ارزیابی تاثیر Cervical Preflaring با اینسترومنت های گشادکننده سرویکالی روتاری بر بروز نقایص عاج ریشه

Preflaring(PF) یک استراتژی ثابت شده و اقدام عملی مهم در درمان ریشه موفق است که حوادث حین کار را به حداقل رسانده (1)،  خروج دبری ها از اپیکال را کاهش داده (2) و اجازه پاکسازی و شکل دهی بهتر یک سوم اپیکالی کانال های ریشه را فراهم می نماید (3).

جهت به دست آوردن آماده سازی کانال مخروطی واضح که به سمت آپکس باریک تر می شود، اندازه اینسترومنت های PF بایستی از فایل اصلی استفاده شده حین آماده سازی کانال ریشه، بزرگ تر باشد (1 ، 4 ، 5). استفاده از اینسترومنت های مخروطی شکل بزرگتر منجر به تماس بیشتر با دیواره کانال و به دنبال آن اصطکاک و تجمع نیروی بیشتر، می شود (6). این گونه استرس ها از طریق ریشه منتقل شده و ممکن است به عاج آسیب رسانده (7)، منجر به ترک های ناقص و Craze Line شده که ممکن است به سمت شکستگی های عمودی ریشه گسترش یابد، که عارضه ای نامطلوب با تاثیر منفی بر پیش آگهی درمان ریشه می باشد (8).

با وجود اینکه چندین مطالعه رابطه روش های مختلف آماده سازی کانال ریشه و گسترش نقایص عاج ریشه را نشان داده اند )9-14(، مطالعات اندکی روی تاثیر استفاده از اینسترومنت های PF بر تشکیل ترک تمرکز کرده اند (14، 15،6 ). در مطالعه Borges و همکاران  (14)، محققان تاثیر PF با اینسترومنت های تک فایلی WaveOne و  Reciproc و اینسترومنت های چند فایلی ProTaper Universal،ProTaper Next[PTN], ProFile, و K-file به کار برده شده توسط اندولیفت را بر میزان شیوع شکستگی های ریشه و سایر نقایص عاجی بعد از آماده سازی کانال ریشه را بر دندان های اینسایزور سانترال ماگزیلای انسانی بررسی کرده اند. در نتیجه این مطالعه هیچ گونه نقص عاجی ریشه ای در گروه کنترل مشاهده نشد.WaveOne  به طور معناداری( 0.05>P ) مرتبط با نقایص عاجی بیشتری نسبت به K-file ، PTN و ProFile است، اما اختلاف معناداری با ProTaper Universal و Reciproc نداشت. Cervical Preflaring در گروه های WaveOne و PTN به طور معناداری (P<0.05) موجب کاهش میزان شکست و سایر نقائص شد. تمامی اینسترومنت ها باعث ایجاد نقائص عاجی ریشه ای شدند، صرف نظر از گشادسازی قسمت کرونال یا بدون آن.(J Endod 2018;44:286-291) در مطالعه Dash و همکاران(15) میزان شیوع کرک ها در عاج ریشه بعد از گشادسازی کرونال با اینسترومنت های مختلفflaring  مانند دریل های گیتس گلیدن، ProTaper Universal SX،  K3 shaper و Endoflare file را بر دندان های تک ریشه پرمولر دوم مندیبل  بررسی کردند. در نتیجه این مطالعه میزان بالاتری از تشکیل کرک در عاج ریشه با گیتس گلیدن (P<0.05) نسبت به اینسترومنت های  ProTaper Universal SX، K3 و Endoflare (P>0.05) گشادسازی اریفیس های کرونالی، به دست آمد.در مطالعه Arslan و همکاران(6) میزان تشکیل کرک بعد از flaring کانال های ریشه با دریل های گیتس گلیدن و اینسترومنت های شاملProTaper Universal، Endoflare، Revo-S و HyFlex بر روی 108 دندان مولر مندیبل بررسی شد. در نتیجه این آزمایش دریل های گیتس گلیدن منجر به میزان بالاتر تشکیل کرک نسبت به مقادیر ثبت شده در گروه کنترل،شد(P<0.05). flaring کانال های ریشه با اینسترومنت های ProTaper Universal، Endoflare، Revo-S و HyFlex منجر به تشکیل میزان کرک مشابه با این میزان در گروه کنترل بود (P>0.05).

