بررسی میزان تطابق انتخاب رنگ پرسلن روکش های متال سرامیک به وسیله کیت های انتخاب رنگ و دستگاه های رنگ سنج توسط دانشجویان دندانپزشکی

امروزه توجه به بعد زیبایی درمان های دندان پزشکی، از جمله مهم ترین ابعاد درمانی ،طی ارائه ی درمان های پروتزی می باشد. علم رنگ، ابزاری مهم ،برای دستیابی به بهترین و زیباترین نتیجه درمانی است. به همین دلیل رنگ ،جزو مقوله های مهم دندانپزشکی معاصر محسوب می شود(1،2).

سیستم های راهنمای رنگ ، شایعترین روش به کار رفته در انتخاب رنگ در دندانپزشکی است(3)، که محیط رنگی دندان های طبیعی را به طور کامل بازسازی نمی کنند و دقت انتخاب رنگ را تا 40 درصد کاهش می دهند(4،5)، با این حال هنوز مکانیسم اصلی ارزیابی و انتخاب رنگ دندان در دندانپزشکی بالینی محسوب می شوند(6). به منظور محدود کردن متغیرهای غیر قابل کنترل طی پروسه انتخاب رنگ، استفاده از ابزار های رنگ سنج(colorimeter )رایج تر شده است. به کار بردن سیستم های دقیق اندازه گیری رنگ باعث بازسازی و انتقال دقیق رنگ می شود(7،8،9).

در طول دو دهه گذشته استفاده از رنگ سنج ها در دندانپزشکی به عنوان ابزارهای قابل اعتماد در انتخاب رنگ به سرعت در حال افزایش است.اولین رنگ سنج ها در حال حاضر در سال های 1870 توسعه یافت، اما تا سال1990 کاربرد اصلی آنها در شیمی جهت تعیین غلظت مواد بوسیله اندازه گیری شدت رنگ بود (10).

در مطالعه ای که در سال 2010 میلادی توسط جاجو و همکاران در کشور هندوستان صورت گرفت، میزان خطای دانشجویان دندانپزشکی این کشور در تطابق رنگ صحیح دندان در درمانهای ترمیمی اندازه گیری شد . نتایج این بررسی نشان داد که 51 درصد از دانشجویان قادر به تطابق رنگ صحیح بوده اند . همچنین میزان تطابق رنگ در 49 درصد از دانشجویان در حد قابل قبول از لحاظ کلینیکی ارزیابی شد، بطوریکه میزان ΔE در این مطالعه برابر با 2.69 ارزیابی گردید(11) .

در مطالعه ای که در سال 2010 میلادی  توسط چوی و همکاران  در کشور کره جنوبی صورت گرفت ، میزان خطای انتخاب رنگ توسط سیستم انتخاب رنگ Vita 3D-Master با روش اسپکتروفوتومتری مقایسه شد . در این مطالعه 5 نفر متخصص پروتزهای دندانی رنگ مناسب ترمیمی را برای 50 نفر از دانشجویان دندانپزشکی خود با استفاده از آنالیز بصری و هر یک از سیستمهای انتخاب رنگ فوق الذکر مورد بررسی قرار دادند . محققین در نهایت نتیجه گرفتند که اختلاف بارزی در دقت انتخاب رنگ در سیستم انتخاب رنگ  vita 3-D Masterبا روش اسپکتروفوتومتری وجود دارد . همچنین محققین بیان نمودند که تکرارپذیری سیستم انتخاب رنگ با مشاهده بصری بسیار پایین بوده است و در مقابل تکرار پذیری سیستم اسپکتر وفوتومتری را بالاتر از 80 درصد ارزیابی نمودند(12) . در مطالعه ای درسال 2015میلادی توسط Khoo  با هدف مقایسه روش مشاهده چشمی و سیستم آنالیز رنگ فتوگرافیک انجام شد. نتایج نشان داد دقت رنگ ضعیفی بین روش اول و دوم وجود دارد اما روش دوم ،قابلیت تکرار خوبی نسبت به روش مشاهده چشمی دارد، با این حال مدرکی دال بر دقت بالای انتخاب رنگ به روش آنالیز فتوگرافیک وجود ندارد(13).

