بررسی پلی مورفیسم های ژن های PD-1, PD-L1, LINC00673 در زنان مبتلا به سرطان سینه و مقایسه آن ها با زنان سالم

سرطان؛ یک اصطلاح کلی برای گروهی از بیماری­ها است ،که هر کدام از بافت­های بدن را می تواند درگیر کند ودومین علت مرگ ومیردر جهان است.درسال2018 برآورد شده است که9.6 میلیون ازمرگ ها به دلیل سرطان است.(1) سرطان سینه فراوان ترین سرطان در بین زنان است که سالانه 2.1 میلیون نفر را درگیر می کند(2, 3) میزان بروزآن در سراسر جهان متفاوت است، بر اساس مطالعه­ای در سال2011، بیشترین میزان بروز در آمریکای شمالی باASR 123.6  در هر 100000 نفر و غرب اروپا با 84.6ASR در هر 100000 نفر است و کمترین بروز در جنوب آسیای مرکزی با4ASR در هر 100000 نفر می باشد.(4)در ایران نیز بروز این سرطان با 23.1ASR در هر 100000 نفر است.(5) شایان ذکر است که سن بروز سرطان سینه در ایران نسبت به کشور های توسعه یافته یک دهه کمتر می باشد.

در سال 2018 برآورد شده است که سرطان سینه حدود 15 درصد از کل مرگ ومیرهای مربوط به سرطان را در میان زنان ،به خود اختصاص می دهد.(2) بر اساس مطالعات انجام شده تنها 10-5 درصد،سرطان سینه مربوط به اختلالات ژنتیکی است و حدود95-90 درصد آن مربوط به فاکتورهای محیطی و سبک زندگی (مثل مصرف غذاهای چرب ،مصرف الکل وعدم تحرک) می باشد که حذف این عوامل به عنوان پیشگیری اولیه می تواند به کاهش مرگ ومیر ناشی از این سرطان کمک می کند.(3, 7)

پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی (SNP)، تغییرات تک نوکلئوتیدی در توالی DNA است که در نواحی مختلفی از ژن مثل پروموتر ،اگزون،اینترون وجود دارد.اغلب SNP ها بی ضرر هستند و تاثیری روی سلامتی فرد ندارند ولی بعضی ازSNPها منجر به بیماری­های مختلف می شوند. SNP در ژن­هایی که نقش تنظیمی در فرآیند ترمیم و چرخه سلولی، متابولیسم وایمنی سلولی را دارند، می تواند در تومورزایی نقش داشته باشد.(8, 9)

PD-1 که CD279 نیز نامیده می­شود؛یک گلیکوپروتئین ترانس ممبران تیپ1  می باشد و متعلق به ابرخانواده ایمونوگلبولین ها است(10) و بر روی سلول های CD4+) T و CD8+  )، سلول­های T کشنده، سلول­های B و مونوسیت های فعال شده بیان می شود.(11) ژن PD-1 روی بازوی بلند کروموزوم2 واقع شده است.(12) PD-L1 (CD274) لیگاند PD-1 واز خانواده B7  می باشد و روی سلول های ارائه دهنده آنتی ژن و سلول های توموری بیان می شود(13).ژن   PD-L1 روی بازوی  کوچک کروموزوم 9 قرار دارد(14)در سلول­های توموریPD-1 ، با اتصال به لیگاند خود(PD-L1)از طریق سیگنال­های مهاری باعث مهارتکثیر و فعال سازی سلول­های T، کاهش تولید سیتوکین­ها ،خستگی سلول­های T و فرار سلول­های سرطانی از آنها می شود .(13) در بافت­های محیطی این مسیر (PD-1/PD-L1) باعث تکامل سیستم ایمنی وحفظ هومئوستاز سلول­های T می گردد وهمچنین با ایجاد تولرانس، مانع از کشته شدن سلول­های عادی توسط سلول­های T می شود، هر گونه نقص در این مسیر نقش مهمی در ابتلا به بسیاری از بیماری­های خودایمنی مثل دیابت تیپ1 ،آرتریت روماتوئید،میاستنی گراویس و... دارد.(9, 15) مطالعات نشان می دهد که مهار مسیر PD-L1/PD-1 نقش موثری را در درمان تومورها دارد16, 17)

Non-coding RNAs(nc RNAs): تنها 2 درصد از توالی ژنومی انسان شامل ژن­های کدکننده پروتئین است و بیشتر از 70-90 درصد از ژنوم به مولکول­های Non-coding رونویسی می شود که ترجمه نمی شوند.    Nc ­­­­RNAsبه دو دسته­ی 1) Housekeeping ncRNAs(مثل tRNAوrRNA) و2)­­­regulatory ncRNAs (شامل Long ncRNAs و   ( short ncRNAs،LONG ncRNA مثلpRNA ,eRNA ,LINC­ RNA و  short ncRNA مثلpiRNA ,snoRNA, miRNA ,siRNA .(18-20)

