مقایسه شیوع میکرو کرک در ریشه ها قطع شده دارای پست ریختگی و فایبرپست

دندان هایی که درمان اندو شده اند بیشتر از دندان های وایتال مستعد شکست های بیومکانیکال می باشند . ^{(1, 2)}  اگر درمان اندودنتیک تنها راه باقیمانده برای حفظ دندان باشد و میزان عاج باقیمانده جهت حمایت ترمیم تاجی ناکافی باشد وجود یک پست جهت قراردادن Core الزامی است . هرچند قرار دادن پست و کور باعث افزایش مقاومت به شکست دندان نمی شود . ^{(2, 3)} مطالعات مختلفی نشان دادند که پست ها نه تنها باعث افزایش مقاومت دندان ها نشده بلکه آن ها را ضعیفتر نیز میکند . ⁽⁴⁾  به صورت ایده آل یک پست باید استرس موجود بر روی دندان را با پراکنده کردن بار اکلوزالی به صورت برابر کاهش دهد و نیز در صورت نیاز به درمان مجدد دندان به سادگی خارج  گردد . ⁽⁵⁾ در واقع Elastic modulus پست باید مشابه عاج دندان باشد تا از شکستگی ریشه جلوگیری شود . ⁽⁶⁾ در مطالعه ای نشان داده شده است که پست های فلزی به دلیل Modulus elastic بالاتر نسبت به عاج، ریشه ی دندان ها را مستعد شکست می کند .⁽⁷⁾

به طور کلی دو نوع پست در دندانپزشکی استفاده می شود . پست های پیش ساخته و پست های Custom-made . پست های پیش ساخته معمولا از موادی مثل تیتانیوم ، استینلس استیل ، آلیاژ فلزات نوبل یا موادی همچون سرامیک ها و فایبرپست ها ساخته می شود .⁽⁸⁾

پست های ریختگی در سالیان متمادی به عنوان گزینه ی اول درمان دندان های اندو شده با نسج باقیمانده محدود و نیاز به حداکثر ریتنشن ترمیم انتخاب می شدند. این پست ها که  منطبق با شکل کانال ریشه ساخته می شوند باعث حداکثر پر شدگی سیستم کانال ریشه خواهند شد. ⁽⁹⁾ مطالعات مختلفی به بررسی ویژگی های فیزیکی پست و کور های ریختگی در دندان های اندو شده پرداخته اند . چندین مطالعه نشان داده است که پس و کور های ریختگی منطبق بر دیواره های ریشه ی دندان باعث تضعیف ریشه ی دندان در عوض تقویت آن می شود.^{(10, 11)} تضعیف ریشه ی دندان دومین عامل شکست درمان در دندان های اندو شده است . ⁽¹²⁾

در سال های اخیر پست های پیش ساخته محبوبیت بیشتری بین کلینیسین ها پیدا کرده اند . این پست ها باعث بهبود زیبایی خصوصا در دندان ها قدامی شده و باعث کاهش زمان لازم برای درمان می شود . Elastic modulus این پست ها تا حد زیادی مشابه عاج دندان طبیعی بوده که گفته می شود این موضوع باعث کاهش شکستگی ریشه  می شود. ⁽¹³⁾

Onofre و همکاران در سال 2014 ، تعداد 72 دندان اندو شده و ترمیم شده به کمک پست های ریختگی یا Glass fiber از 42 زن برزیلی را از نظر بقای درمان طی سه سال مورد مطالعه قرار دادند. در این مطالعه تمامی دندان های مورد مطالعه به کمک روکش های متال-سرامیک ترمیم شدند. نتایج این مطالعه حاکی از آن بود که بین گروه cast-metal و glass-fiber تفاوت معناداری از نظر بقای درمان پس از سه سال وجود ندارد . ⁽¹⁴⁾

در سال 2013 ،  Sanchez و همکاران در مطالعه ای به بررسی مقاومت به شکست 42 دندان پرمولر تک کاناله ی اندو شده با سیستم های مختلف پست و کور پرداخت. در این مطالعه وی نشان داد که بیشترین مقاومت به شکست مربوط به دندان هایی است که در آن ها از پست های Glass fiber reinforced استفاده شده است. همچنین سمان لوتینگ Glass ionomer modified  باعث افزایش مقاومت به شکست خواهد شد. ⁽¹¹⁾

Akkayan و همکاران در سال 2002 در ترکیه به بررسی مقاومت شکست در 4 نوع پست پیش ساخته پرداخت . در این مطالعه 40 دندان کانین کشیده شده به 4 گروه تقسیم شده و پس از درمان ریشه به کمک یکی از پست های تیتانیوم ، کوارتز فایبر ، گلس فایبر و زیرکونیا ترمیم شدند. محققین مشاهده کردند که پس اعمال نیروی فشاری ، بیشترین مقاومت به شکست مربوط به دندان هایی بود که به کمک پست های کوارتز فایبر ترمیم شده بودند. ⁽¹⁵⁾

با توجه به اطلاعات کم موجود در زمینه ی میزان شکست در پست های ریختگی و پیش ساخته ، تصمیم بر آن شد که با انجام مطالعه ای به بررسی مقاومت به شکست دندان های دارای پست ریختگی و Fiber post بپردازیم.

