مقایسه ریزنشت زیر براکت های سرامیکی بعد از کاربرد دهانشویه های رایج در ایران(مطالعه آزمایشگاهی)

یکی از مهم ترین معایب کامپوزیت های مصرفی که جهت باند براکت های ارتودنسی استفاده می شود انقباض ناشی از پلیمریزاسیون آنها است. این انقباض سبب ایجاد گپ بین ماده ادهزیو و مینای دندان شده و بدین ترتیب مسیری برای بزاق و در نتیجه میکرولیکیج ایجاد می‌کنند.

فرآیند دیگری که در ایجاد میکرولیکیج نقش دارند percolation می باشد. در هنگام استفاده از نوشیدنی ها و مواد غذایی سرد و گرم، دندان و همچنین ماده ادهزیودچار انقباض و انبساط و در نتیجه سبب ورود جریان بزاق به حد فاصله دندان و ماده ادهزیو می شود.

در ارتودنسی میکرولیکیج بسیار حائز اهمیت بوده چراکه باعث وقوع دمینرالیزاسیون در سطح دندان شده که نتیجه آن دکلسیفیکاسیون و ایجاد ضایعات سفید در سطح مینا و افزایش احتمال پوسیدگی دندان می باشد. دمینرالیزاسیون مینا در سطح لبیال دندان ها که در حین درمان ارتودنسی اتفاق می افتد از لحاظ کلینیکی و زیبایی بسیار حائز اهمیت است. (1)

   یکی از مسائل قابل توجه بیماران، ظاهر اپلاینس های ارتودنسی ثابت است. تلاش های زیادی برای جایگزینی روش یا ماده ای که علاوه بر دارا بودن کارایی براکت های فلزی، زیبایی قابل قبولی نیز داشته باشد صورت گرفته که شامل ؛ ۱) کوچک کردن براکت های فلزی ۲) ساخت براکت های لینگوالی ۳) ساخت براکت های پلاستیکی ۴) و در نهایت معرفی براکت های سرامیکی می باشد.   (2, 3)

براکت های سرامیکی  بسیار شبیه ساختار دندان بوده و به همین جهت بیماران بزرگسال تمایل زیادی به استفاده از این براکت ها دارند.

  استفاده طولانی مدت از دستگاه های ارتودنسی ثابت محیطی مناسب برای تجمع فلور میکروبی نرمال دهان فراهم می کند، که منجر به افزایش ریسک دمینرالیزاسیون مینا و بیماری های پریودنتال می شود.(4) درنتیجه بیماران ارتودنسی بدلیل وجود دستگاه های ثابت در دهان و احتمال ریزنشت نیازمند روش های جدیدتری برای کنترل پلاک می باشند. (5) به همین دلیل علاوه بر روش های مکانیکی برقراری بهداشت، استفاده از دهانشویه ها جهت حذف پلاک میکروبی قویاً توصیه می شود. (6)

در مطالعهKustarci  و Sochucu که در سال 2010 بر روی60 دندان پرمولر انجام شد، دندان­ها به 4 گروه تقسیم شدند واثرکلروهگزیدین، اسید فسفریک، پتاسیم فسفات وClearfil Bond  قبل از چسباندن براکت در میزان ریزنشت بررسی کردند. دندان­ها به مدت 24 ساعت در آب مقطر نگهداری شد سپس عمل ترموسایکلینگ با دوره 500 انجام شد. پس از سیل دندان با لاک ناخن دندان­ها به مدت 24 ساعت در فوشین 0.5 درصد قرار داده شد. پس از برش دندان­ها به کمک دیسک الماسی نمونه ­ها با استفاده از میکروسکوپ نوری بررسی شد سپس داده ­ها به کمک آنالیز آماری واریانس تحلیل شد و بیان شد آماده سازی سطح براکت با کلرهگزیدین نانولیکیج ماده باندینگ را افزایش می­دهد. (7)

