بررسی پلی مورفیسم های ژن های prohibitin miR-1307,miR-1269,miR-3117 در زنان مبتلا به سرطان پستان در مقایسه با زنان سالم

سرطان پستان یکی از شایعترین بدخیمی­ها و دومین عامل مرگ و میر ناشی از سرطان در جمعیت زنان در دنیا محسوب می­شود(1).به نحوی که 25 % از کل سرطان­های زنان و 12 % از کل سرطان­های هر دو جنس را شامل می­شود.(2)به طور متوسط از هر 8 زن ، یک نفر به سرطان پستان مبتلاست (3). میزان شیوع سرطان پستان در نقاط مختلف جهان  متفاوت است. بیشترین میزان شیوع در اروپای غربی و جنوب آمریکا و کمترین میزان مربوط به آفریقا وآسیا می­باشد(4). در ایران 24 در هر 100000 نفر مبتلا به سرطان پستان می­شوند(5) .در سال 2018 قریب به 268/670 مورد مبتلا به سرطان پستان در ایالات متحده شناسایی شدند که41/400 مورد از آنها منجر به مرگ شد(6)

علت ابتلا به سرطان پستان هنوز به طور دقیق مشخص نیست.(7)اما بسیاری از فاکتور­های محیطی از جمله افزایش سن، موقعیت جغرافیایی، هورمون­ها ، چاقی ، کم تحرکی ، بارداری در سن بالا، مصرف الکل و استعمال سیگار و نیز فاکتورهای وراثتی و ژنتیکی چون سابقه خانوادگی ، نژاد و انواعی از جهش­ها در وقوع این سرطان می­توانند نقش داشته باشند (8-10)

پلی­مورفیسم تک نوکلئوتیدی یا (Single Nucleotide Polymorphism) SNP

یکی از شایع­ترین تغییرات ژنتیکی در ژنوم انسان ، پلی­مورفیسم­های تک نوکلئوتیدی می­باشند که سبب ایجاد ژنوتیپ­های مختلف از یک ژن و در نتیجه ایجاد تفاوت­های جمعیت شناختی می­شوند. SNP ها، در نواحی مختلف ژن­ها مثل پروموترها، اگزون­ها، اینترون­ها وUTR َ5 وَ3 (untranslated region)   (ناحیه غیر ترجمه شونده َ3 و َ5 ) قرار گرفته­اند. در نتیجه تغییر در بیان ژن­ها و تاثیر آن برسرطان­زایی بسته به جایگاه SNP­ها متفاوت است. از SNP­ها میتوان به عنوان بیومارکردر تشخیص ، بررسی پاسخ به درمان و تعیین پیش آگهی در بیماری­ها از جمله سرطان­ها استفاده کرد.(11)

Non-coding RNAs(ncRNAs) : مطالعات ژنومیک نشان داده­است که تنها 2% از ژنوم انسانی ، تبدیل به mRNA کد کننده پروتئین می­شود؛ در صورتیکه باقی موارد بصورت RNA غیر کدشونده (ncRNA) در می­آیند  (12, 13).

ncRNA­ها بر اساس عملکردشان به 2 دسته تقسیم می­شوند(14) .

1. - House keeping ncRNAs­ها مثل rRNA ، tRNA

 2 –regulatory ncRNAs

regulatory ncRNAs حداقل به دو دسته تقسیم می­شوند .

 1.short ncRNAs  مثل miRNA, piRNA,snRNA

2.Long ncRNAs  مثل pRNA,eRNA

بیان غیرطبیعی ncRNA­ها در بسیاری از سرطان­ها دیده شده که می­توانند نقش موثری در ایجاد ، پیشرفت و تهاجم تومورها داشته باشند(15, 16)

Long non coding RNAs(LncRNAs) :زیرگروه مهمی از RNA­های غیر کد شونده هستند که طولی بیش از 200 نوکلئوتید دارند ، عمدتا توسط  RNA Polymerase II رونویسی می­شوند(17). و در هسته یا سیتوزول قرار دارند.(18)

مطالعات نشان میدهد LncRNAs در بسیاری از فرایندهای بیولوژیک از قبیل رونویسی ،تنظیم اسپلایسینگ ، ترجمه، تغییرات اپی­ژنتیک ، آپوپتوز و چرخه سلولی، بازسازی کروماتین، تنظیم متیلاسیون DNA، تمایز سلولی، پاسخ آسیب بهDNA ، جنین زایی و تنظیم پاسخ ایمنی  نقش ایفا می­کنند(19-26). .

