSeal apex
14.  تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد2 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرSeal apex
15. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده ازنوع کد3 توسط گوتاپرکا به همراه سیلرSeal apex 
16. تعیین فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده از نوع کد4توسط گوتاپرکا به همراه سیلرSeal apex
17. مقایسه فراوانی شدت آرتیفکت های تولیدشده در4گروه موردمطالعه

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان- دانشکده دندانپزشکی زاهدان

آرتیفکت:یک آرتیفکت ,هرنوع دیستورشن یاخطایی در تصویر است که غیر مرتبط با جسم مورد مطالعه باشد.(14)

سیلر:سیلرهابرای سیل کردن فضای بین دیواره عاجی ومواد پرکردگی,پرکردنvoids(حباب ها)وبی نظمی های کانال ریشه,کانال های فرعی وجانبی وفضاهای بین گوتاپرکاهادر تراکم جانبی وهم چنین به عنوان لغزنده ساز(lubricant)درفرآیند پرکردگی به کار می روند.(15)

CBCT:توموگرافی کامپیوتری بااشعه مخروطی که بصورت دریافت حجمی می باشد.(14)

آزمایشگاهی

با توجه به هدف مطالعه حاضر که مقایسه فراوانی آرتیفکت های تولیدشده در 4 گروه مورد مطالعه می‌باشد، فرمول محاسبه اندازه نمونه عبارت است از:

با جایگذاری نسبت آرتیفکت مشاهده شده برای هر گروه بر اساس مطالعه جونیور و همکاران (3) و در نظرگرفتن سطح معناداری 0/05 برای دستیابی به توان آزمون 0/80 تعداد 15 نمونه در هر گروه لازم است.

دراین مطالعه که از نوع آزمایشگاهی است از60دندان تک ریشه وتک کانال پرمولر استفاده می شود.دندان ها به منظور گندزدایی واز میان بردن بافت های نرم سلولی به مدت یک ساعت در محلول هیپوکلریت سدیم 5.25درصد قرارداده می شوند.

دندان های جمع آوری شده فاقد ترمیم آمالگام,پوسیدگی,تحلیل داخلی وخارجی می باشند.هم چنین دندانها باید دارای ریشه مستقیم(بدونcurve)بوده وبه منظور دقت بیشتر,طول دندانها وقطر کانالها باید تقریبا مشابه باشند.بدین منظور,نمونه های انتخاب شده با تهیه رادیوگرافی پری اپیکال اولیه مورد ارزیابی قرارمی گیرند.

هم چنین به منظور اطمینان از عدم وجود ترک وفرکچر ,دندانها زیرنور وباکمک ذره بین موردبررسی قرار می گیرند.دندانهایی که ترک یافرکچر دارنداز مطالعه خارج میشوند.نمونه های انتخاب شده تازمان انجام آزمایش داخل آب مقطر نگهداری میشوند.

ابتدا دندانها بافایل15تعیین طول می شوند.جهت یکسان سازی زاویه ورود فایل همچنین جهت یکسان سازی طول کارکرد دندانها از ناحیه سرویکال قطع میشوند.کانال تمام دندانها بااستفاده از فایل روتاری protaperتاشمارهF3وتاطول 19mm آماده سازی میشوند.دربین مراحل آماده سازی,کانالها با محلول هیپوکلریت سدیم 1%شستشو داده می شوندودرپایان باpaper pointخشک می شوند.دندانها بطور تصادفی به 4 گروه تقسیم می شوند.