سوالات :

1-میزان  میکرو کرک در ریشه های قطع شده حاوی پست ریختگی چقدراست ؟

2-میزان  میکرو کرک در ریشه های قطع شده حاوی فایبرپست چقدراست ؟

فرضیه :

1-بین میزان  میکرو کرک در ریشه های قطع شده حاوی پست ریختگی و فایبر پست تفاوت وجود دارد .

تعیین و مقایسه شیوع میکرو کرک در ریشه قطع شده  دارای پست ریختگی و فایبر پست

1. تعیین میزان میکرو کرک در ریشه های قطع شده حاوی پست ریختگی
2. تعیین میزان میکرو کرک در ریشه های قطع شده حاوی فایبر پست
3. مقایسه میانگین میکرو کرک در ریشه قطع شده دارای پست ریختگی و فایبر پست

دانشکده های دندانپزشکی ، مراکز پژوهشی ، دندانپزشکان عمومی ، متخصصان اندودانتیکس ، دندانپزشکان ترمیمی ، متخصصین پروتز های دندانی

میکروکرک:  ترک های بسیار کوچک ایجاد شده بر روی دندان که باعث ضعیف شدن دندان و افزایش استعداد به شکستگی می شود. (۶)

پست : معمولا فضای کانال دندان ها پس از درمان ریشه خالی شده و یک وسیله ی فلزی(پست ریختگی) یا کامپوزیتی (فایبرپست) جهت افزایش گیر روکش و پخش کردن نیروهای وارده به دندان درون این فضا منطبق میشود.(۷)

آزمایشگاهی

دندان های کشیده شده در دانشکده دندان پزشکی و مطب ها و درمانگاه های سطح شهر زاهدان

معیار های ورود :

1. دندان تک ریشه پرمولر مندیبل که به دلایل ارتودنتیک یا پریودنتال کشیده شده باشند.
2. وجود حداکثر یک کانال در ریشه دندان

معیار های خروج :

1. وجود نقایص آناتومیک در سیستم کانال ریشه
2. انحنای شدید کانال (بیش از 25 درجه)
3. Delaceration
4. درمان ریشه قبلی (ارتوگرید یا رتروگرید)
5. وجود هرگونه پست در دندان
6. ترمیم وسیع تاجی (مستقیم و غیر مستقیم)
7. پوسیدگی شدید تاجی یا ریشه ای
8. وجود کلسیفیکاسیون ، تحلیل داخلی یا خارجی و سنگ پالپی
9. شکستگی عمودی یا افقی در هر سطحی از دندان
10. دندان نابالغ (اپکس باز)

با استناد به مطالعات قبلی ( 11) و فرمول آماری زیر و  در نظر گرفتن α=0.05 و Z_1-α/2 = 1.96 تعداد 40 دندان (در هر گروه 20 دندان) وارد مطالعه خواهد شد.

N=S² Z² / d²

n = (1.96)² (10.89)² / (5)²

n= 3.8416 * 118.5921 / 25

آسان و در دسترس – تمامی نمونه های دارای شرایط ورود و فاقد شرایط خروج تا زمان تکمیل حجم نمونه وارد مطالعه خواهند شد .

دندان ها به کمک جدول اعداد تصادفی به دو گروه تقسیم خواهند شد.