اختلال در بیان LncRNA­ها میتواند در بروز برخی سرطان­ها از جمله سرطان پروستات، سرطان پستان، سرطان تخمدان، مثانه، سرطان سلول­های سنگفرشی ریه وسرطان هپاتوسلولار نقش داشته باشد(27-30).

شواهد نشان می­دهد که LncRNAs به عنوان انکوژن یا سرکوبگر تومور شناخته شده­اند که در تومورزایی و مقاومت دارویی به شیمی­درمانی دخیل هستند(31, 32) میزان بیان LncRNA ها می­تواند به عنوان بیومارکرهای تشخیص سرطان ، پیش­آگهی و نیز پاسخ به درمان سرطان استفاده شوند(33)

  RNA:miRNAsهای غیر­کدکننده کوچک (با طولی حدود 25- 21نوکلئوتید) و تک رشته ­ای هستند(34) که بیان ژن را در سطح پس از رونویسی تنظیم می­کنند و منجر به مهار ترجمه می­شوند(35) 

اکثرmiRNA­ها بوسیلهRNA  پلیمرازII به pri-miRNAs رونویسی می­شوند. miRNAها ابتدا در هسته پردازش می­شوند.در این مرحله pri-miRNA توسط نوعی RNase به نام Drosha  و کوفاکتور پروتئینی آن DGCR8 در ناحیه سنجاق سری برش خورده و یک ساختار حلقه­ای حدودا 70 نوکلئوتیدی را آزاد میکند که pre-miRNA نامیده می­شود . سپسpre-miRNA  برای پردازش بیشتر توسط ناقل اکسپورتین 5 به سیتوپلاسم فرستاده می­شود. مرحله دوم پردازش توسط DICER انجام می­گیرد وmiRNAs  بالغ تشکیل می­شود(36, 37).

miRNA­ها در فرآیندهای مختلف بیولوژیکی مانند تمایز وتکثیر سلولی، مهاجرت، آپوپتوز ، متابولیسم سلولی، رشد جنین، التهاب، سرطان زایی و رگ­زایی نقش ایفا می­کنند. مطالعات نشان می دهد تغییر در بیان miRNA­ها منجر به بیماری­های مختلفی از جمله بیماری­های قلبی-عروقی، فیبروز ،اسکیزوفرنی، چاقی، الکلیسم و سرطان می­شود(38-43).

ژن prohibitin برروی بازوی بلند کروموزوم 17 واقع شده است. این ژن در حیوانات، قارچ­ها، گیاهان و یوکاریوت­های تک سلولی بیان شده است و می­تواند به عنوان سرکوبگرتومور عمل کند(44, 45).مطالعات حاضر نشان می­دهد این ژن در فرآیندهای بیولوژیک از قبیل تنظیم چرخه سلولی، آپوپتوز، التهاب و ایمنی سلولی نقش دارد(46-49).همچنین مشخص شده بیان این ژن در بیماری­های کلیوی، ریوی و پارکینسون کاهش می­یابد (50).شواهد نشان می­دهد prohibitin با فعال کردن رسپتورهای آندروژن در سرطان پستان می­تواند به عنوان مهارکننده تومور عمل کند.(51, 52)

ژن miR-1307 برروی بازوی بلند کروموزوم 10 واقع شده است. مطالعات نشان می­دهد این ژن در فعالیت­های بیولوژیک از قبیل تمایز و تکثیر سلولی، سنتز نوکلئوتید، فعال سازی لنفوسیت­ها و تومورزایی نقش دارد.همچنین مشخص شده که افزایش بیان این ژن می­تواند ریسک ابتلا به سرطان پروستات و سرطان تخمدان را افزایش دهد(53, 54).

 ژن miR-1269 برروی بازوی بلند کروموزوم 4 واقع شده است. مطالعات نشان می­دهد که  FOXO1 یکی از ژن­های هدف miR-1269  محسوب می­شود.به طوری که miR-1269 با مهار این ژن سبب افزایش تکثیر سلولی شده و می­تواند به عنوان انکوژن در سرطان هپاتوسلولار عمل کند(55, 56). همچنین مشخص شده miR-1269  با مهار tp53 و کاسپاز 9 و در نتیجه سرکوب آپوپتوز و افزایش تکثیر سلولی در سرطان ریه نقش دارد. بیان miR-1269  می­تواند به عنوان یک بیومارکر مهم در پیش­آگهی برخی سرطان­ها از جمله سرطان کولورکتال ، سرطان کبد و سرطان مری مطرح باشد.(57)

ژن miR-3117 بر روی بازوی کوتاه کروموزوم 1 واقع شده است.نشان داده شده PHLPPL یکی از ژن های هدف mir-3117 بوده و به عنوان سرکوب کننده تومور عمل می کند. miR-3117 با مهار این ژن و افزایش تکثیر سلولی  در سرطان هپاتوسلولار نقش دارد(58).