Lnc ­­­­­­RNAs :طول بیش از200 نوکلئوتید دارند واز نواحی مختلف ژنومی(21) توسط RNA poly II رونویسی می­شوند.که ممکن است در درون هسته یا سیتوپلاسم حضور داشته باشند(22-24)  LncRها نقش های حیاتی و تعیین کننده در فرآیند های سلولی مانند نقش در تنظیم ترجمه پروتئین(25) درچرخه سلولی و آپوپتوز(26)،تغییرات اپی ژنتیکی مثل متیله شدن هیستونها دارند. (27, 28)همچنین می توانند به عنوان پروتوانکوژن و یا سرکوب کننده تومور عمل کنند(29)  LINC RNAs))long intergenic ncRNAs  نیز از این دسته هستند که با تاثیر بر بیان ژن در تومورزایی نقش دارند (30)

جایگاه rs11568821 در ناحیه اینترون4 (+7146 A/G )ژن PD-1 قرار دارد.(9) نتایج مطالعات  مختلف در ایران ،حاکی از آن است که، هیچ ارتباطی بین پلی مورفیسم این جایگاه وسرطان سینه،  سرطان ریه و تومور مغزی وجود ندارد(31-33) دیگر مطالعه­ای در ایران،در سال 2013، نشان می­دهد ژنوتیپ AA ریسک ابتلا به سرطان کولون را بالا می­برد.(34) 

جایگاه rs2227981 در ناحیه اگزون5 ژنPD-1  قرار دارد. نتایج مطالعات در چین،در سال 2011 و2016 به ترتیب مبتنی بر این است که، ژنوتیپCC  باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان سینه  و ژنوتیپCT  ،ریسک ابتلا به کارسینومای سلولهای سنگفرشی مری را در افراد سیگاری افزایش می­دهد(35, 36)نتایج مطالعات مختلف در ایران،حاکی از آن است که ژنوتیپ CT باعث افزایش ریسک ابتلا به تومور مغزی ، سرطان کولون و سرطان معده می شود،(33, 37, 38)همچنین بر اساس مطالعات انجام شده، توسط حق شناس و همکاران در سال 2011   و پیردل خوش و همکاران در سال 2017 ،به ترتیب هیچ ارتباطی بین پلی مورفیسم این جایگاه و سرطان سینه و هم چنین سرطان ریه نیافتند.(31, 32) 

جایگاه rs2227982 (C>T) در ناحیه ی اگزون5 (+7625 (G/A)   ژن PD-1 قرار دارد.(9) نتایج مطالعات در سال 2016، در چین، حاکی از آن است  که در این جایگاه ،ژنوتیپ های CT وCC ریسک ابتلا به سرطان سینه را کاهش می دهند و در دیگر مطالعه ژنوتیپ CT باعث افزایش ریسک ابتلا به کارسینومای سلول های سنگفرشی مری می گردد.(10, 36) هم چنین یافته های مطالعات دیگری،در سال2017 و2015 ،در چین ، به ترتیب مبتنی بر این است که ژنوتیپ CT+TT و آلل Tباعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان تخمدان  می شوند و ژنوتیپ TT ریسک ابتلا به سرطان معده را بالا می برد.(39, 40) 

جایگاه rs4143815 در جایگاه اتصال  miRNA  در ناحیه 3’-UTR ژن PD-L1  قرار دارد.(41, 42) نتایج چندین مطالعه در چین، بر روی این جایگاه حاکی از آن است که، هموزیگوت GG،باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان معده و ژنوتیپ CG+GG و آلل G، باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان تخمدان و همچنین ژنوتیپ GG ریسک ابتلا به کارسینومای هپاتوسلولارراافزایش می­دهد.(39, 41, 42) در مطالعه ای دیگر،درسال 2017،در چین، نشان داده شد ،هیچ ارتباطی بین پلی مورفیسم این جایگاه وسرطان ریه وجود ندارد.(43) تاکنون هیچ مطالعه ای در ارتباط با این جایگاه و سرطان سینه انجام نشده است.

مطالعه­ای در سال 2017، در چین، نشان می دهد که جایگاه rs2890658 در ناحیه ی اینترون بر روی ژنPD-L1  قرار دارد وهمچنین ژنوتیپAC  ریسک ابتلا به سرطان سلول های سنگفرشی مری را در افراد سیگاری افزایش می­دهد. (44) تاکنون هیچ مطالعه ای در ارتباط با این جایگاه و سرطان سینه انجام نشده است. 

