بررسی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا به سرطان دهان با ضایعات پیش بدخیمی در دانشکده دندانپزشکی زاهدان

تخمین زده می شود سالانه ،تقریبا  بیش از 398000 مورد جدید  سرطان دهان کشف شود.

تنباکو ،الکل،بتل از جمله فاکتور های خطر ساز شناخته شده هستند.(1)

سایر ریسک فاکتور ها شامل ،عفونت hpv،سرکوب سیستم ایمنی ،عوامل فامیلی و ژنتیکی وموقعیت اقتصادی اجتماعی می باشد.(2)

ضایعه اولیه ی سرطان دهان اغلب بدون علامت است و به صورت ضایعه سفید ، قرمز ،زخم یا برجستگی تظاهر می یابد .(3)

ممکن است قبل از سرطان دهان ضایعات شامل لکوپلاکیا ،اریتروپلاکیا،ضایعات لیکنویید،actinic clitis وفیبروز زیر مخاطی وجود دارندکه تحت عنوان ضایعات پیش بدخیم اطلاق می شوند.(4)

حفره دهان برای معاینات توسط خود فرد نسبتا قابل دسترسی است در حالی که جهت معاینه توسط دندانپزشک کاملا در دسترس است.با این حال بیشتر سرطان های دهان حتی در کشور های توسعه یافته در مراحل پایانی کشف می شوند و میزان زنده ماندن در پنج سال کمتر از 50/ است.(5)

این تاخیر در تشخیص به طور عمده مربوط به فقدان آگاهی عمومی درباره سرطان دهان و معاینات ناکافی جهت تشخیص زود هنگام توسط دندانپزشکان است.(6)

تاخیر بیمار (فاصله بین تشخیص اولیه ضایعه یا علایم و اولین مشاوره پزشکی)یک فاکتور مهم دخیل در تاخیر تشخیص سرطان دهان است.(7)

تخمین زده می شود که 30/ بیماران با تاخیر بیش از 3ماه پس از کشف ضایعه دهان یا علایم سرطان دهان به پزشک مراجعه می کنند.علل مسبب این تاخیر به خوبی مشخص نشده است.(8)

فقدان آگاهی بیماران درباره نمای واقعی سرطان دهان ممکن است با تاخیر دیر هنگام همراه باشد . در واقع در بیماران درباره نمای سرطان دهان و عواملی که سبب می گردد بیماران برای گرفتن کمک حرفه ای مراجعه کنند مطالب کمی در دسترس است.

هدف از مطالعه حاضر تعیین رفتار و نحوه برخورد با ضایعات دهانی در مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا به دانشکده دندانپزشکی زاهدان می باشد.

 1-توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی بر حسب سن چگونه است؟

2 _توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی بر حسب جنس چگونه است؟

3_توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی بر حسب وضعیت تاهل چگونه است؟

4- توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی بر حسب مصرف سیگار چگونه است؟

5- توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی بر حسب  مصرف تنباکوی غیر تدخینی چگونه است؟

6- توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی بر حسب مصرف مشروبات الکلی چگونه است؟

7- توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی بر حسب سابقه وجود سرطان در خانواده چگونه است؟

8- فاصله بین کشف ضایعات در مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه به پزشک چقدر است؟

9- توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی بر حسب شکل ضایعه چگونه است؟

بررسی نحوه برخورد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا به سرطان دهان با ضایعات پیش بدخیمی در  دانشکده دندانپزشکی زاهدان.

تعیین توزیع فراوانی نحوه عملکردمبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی برحسب  سن.

تعیین توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا  درمورد ضایعات دهانی برحسب جنس.

تعیین توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی برحسب  وضعیت تاهل.

تعیین توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی برحسب  مصرف سیگار .

تعیین توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی برحسب مصرف تنباکوی غیر تدخینی.

تعیین توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی برحسب مصرف مشروبات الکلی.

تعیین توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی برحسب سابقه وجود سرطان در خانواده .

تعیین فاصله بین کشف ضایعات در مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه به پزشک.

تعیین توزیع فراوانی نحوه عملکرد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا درمورد ضایعات دهانی برحسب  شکل ضایعه .

دندانپزشکان

سرطان سلول سنگفرشی:سرطانی است که در محوطه دهان (زبان، کف دهان، کام سخت و لثه) تشکیل می‌گردد.تقریباً همیشه منشا سرطان دهان رشد سلول‌های بدخیم از اپیتلیوم سنگفرشی مطبق (Squamous Cells) پوشاننده دهان یا زبان می‌باشد. این سرطان بیشتر در بزرگسالان و اغلب در زبان و کف دهان دیده می‌شود.(2)

توصیفی _تحلیلی(مقطعی)

  عدم ابتلا به سرطان قبلی، داشتن تسلط به زبان فارسی یا داشتن همراه مسلط به زبان فارسی، افراد بالای 18 سال

در بازه زمانی یک سال آینده تمام بیماران مبتلا به سرطان دهان به صورت سر شماری مورد بررسی قرار خواهند گرفت .در  مورد غیر مبتلایان به سرطان دهان از آنجایی که اطلاع دقیقی ازسرشماری درست یا نادرست آن ها نیست بنابراین برای تعیین حجم نمونه در نظر گرفته می شود.طبق فرمول زیر با 05/=αو d=/2pحداقل حجم نمونه صد نفر خواهد بود.(8)

P=/05

α=/05

آسان و در دسترس با در نظر گرفتن معیار های ورود برای غیر مبتلایان وبرای مبتلایان به صورت سر شماری

پرسشنامه

در ابن مطالعه دو گروه از بیماران مورد بررسی قرار می گیرند گروه اول: بیمارانی که به تازگی سرطان دهان آنها (SCC ) تشخیص داده شده است و گروه دوم بیماران عادی مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی.