جایگاه rs 6917  در ناحیه UTR   َ3 ژن prohibitin قرار دارد. در مطالعه­ای که در سال 2014 در برزیل در رابطه با پلی­مورفیسم این جایگاه و ریسک ابتلا به سرطان معده انجام شد نشان داده شده که الل T در پلی مورفیسم  rs6917می­تواند منجر به کاهش بیان PHB mRNA شود و ریسک ابتلا به سرطان معده را افزایش دهد(59). نتایج مطالعات در چین و سریلانکا حاکی از آن است که الل Tدر این جایگاه ریسک ابتلا به سرطان پستان را در زنان ،بعد از یائسگی افزایش می­دهد (60, 61).

جایگاه rs 7911488 در ژن pre-miR-1307قرار دارد. بر طبق مطالعه­ای که در سال 2015 در چین انجام شد نشان داده شده که الل C در این جایگاه ریسک ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش می­دهد .(62) 

جایگاهrs73239138  در ژن miR-1269a بالغ قرار دارد. درمطالعه­ای که در سال 2016 در چین انجام شد نشان داده شده که ژنوتیپ AA و GA در پلی­مورفیسم rs73239138 ریسک ابتلا به سرطان هپاتوسلولار را افزایش می­دهند(63) نتیجه دیگر مطالعه­ای در سال 2017  در چین حاکی از آن است که ژنوتیپ AA در این جایگاه ریسک ابتلا به سرطان معده را کاهش می­دهد.(64) 

جایگاه rs12402181 درناحیه seed ژنmir-3117 قرار دارد. تا کنون یک مطالعه در رابطه با پلی­مورفیسم rs 12402181 و ارتباط آن با لوسمی لنفوبلاستیک حاد منتشر شده است.نتایج حاصل نشان داده است که ارتباط معناداری بینrs 12402181  این ژن و لوسمی لنفوبلاستیک حاد وجود دارد بطوریکه اللA در این جایگاه ریسک ابتلا به لوسمی لنفو بلاستیک حاد را افزایش می­دهد(65). 

جایگاه rs4655646 در ناحیه پایین دست ژن SGIP1 قرار دارد.تا کنون هیچ مطالعه ای بر روی این جایگاه صورت نگرفته است.

جایگاه rs7512692 در ناحیه اینترون ژن SGIP1 قرار دارد.تا کنون هیچ مطالعه ای بر روی این جایگاه صورت نگرفته است.

ما به بررسی پلی مورفیسم های این جایگاه ها و ابتلا به سرطان سینه در جمعیت زاهدان می پردازیم

فراوانی پلی مورفیسم rs6917 ژنprohibitin در زنان مبتلا به سرطان پستان  و زنان سالم با هم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs7911488 ژن mir-1307 در زنان مبتلا به سرطان پستان و زنان سالم با هم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs73239138 ژن  mir-1269در زنان مبتلا به سرطان پستان و زنان سالم با هم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs12402181  ژن  miR-3117در زنان مبتلا به سرطان پستان و زنان سالم با هم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs4655646 ژنmiR-3117  در زنان مبتلا به سرطان پستان و زنان سالم با هم متفاوت است.

فراوانی پلی مورفیسم rs7512692 ژن  miR-3117در زنان مبتلا به سرطان پستان و زنان سالم با هم متفاوت است.

بررسی   پلی مورفیسم های ژن های prohibitin( rs6917)

miR-1269 (rs73239138)، miR-1307 (rs7911488)

miR-3117( rs12402181)، (rs4655646)، (rs7512692)

در زنان مبتلا به سرطان پستان در مقایسه با زنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم6917 rs ژن  prohibitinدر زنان مبتلا به سرطان پستان و مقایسه آن با زنان سالم .

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs7911488   ژن  miR-1307در زنان مبتلا به سرطان پستان و مقایسه آن با زنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs73239138 ژن  miR-1269در زنان مبتلا به سرطان پستان و مقایسه آن با زنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs12402181  ژن  miR-3117در زنان مبتلا به سرطان پستان و مقایسه آن با زنان سالم .