جایگاه 11655237rs رویLINC00673 ، برروی بازوی بلند کروموزوم 17 قرار دارد.نتایج مطالعات  مختلف در چین، در سال 2018، حاکی از آن است که ژنوتیپ CT/TT و آللT  ریسک ابتلا به نوروبلاستوما را افزایش می دهد،همچنین آلل A در این جایگاه،ریسک ابتلا به سرطان رحم را زیاد می کند.(29, 45)  دردیگر مطالعه ای در سال 2016،در چین، نشان داده شد، آلل A  در این جایگاه ریسک ابتلا به سرطان پانکراس را افزایش می­دهد (46). تاکنون هیچ مطالعه ای در ارتباط با پلی مورفیسم این جایگاه و سرطان سینه انجام نشده است.

ما به بررسی رابطه ی  بین پلی مورفیسم  های این جایگاه ها  و ابتلا به سرطان سینه در جمعیت زاهدان می پردازیم.

فراوانی پلی مورفیسم rs11568821  ژنPD-1   در زنان مبتلا به سرطان سینه و زنان سالم با هم تفاوت دارد.

فراوانی پلی مورفیسم rs2227981 ژن PD-1 درزنان مبتلا به سرطان  سینه وزنان سالم با هم تفاوت دارد.

فراوانی پلی مورفیسمrs2227982  ژن PD-1 درزنان مبتلا به سرطان سینه و زنان سالم با هم تفاوت دارد.

فراوانی پلی مورفیسم rs4143815 ژنPD-L1  در زنان مبتلا به سرطان سینه و زنان سالم با هم تفاوت دارد.

فروانی پلی مورفیسمrs2890658 ژنPD-L1  در زنان مبتلا به سرطان سینه و زنان سالم با هم تفاوت دارد.

فراوانی پلی مورفیسم rs11655237 ژنLINC00673  در زنان مبتلا به سرطان سینه و زنان سالم با هم تفاوت دارد.

بررسی پلی مورفیسم­های ژن­های

PD-1(rs2227981),(rs2227982),(rs11568821)

PD-L1(rs4143815),(rs2890658)

LINC00673(rs11655237) در زنان مبتلا به سرطان سینه و مقایسه­ی آن­ با زنان سالم.

عیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs11568821  ژن   PD-1  در زنان مبتلا به سرطان سینه ومقایسه آن بازنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم  rs2227981 ژن PD-1 درزنان مبتلا به سرطان سینه ومقایسه آن بازنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs2227982 ژن PD-1 در زنان مبتلا به سرطان سینه ومقایسه آن بازنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs4143815 ژن PD-L1 در زنان مبتلا به سرطان سینه و مقایسه آن بازنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسمrs2890658 ژنPD-L1 در زنان مبتلا به سرطان سینه و مقایسه آن بازنان سالم.

تعیین توزیع فراوانی پلی مورفیسم rs11655237 ژنLINC00673 در زنان مبتلا به سرطان سینه و مقایسه آن بازنان سالم.

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان- گروه بیوشیمی

SNP )Single Nocleotide polymorphism)

پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی (SNP)، تغییرات تک نوکلئوتیدی در توالی DNA است که در نواحی مختلفی از ژن مثل پروموتر ،اگزون اینترون وجود دارد.اغلب SNP ها بی ضرر هستند و تاثیری روی سلامتی فرد ندارند ولی بعضی ازSNPها منجر به بیماری های مختلف می شوند.

موردی – شاهدی (case –control)

کلیه زنان مبتلا به سرطان سینه که بیماری در آن ها توسط پاتولوژیست تایید شده است وهیچ گونه سرطان و بیماری زمینه ای دیگری ندارند و هم چنین زمینه ژنتیکی ابتلا به سرطان سینه را نیز ندارند.گروه کنترل نیز از افراد مراجعه کننده به بیمارستان امام علی و کلنیک خصوصی زاهدان جهت چکاپ مراجعه می کنند سالم بوده وبیماری شناخته شده ای  ندارند.