از آن جایی که اطلاعاتی در زمینه تاثیر Preflaring قبل از آماده سازی کانال ریشه، با اینسترومنت های گشاد کننده سرویکالی در سیستم هایDenco, Neolix, Goldent TT6, M3 Pro Gold ,Edge TaperProTaper Universal, Revo-S,, Protaper gold،  گیتس گلیدن بر میزان شیوع نقائص عاجی ریشه در کانال مزیال مولر مندیبل، وجود ندارد لذا هدف از این مطالعه، ارزیابی تاثیر Cervical Preflaring با اینسترومنت های روتاری گشاد کننده کرونالی بر شیوع نقایص عاج ریشه می باشد.

1- فراوانی ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های دست نخورده چقدر است؟

2- فراوانی ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های آماده سازی شده با اینسترومنت گشاد کننده سرویکالی در سیستم روتاری Denco (فایل Denco شماره 25 با تقارب 0.08) چقدر است؟

3- فراوانی ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های آماده سازی شده با اینسترومنت گشاد کننده سرویکالی در سیستم روتاری Neolix ( فایل C1 ) چقدر است؟

4- فراوانی ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های آماده سازی شده با اینسترومنت گشاد کننده سرویکالی در سیستم روتاریGoldent TT6  ( فایل SX) چقدر است؟

5- فراوانی ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های آماده سازی شده با اینسترومنت گشاد کننده سرویکالی در سیستم روتاری M3 ProGold ( فایل M3PG-1) چقدر است؟

6- فراوانی ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های آماده سازی شده با اینسترومنت گشاد کننده سرویکالی در سیستم روتاری ProTaper Universal ( فایل SX) چقدر است؟

7- فراوانی ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های آماده سازی شده با اینسترومنت گشاد کننده سرویکالی در سیستم روتاری Revo-S ( فایل SC1) چقدر است؟

8- فراوانی ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های آماده سازی شده با اینسترومنت گشاد کننده سرویکالی در سیستم روتاری Edge Taper ( فایل Edge Taper شماره X1 با تقارب 40.0( چقدر است؟

9- ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های آماده سازی شده با اینسترومنت گشاد کننده سرویکالی روتاری Protaper gold(فایل Protaper gold(شماره sx) چقدر است؟

10- ایجاد نقائص عاج ریشه در دندان های گشادسازی شده سرویکالی با اینسترومنت های گروه گیتس(شماره 1،2،3) چقدر است؟

11- گروه های فوق از نظر ایجاد نقائص عاجی ریشه ای متفاوت هستند.

تعیین و ارزیابی  تاثیر Cervical Preflaring با اینسترومنت های گشادکننده سرویکالی روتاری بر بروز نقایص عاج ریشه

1- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های گروه کنترل

2- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های آماده سازی شده با فایل گشادکننده سرویکالی در سیستم روتاری Denco ( فایل Denco شماره 25 با تقارب 0.08 )

3- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های آماده سازی شده با فایل گشادکننده سرویکالی در سیستم روتاری Neolix ( فایل C1 )

4- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های آماده سازی شده با فایل گشادکننده سرویکالی در سیستم روتاری Goldent TT6 ( فایل SX)

5- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های آماده سازی شده با فایل گشادکننده سرویکالی در سیستم روتاری M3 Pro Gold ( فایل M3PG-1)

6- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های آماده سازی شده با فایل گشادکننده سرویکالی در سیستم روتاری ProTaper Universal ( فایل SX)

7- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های آماده سازی شده با فایل گشادکننده سرویکالی در سیستم روتاری Revo-S( فایل SC1)

8- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های آماده سازی شده با فایل گشاد کننده سرویکالی در سیستم روتاری Edge Taper (فایل Edge Taper شماره X1 با تقارب 40.0(

9- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های آماده سازی شده با فایل گشادکننده سرویکالی در سیستم روتاری Protaper gold(فایل Protaper gold شماره sx)

10- تعیین فراوانی ایجاد نقائص عاجی ریشه ای در دندان های گشادسازی شده سرویکالی با اینسترومنت های گروه گیتس(شماره 1،2،3)

11- مقایسه فراوانی نقائص عاجی ریشه ای در گروه های فوق

دانشکده دندانپزشکی زاهدان ، دندانپزشکان، متخصصین اندو

Preflaring: گشادسازی به شکل مخروطی سرویکال و یک سوم میانی دندان(6،14،15)

Crack: تمام خطوطی که روی مقاطع چه گسترش یافته از لومن کانال ریشه به داخل عاج و چه گسترش یافته از سطح خارجی ریشه به داخل عاج، مشاهده می شود. (15)

No Crack: یعنی عاج ریشه بدون کرک ها یا خطوط یا خطوط ریز ترک چه در سطح داخلی دیواره کانال ریشه و چه در سطح خارجی ریشه (15)

 (VRF)Vertical root fracture: شکستگی عمودی ریشه ( 6,14,15)  

 sRoot Dentin Defect: نقائص عاج ریشه شامل Crack ها و VRF ها (14)

مطالعه بنیادی/کاربردی

دندان های مولر مندیبل کشیده شده انسان

معیارهای ورود: ریشه های کاملا شکل گرفته، بدون پوسیدگی، بدون ترمیم یا درمان ریشه قبلی

معیارهای خروج: وجود کلسیفیکاسیون در کانال ریشه – تحلیل داخلی ریشه – تحلیل خارجی ریشه – کرو کرونالی شدید ریشه – وجود  crack در سطح خارجی ریشه

حجم نمونه: در مجموع 250دندان که 25 تای آن ها دست نخورده و کنترل می باشد.

روش محاسبه حجم نمونه: طبق مطالعه Borges و همکاران(14) و با در نظر گرفتن فراوانی نمونه ها در گروه Wave One و Reciproc به ترتیب 30% (P₁) و 25% (P₂) و با در نظر گرفتن 0.05=α و 0.2β= و d=0.2، حداقل تعداد نمونه لازم در هر گروه 25 عدد می باشد. 

=n                         

                       β=0.2                 

آسان و در دسترس

مرحله اول: ایجاد توالی تصادفی :با استفاده از تصادفی سازی بر پایه یک توالی منفرد از تخصیص های تصادفی . مرحله دوم : پنهان سازی تخصیص تصادفی. مرحله سوم:اجرای فرآیند تخصیص تصادفی.

روش : مشاهده و معاینه

ابزار : استرئومیکروسکوپ، دستگاه رادیوگرافی PA و فرم اطلاعاتی (ضمیمه )

مواد و روش ها:

مجموع 250دندان مولر مندیبل کشیده شده انسانی سالم (بدون پوسیدگی، تحلیل، شکستگی و با ریشه های کاملا شکل گرفته) انتخاب شده و در سرم فیزیولوژی 0.9% تا قبل از استفاده نگهداری می شوند. رادیوگرافی ها از بعد باکوپالاتال و مزیودیستال تهیه شده و تنها دندان های فاقد کلسیفیکاسیون ، فاقد تحلیل داخلی یا خارجی ریشه، در این مطالعه به کار گرفته می شوند. جهت یکسان سازی، تنها دندان هایی که بین 20 تا 23 میلی متر طول داشتند انتخاب خواهند شد. تمام این دندان های تحت مطالعه با استرئومیکروسکوپ با بزرگنمایی 20 قرار خواهند گرفت تا مانع از تاثیر نقائص قبلی بر روی سطوح خارجی شوند.این مرحله توسط دانشجو با نظارت استاد راهنما و مشاوره استاد مشاور تخصصی انجام خواهد شد.