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم در rs4655646 ژن miR-3117 در زنان مبتلا به سرطان پستان و مقایسه آن با زنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم  rs7512692ژن miR-3117 در زنان مبتلا به سرطان پستان و مقایسه آن با زنان سالم

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان-گروه بیوشیمی

SNP(single nucleotide polymorphism) : تغییرات تک نوکلئوتیدی در توالی DNA است که سبب ایجاد ژنوتیپ­های مختلف از یک ژن و در نتیجه ایجاد تفاوت­های جمعیت شناختی می شوند.

موردی-شاهدی(case-control)

کلیه زنان مبتلا به سرطان پستان که بیماری در آن ها توسط پاتولوژیست تایید شده است وهیچ گونه سرطان و بیماری زمینه­ای دیگری ندارند و همچنین زمینه ژنتیکی ابتلا به سرطان پستان را نیز ندارند .گروه کنترل نیز از افراد مراجعه کننده به بیمارستان علی ابن ابیطالب وکلینیک خصوصی شهر زاهدان جهت چکاپ مراجعه می­کنند سالم بوده و بیماری شناخته شده­ای ندارند.

برای بررسی پلی مورفیسم ژنی افراد مبتلا به سرطان پستان در زاهدان که قبلا از آنها خون گرفته شده و موارد جدید که هم اکنون تحت درمان می باشند به تعداد حداقل 170 نفر مورد مطالعه هستند. گروه شاهد از نمونه­های خون افراد سالم که به بیمارستان علی ابن ابیطالب و کلینیک خصوصی شهر زاهدان مراجعه نموده ولی هیچ بیماری زمینه­ای در آن ها مشاهده نشده است انتخاب شده است(حداقل 170 نمونه)

آسان در دسترس

از طریق نتایج آزمایشات پاتولوژی و انجام PCR بر روی DNA و شناسایی الل های مورد نظر

از افراد مورد و سالم 5 سی سی خون تام گرفته می­شود و نمونه­ها در 20- درجه سانتیگراد نگهداری می‌شود. DNA ژنومی از نمونه ها به روش salting out تخلیص می‌شوند.پرایمرهای اختصاصی جهت تعیین پلی مورفیسم ژنی به روش PCR-ARMS یا PCR-RFLP طراحی می­شود.سپس شرایط PCR بهینه سازی می­شود و نمونه ها در شرایط بهینه PCR می­شوند .درروش PCR-RFLP محصول حاصله توسط Restriction Enzyme اختصاصی digest و سپس روی ژل آگارز الکتروفورز می­شوند و ژنوتیپ نمونه­ها تعیین می­شود در حالیکه در روشPCR- ARMS محصول حاصل از PCR مستقیما الکتروفورز شده و ژنوتایپینگ انجام می­شود.

پس از گردآوری اطلاعات لازم، یافته ها در نرم افزار آماری SPSS وارد گشته و داده­ها با استفاده از آزمون­های آماریχ2  و تی تست مستقل و Regression Logistic مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت

با رضایت کامل از بیماران نمونه گیری می­شود و تعهد می­شود نام ومشخصات بیماران در هیچ گزارشی قید نشود. انجام آزمایشات هیچ گونه هزینه­ای برای بیمار نخواهد داشت(باتوجه به کد های اخلاقی شماره های های1،2،7،8،9،11،12،13،15،17،18

1  .هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

 .2 در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی­ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می­گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی­های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

 .3 پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهش­های دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می­گیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه می­شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده­ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش کننده ی پژوهش از جمله کمیته ی اخلاق در پژوهش است.

.4مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه­ی پایین تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

.5 قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی­ها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

.6در کارآزمایی های بالینی دوسوکور که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخلهای که برای وی تجویز شده بی اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.

7.اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوهی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

.8 طراحی و اجرای پژوهش هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

9.در پژوهشهای پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.

10. هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش(2).در مواردی که لازم است رضایت نامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت نامه باید تدوین و به طرح نامه پیوست شده باشد(2). پیش از تصویب یا تأیید طرح نامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11 . کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست می شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

12 . انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد ،به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه ،تبعیض آمیز نباشد.

13 . کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق ،اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

. 14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

. 15 پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می توانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتمل اند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص

تصادفی به گروهمورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار می رود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره ی خطرات و زیان های بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت نامه ی آگاهانه منعکس شود.