برای بررسی پلی مورفیسم ژنی افراد مبتلا به سرطان سینه که قبلا از آن ها خون گرفته شده وموارد جدید که هم اکنون تحت درمان می باشد به تعداد حداقل170 نفرمورد مطالعه هستند.گروه شاهد از نمونه های خون افراد سالم که به بیمارستان امام علی و کلینیک خصوصی زاهدان  مراجعه نموده ولی هیچ بیماری زمینه ای در آن ها مشاهده نشده است انتخاب شده است( حداقل 170 نمونه)

آسان در دسترس

از طریق نتایج آزمایشات پاتولوژی  و انجام PCR بر روی  DNAو شناسایی الل های مورد نظر

از افراد مورد و سالم 5 سی سی خون تام گرفته می شود و  نمونه­ هادر 20- درجه سانتیگراد نگهداری می‌شود.DNA  ژنومی از نمونه ها به روش salting out تخلیص می شوند.  پرایمرهای اختصاصی جهت تعیین پلی مورفیسم ژنی به روش PCR-ARMS یا  PCR-RFLP طراحی می شود.  سپس شرایط PCR بهینه سازی می شودو نمونه­ ها در شرایط بهینه PCR  می شوند در روش RFLP محصول حاصله توسط restriction آنزیم اختصاصی  digest و سپس روی ژل آگاروز الکتروفورز می شوند و ژنوتیپ نمونه­ ها تعیین می شود در حالی که در ARMS- PCR   محصول حاصل از PCR مستقیما الکتروفورز شده و ژنوتایپینگ انجام می شود.

پس از گردآوری اطلاعات لازم، یافته ها در نرم افزار آماری SPSS  وارد گشته و داده ها با استفاده از آزمون­های آماری χ2  و تی تست مستقل و Regression Logistic مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت.

با رضایت کامل از بیماران نمونه گیری می شود و تعهد می شود نام ومشخصات بیماران در هیچ گزارشی قید نشود. انجام آزمایشات هیچ گونه هزینه ای برای بیمار نخواهد داشت (باتوجه به کد های اخلاقی شماره های1،2،7،8،9،11،12،13،15،17،18)

1.هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد.

2.در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی ها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می گیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزمایی های بالینی بر روی بیماران یا داوطلب های سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است.

3.پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار می گیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه می شوند. حصول اطمینان از این امر برعهده ی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایش کننده ی پژوهش از جمله کمیته ی اخلاق در پژوهش است.

4.مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینه ی پایین تر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.

5.قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنیها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.

6.در کارآزمایی های بالینی دوسوکور که آزمودنی از ماهیت دارویی یا مداخلهای که برای وی تجویز شده بی اطلاع است، پژوهشگر باید تدابیر لازم جهت کمک رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.

7.اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوهی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.

8.طراحی و اجرای پژوهش هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، حیوانی مناسب باشد. مطالعات حیوانی باید با رعایت کامل اصول اخلاقی کار با حیوانات آزمایشگاهی انجام شوند.

9.در پژوهشهای پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند، باید احتیاط های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط ریست انجام گیرد.

10.هر پژوهشی باید بر اساس و منطبق بر یک طرح نامه (پروپوزال) به انجام برسد. در کارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل (پروتکل) نیز تهیه و ارائه شود. طرح نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد. از جمله بخش ملاحظات اخلاقی، اطلاعات مربوط به بودجه، حمایت کننده ها، وابستگی های سازمانی، موارد تعارض منافع بالقوهی دیگر، مشوقهای شرکت کنندگان، پیش بینی درمان و یا جبران خسارت افراد آسیب دیده در پژوهش(2).در مواردی که لازم است رضایت نامه ی آگاهانه به صورت کتبی اخذ شود، فرم رضایت نامه باید تدوین و به طرح نامه پیوست شده باشد(2). پیش از تصویب یا تأیید طرح نامه از سوی کمیته ی مستقل اخلاق در پژوهش، نباید اجرای پژوهش شروع شود.

11.کمیته ی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح نامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیته ی اخلاق درخواست می شود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود.

12.انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد ،به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه ،تبعیض آمیز نباشد.

13.کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیته ی اخلاق ،اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.

14.اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامه ی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیته ی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد.

15.پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهش های پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده به عنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که می توانند در تصمیم گیری او مؤثر باشند، به نحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتمل اند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است به کار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص

تصادفی به گروهمورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار می رود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید درباره ی خطرات و زیان های بالقوه ی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغه های این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایت نامه ی آگاهانه منعکس شود.

16.پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید ،اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی می شود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده داده شود. همچنین، در پژوهش هایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوه ی جذب آزمودنی، باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند.

 17.پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی ها، این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام می گیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است.

18.در پژوهش هایی که از مواد بدنی (شامل بافت ها و مایعات بدن انسان) یا داده هایی استفاده می شود که هویت صاحبان آنها معلوم یا قابل کشف و ردیابی است، باید برای جمع آوری، تحلیل، ذخیره سازی و /یا استفاده ی مجدد از آنها رضایت آگاهانه گرفته شود. در مواردی که اخذ رضایت غیرممکن باشد یا اعتبار پژوهش را خدشه دار کند، می توان در صورت بررسی مورد و تصویب کمیتهی اخلاق ، از دادهها یا مواد بدنی ذخیره شده، بدون اخذ رضایت آگاهانه استفاده کرد.