هرگروه شامل 15دندان می باشد.کانال دندانها بااستفاده از تکنیکsingle cone وباگوتاپرکای شمارهF3آبچوره می شوند.درهرگروه از یک سیلرباترکیب متفاوت استفاده میشود: AH26,Sealapex,MTA,Fillapex(FA). هریک ازسیلرها برطبق دستور کارخانه سازنده مورد استفاده قرار می گیرد. سیلرها توسط لنتولو تاطول کارکرد واردشده وباگوتای هم سایز باآخرین شماره فایل بکاررفته جهت آماده سازی (F3)آبچوره می شود ودرنهایت توسط heat carier ازدهانه اوریفیس قطع می گردد. کانال های15دندان فقط با گوتاپرکاآبچوره شده وازسیلر استفاده نمی شودوبه عنوان گروه کنترل درنظر گرفته می شود.

تمام نمونه ها بعداز آبچوریشن تازمان انجام مانت جهت تصویربرداری CBCTدر آب مقطر نگهداری می شوند.درمرحله ی مانت کردن,دندانها از شماره1تا60شماره گذاری شده وبصورت رندوم در4 قالب پوتی ودرراستای محور طولی خود مانت می شوند. در مرحله انجام تصویربرداری CBCT,به منظور شبیه سازی بافت نرم,قالب ها داخل یک ظرف محتوی آب قرارداده می شوند(3).

تصاویرCBCTبااستفاده از دستگاهNewTomGiano(ساختItaly 2017 ),با مشخصات

exposure time:9/0s,mA.S:59/30,90Kv,voxel size:300Mm تهیه می شوند.نمونه ها در مرکزFOV8*5 قرار داده می شوند.تصاویر CBCT به دست آمده باکمک نرم افزارNNTبازسازی وذخیره می شوند.ازآنجا که به علت وجودStreak artifactهای ناشی از مواد داخل کانال(گوتا,سیلر,پست های فلزی و...)و هم چنین روکش های فلزی وترمیم های آمالگام ,بررسی فرکچرهای دندانی درتصاویرآگزیال امکان پذیر نمی باشدوبه همین دلیل درشرایط بالینی,بررسی وجود یاعدم وجود فرکچرهای دندانی باکمک سایر مقاطع ونماها(Coronal,Sagittal,Cross Sectional)انجام می شود.

در این مطالعه تنها تصاویرآگزیال رامورد بررسی قرار می دهیم. تصاویر آگزیال ازناحیه کرونال تااپیکال هردندان باضخامت(Thickness)0.15 mmوفواصل بین مقطعی(Space Interval)0.15mm موردبررسی قرار می گیرند. درمرحله بررسی آرتیفکت های نواری(Streak artifact)تصاویرCBCT تهیه شده برروی یک نمایشگر با مشخصات19_inch وتوسط دو مشاهده گر(دونفر متخصص رادیولوژی فک وصورت) به صورت کورسازی شده مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.سپس نتایج بااستفاده از ضریب توافق Kappa کالیبره می شوند.آرتیفکت های نواری یاخطی(Streak or linear artifact)در تصاویر آگزیال با4 کد مشخص می شوند:0)عدم وجود خط تیره 1)خط تیره اندک(Slight line)که به وضوح دیده نمی شود.2)خط تیره کاملاواضح بدون گسترش(امتداد)به سطح ریشه 3)خط تیره باامتداد به سطح ریشه شبیه یک ترک(Rupture). هم چنین آرتیفکت هادر4 جهت مایل(مزیوباکالی,مزیولینگوالی,دیستوباکالی ودیستولینگوالی)ودر4 مسیر مستقیم(باکال,لینگوال,مزیال ودیستال)مورد بررسی قرار خواهند گرفت.درنهایت داده هادرکامپیوتر ذخیره شده وجهت آنالیزهای آماری مورد استفاده قرارخواهند گرفت.