در مطالعه ای درسال2003 میلادی توسط Dancy و همکاران که برروی چهل بیمار که به روش تصادفی انتخاب شدند، انتخاب رنگ به روش چشمی و دستگاه رنگ سنج بررسی شد. آنالیز داده ها نشان می دهد که در41%موارد، انتخاب رنگ صحیحی با این دوروش انجام شد و در59%موارد، نتیجه متنوعی ، با این دوروش به دست امد .بنابراین انالیزداده ها ،ارتباط معنی داری بین دو روش یاد شده درانتخاب رنگ ،نشان نداد.(14)

هزینه بر بودن روش آنالیز دستگاهی انتخاب رنگ سبب استفاده کمتر آن توسط دندانپزشکان شده است، با این حال دقت و تکرار پذیری ان مورد توجه است. با توجه به این که توجه کمی به این مسئله شده است . هدف از مطالعه حاضر، مقایسه تطابق رنگ انتخابی دانشجویان دندانپزشکی توسط کیت های انطباق رنگ با دستگاه های رنگ سنج است.

سوالات:

1. میزان تطابق انتخاب رنگ کیت vita pan classic و دستگاه vita easy shade چقدراست؟

2. میزان تطابق انتخاب رنگ کیت vita pan classical و دستگاه  degudent shade pilotچقدراست؟

3. میزان تطابق انتخاب رنگ کیت vita 3- D master و دستگاه  vita easy shade چقدراست؟

4. میزان تطابق انتخاب رنگ کیتvita 3- D master و دستگاه    degudent shade pilotچقدراست؟

5. دانشجویان کدام سال، انتخاب رنگ با تطابق بیشتری دارند؟

فرضیات:

1. میزان تطابق انتخاب رنگ کیت های   vita 3-D master و vita pan classic با دستگاه vita easy shade متفاوت است.

2. میزان تطابق انتخاب رنگ از کیت هایvita 3- D master و vita pan classicalبا دستگاه shade pilot degudent متفاوت است.

تعیین و مقایسه  میزان تطابق رنگ انتخابی پرسلن روکش های متال سرامیک توسط دانشجویان دندانپزشکی به وسیله ی کیت های انتخاب رنگ و دستگاه های رنگ سنج

1. تعیین میزان تطابق کیت vita pan classic با دستگاه  vita easy shade

2. تعیین میزان تطابق کیت vita pan classic با دستگاه degudent shade pilot

3. تعیین میزان تطابق کیت   vita 3-D masterبا دستگاه vita easy shade

4. تعیین میزان تطابق کیتvita 3- D master با دستگاه degudent shade pilot

5. مقایسه تطابق کیت های vita 3-D masterوvita pan classic با دستگاهvita easy shade

6.مقایسه تطابق کیت های vita 3-D master  و vita pan classic با دستگاه degudent shade pilot

7. تعیین میزان انطباق رنگ ،در دانشجویان برحسب سال تحصیلی

نمونه رنگ پرسلنی(Vita): سیستم طبقه بندی vita برای گروه بندی رنگ های پرسلن است که به یک استاندارد واقعی در دندانپزشکی تبدیل شده است.(15)

پرسلن((porcelain:سرامیک هایی که به خاطر خواص مطلوبشان نظیراستحکام،سازگاری بافتی و زیبایی به طور گسترده ای،به عنوان ماده زیبایی ترمیمی مورد استفاده قرار می گیرند که میتوانند به عنوان درمان نقص های مینایی،دندان های بدرنگ،دیاستم و جابه جایی های دندانی استفاده می شوند.(16)

( Porcelain shade): وسیله ای برای تعیین رنگ دندان، جهت انطباق رنگ ترمیم یا پروتز دندانی با رنگ طبیعی دندان،که به صورت دستگاه رنگ سنج یا کیت دستی انتخاب رنگ می شود.(17)