19.عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه –نظیر بیمارستان به فرد ارائه می شود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود.

20.در مواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنبه ای از پژوهش باعث کاهش اعتبار پژوهش می شود، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل از طرف پژوهشگر باید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود. بعد از رفع عامل این محدودیت، باید اطلاع رسانی کامل به آزمودنی انجام گیرد.

21.برخی از افراد یا گروه هایی از مردم، نظیر ناتوانان ذهنی، کودکان، جنین و نوزاد، بیماران اورژانسی ،یا زندانی انکه ممکن است به عنوان آزمودنی در پژوهش شرکت کنند، نمی توانند برای دادن رضایت، آگاهی یا آزادی لازم را داشته باشند. این افراد یا گروه ها آسیب پذیر دانسته می شوند و باید مورد حفاظت ویژه قرار گیرند.

22.از گروه های آسیب پذیر هیچ گاه نباید (به دلایلی چون سهولت دسترسی ) به عناون آزمودنی ترجیحی استفاده شود. پژوهش پزشکی با استفاده از گروهها یا جوامع آسیب پذیر تنها در صورتی موجه است که با هدف پاسخگویی به نیازهای سلامت و اولویت های همان گروه یا جامعه طراحی و اجرا شود و احتمال معقولی وجود داشته باشد که همان گروه یا جامعه از نتایج آن پژوهش سود خواهد برد.

23.در پژوهش بر روی گروه های آسیب پذیر، وظیفه ی اخذ رضایت آگاهانه مرتفع نمیشود. در مورد افرادی که سرپرست قانونی دارند، پژوهشگر موظف است که علاوه بر اخذ رضایت آگاهانه از سرپرست قانونی، متناسب با ظرفیت خود فرد، از وی رضایت آگاهانه اخذ کند. در هر حال، باید به امتناع این افراد از شرکت در پژوهش احترام گذاشته شود.

24.اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود  از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامهی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود.

. 25.پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنی ها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار داده ها یا اطلاعات به دست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد.

26.هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوهی تحقق این امر ترجیحاً به صورت پوشش بیم های نامشروط باشد.

27.در پایان پژوهش، هر فردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روش هایی که سودمندی شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود.

28.پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی

شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند.

 29.نحوه ی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش ،از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کننده ی پژوهش باشد

30.گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کرده اند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند

31.روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.

راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران

  1.پژوهشگر باید به این امر مهم توجه داشته باشد که بافت ها و اعضای مورد استفاده، دارای منشا انسانی اند و کرامت انسانی اقتضا می کند که جمع آوری، نگه داری، استفاده و نابود سازی آنها توام با رعایت ملاحضات و شوون مرتبط باشد.

2.از اجزای بدنی دارای منشا انسانی باید تنها در پژوهش هایی استفاده شود که اهداف ارزشمندی را در راستای مبارزه با بیماری ها و ارتقای سلامت انسان ها دنبال می کند.

3.تمام پژوهش ها بر روی عضو و بافت انسانی، پیش از اجرا، باید مورد تایید کمیته ی اخلاق در پژوهش مرتبط قرار گیرد. کمیته ی اخلاق در پژوهش حق دارد درتمامی مراحل پژوهش بر آن نظارت داشته باشد. پژوهشگران باید در این زمینه با کمیته ی اخلاق در پژوهش همکاری کنند.

4.رضایت آگاهانه ی فرد دهنده ی عضو یا بافت، یا جانشین قانونی او، شرط اساسی در تایید اخلاقی هر پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی است. رضایت نامه باید با رعایت تمامی اصول مرتبط تهیه و هنگام ارسال طرح نامه برای تصویب، به آن پیوست شده باشد.

5.در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه از دهنده ی نمونه ذخیره شده یا جانشین قانونی او امکان پذیر نباشد، به شرط وجود رضایت کلی اولیه بر استفاده پژوهشی،در صورت تایید کمیته ی اخلاق در پژوهش می توان از آن نمونه برای پژوهش استفاده کرد. در چنین مواردی باید از نمونه هایی استفاده شود که به نحو برگشت ناپذیر بینام شده باشد.

6.تمامی اطلاعاتی که از صاحبان عضو یا بافت مورد پژوهش، جمع آوری و ثبت می شود، راز حرفه ای تلقی می شود. از این رو، تمامی اصول و ملاحضات مربوط به رازداری و حفظ حریم شخصی، باید در مورد آن ها مراعات شود.