بررسی آزمایشگاهی ، فرم اطلاعاتی (ضمیمه شماره 1)

در این مطالعه ی آزمایشگاهی تعداد 40 دندان پرمولر تک کاناله که به دلایل ارتودنسی یا پریودنتال کشیده شده باشند به عنوان حجم نمونه مورد استفاده قرار خواهد گرفت. طول ریشه دندان ها از محل CEJ تا انتهای اپکس آناتومیک بین 11 تا 16 میلیمتر خواهد بود. دندان های فاقد معیار های ورود و دارای معیار های خروج ذکر شده از مطالعه حذف و با دندان مناسب جایگزین خواهند شد .قبل از شروع کار دندان ها به کمک میکروسکوپ از نظر وجود کرک و میکروکرک مورد بررسی قرار خواهند گرفت. دندان ها تا دو میلیمتر پایین تر از CEJ با موم رز پوشیده شده و سپس تا همان سطح به وسیله ی آکریل مانت می شوند. سپس به کمک آب جوش ، تمامی دندان ها حذف موم شده و فضای خالی با ماده قالب گیری سیلیکونی سیال (واش قالب گیری ) پر خواهد شد تا اتصالات لیگامان های پریودنتال را شبیه سازی کند. نسج کرونال دندان به کمک دیسک و هندپیس high speed تا دو میلیمتری CEJ حذف می شود. طول ریشه دندان ها به کمک K-file شماره 15 ( dentsply maillefer, Swiss) و گرافی آنالوگ محاسبه می شود. سپس دندان ها به کمک فایل روتاری پروتیپر (SP1- Gold) به روش توصیه شده توسط سازنده تا اندازه ی F2آماده سازی خواهند شد . دندان ها توسط گوتاپرکا (Gapadent, China) و سیلر ZOE و به روش lateral condensation آبچوره خواهند شد. پس از 24 ساعت ، با توجه به طول ریشه دندان ها ، به کمک پیزوریمر شماره 2 (Thomas, France) گوتاپرکا خارج شده و فضای پست آماده سازی می شود. سپس دندان ها به صورت تصادفی به دو گروه Cast metal و  فایبر پست(در هر گروه 20دندان) تقسیم خواهند شد. از فضای پست دندان های گروه Cast metal به کمک پینجت و آکریل دورالی (TDV, Brazil) به روش مستقیم قالبگیری شده و پست ریختگی توسط تکنسین لابراتوار دندانی ساخته خواهد شد . پست هر دندان به کمک سمان لوتینگ گلس آینومر ( GC Gold label , Japan) چسبانده می شود. برای دندان های گروه فایبر پست پس از آماده سازی فضای پست ، پست پیش ساخته ی فایبرگلاس (PD-fiberpost plus , Ireland) با فضای پست تطبیق داده شده به کمک سمان دوال کیور  Panavia ( Kuraray, United states) چسبانده می شود. سپس ناحیه تاجی با ختم تراش Light chamfer آماده سازی شده و قالب گیری می شود و روکش تمام فلزی منطبق ، به کمک سمان مناسب چسبانده می شود. سپس سطح خارجی نمونه ها از نظر وجود میکروکرک بررسی شده و در صورت مشاهده کرک از مطالعه خارج شده و با نمونه جدید جایگزین میشود. نمونه ها به کمک میکروسکوپ جراحی اندو از نظر وجود یا عدم وجود میکروکرک مورد بررسی قرار می گیرد. 3 میلیمتری اپیکال ، دندان ها به کمک فرز فیشور الماسطالعهی توربین( تیزکاوان - ایران - فرز شماره 837L )  همراه با خنک کننده ی آب  و هوا عمود بر محور طولی ریشه قطع شده و دندان ها به کمک میکروسکوپ جراحی اندو از نظر وجود و عدم وجود میکروکرک مورد بررسی قرار می گیرد. در این مطالعه هرگونه ترک ریزی که از سمنتوم شروع و به سمت دنتین کشیده شده باشد و یا از داخل کانال شروع و به سمت خارج کشیده شده باشد و یا از سطح خارجی ریشه به داخل کانال کشیده شده باشد بعنوان ترک ریز محاسبه میگردد.

داده ها پس از جمع آوری وارد نرم افزار آماریspss نسخه ۲۱ خواهد شد. کیفیت داده ها از نظر وجود یا عدم وجود نقاط دور افتاده (outlines) و نقاط گم شده (missing)  پس از اطمینان از کیفیت داده ها توصیف داده ها با استفاده از ابزار های منداول آماری (میانگین ،انحراف معیار ... ) انجام خواهد شد.  برای مقایسه متوسط تعداد کرک ها در دو گروه پست ریختگی و فایبر پست در صورت برقراری مفروضات آزمون های آماری پارامتری (مانند نرمال بودن) از آزمون تی برای دو نمونه مستقل استفاده خواهد شد. در صورت برقرار نبودن مفروضات از آزمون های ناپارامتری جایگزین مانند آزمون من-ویتنی یا میانه استفاده می شود . در تمامآزمون های آماری سطح معناداری برابر با ۰.۵ در نظر گرفته خواهد شد .