 Huseyin Alkis و همکاران در سال ۲۰۱۵ طی مطالعه ای به بررسی میکرولیکیج زیر براکت های ارتودنسی باند شده با چند سیستم ادهزیو مختلف پرداختند. ۱۴۴ دندان پرمولر ماگزیلا که در راستای درمان ارتودنسی کشیده شده بودند، به چهار گروه تقسیم کردند. سپس هر گروه به سه زیرگروه تقسیم شد. در گروه اول از ۳ سیستم باندینگ total-etch  (Transbond XT, Greengloo , Kurasper F)، در گروه دوم از سیستم های باندینگ one-step self-etch (Transbond Plus SEP, Bond Force, Clearfil S3) ، در گروه سوم از سیستم های باندینگ two-step self-etch (Clearfil SE Bond, Clearfil Protectbond, clearfil Liner Bond ) و در گروه چهارم از ۳ سیستم باندینگ self adhesive resin cement (Maxcem Elite, Relyx U 100, Clearfil SA Cement) برای باند براکت ها به سطح دندان استفاده شد. سپس بعد از انجام فرایند های لازم نمونه ها زیر استرئومیکروسکوپ مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن بود که هیچ تفاوت معنی داری بین گروه های مورد بررسی وجود ندارد و میکرولیکیج در تمام گروه ها مشاهده شد. (8)

 Davari و همکاران در سال ۲۰۱۲ به بررسی میکرولیکیج زیر براکت های سرامیکی و فلزی باند شده با دو نوع سیستم کیورینگ   LEDو Plasma arc پرداختند. ۶۰ دندان پرمولر سالم انسان را به طور تصادفی  به چهار گروه تقسیم بندی کردند گروه اول : LED Cured + metal bracket، گروه دوم: LED cured + ceramic bracket، گروه سوم: Plasma arc cured + metal bracket، گروه چهارم: Plasma arc cured + ceramic bracket. نتایج نشان داد که میکرولیکیج در گروه های کیور شده با Plasma arc کمتر از دو  گروه دیگر بوده و همچنین مشاهده شد که بطور کلی میکرولیکیج در مارژین جینجیوال به میزان معنی داری بیشتر از مارژین اکلوزال است.(9)

   Raul Navarro  و همکاران در سال ۲۰۱۰ اقدام به بررسی اثرات دو نوع نوشیدنی غیرالکلی و میزان میکرولیکیج در زیر براکت های ارتودنسی پرداختند. ۱۲۰ دندان انسیزور به سه گروه؛۱) کنترل ۲) کوکا ۳) Schweppes® Limón تقسیم شده و دندان ها در این نوشیدنی‌ها غوطه ور گشتند. نتایج این مطالعه حاکی از آن بود که میزان میکرولیکیج در دو گروه دو و سه به طور معنی داری بیشتر از گروه اول ( گروه کنترل) بود.(10)

در مطالعه ای که Brackett و همکارانش در سال 2007 انجام دادند تعدادی دندان پرمولر سالم را به دو گروه تقسیم کردند در یک گروه بعد از چسباندن براکت دندان در کلرهگزیدین غوطه ور شد و گروه دیگر گروه کنترل بود. بعد از دو ماه هیچ گونه تغییری در دو گروه مشاهده نشد. پس از 6 ماه گروه کنترل مقداری تغییر را نشان میداد ولی گروه دیگر تغییری را نشان نمیداد. در این مطالعه اثرات حفاظتی کلرهگزیدین بر یکپارچگی اتصال ادهزیوهای به اثبات رسید. (11)

  با توجه به احتمال وجود میکرولیکیج و اهمیت کلینیکی و عوارض ناشی از آن، بر آن شدیم تا در مطالعه حاضر میزان نفوذپذیری دهانشویه های مختلف را حول براکت های سرامیکی بررسی کنیم.

         ۱. میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه oral-b چقدر است؟

       ۲. میانگین ریزنشت زیر براکت های  سرامیکی با دهانشویه سدیم فلوراید چقدر است ؟

       ۳. میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه پرسیکا چقدر است؟

       ۴. میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه ایرشا چقدر است؟

       ۵. میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه کلرهگزیدین چقدر است؟

       ۶. میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه ارتوکین چقدر است؟

       ۷. میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه لیسترین چقدر است؟

       ۸. میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با بزاق مصنوعی چقدر است؟

        ۹. میزان ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه های مختلف متفاوت است.