.7. مرکز انجام دهنده ی پژوهش بر روی عضو و بافت باید مهارت و امکانات لازم برای حفظ رازداری را داشته باشد در غیر این صورت، اطلاعات باید به شکل بی نام و غیر قابل ردیابی ثبت و ذخیره شود.

8.پژوهشگر باید از اعضا و بافت هایی که به منظور پژوهش در اختیار اوقرار می گیرد استفاده بهینه کرده و از هدر رفتن آن ها جلوگیری کند.

9.پژوهشگر موظف است که تمهیدات لازم ایمنی،از جمله آزمون های غربالگری و وسایل محافظت کننده را برای جلوگیری از آلودگی از اجزای بدنی مورد استفاده به هر فرد دیگر، اعم از پژوهشگران، آزمودنی ها و سایر افرادی که در فرایند پژوهش با این مواد سر و کار خواهند داشت، پیش بینی وتامین کنند.

10.پژوهش بر روی عضو و بافت ممکن است به ایجاد روش ها و محصولاتی منجر شود که به استفاده تجاری از آن ها بیانجامد. حقوق مالکیت معنوی نتایج حاصل از این گونه پژوهش ها باید مورد تایید و حمایت قرار گیرد. احتمال استفاده تجاری از نتایج پژوهش و اشخاصی که احتمالا از آن منتفع خواهند شد باید در رضایت نامه آورده شود.

11.زمان، نحوه و میزان اطلاع آزمودنی ها از نتایج پژوهش باید در رضایت نامه آورده شود.در هر حال، آزمودنی یا نماینده قانونی او باید به تمامی اطلاعاتی که در طول پژوهش درباره او به دست می آید، دسترسی داشته باشد.

12 در صورت کمبود بافت یا عضو، باید استفاده های درمانی بر استفاده های پژوهشی اولویت داشته باشد.

- عدم همکاری بیمار

-مشکل تهیه مواد وامکان طولانی شدن زمان دریافت آنها

سرطان سینه، پلی مورفیسم،PD-1,  long non-coding RNA ,PD-L1

1.           http ://www.who.int/cancer/prevention/diagnosis-screening/breast-cancer/en/.

2.           ://www.who.int/cancer/prevention/diagnosis-screening/breast-cancer/en/.

3.           Kolak A, Kamińska M, Sygit K, Budny A, Surdyka D, Kukiełka-Budny B, et al. Primary and secondary prevention of breast cancer. Ann Agric Environ Med. 2017;24(4):549-53.

4.           Harirchi I, Kolahdoozan S, Karbakhsh M, Chegini N, Mohseni S, Montazeri A, et al. Twenty years of breast cancer in Iran: downstaging without a formal screening program. Annals of oncology. 2010;22(1):93-7.

5.           Farhood B, Geraily G, Alizadeh A. Incidence and Mortality of Various Cancers in Iran and Compare to Other Countries: A Review Article. Iranian journal of public health. 2018;47(3):309.

6.           Rahimzadeh M, Pourhoseingholi MA, Kavehie B. Survival rates for breast cancer in iranian patients: a meta-analysis. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2016;17(4):2223-7.

7.           Romieu II, Amadou A, Chajes V. The role of diet, physical activity, body fatness, and breastfeeding in breast cancer in young women: epidemiological evidence. Revista de Investigación Clínica. 2017;69(4):193-203.

8.           Saenko VA, Rogounovitch TI. Genetic Polymorphism Predisposing to Differentiated Thyroid Cancer: A Review of Major Findings of the Genome-Wide Association Studies. Endocrinology and Metabolism. 2018;33(2):164-74.

9.           Salmaninejad A, Khoramshahi V, Azani A, Soltaninejad E, Aslani S, Zamani MR, et al. PD-1 and cancer: molecular mechanisms and polymorphisms. Immunogenetics. 2017:1-14.

10.         Ren H-T, Li Y-M, Wang X-J, Kang H-F, Jin T-B, Ma X-B, et al. PD-1 rs2227982 polymorphism is associated with the decreased risk of breast cancer in northwest Chinese women: a hospital-based observational study. Medicine. 2016;95(21).

11.         Shamsdin SA, Karimi MH, Hosseini SV, Geramizadeh B, Fattahi MR, Mehrabani D, et al. Associations of ICOS and PD. 1 Gene Variants with Colon Cancer Risk in The Iranian Population. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP. 2018;19(3):693.

12.         Dong W, Gong M, Shi Z, Xiao J, Zhang J, Peng J. Programmed cell death-1 polymorphisms decrease the cancer risk: a meta-analysis involving twelve case-control studies. PloS one. 2016;11(3):e0152448.