 .16  پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید ،اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده داده شود. همچنین، در پژوهش هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

 17.پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی ها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام می گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

18. در پژوهش هایی که از مواد بدنی (شامل بافت ها و مایعات بدن انسان) یا داده هایی استفاده می شود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع آوری، تحلیل، ذخیره سازی و /یا استفاده ی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه دار کند، می توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیتهی اخلاق ، از دادهها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

.19 عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه –نظیر بیمارستان به فرد ارائه می شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

. 20 در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنبه ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

21 برخی از افراد یا گروه هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی ،یا زندانی انکه ممکن است به عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه ها آسیب پذیر دانسته می شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.

22. از گروه های آسیب پذیر هیچ گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروهها یا جوامع آسیب پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

 . 23 در پژوهش بر روی گروه های آسیب پذیر، وظیفه ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمیشود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

. 24 اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامهی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

. 25پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

. 26 هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوهی تحقق این امر ترجیحاً به صورت پوشش بیم های نامشروط باشد.

 .27در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش هایی که سودمندی شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود.

 .28 پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی

شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

 . 29 نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش ،از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کننده ی پژوهش باشد

. 30 گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند

-31 روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران

1. پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافت ها و اعضای مورد استفاده، دارای منشا انسانی اند و کرامت انسانی اقتضا می کند که جمع آوری، نگه داری، استفاده و نابود سازی آنها توام با رعایت ملاحضات و شوون مرتبط باشد.

. 2از اجزای بدنی دارای منشا انسانی باید تنها در پژوهش هایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماری ها و ارتقای سلامت انسان ها دنبال می کند.

. 3 تمام پژوهش ها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تایید کمیته ی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیته ی اخلاق در پژوهش حق دارد درتمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

. 4 رضایت آگاهانه ی فرد دهنده ی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تایید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایت نامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرح نامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.

. 5 در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه از دهنده ی نمونه ذخیره شده یا جانشین قانونی او امکان پذیر نباشد، به شرط وجود رضایت کلی اولیه بر استفاده پژوهشی،در صورت تایید کمیته ی اخلاق در پژوهش می توان از آن نمونه برای پژوهش استفاده کرد. در چنین مواردی باید از نمونه هایی استفاده شود که به نحو برگشت ناپذیر بینام شده باشد.

. 6 تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمع آوری و ثبت می شود، راز حرفه ای تلقی می شود. از این رو، تمامی اصول و ملاحضات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آن ها مراعات شود.

.7مرکز انجام دهنده ی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفظ رازداری را داشته باشد در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بی نام و غیر قابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.

. 8 پژوهشگر باید از اعضا و بافت هایی که به منظور پژوهش در اختیار اوقرار می گیرد استفاده بهینه کرده و از هدر رفتن آن ها جلوگیری کند.

. 9پژوهشگر موظف است که تمهیدات لازم ایمنی،از جمله آزمون های غربالگری و وسایل محافظت کننده را برای جلوگیری از آلودگی از اجزای بدنی مورد استفاده به هر فرد دیگر، اعم از پژوهشگران، آزمودنی ها و سایر افرادی که در فرایند پژوهش با این مواد سر و کار خواهند داشت، پیش بینی وتامین کنند.

. 10 پژوهش بر روی عضو و بافت ممکن است به ایجاد روش ها و محصولاتی منجر شود که به استفاده تجاری از آن ها بیانجامد. حقوق مالکیت معنوی نتایج حاصل از این گونه پژوهش ها باید مورد تایید و حمایت قرار گیرد. احتمال استفاده تجاری از نتایج پژوهش و اشخاصی که احتمالا از آن منتفع خواهند شد باید در رضایت نامه آورده شود.

. 11 زمان، نحوه و میزان اطلاع آزمودنی ها از نتایج پژوهش باید در رضایت نامه آورده شود.در هر حال، آزمودنی یا نماینده قانونی او باید به تمامی اطلاعاتی که در طول پژوهش درباره او به دست می آید، دسترسی داشته باشد.

. 12 در صورت کمبود بافت یا عضو، باید استفاده های درمانی بر استفاده های پژوهشی اولویت داشته باشد.