مقایسه میزان ریزنشت زیر براکت های سرامیکی بعد از کاربرد دهانشویه های رایج در ایران

۱. تعیین درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه oral-b

۲. تعیین درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه سدیم فلوراید

۳. تعیین درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه پرسیکا

۴. تعیین درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه ایرشا

۵. تعیین درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه کلرهگزیدین

۶. تعیین درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه ارتوکین

۷. تعیین درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه لیسترین

۸.تعیین درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با بزاق مصنوعی چقدر است؟

۸. مقایسه درصد میانگین ریزنشت زیر براکت های سرامیکی با دهانشویه های مختلف

دندان پزشک ها و ارتودونتیست ها – مراکز تحقیقاتی دهان و دندان – دانشکده های دندان پزشکی

میکرولیکیج: نفوذ مایعات، دبری و میکروارگانیسم ها به فضای بین دندان و ماده ترمیمی (12)

براکت ارتودنسی: اجزای فلزی یا سرامیکی که برای بستن arch wire استفاده شده و به بند ارتودنسی یا به سطح دندان سمان یا باند می‌شوند. (13)

تجربی - آزمایشگاهی

دندانهای پرمولر انسان

معیارهای ورود: دندانهای پرمولر سالم کشیده شده جهت درمان ارتودنسی که فاقد پوسیدگی باشند و به ترتیب مراحل باندینگ، ترموسایکلینگ و برش به نحوه صحیح بر روی آن ها انجام شده و جهت مطالعه قابل بررسی باشند.

*معیار های خروج: در صورت بروز اشکال در هر یک از مراحل آزمایش دندان از مطالعه خارج خواهد شد.

*با توجه به معیار های خروج، در صورت بروز اشکالدر هر یک از مراحل آزمایش، نمونه از مطالعه خارج می شود، معیار های مخدوش کننده مشخص می باشند.

با توجه به مطالعه ی توده زعیم و همکاران و فرمول آماری زیر تعداد ۱۱ دندان در هر گروه به عنوان حجم نمونه به دست آمد. (14)

α̷= 0.05

β= 0.2

z_{1-α̷ /2}= 1.96

z_1-β= 0.84

d=0.25

آسان و در دسترس.

 روش تخصیص تصادفی: برای تخصیص دندان ها به هر کدام از دهانشویه ها از روش  simple random allocation استفاده می شود به طوری که در یک ظرف به تعداد لازم برای هر گروه کارت هایی متشکل از حروف A تا G نوشته و برای هر دندان بطور تصادفی یکی از کارت ها را برمیداریم. حال اگر کارت A انتخاب شود دندان در معرض Oral B قرار میگیرد، اگر کارت B انتخاب شود دندان در معرض پرسیکا قرار میگیرد و الی آخر.

روش جمع آوری اطلاعات مشاهده و معاینه بوده و ابزار جمع آوری داده ها شامل استرئومیکروسکوپ و فرم اطلاعاتی می باشد.

جدول در ضمیمه می باشد.