13.         Jia L, Zhang Q, Zhang R. PD-1/PD-L1 pathway blockade works as an effective and practical therapy for cancer immunotherapy. Cancer Biology & Medicine. 2018;15(2):116-23.

14.         Budczies J, Denkert C, Győrffy B, Schirmacher P, Stenzinger A. Chromosome 9p copy number gains involving PD-L1 are associated with a specific proliferation and immune-modulating gene expression program active across major cancer types. BMC medical genomics. 2017;10(1):74.

15.         Zamani MR, Aslani S, Salmaninejad A, Javan MR, Rezaei N. PD-1/PD-L and autoimmunity: a growing relationship. Cellular immunology. 2016;310:27-41.

16.         Forster MD, Devlin M-J. Immune Checkpoint Inhibition in Head and Neck Cancer. Frontiers in oncology. 2018;8.

17.         Meng Y, Liang H, Hu J, Liu S, Hao X, Wong MSK, et al. PD-L1 Expression Correlates With Tumor Infiltrating Lymphocytes And Response To Neoadjuvant Chemotherapy In Cervical Cancer. Journal of Cancer. 2018;9(16):2938.

18.         Lo P-K, Wolfson B, Zhou X, Duru N, Gernapudi R, Zhou Q. Noncoding RNAs in breast cancer. Briefings in functional genomics. 2015;15(3):200-21.

19.         Jarroux J, Morillon A, Pinskaya M. History, Discovery, and classification of lncRNAs.  Long Non Coding RNA Biology: Springer; 2017. p. 1-46.

20.         Farrell D. smallrnaseq: Short Non Coding RNA-Seq Analysis With Python. bioRxiv. 2017.

21.         Hayes EL, Lewis-Wambi JS. Mechanisms of endocrine resistance in breast cancer: an overview of the proposed roles of noncoding RNA. Breast Cancer Research. 2015;17(1):40.

22.         Schmitt AM, Chang HY. Long noncoding RNAs in cancer pathways. Cancer cell. 2016;29(4):452-63.

23.         Consortium EP. Identification and analysis of functional elements in 1% of the human genome by the ENCODE pilot project. Nature. 2007;447(7146):799.

24.         Djebali S, Davis CA, Merkel A, Dobin A, Lassmann T, Mortazavi A, et al. Landscape of transcription in human cells. Nature. 2012;489(7414):101.

25.         Carrieri C, Cimatti L, Biagioli M, Beugnet A, Zucchelli S, Fedele S, et al. Long non-coding antisense RNA controls Uchl1 translation through an embedded SINEB2 repeat. Nature. 2012;491(7424):454.

26.         Schneider C, King RM, Philipson L. Genes specifically expressed at growth arrest of mammalian cells. Cell. 1988;54(6):787-93.

27.         Rinn JL, Chang HY. Genome regulation by long noncoding RNAs. Annual review of biochemistry. 2012;81:145-66.

28.         Wang KC, Chang HY. Molecular mechanisms of long noncoding RNAs. Molecular cell. 2011;43(6):904-14.

29.         Wang Y, Luo T. LINC00673 rs11655237 Polymorphism Is Associated With Increased Risk of Cervical Cancer in a Chinese Population. Cancer Control. 2018.

30.         Gupta RA, Shah N, Wang KC, Kim J, Horlings HM, Wong DJ, et al. Long non-coding RNA HOTAIR reprograms chromatin state to promote cancer metastasis. Nature. 2010;464:1071.

31.         Haghshenas MR, Naeimi S, Talei A, Ghaderi A, Erfani N. Program death 1 (PD1) haplotyping in patients with breast carcinoma. Molecular biology reports. 2011;38(6):4205-10.

32.         Pirdelkhosh Z, Kazemi T, Haghshenas MR, Ghayumi MA, Erfani N. Investigation of Programmed Cell Death-1 (PD-1) Gene Variations at Positions PD1. 3 and PD1. 5 in Iranian Patients with Non-small Cell Lung Cancer. Middle East Journal of Cancer. 2017;9(1):13-7.

33.         Namavar Jahromi F, Samadi M, Mojtahedi Z, Haghshenas MR, Taghipour M, Erfani N. Association of PD-1.5 C/T, but not PD-1.3 G/A, with malignant and benign brain tumors in Iranian patients. Immunological investigations. 2017;46(5):469-80.

34.         Yousefi AR, Karimi MH, Shamsdin SA, Mehrabani D, Hosseini SV, Erfani N, et al. PD-1 gene polymorphisms in Iranian patients with colorectal cancer. Laboratory Medicine. 2013;44(3):241-4.