ابتدا داده های گردآوری شده وارد نرم افزار آماری SPSS می‌شوند و آنالیزهای مقدماتی شامل بررسی کیفیت داده ها و شاخص‌های توصیفی اجرا می‌گردند. منظور از کیفیت، بررسی صحت و دقت داده ها است. برای خلاصه سازی اطلاعات، جداول توزیع فراوانی و نمودارهای متداول آماری (میله‌ای، دایره‌ای، جعبه‌ای، هیستوگرام و...) ترسیم خواهند شد. هم‌چنین، برای مقایسه فراوانی (نسبت)آرتیفکت مشاهده شده در چهار روش مورد مطالعه، در صورت برقراری مفروضات، از آزمون خی-دو استفاده خواهد شد میزان توافق بین دو متخصص  رادیولوژی فک وصورت در تشخیص آرتیفکت نیز با استفاده از ضریب توافق کاپا سنجیده خواهد شد. در تمام آزمون‌ها، سطح معناداری آماری برابر با 5 درصد در نظر گرفته خواهد شد.

       مقایسه فراوانی شدت آرتیفکت های تولید شده در چهار گروه مورد مطالعه                      

کدهای 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12 از کدهای راهنمای عمومی دفترچه راهنمای اخلاقی پژوهش برروی عضووبافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران رعایت میگردد.

کدهای 1,2,3,4,5,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31 از دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران رعایت میگردد.

 آرتیفکت های نواری,سیلر,توموگرافی کامپیوتری بااشعه مخروطی

  (streak artifacts,sealer,cone_beam computed tomography(CBCT

 1.Ezzodini Ardakani F, Razavi SH, Tabrizizadeh M. Diagnostic value of Cone_Beam_Computed Tomography and periapical radiography in detection of vertical root fracture.Iran Endod J.2015;10:122_126.

2.Likubo M, Osano T, Sano T, Katsumata A, Ariji E, Kobayashi K, Sasano T,` Wakoh M, Seki K,Kojima I, Sakamoto M. Root canal filling materials spread pattern mimicking root fractures in dental CBCT images.Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol.2015;120:521_527.

3.Brito-junior M,Santos LAN,Faria-e-Silva AL,Pereira RD,Sousa-Neto MD.Ex vivo evaluation of artifacts mimicking fracture lines on cone-beam computed tomography produced by different root canal sealers.International Endodontic Journal.2014;47:26-31.

4.Parirokh M,Ardjomand K,Manochehrifar H.Artifacts in cone-beam computed tomography of a post and core restoration:a case report.Iran Endod J.2012;7(2):98-101.

5. Khedmat S,Rouhi N,Drage N,Shokouhinejad N,Nekoofar MH.Evaluation of three imaging techniques for the detection of vertical root fractures in the absence and presence of gutta_percha root filling. int Endod J.2012;45:1004_1009.

6.Patel S,Brady E,Wilson R,Brown J,Mannocci F.The detection of vertical root fractures in root filled teeth with periapical radiographs and CBCT scans. int Endod J.2013;46(12):1140-52.

7.Frederico SN,Deborah QF,PauloSFC,Annika E,Sara L-H.Evaluation of Cone-beam Computed Tomography in the Diagnosis of Vertical Root Fractures:The Influence of Imaging Modes and Root Canal Materials.JOE

8.Masahiro L,Takashi O,Tsukasa S,Akitoshi K,Eiichiro A,Kaoru K,Takashi S,Mamoru w,Kenji S,Ikuho K,Maya S.Root canal filling mterials spread pattern mimicking root fractures in dental CBCT images.Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol.2015;120:521-527.

9.Helvacioglu-Yigit D,ِDemirturk Kocasarac H,Bechara B,Noujeim M.Evaluation and Reduction of Artifacts Generated by 4 Different Root-end Filling Materials by Using Multiple Cone-beam Computed Tomography Imaging Settings.J Endod.2015;42(2):307-14.

10.Iikubo M,Nishioka T,Okura S,Kobayashi K,Sano T,Katsumata A,Ariji E,Kojima I,Sakamoto M,Sas.Influence of voxel size and scan field of view on fracture-like artifacts from gutta-percha obturated endodontically treated teeth on cone-beam computed tomography images. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol.2016Nov;122(5):631-637.