  در این مطالعه  ۸۸ دندان پرمولر انسانی کشیده شده جهت درمان ارتودنسی جمع آوری می شوند که فاقد هرگونه پوسیدگی، شکستگی، پرکردگی قبلی و یا نقص تاجی باشند. دندان های انتخاب شده پس از دبریدمان و پاکسازی نسوج نرم، طبق استانداردISO 3669  به مدت یک هفته در محلول کلرامین ۰.۵درصد قرار خواهند گرفت. سپس تا زمان تهیه نمونه های مطالعه، دندان ها در دمای اتاق (۳۷ درجه سانتی گراد) در آب مقطر که به صورت متناوب (هفتگی) تعویض میگردد، نگهداری می شوند. پس از جمع آوری نمونه ها، دندان ها به صورت تصادفی به هفت گروه تقسیم می‌شوند. بعد از تمیز کردن سطح باکال دندان ها توسط برس پالیش و خمیر پروفیلاکسی ( تولید شرکت گلچای ساخت ایران) مرحله باندینگ براکتها توسط دانشجو صورت خواهد گرفت. سپس سطح باکال به مدت ۱۵ تا ۳۰ ثانیه با اسید فسفریک ۳۷ درصد Condac 37 (تولید شرکتFGM  ساخت برزیل) اچ می‌شود. بعد از این مرحله سطح باکال به مدت ۳۰ ثانیه با آب شست و شو داده شده و سپس به مدت ۱۵ تا ۲۰ ثانیه با پوار هوا خشک می‌گردند. سپس سطح دندان به رزین باندینگ کامپوزیت (تولید شرکت Masterdent ساخت آمریکا) آغشته شده و ۱۰ ثانیه با دستگاه لایت کیور، کیور می گردد. در مرحله بعد باندینگ براکت به مرکز سطح باکال دندان به کمک کامپوزیت لایت کیور (تولید شرکت Masterdent ساخت آمریکا) و کیورینگ به مدت ۲۰ ثانیه ، به ترتیب ۵ ثانیه در سطوح اکلوزال، ژنژیوال و پروگزیمال براکت، انجام می‌گیرد. سپس دندان ها  به ۸ گروه‌ ۱۱ تایی شامل؛ سدیم فلوراید ۰.۵ درصد ( تولید شرکت بهسا ساخت ایران)، Listerin ( تولید کارخانه Johnson and Johnson ساخت ایتالیا)، Oral B multi protection ( تولید شرکت Practer & Gamble ساخت آلمان)، ایرشا ( تولید شرکت داروسازی و بهداشتی شفا ساخت ایران)، پرسیکا ( تولید شرکت پور سینا ساخت ایران)، ارتوکین( تولید شرکت Cosmodent ساخت اسپانیا) و کلرهگزیدین %۰.۲ ( تولید شرکت دنیای بهداشت ساخت ایران) و بزاق مصنوعی(گروه کنترل) تقسیم می‌شوند. نحوه کاربرد دهان شویه  هم به این صورت خواهد بود که در مدت یک ماه هر روز دندان ها به مدت ۱دقیقه در دهانشویه مورد نظر خود قرار خواهند گرفت و پس از شستشو با آب مقطر مجدد در ظروف مخصوص به خود در بزاق مصنوعی قرار داده می شوند. تمام مراحل فوق توسط دانشجو انجام خواهد شد.

سپس برای تمامی گروه ها، دوره های ترموسایکلین توسط مسئول ازمایشگاه بصورت روزانه ۱۰سیکل در دمای ۵ درجه ی سانتی گراد و۵۵ درجه ی سانتی گراد انجام خواهد شد، که در هر دما۳۰ دقیقه باقی خواهند ماند و زمان انتقال آنها هم ۳۰ دقیقه خواهد بود. سپس تمام سطوح هر دندان  به استثنای یک میلیمتری ماژین براکت ها با لاک ناخن سیل شده، سپس رنگ آمیزی با فوشین بازی ۰.۵ درصد برای مدت ۲۴ ساعت انجام می‌شود و سپس دندان‌ها در جهت باکولینگوالی توسط تکنسین آزمایشگاه برش داده می‌شود و بررسی میزان ریزنشت توسط استرئومیکروسکوپ صورت خواهد گرفت. ریزنشت مارژینال در فصل مشترک ادهزیو و دندان بر مبنای ۴ گروه طبقه‌بندی می‌شود: (۰)- عدم نفوذ رنگ به فصل مشترک براکت-ادهزیو یا ادهزیو-مینا، (۱)- نفوذ رنگ محدود به  ۱mm فصل مشترک براکت-ادهزیو یا ادهزیو-مینا، (۲)- نفوذ رنگ به ۲mm فصل مشترک براکت-ادهزیو یا ادهزیو-مینا، (۳)- نفوذ رنگ به ۳mm فصل مشترک براکت-ادهزیو یا ادهزیو-مینا.

برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل جداول و نمودارهای آماری، فراوانی ها و درصد ها استفاده خواهد شد. برای تحلیل داده ها از آزمون های مجذور کای دو و یا کروسکال والیس استفاده خواهد شد. داده ها در نرم افزار 22-SPSS با سطح معنی داری ۰.۰۵ تحلیل خواهد شد.

توزیع پراکندگی ریزنشت در دهانشویه ها بر حسب نفوذ رنگ

کدهای ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ و ۹ و ۱۰ و ۱۱ و ۱۲ از راهنمای عمومی دفترچه راهنمای اخلاق پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران رعایت می‌گردد. 