جدول: مقایسه میانگین و انحراف معیار نیروی لازم برای شکست در دو گروه مورد مطالعه

در انجام این طرح تحقیقاتی ، مقدمه و کدهای 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی بر روی عضو و بافت انسانی وهمچنین کد های 1،2،3،4،8،10،11،12،13،14،15،16،17،18،19،25،27،29 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران رعایت خواهد شد .

10 ماه

پست ریختگی - فایبر پست - میکروکرک

Cast metal post – Fiber post – MicroCrack

1.       Caputo AA, Standlee JP. Biomechanics in clinical dentistry: Quintessence Publishing (IL); 1987.

2.       Sorensen JA, Martinoff JT. Intracoronal reinforcement and coronal coverage: a study of endodontically treated teeth. Journal of Prosthetic Dentistry. 1984 Jun 1;51(6):780-4..      Schwartz RS, Robbins JW. Post placement and restoration of endodontically treated teeth: a literature review. Journal of endodontics. 2004;30(5):289-301.

4.       Robbins J, Earnest L, Schumann S. Fracture resistance of endodontically-treated cuspids. American journal of dentistry. 1993;6(3):159-61.

5.       Raygot CG, Chai J, Jameson L. Fracture Resistance and Primary Failure Mode of Endodontically Treated Teeth Restored with a Carbon Fiber--Reinforced Resin Post System In Vitro. International Journal of Prosthodontics. 2001;14(2).

6.       Torabi K, Fattahi F. Fracture resistance of endodontically treated teeth restored by different FRC posts: an in vitro study. Indian Journal of Dental Research. 2009;20(3):282.

7.       BAE J-M, KIM K-N, HATTORI M, HASEGAWA K, YOSHINARI M, KAWADA E, et al. Fatigue strengths of particulate filler composites reinforced with fibers. Dental materials journal. 2004;23(2):166-74.

8.       Jung S-H, Min K-S, Chang H-S, Park S-D, Kwon S-N, Bae J-M. Microleakage and fracture patterns of teeth restored with different posts under dynamic loading. The Journal of prosthetic dentistry. 2007;98(4):270-6.

9.       Al-Wahadni AM, Hamdan S, Al-Omiri M, Hammad MM, Hatamleh MM. Fracture resistance of teeth restored with different post systems: in vitro study. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology. 2008;106(2):e77-e83.

10.     Piovesan EM, Fernando Demarco F, Cenci MS, Pereira-Cenci T. Survival rates of endodontically treated teeth restored with fiber-reinforced custom posts and cores: a 97-month study. International Journal of Prosthodontics. 2007;20(6).

11.     Torres-Sánchez C, Montoya-Salazar V, Córdoba P, Vélez C, Guzmán-Duran A, Gutierrez-Pérez J-L, et al. Fracture resistance of endodontically treated teeth restored with glass fiber reinforced posts and cast gold post and cores cemented with three cements. The Journal of prosthetic dentistry. 2013;110(2):127-33.

12.     Musikant BL, Deutsch AS. Endodontic Techniques: DEFINED BY PRINCIPLES. New York State Dental Journal. 2004 Apr 1;70(4):18.

13.     Giovani AR, Vansan LP, de Sousa Neto MD, Paulino SM. In vitro fracture resistance of glass-fiber and cast metal posts with different lengths. The Journal of prosthetic dentistry. 2009;101(3):183-8.

14.     Sarkis-Onofre R, de Castilho Jacinto R, Boscato N, Cenci MS, Pereira-Cenci T. Cast metal vs. glass fibre posts: a randomized controlled trial with up to 3 years of follow up. Journal of dentistry. 2014;42(5):582-7.

15.     Akkayan B, Gülmez T. Resistance to fracture of endodontically treated teeth restored with different post systems. The Journal of prosthetic dentistry. 2002;87(4):431-7.

در این مطالعه ، دندان کشیده شده پس از اعمال تغییرات لازم جهت درمان روکش زیر میکروسکوپ دندانپزشکی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

ندارد

بررسی روش درمانی بهتر جهت درمان روکش دندان

ندارد

ندارد

تمامی هزینه ها بر عهده مجری طرح بوده و داطلب هزینه ای متقبل نخواهد شد. .

ندارد

نتایج آزمایش ها و روش های به کار رفته در چارچوب قانون ، به طور محرمانه حفظ خواهد شد و این نتایج صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت.

مجری طرح متعهد به پاسخگویی به پرسش هاست . جهت پاسخگویی ، داوطلب می تواند به آدرس : دانشکده دندانپزشکی بخش اندودانتیکس تماس حاصل کند. 

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

شماره : .....................

گروه : FiberPost.......  Cast-metal ........

میکروکرک : .............