11. Rabelo KA,Cavalcanti YW, de Oliveira Pinto MG, Sousa Melo SL, Campos PSF,de Andrade Freitas Oliveira LS, de Melo DP.Quantitative assessment of image artifacts from root filling materials on CBCT scans made using several exposure parameters.Imaging Sci Dent.2017;47:189_197.

12.Celikten B,Jacobs R,Vasconcelos KF,Huang Y,Nicolielo LFP,Orban K.Assessment of Volumetric Distortion Artifact in Filled Root Canals Using Different Cone-beam Computed Tomographic Devices.J Endod.2017;43:1517-1521.

13.Dutra KL,Pacheco-Pereira C,Bortoluzzi EA,Flores-Mir C,Lagravere MO,Correa M.Influence of Intracanal Materials inVertical Root Fracture Pathway Detection With Cone-beam Computed Tomography.J Endod.2017;43:1170-1175.

14.Stuart C.white,Michael J.Pharoah(1819).Oral Radiology Principles and Interpretation,7nd ed,185_198.

15.Stephen C,Kenneth M.Hargreaves(2006).Pathways of The Pulp,9nd ed,358_399.

باتوجه به این که مطالعه مورد نظر برروی دندان های کشیده شده انسان ها به دلایل مختلف از جمله بیماری پریودنتال ,درمان ارتونسی و....  که در نهایت دچارانحدام می شوند وبیمار احتیاجی به آنها ندارد انجام می گردد,اخذ رضایت نامه ضرورتی نمی یابد.

انجام نمی شود.

کمک به ارتقای قدرت تشخیصی شکستگی عمودی ریشه(VRF)

فاقد عوارض جانبی

این مطالعه برروی دندان هایی که به هر نحوی قابل نگه داری نیستند وبه دلیل بیماری پریودنتال یا درمان ارتودنسی یا شرایط خاص دیگر کشیده شده اندوکاملا غیر قابل استفاده هستند انجام می شود وهیچ گونه عارضه ای برای بیمار ایجاد نمیشود که نیاز به جبران داشته باشد زیرا دندان ها قبلا کشیده شده اند و ما برای انجام این مطالعه به صورت انتخابی آنها را نمی کشیم.

تمام هزینه ها متعلق به واحد پژوهشگر است.

درصورتی که دندان پرمولر به تعداد کافی جمع آوری نشود,ناچار به استفاده از دندان های تک ریشه قدامی(سنترال ,لترال وکانین)هستیم.ودرصورتی که نمونه دندان انسانی یافت نشود که غیر محتمل است ,ناچار به استفاده از نمونه های حیوانی(گاو)هستیم.

نمونه های جمع آوری شده کاملا مستقل از شخص مورد نظر می باشد و کاملا هویت فردی که دندانش کشیده شده نامشخص می باشد واطلاعات فرد بسیار محرمانه خواهد بود,به نحوی که حتی خود فرد پژوهشگر هم آنها را نمی شناسد.

اگر فردی بخواهد بداند که دندانش که کشیده شده ازآن چه استفاده ای قرار است بشود کاملا فرد توجیه میشود و به پرسش های او جواب داده میشود.این درصورتی است که اکثر بیماران تصور میکنند که دندان های آنها دور ریخته می شود وکسی جویای سرنوشت آنها نخواهد بود.

فردی که دندانش کشیده میشود می تواند به هر دلیلی دندانش را نگهداری کندوازاین کار انصراف دهد.کار ما هیچ گونه اصراری برای کشیدن دندان ندارد.این مطالعه فرد را مجبور به کشیدن دندان نمیکند بلکه دندان هایی که قبلا کشیده شده اند و کاملا دورریختنی وبلااستفاده هستند را مورد آزمایش قرار میدهد.

باتوجه به این که افرادی که جهت کشیدن دندان به کلینیک مراجعه می کنند کاملا با رضایت اینکار را انجام میدهند

فرم جمع‌آوری اطلاعات پایان نامه