35.         Hua Z, Li D, Xiang G, Xu F, Jie G, Fu Z, et al. PD-1 polymorphisms are associated with sporadic breast cancer in Chinese Han population of Northeast China. Breast cancer research and treatment. 2011;129(1):195-201.

36.         Zhou R-M, Li Y, Wang N, Huang X, Cao S-R, Shan B-E. Association of programmed death-1 polymorphisms with the risk and prognosis of esophageal squamous cell carcinoma. Cancer genetics. 2016;209(9):365-75.

37.         Mojtahedi Z, Mohmedi M, Rahimifar S, Erfani N, Hosseini SV, Ghaderi A. Programmed death-1 gene polymorphism (PD-1.5 C/T) is associated with colon cancer. Gene. 2012;508(2):229-32.

38.         Savabkar S, Azimzadeh P, Chaleshi V, Mojarad EN, Aghdaei HA. Programmed death-1 gene polymorphism (PD-1.5 C/T) is associated with gastric cancer. Gastroenterology and hepatology from bed to bench. 2013;6(4):178.

39.         Tan D, Sheng L, Yi Q. Correlation of PD-1/PD-L1 polymorphisms and expressions with clinicopathologic features and prognosis of ovarian cancer. Cancer Biomarkers. 2018(Preprint):1-11.

40.         Tang W, Chen Y, Chen S, Sun B, Gu H, Kang M. Programmed death-1 (PD-1) polymorphism is associated with gastric cardia adenocarcinoma. International journal of clinical and experimental medicine. 2015;8(5):8086.

41.         Tao L-H, Zhou X-R, Li F-C, Chen Q, Meng F-Y, Mao Y, et al. A polymorphism in the promoter region of PD-L1 serves as a binding-site for SP1 and is associated with PD-L1 overexpression and increased occurrence of gastric cancer. Cancer Immunology, Immunotherapy. 2017;66(3):309-18.

42.         Xie Q, Chen Z, Xia L, Zhao Q, Yu H, Yang Z. Correlations of PD-L1 gene polymorphisms with susceptibility and prognosis in hepatocellular carcinoma in a Chinese Han population. Gene. 2018.

43.         Du W, Zhu J, Chen Y, Zeng Y, Shen D, Zhang N, et al. Variant SNPs at the microRNA complementary site in the B7‑H1 3'‑untranslated region increase the risk of non‑small cell lung cancer. Molecular medicine reports. 2017;16(3):2682-90.

44.         Zhou R-M, Li Y, Liu J-H, Wang N, Huang X, Cao S-R, et al. Programmed death-1 lignd-1 gene rs2890658 polymorphism associated with the risk of esophageal squamous cell carcinoma in smokers. Cancer Biomarkers. 2017(Preprint):1-7.

45.         Zhang Z, Chang Y, Jia W, Zhang J, Zhang R, Zhu J, et al. LINC00673 rs11655237 C> T confers neuroblastoma susceptibility in Chinese population. Bioscience reports. 2018:BSR20171667.

46.         Zheng J, Huang X, Tan W, Yu D, Du Z, Chang J, et al. Pancreatic cancer risk variant in LINC00673 creates a miR-1231 binding site and interferes with PTPN11 degradation. Nature genetics. 2016;48(7):747.

بررسی پلی مورفیسم های ژن های PD-1, PD-L1, LINC00673 در زنان مبتلا به سرطان سینه و مقایسه آن ها با زنان سالم

نمونه گیری وتخلیص DNA  از خون تام و انجام PCR

این تحقیق اگر چه فایده فوری نخواهد داشت اما بعلت بررسی استعداد ابتلا به بیماری سرطان پستان برای سایر افراد جامعه مفید خواهد بود.

در این طرح بغیر از خونگیری که توسط پرسنل مجرب صورت میگیرد،نمونه ای از بیمار گرفته نمیشود.تنها عارضه جانبی ممکن در زمان خونگیری خواهد بود که با توجه به خبره بودن پرسنل،بعید بنظر میرسد.

جبران عوارض احتمالی بر عهده پژوهشگران خواهد بود.

کلیه هزینه های تشخیصی به عهده مجریان طرح خواهد بود و بیمار هزینه ای را پرداخت نخواهد کرد.

در این قسمت باید شرح داده شود که در صورت عدم پذیرش روش انتخابی پژوهشگر، بیمار از چه روشهای درمانی یا تشخیصی دیگرتوسط پژوهشگر می تواند استفاده نماید.

نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند

دکتر محمد هاشمی

زاهدان- پردیس دانشگاه علوم پزشکی- دانشکده پزشکی- گروه بیوشیمی

تلفن: 09173640366

شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان  که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.

ندارد