تعیین رنگ(shade matching): عملی است که از طریق مقایسه رنگ دندان با رنگ یک نمونه رنگی ،از یک راهنمای رنگی مورد استفاده صورت می گیرد.(18)

مشاهده ای(مقطعی)

دانشجویان دانشکده دندانپزشکی زاهدان

معیار های ورود : 1. همکاری دانشجویان جهت شرکت درمطالعه  2 .دانشجویان سال4،5و6    3. داشتن عینک( یا چشم سالم) 4. داشتن لنز( یا چشم سالم) 5. نداشتن کوررنگی(یا چشم سالم)

معیار های خروج : 1. عدم ادامه ی همکاری دانشجویان درمطالعه 2. نداشتن عینک( یا چشم ضعیف) 3. نداشتن لنز( یا چشم ضعیف) 4. داشتن کوررنگی(یا چشم ضعیف)

با توجه به محدودبودن جامعه مورد بررسی،تمام دانشجویان سال 4و5و6که تعداد انها 120 نفر می باشد،موردبررسی قرارخواهدگرفت چون روش نمونه گیری سرشماری  است ،نیازی به فرمول حجم نمونه نمی باشد.

به صورت سرشماری،تمام دانشجویان که حاضربه همکاری می باشند،موردبررسی قرارمی گیرند.چون روش نمونه گیری ،سرشماری است ،نیازی به نحوه تصادفی سازی و Blinding نمی باشد

در قسمت پرسشنامه ضمیمه شده است.روش جمع اوری داده ها،به صورت مشاهده ای است.

ابزارجمع اوری:با  کیت انتخاب رنگ vita pan classic , vita 3-D master و دستگاه رنگ سنج Degudent shade pilot ,Easy shade

  می باشد و سپس  داده ها درفرم اطلاعاتی ضمیمه شده درقسمت پرسشنامه ثبت می شود.

در این مطالعه،مقایسه تطابق رنگ انتخابی دانشجویان دندانپزشکی توسط کیت های انتخاب رنگ با دستگاه های رنگ سنج موردبررسی قرار می گیرد. 8 عدد روکش متال سرامیک به رنگ های A2,B1,C3,D2، که ازهررنگ ،دوتا روکش متال سرامیک ، ازپرسلن Vitaآلمان درلابراتوارساخته خواهدشد .این روکش های متال سرامیک ساخته شده، از دندان تراش خورده سانترال اکریلی سمت راست فک بالاکه 2میلی مترازلبه انسیزال،1/2میلی مترازسطح لبیال،0/7میلی مترازسطح لینگوال تراشیده می شود،از روی دنتیک اموزشی تهیه می شود ، سپس 8 عدد قالب پوتی- واش از دندان تراش خورده سانترال گرفته می شود وجهت اماده سازی به لابراتوارفرستاده می شود.درلابراتوار، پس از تهیه 8عددکست گچی و دای ،الگوی مومی روی دای ها انجام می شود و اماده سیلندرگذاری و ریختن الگوی مومی و تهیه فریم فلزی می شود. حداقل ضخامت فریم فلزی ،0/3میلی متراست .سپس پرسلن گذاری انجام می شود.ضخامت پرسلن مطلوب برای روکش متال سرامیک،1میلی مترتا 1/5میلی متراست ،بعدازپرسلن گذاری ،طبق توصیه کارخانه سازنده ،درحرارت و فشارمناسب پخته خواهندشد.پس ازپخت ، این روکش ها توسط لاستیک پرداخت مخصوص پرسلن ، پرداخت شده تا خشونت سطحی تمام روکش ها مشابه هم باشند.سپس این روکشهای اماده شده، جهت تعیین رنگ در اختیار دانشجویان سال چهارم، سال پنجم و سال ششم قرار می گیرد.  دانشجویان انتخابی باید دارای چشم سالم یا دارای عینک یا فاقد کوررنگی باشند . تشخیص کورنگی براساس تست کوررنگی ایشی هارا انجام می شود.این تست کوررنگی شامل صفحاتی با نقاط رنگی حاوی اعدادمختلف  می باشد ،که برای ارزیابی سریع و دقیق  نقص بینایی رنگی یا کوررنگی مادرزادی استفاده می شود.به این صورت که این صفحات درمحیطی با نورطبیعی دراختیاردانشجویان قرار داده می شود،تا اعدادی را که مشاهده می کنند ،گزارش دهند.هنگامی که فرد پاسخ اشتباه بدهد یا بیش از سه ثانیه درتشخیص اعدادمکث کند،فرد درتست کوررنگی امتیازی دریافت نمی کند و قادربه شرکت دراین مطالعه نمی باشد.دانشجویان براساس سیستم راهنمای رنگ Vita 3-D master ,Vita pan classic  ،دربخش پروتز،درنورطبیعی (Day light 6500k) ،محیط بسته و پنجره روبه شمال بین ساعت 10-12 صبح ،بازاویه مستقیم و نیز زاویه مایل ، انتخاب رنگ می کنند.دانشجویان بیشتراز75 ثانیه نباید به رنگ ها خیره شوند.برای استراحت چشم ها ،مدتی به یک زمینه آبی نگاه کنندو رنگ انتخابی درفرم اطلاعاتی ثبت می گردد. ،سپس رنگ روکش های متال سرامیک به کمک دستگاه های رنگ سنجVita easy shade ساخت کشورالمان و  Degudent shade  pilotساخت کشورالمان ،تعیین رنگ و ثبت می گردد.با توجه به اینکه دستگاه Degudent shade pilotدردانشکده دندانپزشکی زاهدان موجودنمی باشد،ازدستگاه Degudent shade pilot در دانشکده دندانپزشکی اصفهان استفاده می شود.لازم به ذکراست میزان توافق بالای 75% به عنوان انطباق رنگ خوب، توافق 40%-75% به عنوان تطابق متوسط و توافق پایین تراز40% به عنوان تطابق ضعیف می باشد.تطابق داده ها جهت انالیز وارد نرم افزار spss ورژن22 می گردند.