- عدم همکاری بیمار

-مشکل تهیه مواد و امکان طولانی شدن زمان دریافت آن­ها

سرطان پستان، پلی­مورفیسم ،miRNAs  ،  prohibitin

1.             Lewis RS, George A, Rusby JEJGS. Nipple-sparing mastectomy in women at high risk of developing breast cancer. 2018.
2.             Jena MK, Janjanam JJF. Role of extracellular matrix in breast cancer development: a brief update. 2018;7.
3.             Scott SC, Lee SS, Abraham J, editors. Mechanisms of therapeutic CDK4/6 inhibition in breast cancer. Seminars in Oncology; 2018: Elsevier.
4.             Lukong KE, Ogunbolude Y, Kamdem JPJBcr, treatment. Breast cancer in Africa: prevalence, treatment options, herbal medicines, and socioeconomic determinants. 2017;166(2):351-65.
5.             Ghiasvand R, Maram ES, Tahmasebi S, Tabatabaee SHRJIjoc. Risk factors for breast cancer among young women in southern Iran. 2011;129(6):1443-9.
6.             Sobhani N, Ianza A, D’Angelo A, Roviello G, Giudici F, Bortul M, et al. Current Status of Fibroblast Growth Factor Receptor-Targeted Therapies in Breast Cancer. 2018;7(7):7
7.             Kamińska M, Ciszewski T, Łopacka-Szatan K, Miotła P, Starosławska EJPmMr. Breast cancer risk factors. 2015;14(3):196.
8.             Sauter ERJEjobh. Breast Cancer Prevention: Current Approaches and Future Directions. 2018;14(2):64.
9.             Libson S, Lippman MJIrop. A review of clinical aspects of breast cancer. 2014;26(1):4-15.
10.          Dandamudi A, TOMMIE J, NOMMSEN-RIVERS L, COUCH SJAr. Dietary Patterns and Breast Cancer Risk: A Systematic Review. 2018;38(6):3209-22.
11.          Deng N, Zhou H, Fan H, Yuan YJO. Single nucleotide polymorphisms and cancer susceptibility. 2017;8(66):110635.
12.          Vallone C, Rigon G, Gulia C, Baffa A, Votino R, Morosetti G, et al. Non-Coding RNAs and Endometrial Cancer. 2018;9(4):187.
13.          Aryal B, Suárez YJVp. Non-coding RNA regulation of endothelial and macrophage functions during atherosclerosis. 2018.
14.          Zhang X, Ma X, Jing S, Zhang H, Zhang YJR. Non-coding RNAs and retroviruses. 2018;15(1):20.
15.          Wapinski O, Chang HYJTicb. Long noncoding RNAs and human disease. 2011;21(6):354-61.
16.          Gupta RA, Shah N, Wang KC, Kim J, Horlings HM, Wong DJ, et al. Long non-coding RNA HOTAIR reprograms chromatin state to promote cancer metastasis. 2010;464(7291):1071.
17.          Roberts TC, Wood MJJEib. Therapeutic targeting of non-coding RNAs. 2013;54:127-45.
18.          Liu X, Hao Y, Yu W, Yang X, Luo X, Zhao J, et al. Long Non-Coding RNA Emergence During Renal Cell Carcinoma Tumorigenesis. 2018;47(2):735-46.
19.          Ye N, Wang B, Quan Z-F, Cao S-J, Wen X-T, Huang Y, et al. Functional roles of long non-coding RNA in human breast cancer. 2014;15(15):5993-7.
20.          Huang H, Sun J, Sun Y, Wang C, Gao S, Li W, et al. Long noncoding RNAs and their epigenetic function in hematological diseases. 2018.
21.          Xia E, Shen Y, Bhandari A, Zhou X, Wang Y, Yang F, et al. Long non-coding RNA LINC00673 promotes breast cancer proliferation and metastasis through regulating B7-H6 and epithelial-mesenchymal transition. 2018;8(7):1273.
22.          Sun X, Zheng H, Sui NJB, communications br. Regulation mechanism of long non-coding RNA in plant response to stress. 2018;503(2):402-7.
23.          Zhang C, Peng GJMRRiMR. Non-coding RNAs: an emerging player in DNA damage response. 2015;763:202-11.
24.          Rafiee A, Riazi-Rad F, Havaskary M, Nuri FJB, Reviews GE. Long noncoding RNAs: regulation, function and cancer. 2018;34(2):153-80.
25.          Atianand MK, Fitzgerald KAJTimm. Long non-coding RNAs and control of gene expression in the immune system. 2014;20(11):623-31.