کدهای 1 و 2 و 3 و 5 و 7 و 10 و 11 و 12 و 13 و 14 و 15 و 16 و 17 و 18 و 19 و 20 و 26 و 27 و 28 و 29 و 30 و 31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی رعایت می گردد. 

جمع آوری دندان ها از محدودیت های طرح می‌باشد.

راه حل: جمع آوری دندان ها تا رسیدن به حجم نمونه

Mouthwash ,orthodontic bracket ,Dental leakage

ریزنشت ، براکت ارتودنسی ، دهانشویه

1.            Arhun N, Arman A, Cehreli SB, Arikan S, Karabulut E, Gulsahi K. Microleakage beneath ceramic and metal brackets bonded with a conventional and an antibacterial adhesive system. The Angle orthodontist. 2006;76(6):1028-34.

2.            Birnie D. Ceramic brackets. British journal of orthodontics. 1990;17(1):71-4.

3.            Jena AK, Duggal R, Mehrotra A. Physical properties and clinical characteristics of ceramic brackets: a comprehensive review. Trends Biomater Artif Organs. 2007;20(2):101-15.

4.            Aghili H, Nadoushan AAJ, Herandi V. Antimicrobial effect of zataria multiflora extract in comparison with chlorhexidine mouthwash on experimentally contaminated orthodontic elastomeric ligatures. Journal of dentistry (Tehran, Iran). 2015;12(1):1.

5.            پوستی م, رادور م, یعقوبی ش, احمدی ر. مقایسه اثرات دهان شویه کلرهگزیدین و پرسیکا برروی وضعیت پریودنشیوم بیماران ارتدنسی ثابت. مجله دانشکده دندانپزشکی مشهد. 2006;30(شماره 3,4):183-90.

6.            احمد مقاره ع,  جابر ی, اکرم ف. بررسی مقایسه ای فراوانی عوارض جانبی دو نوع دهان شویه کلرهگزیدین رایج ساخت ایران. دانشکده دندان پزشکی اصفهان. 1389;سال ششم(***--):458-.

7.          Kustarci A, Sockucu O. Effect of chlorhexidine gluconate, clearfil protect bond and KTP laser on microleakage under metal orthodontic brackets, with thermocycling. Photo Med Laser Surg 2010; 28(2): 57-62.

8.            Alkis H, Turkkahraman H, Adanir N. Microleakage under orthodontic brackets bonded with different adhesive systems. European journal of dentistry. 2015;9(1):117.

9.            Davari A, Yassaei S, Karandish M, Zarghami F. In vitro evaluation of microleakage under ceramic and metal brackets bonded with LED and plasma arc curing. J Contemp Dent Pract. 2012;13(5):644-9.

10.          Navarro R, Vicente A, Ortiz AJ, Bravo LA. The effects of two soft drinks on bond strength, bracket microleakage, and adhesive remnant on intact and sealed enamel. The European Journal of Orthodontics. 2010;33(1):60-5.

11.         Brackett WW, Tay FR, Brackett MG. The effect of chlorhexidine on dentin hybrid layers in vivo. Oper Dent 2007; 32: 107 – 111.    

12.          NCBI. Dental Leakage  [Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh/?term=Dental+leakage.

13.          NCBI. Orthodontic bracket  [Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh/?term=orthodontic+bracket.

14.          Toodehzaeim MH, Yassaei S, Karandish M, Farzaneh S. In vitro evaluation of microleakage around orthodontic brackets using laser etching and Acid etching methods. Journal of dentistry (Tehran, Iran). 2014;11(3):263.

مقایسه میزان ریزنشت حول براکت های سرامیکی بعد از کاربرد دهانشویه های رایج در ایران

ندارد

در صورت کمتر بودن میزان ریزنشت یکی از دهانشویه های مورد بررسی در مطالعه ، آن دهانشویه حین درمان پیشنهاد خواهد شد.

ندارد

ندارد

هزینه های این طرح بر عهده مجری طرح خواهد بود.

ندارد

نتایج آزمون ها به اطلاع دانشجو خواهد رسید و این نتایج کاملا محرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار می رود.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت من در این مطالعه کاملا اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری ایجاد شوداینجانب از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکار طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و من فرصت خواندن آن را داشته ام.

میزان ریز نشت در دهانشویه های مختلف در هر دندان