جهت توصیف داده ها ،از امارتوصیفی شامل جداول اماری ، فراوانی ها و درصدها استفاده خواهدشد.جهت تعیین میزان انطباق یا توافق ازامار، با ضریب کاپا با حدوداطمینان مربوطه و سطح معنی دارآن، استفاده خواهدشد.برای مقایسه توزیع فراوانی انتخاب صحیح رنگ برحسب کیت در سال های مختلف تحصیلی ، از آزمون مجذورکای (chi-square) استفاده خواهد شد.داده ها درنرم افزارspss22 با سطح معنی دار  0/05تحلیل می شود.

توزیع فراوانی انتخاب رنگ دردانشجویان سال4،5،6با دوکیت انتخاب رنگ

توزیع فراوانی انتخاب رنگ صحیح دردانشجویان سال4،5،6 برحسب کیت انتخاب رنگ

براساس راهنمای عمومی اخلاق درپژوهش های علوم پزشکی دارای ازمودنی انسانی ،کدهای شماره13،15،16،17،25،29  می باشد.

نمایش پیام خطا توسط دستگاه رنگ سنج

در اینصورت : تلاش برای کالیبره کردن مجدد دستگاه ، در صورت عدم موفقیت تماس با سازنده جهت حل مشکل

انتخاب رنگ/ رنگ سنج/ راهنمای رنگ

Shade selection/ Colorimeter/ Shade guide

1.Hamad IA. Intrarater repeatability of shade selection with two shade guides. J Prosthet Dent 2003; 89(1): 50-3.

2.Derbabian K, Marzola R, Donovan TE, Arcidiacono A.The science of communicating the art of esthetic dentistry. Part III: precise shade communication. J Esthet Restor Dent 2001; 13(3):154-62.

3. Van der Burgt TP, Bosch JJ, Borsboom PC, Kortsmit WJ. A comparison of new and conventional methods for quantification of tooth color. J Prosthet Dent 1990; 63: 155-1 62.