26.          Qiu L, Wang T, Tang Q, Li G, Wu P, Chen KJFim. Long non-coding RNAs: regulators of viral infection and the interferon antiviral response. 2018;9.
27.          Liu S, Mitra R, Zhao M-m, Fan W, Eischen CM, Yin F, et al. The potential roles of long non-coding RNAs (lncRNAs) in glioblastoma development. 2016:molcanther. 0320.2016.
28.          Zhan L, Li J, Wei BJJoE, Research CC. Long non-coding RNAs in ovarian cancer. 2018;37(1):120.
29.          Lin R, Maeda S, Liu Ca, Karin M, Edgington TJO. A large noncoding RNA is a marker for murine hepatocellular carcinomas and a spectrum of human carcinomas. 2007;26(6):851.
30.          Yuan J-h, Yang F, Wang F, Ma J-z, Guo Y-j, Tao Q-f, et al. A long noncoding RNA activated by TGF-β promotes the invasion-metastasis cascade in hepatocellular carcinoma. 2014;25(5):666-81.
31.          Liu J, Wan L, Lu K, Sun M, Pan X, Zhang P, et al. The long noncoding RNA MEG3 contributes to cisplatin resistance of human lung adenocarcinoma. 2015;10(5):e0114586.
32.          Gibb EA, Brown CJ, Lam WLJMc. The functional role of long non-coding RNA in human carcinomas. 2011;10(1):38.
33.          Soudyab M, Iranpour M, Ghafouri-Fard SJAoIM. The Role of Long Non-Coding RNAs in Breast Cancer. 2016;19(7).
34.          Bernier A, Sagan SJV. The Diverse Roles of microRNAs at the Host–Virus Interface. 2018;10(8):440.
35.          Rizzo FM, Meyer TJE, Clinics M. Liquid Biopsies for Neuroendocrine Tumors: Circulating Tumor Cells, DNA, and MicroRNAs. 2018;47(3):471-83.
36.          Tomé-Carneiro J, Fernández-Alonso N, Tomás-Zapico C, Visioli F, Iglesias-Gutierrez E, Dávalos AJPr. Breast milk microRNAs harsh journey towards potential effects in infant development and maturation. Lipid encapsulation can help. 2018.
37.          Gurtner A, Falcone E, Garibaldi F, Piaggio GJJoE, Research CC. Dysregulation of microRNA biogenesis in cancer: the impact of mutant p53 on Drosha complex activity. 2016;35(1):45.
38.          Graner MW, Schnell S, Olin MR, editors. Tumor-derived exosomes, microRNAs, and cancer immune suppression. Seminars in immunopathology; 2018: Springer.
39.          Hayder H, O'Brien J, Nadeem U, Peng CJR. MicroRNAs: crucial regulators of placental development. 2018:REP-17-0603.
40.          Yang Y, Alderman C, Sehlaoui A, Xiao Y, Wang WJCJoG, Hepatology. MicroRNAs as Immunotherapy Targets for Treating Gastroenterological Cancers. 2018;2018.
41.          Weiner AMJMod. MicroRNAs and the neural crest: From induction to differentiation. 2018.
42.          Chen E, Xu X, Liu R, Liu TJBRI. Small but Heavy Role: MicroRNAs in Hepatocellular Carcinoma Progression. 2018;2018.
43.          Lu J, Zhan Y, Feng J, Luo J, Fan SJIjobs. MicroRNAs associated with therapy of non-small cell lung cancer. 2018;14(4):390.
44.          Ande SR, Nguyen KH, Nyomba BG, Mishra SJTiE, Metabolism. Prohibitin in adipose and immune functions. 2016;27(8):531-41.
45.          Rossi L, Bonuccelli L, Iacopetti P, Evangelista M, Ghezzani C, Tana L, et al. Prohibitin 2 regulates cell proliferation and mitochondrial cristae morphogenesis in planarian stem cells. 2014;10(6):871-87.
46.          Thuaud F, Ribeiro N, Nebigil CG, Désaubry LJC, biology. Prohibitin ligands in cell death and survival: mode of action and therapeutic potential. 2013;20(3):316-31.
47.          Ande SR, Xu YXZ, Mishra SJSt, therapy t. Prohibitin: a potential therapeutic target in tyrosine kinase signaling. 2017;2:17059.
48.          Zhou T-B, Qin Y-HJJoR, Transduction S. Signaling pathways of prohibitin and its role in diseases. 2013;33(1):28-36.