آماده سازی مقاطع:

تهیه حفره استاندارد با فرز سیلندریکال الماسی دور تند با اسپری خنک کننده آب و هوا انجام می شود. Patency آپیکال با K فایل شماره 10 مانی انجام می شود. طول کارکرد با K فایل شماره 15 مانی تعیین می شود. سطح ریشه ها با ماده قالبگیری سیلیکون پوشانده شده تا فضای لیگامان پریودنتال را شبیه سازی کند. تمام ریشه ها به طور تصادفی به یک گروه کنترل و 9 گروه مطالعه که هر کدام 25 دندان را شامل می شوند، تخصیص داده خواهند شد و با استفاده از اینسترومنت های گشاد کننده سرویکالی Ni-Ti در سیستم های روتاری Denco, Neolix, Goldent TT6, M3 Pro Gold, ProTaper Universal, Revo-S, , Edge Taper, Protaper gold، گیتس گلیدن آماده خواهند شد. مقاطع در گروه کنترل بدون آماده سازی کرونالی قرار داده می شوند. در هر کدام از زیرگروه های تحت مداخله، فایل های گشاد کننده سرویکالی هر سیستم چرخشی جهت گشادسازی سرویکال و یک سوم میانی دندان، استفاده خواهند شد. اینسترومنت های به کار رفته با سرعت توصیه شده کارخانه سازنده به کار گرفته می شوند. عمق نهایی گشادسازی بین 12 تا 14 میلی متر از لبه تاج به دست خواهد آمد. دستورالعمل آماده سازی کانال ریشه برای هر یک از 8 اینسترومنت به کار گرفته شده به صورت زیر بیان شده است:

سیستم روتاری Denco: فایل Denco  شماره 25 با تقارب 0.08 استفاده خواهد شد.

سیستم روتاری Neolix: فایل C1 شماره 25 با تقارب 0.12 استفاده خواهد شد.

سیستم روتاری Protaper gold: فایل Protaper goldشماره sxاستفاده خواهد شد.

سیستم روتاری  Edge Taper: فایل Edge Taper شماره X1 با تقارب 40.0 استفاده خواهد شد.

 سیستم روتاری Goldent TT6: فایل SX شماره 19 با تقارب 0.55 استفاده خواهد شد.

سیستم روتاری ProTaper Universal: فایل های SX شماره 19 با تقارب 0.55 استفاده خواهد شد.

سیستم روتاری Revo-S: فایل SC1 شماره 25 با تقارب 0.06 استفاده خواهد شد.

سیستم روتاری M3 ProGold: فایل M3PG-1 شماره 15 با تقارب 0.06 استفاده خواهد شد.

سیستم گیتس گلیدن : از گیتس گلیدن های شماره 1، 2 و 3 استفاده خواهد شد.