مصاحبه قبل از معاینه دهان و در محیط آرام صورت می گیرد.

درابتدا هدف مطالعه برای بیماران یا همراه آنها توضیح داده خواهد شد و پس از کسب رضایت آگاهانه برای گروه اول پرسشنامه شماره 1 پر خواهد شد،

در گروه دوم پس از توضیح هدف مطالعه و کسب رضایت آگاهانه(ضمیمه شماره 3) تصاویری از ضایعات پیش بدخیمی و سرطان دهان که از نظر وضوح و گویا بودن توسط متخصص بیماری های دهان تایید شده است به بیمار نشان داده می شود و برای هر تصویر پرسشنامه شماره 2 پر خواهد شد.

روایی و پایایی پرسشنامه های شماره 1 و2  مورد بررسی قرار گرفته است.

پس از پایان مصاحبه علایم و نشانه ها و فاکتورهای خطر ساز سرطان دهان برای شرکت کنندگان توضیح داده خواهد شد.

جهت توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل جداول و نمودار های فراوانی و نمودار های آماریری،فراوانی های درصد ها استفاده خواهد شد.برای تحلیل داده ها از آزمون مجذور کای یا دقیق فیشر استفاده خواهد شد .سطح معنی داری 05/ در نظر گرفته می شود.

فراوانی نحوه برخورد با ضایعات پیش سرطانی در گروه های مورد مطالعه:

راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران رعایت خواهد شد.

کدهای 1-2-3-4-5-7-8-11-12-13-14-15-16-1719-21-24-25-27-28-29-30-31 راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای ازمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران رعایت خواهد شد.

عدم همکاری بیماران

افزایش زمان مطالعه

پیش بدخیمی، رفتار، سرطان سلول سنگفرشی

1. Petti S, Masood M, Scully C . The magnitude of tobacco smoking-betel quid chewing-alcohol drinking interaction effect on oral cancer in south-east Asia: a meta-analysis of observational studies. Public Library of Science (PLoS One) (2013);8:e78999

2. Scully C. Oral cancer aetiopathogenesis; past, present and future aspects. Med Oral Patol Oral Cir Bucal (2011);16:e306–e311

3. Scully C . RULE for cancer diagnosis. Br Dent J(2013); 215:265–266

4. van der Waal I. Potentially malignant disorders of the oral

and oropharyngeal mucosa; terminology, classification and present concepts of management. Oral Oncol (2009);45:317–323 

 5. La Vecchia C, Lucchini F, Negri E . Trends in oral cancer mortality in Europe. Oral Oncol (2004);40:433–439

6. McLeod NMH, Saeed NR, Ali EA. Oral cancer: delays in referral and diagnosis persist. Br Dent J (2005);198:681–684

 7. Gómez I, Warnakulasuriya S, Varela-Centelles PI, López-Jornet P,Suárez-Cunqueiro M, Diz-Dios P, Seoane J . Is early diagnosis of oral cancer a feasible objective? Who is to blame for diagnostic delay? Oral Dis (2010);16:333–342         

8. Yazan Hassona, F. Sawair, D. Matarweh,  A. Abdalhamid, D. Thweib, C. Scully. Oral Cancer Early Detection: What Do Patients Need To Know? J Canc Educ (2017); 10:1007

 نحوه برخورد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا به سرطان دهان با ضایعات پیش بدخیمی در  دانشکده دندانپزشکی زاهدان بررسی خواهد شد.

خون گیری نیاز نمی باشد.

کمک در جهت شناخت  نحوه برخورد مبتلایان به سرطان دهان و مراجعه کنندگان بدون ابتلا به سرطان دهان با ضایعات پیش بدخیمی .

عوارض خاصی ندارد.

عوارض ندارد.

بیمار هزینه ای پرداخت نمی کند.

روش جایگزین ندارد.

این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

پرسشنامه شماره 1 :

آیا تا به حال کسی در خانواده شما به سرطان مبتلا شده ؟

اولین بار چند وقت قبل متوجه ضایعات در دهان خود شده  اید و زمان مراجعه تان چه موقع بوده ؟

پس از کشف ضایعه اولین اقدام شما چه بود؟

به پزشک / دندانپزشک مراجعه کردم

منتظر بهبود ضایعه ماندم

درمان گیاهی / محلی انجام دادم

از دوست / فامیل سوال کردم

در اینترنت جست وجو کردم

پرسشنامه شماره 2 :

آیا تا به حال کسی در خانواده شما به سرطان مبتلا شده ؟

اگر شما متوجه چنین تغییری در دهان خود شوید ، چه اقدامی انجام خواهید داد ؟

به پزشک / دندانپزشک مراجعه میکنم

منتظر بهبود ضایعه میمانم

درمان گیاهی / محلی انجام میدهم

از دوست / فامیل سوال میکنم

در اینترنت جست وجو میکنم