49.          Liu P, Xu Y, Zhang W, Li Y, Tang L, Chen W, et al. Prohibitin promotes androgen receptor activation in ER-positive breast cancer. 2017;16(8):776-84.
50.          Yang J, Li B, He Q-YJCd, disease. Significance of prohibitin domain family in tumorigenesis and its implication in cancer diagnosis and treatment. 2018;9(6):580.
51.          Qiu X, Dou YJB, Pharmacotherapy. miR-1307 promotes the proliferation of prostate cancer by targeting FOXO3A. 2017;88:430-5.
52.          Chen W-T, Yang Y-J, Zhang Z-D, An Q, Li N, Liu W, et al. MiR-1307 promotes ovarian cancer cell chemoresistance by targeting the ING5 expression. 2017;10(1):1.
53.          De Brachène AC, Demoulin J-BJC, sciences ml. FOXO transcription factors in cancer development and therapy. 2016;73(6):1159-72.
54.          Xiong G, Wang Y, Ding Q, Yang LJAjotr. Hsa-mir-1269 genetic variant contributes to hepatocellular carcinoma susceptibility through affecting SOX6. 2015;7(10):2091.
55.          Bao M, Song Y, Xia J, Li P, Liu Q, Wan ZJO, et al. mir-1269 promotes cell survival and proliferation by targeting tp53 and caspase-9 in lung cancer. 2018;11:1721.
56.          Cui X, Li Q, He YJM, biochemistry c. miR-3117 regulates hepatocellular carcinoma cell proliferation by targeting PHLPPL. 2017;424(1-2):195-201.
57.          Leal MF, Cirilo PDR, Mazzotti TKF, Calcagno DQ, Wisnieski F, Demachki S, et al. Prohibitin Expression Deregulation in Gastric Cancer Is Associated with the 39 Untranslated Region 1630 CT Polymorphism and Copy Number Variation. 2014.
58.          Sirisena ND, Samaranayake N, Dissanayake VHJBrn. Relative normalized luciferase activity for the recombinant vector constructs carrying the ancestral and variant alleles for XRCC2: rs3218550 and PHB: rs6917. 2018;11(1):643.
59.          Tang L, Zhao Y, Nie W, Wang Z, Guan XJO, therapy. 3′ untranslated region 1630 C> T polymorphism of prohibitin increases risk of breast cancer. 2013;6:177.
60.          Tang R, Qi Q, Wu R, Zhou X, Wu D, Zhou H, et al. The polymorphic terminal-loop of pre-miR-1307 binding with MBNL1 contributes to colorectal carcinogenesis via interference with Dicer1 recruitment. 2015;36(8):867-75.
61.          Min P, Li W, Zeng D, Ma Y, Xu D, Zheng W, et al. A single nucleotide variant in microRNA-1269a promotes the occurrence and process of hepatocellular carcinoma by targeting to oncogenes SPATS2L and LRP6. 2017;104(4):311-20.
62.          Li W, Zhang H, Min P, Zhu J, Xu D, Jiang W, et al. Downregulated miRNA‑1269a variant (rs73239138) decreases the susceptibility to gastric cancer via targeting ZNF70. 2017;14(6):6345-54.
63.          Gutierrez-Camino A, Martin-Guerrero I, Dolzan V, Jazbec J, Carbone-Bañeres A, de Andoin NG, et al. Involvement of SNPs in miR-3117 and miR-3689d2 in childhood acute lymphoblastic leukemia risk. 2018;9(33):22907.

نمونه گیری وتخلیص DNA  از خون تام و انجام PCR

این تحقیق اگر چه فایده فوری نخواهد داشت اما بعلت بررسی استعداد ابتلا به بیماری سرطان پستان برای سایر افراد جامعه مفید خواهد بود

در این طرح بغیر از خونگیری که توسط پرسنل مجرب صورت میگیرد،نمونه ای از بیمار گرفته نمیشود.تنها عارضه جانبی ممکن در زمان خونگیری خواهد بود که با توجه به خبره بودن پرسنل،بعید بنظر میرسد.

جبران عوارض احتمالی بر عهده پژوهشگران خواهد بود.

کلیه هزینه های تشخیصی به عهده مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

در این قسمت باید شرح داده شود که در صورت عدم پذیرش روش انتخابی پژوهشگر، بیمار از چه روشهای درمانی یا تشخیصی دیگرتوسط پژوهشگر می تواند استفاده نماید.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند

دکتر محمد هاشمی

زاهدان- پردیس دانشگاه علوم پزشکی- دانشکده پزشکی- گروه بیوشیمی

تلفن: 09173640366

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ندارد