فایل های گیتس گلیدن با دستگاه آنگل و سایر اینسترومنت ها با دستگاه روتاری NSK- Endo Mate DT به کار گرفته خواهند شد، مشاهده استانداردها به وسیله سازنده هر سیستم برنامه ریزی می شود. در هر مرحله تعویض اینسترومنت، 2 میلی لیتر سدیم هیپوکلریت 1% به عنوان شست و شو دهنده استفاده خواهد شد. بعد از تکمیل آماده سازی کانال ریشه، کانال ها با 3 میلی لیتر EDTA 17 % برای سه دقیقه شست و شو و سپس با 2 میلی لیتر آب مقطر شست و شو داده می شود. Patency دوباره با استفاده از یک K فایل شماره 10 ارزیابی می شود. یک اپراتور تک تمام آماده سازی های کانال ریشه را انجام می دهد. تمام ریشه ها جهت جلوگیری از، از دست دادن آب طی فرایندهای آزمایشی، در سرم فیزیولوژی نگهداری می شود. سپس ریشه ها از فاصله 4 ، 8 و 12 میلی متری از آپکس شان مقاطع افقی با کمک دیسک های الماسی دو طرفه (Isomet 1000; Buehler, Lake Bluff, IL, USA)   زیر جریان آب تهیه می شود و با متیلن بلو 1% رنگ آمیزی می شود و با استرئومیکروسکوپ با بزرگنمایی 25 مشاهده خواهد شد. مقاطع از نظر حضور یا عدم حضور نقائص (شکستگی ها، ترک های ناقص یا کرک های ریز سطح خارجی ریشه) تحت بررسی قرار خواهند گرفت. معیارهای مورد بررسی شامل : no defect ( فاقد هرگونه کرک و کریز لاین و شکستگی و نواحی سفید برفی در سطح داخلی کانال و سطح خارجی ریشه ) ، defect ( شامل هر گونه کرک و کریز لاین و شکستگی و نواحی سفید برفی در سطح داخلی کانال ، در ضخامت دنتین و یا در سطح خارجی ریشه )  می باشد . این مرحله توسط دانشجو با نظارت استاد راهنما و مشاوره استاد مشاور تخصصی انجام خواهد شد. برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل فراوانی ها، درصد ها و جداول آماری استفاده خواهد شد. برای تحلیل داده ها از آزمون مجذور کای استفاده خواهد شد. داده ها در نرم افزارSPSS 20 تحلیل خواهند شد، سطح معنی داری 0.05 در نظر گرفته خواهد شد. این مرحله توسط استاد مشاور آمار انجام خواهد شد. در هر گروه 30 نمونه قرار خواهد گرفت و مقاطع قطع شده با استرئومیکروسکوپ از نظر وجود یا عدم وجود نقائص عاج ریشه بررسی خواهند شد.

برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل فراوانی ها ، درصد ها و جداول آماری استفاده خواهد شد. برای تحلیل داده ها از آزمون مجذور کای استفاده خواهد شد. داده ها در نرم افزار SPSS 20 تحلیل خواهند شد، سطح معنی داری 0.05 در نظر گرفته خواهد شد. در هر گروه 30 نمونه قرار خواهد گرفت و مقاطع قطع شده با میکروسکوپ اندو از نظر وجود یا عدم وجود نقائص عاج ریشه بررسی خواهند شد.

* جدول فراوانی و درصد نقائص عاج ریشه ایجاد شده در هر سیستم روتاری

کد های 1 و 2 و3 و4 و5 و6 و7و8و9و10و11و12 از راهنمای عمومی دفترچه  راهنمای اخلاق پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران رعایت می گردد. کدهای شماره 1و2و3و4و5و6و7و8و9و10و11و 12و13و14و 15و 16و17و18و19و20و21و22و23و24و25و26 حفاظت از آزمودنی در پژوهش های علوم پزشکی رعایت می گردد.

جمع آوری نمونه از محدودیت های طرح می باشد. که با توجه به زمان در اختیار مشکلی بوجود نخواهد آمد.

یکی دیگر از محدودیت ها سختی مقطع زدن نمونه هاست چون ضخامت مقاطع کم است: برای حل این مشکلات از متخصصین با تجربه در این زمینه کمک گرفته خواهد شد.

متغیرهای مخدوش کننده: برخورد به کانال های کلسیفیه، ابنورمالیتی در شکل کانال ها، عقب نشینی پالپ چمبر، شکستن فایل : برای حل ین مشکلات از نمونه های جایگزین استفاده خواهد شد.

Cervical preflaring, Coronal flaring, dentin microcracks, root dentin defects, vertical root fracture, stereomicroscope ( گشادسازی تاجی، میکروکرک های عاجی، نقائص عاج ریشه، شکستگی عمودی ریشه، استرئومیکروسکوپ)

1. Ehrhardt IC, Zuolo ML, Cunha RS, et al. Assessment of the separation incidence of

Mtwo files used with preflaring: prospective clinical study. J Endod 2012;38:

1078–81.

2. Borges AH, Pereira TM, Porto AN, et al. The influence of cervical preflaring on the

amount of apically extruded debris after root canal preparation using different

instrumentation systems. J Endod 2016;42:465–9.