4. Culpepper WD. A comparative study of shade-matching procedures. J Prosthet Dent 1970; 24:166-173.

5. Okubo SR, Kanawati A, Richards MW, Childress S. Evaluation of visual and instrument shade matching. J Prosthet Dent 1998; 80:642-648.

6. Vafaee F, Izadi A, Badamchizadeh S, Gharekhani V, Mojaver Kahnamouyi H, Khoshhal M. Evaluation of Cumulative Color Reproduction Error from Shade Selection to PFM Crown Production in Hamadan Dental Students. Avicenna J Clin Med. 2014; 21 (3) :218-224.

7. Cal E, Guneri P, KoseT. Comparison of digital and spectrophotometric measurements. J Oral Rehabil 2006; 33(3): 221–8.

8. Klemetti E, Matela A-M, Haag P, Kononen M. Shade selection performed by novice dental professionals

and colorimeter. J Oral Rehabil 2006; 33(1):31-5.

9. Ishikawa-Nagai S, Yoshida A, Da Silva JD, Miller L. Spectrophotometric Analysis of tooth color reproduction on anterior all-ceramic crowns: Part 1: Analysis and interpretation of tooth color. J Esthet Restor Dent 2010; 22(1):42- 52.

10. Stock JT. The Duboscq colorimeter and its inventor. J Chem Educ. 1994;71:967–970.

11. Jaju RA, Nagai S, Karimbux N, Da Silva JD. Evaluating tooth color matching ability of dental

students.J Dent Educ 2010; 74(9): 1002-10.

12. Jee-Ha Choi, Ju-Mi Park, Seung-Geun Ahn, Kwang-Yeob Song, Min-Ho Lee, Jae-Youn

Jung, etal. Comparative study of visual and instrumental analyses of shade selection. J Wuhan Univ Technol Mater Sci Ed 2010 ;25 (1): 62-7.

13. Khoo TSJ. A comparison between a photographic shade analysis system and conventional visual shade matching method.[M.Ss.thesis]. The University of Iowa; 2015.

14. Dancy WK, Yaman P, Dennison JB, O'BRIEN WJ, Razzoog ME. Color measurements as quality criteria for clinical shade matching of porcelain crowns. Journal of Esthetic and Restorative Dentistry. 2003 Mar 1;15(2):114-22

15.Yap AU.Color attributes and accuracy of vita-based manufactures ,shade guid.Oper Dent 1998 ;23:266-71

16.Ali Asghar Alavi.The shear bond strength of porcelain laminate to prepared and un prepared anterior teeth.J Dent Shiraz Univ Med Sci.2017;18(1):50-55

17.Hammad IA.Intrarater repeatability of shade selections with two shade guides.Journal of Prosthetic Dentistry.2003 Jan 1;89(1):50-3

18.We Ag,Kang EY,Jere D,Beck Fm.Clinical color match of porcelain visual shade matching systems.J Esthet Restor Dent 2005 ;17:351-7

دراین مطالعه قصدداریم توانایی دقت انتخاب رنگ پرسلن روکش های متال سرامیک توسط دانشجویان دندانپزشکی سال 4،5و6  راموردارزیابی قراردهیم.

ندارد

نحوه انتخاب رنگ صحیح به انها اموزش داده می شود و تست کوررنگی گرفته می شود.

ندارد

ندارد

دانشجویان هزینه ای محتمل نمی شوند.

ندارد

اسامی دانشجویان  وتست کوررنگی انها محرمانه باقی می ماند

دانشکده دندانپزشکی زاهدان

شرکت  دانشجو یان درمطالعه کاملا اختیاری است و ازاد خواهند بود که ازشرکت درمطالعه امتناع کنند و یا هرزمان که مایل بودند بدون انکه تغییری دررفتار پژوهشگرایجادشود،ازپژوهش مذکور خارج شود.

با توجه به اطلاعات موجوددراین فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح  ،موافقت خود (دانشجو)را با شرکت دراین مطالعه اعلام می نمایم.یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن ان را داشته ام.