3. Vanni JR, Santos R, Limongi O, et al. Influence of cervical preflaring on determination

of apical file size in maxillary molars: SEM analysis. Braz Dent J 2005;16:

181–6.

4. Tennert C, Herbert J, Altenburger MJ, Wrbas KT. The effect of cervical preflaring

using different rotary nickel-titanium systems on the accuracy of apical file size

determination. J Endod 2010;36:567–75.

5. Morgental RD, Vier-Pelisser FV, Kopper PMP, et al. Cutting efficiency of conventional

and martensitic nickel-titanium instruments for coronal flaring. J Endod 2013;39:

1634–8.

6. Arslan H, Karatas¸ E, Capar ID, et al. Effect of ProTaper Universal, Endoflare, Revo-S,

HyFlex coronal flaring instruments, and Gates Glidden drills on crack formation.

J Endod 2014;40:1681–3.

7. Wilcox LR, Roskelley C, Sutton T. The relationship of root canal enlargement to

finger-spreader induced vertical root fracture. J Endod 1997;23:533–4.

8. Tamse A. Vertical root fractures in endodontically treated teeth: diagnosis signs and

clinical management. Endod Topics 2006;13:84–94.

9. Adorno CG, Yoshioka T, Suda H. The effect of root preparation technique and

instrumentation length on the development of apical root cracks. J Endod 2009;

35:389–92.

10. Bier CA, Shemesh H, Tanomaru-Filho M, et al. The ability of different nickel-titanium

rotary instruments to induce dentinal damage during canal preparation. J Endod

2009;35:236–8.

11. Shemesh H, Roeleveld AC, Wesselink PR, Wu MK. Damage to root dentin during retreatment

procedures. J Endod 2011;37:63–6.

12. Yoldas O, Yilmaz S, Atakan G, et al. Dentinal microcrack formation during root canal

preparations by different NiTi rotary instruments and self-adjusting file. J Endod

2012;38:232–5.

13. Topc¸uo_glu HS, Demirbuga S, Tuncay €O, et al. Th1e effects of Mtwo, R-Endo, and

D-RaCe retreatment instruments on the incidence of dentinal defects during the

removal of root canal filling material. J Endod 2014;40:266–70.

14. Borges ÁH, Damião MS, Pereira TM, Filho GS, Miranda-Pedro FL, Luiz de Oliveira da Rosa W, Piva E, Guedes OA. Influence of Cervical Preflaring on the Incidence of Root Dentin Defects. J Endod. 2018 Feb;44(2):286-291.

15. Dash AK, Farista S, Dash A, Farista S. Effect of different rotary instruments on crack formation after coronal preflaring of root dentin. Endodontology 2017;29:3-6

با وجود اینکه چندین مطالعه رابطه روش های مختلف آماده سازی کانال ریشه و گسترش نقایص عاج ریشه را نشان داده اند (9-14(، مطالعات اندکی روی تاثیر استفاده از اینسترومنت های PF بر تشکیل ترک تمرکز کرده اند ( 6 ، 14، 15). از آن جایی که اطلاعاتی در زمینه تاثیر Preflaring قبل از آماده سازی کانال ریشه، با اینسترومنت های روتاری مختلف، بر میزان شیوع نقائص عاجی ریشه در کانال های مزیال مولر اول مندیبل، وجود ندارد لذا هدف از این مطالعه ارزیابی مقایسه ای تاثیر Cervical Preflaring با اینسترومنت های روتاری بر شیوع نقایص عاج ریشه می باشد. 

ندارد

استفاده از دندان های کشیده شده

ندارد

ندارد

هزینه ها توسط دانشکده دندانپزشکی زاهدان تامین خواهد شد.

ندارد

کلیه اطلاعات محرمانه خواهد بود.

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد.  

بیمار آزاد خواهد بود.

رضایت آگاهانه اخذ خواهد شد.

فرم اطلاعاتی ضمیمه شده است.