مقایسه غلظت اسیدسیالیک بزاقی در افراد سیگاری و غیر سیگاری

سیگار شامل مقدار زیادی رادیکال ازاد است که این رادیکال های ازاد میتواند سبب بیماری های قلبی عروقی و تنفسی و بیماری های پرودنتال و از دست رفتن دندان شوندکه در این میان ارتباط ان با افزایش سرطان هایی در نواحی مختلف دهان حایز اهمیت است(1-_4). اسکاموس سل کارسینومای دهان در افراد سیگاری4تا7برابرنسبت به غیر سیگاری ها شایع تر است.سیگار کشیدن مسئول 50تا90درصد موارد سرطان دهان است(5)

  سیالیک اسید، ترکیبات قندی انتهایی زنجیره اولیگوساکارید گلیکوپروتئین ها و گلیکولیپیدها هستند که به عنوان ترکیبات مهم غشاء سلول ها نقش مهمی در ایجاد رفتارهای نئوپلاستیک ایفا می نمایند(6)

نقش این ماکرومولکول ها در شناسایی و تاثیر سلول ها بر یکدیگر و ایجاد چسبندگی سلولی که در ظهور تغییرات بدخیمی اهمیت دارد، بسیار قابل توجه است. گلیکوزیلاسیون (Glycosylation) غیرعادی منجمله سیالیلاسیون (Sialylation) در غشاء سلول ها، حوادث مهمی در ایجاد تغییرات بدخیمی محسوب می شوند(7).

افزایش سیالیلاسیون به سلول های بدخیم در جهت مخفی کردن محل های ایمونوژنیک از جمله جایگاه های گیرنده IgM کمک می کند تا جایی که کشته شدن سلول های سرطانی با واسطه کمپلمان و لنفوسیت ها و ماکروفاژها دچار نقص می گردد(8). افزایش مقدار سیالیک اسید روی سطح سلول های تومورال و ترشح آن به وسیله بعضی از این سلول ها، غلظت آنها را در خون یا بزاق افزایش می دهد(9).

این ترکیب به عنوان یکی از اندیکاتورهای با ارزش جهت تشخیص و پیش آگهی بیماری های مختلف مثل انواع سرطان ها، پنومونی، بیماری های قلبی-عروقی، نفروپاتی و دیابت مورد توجه قرار گیرد زیرا غلظت اسیدسیالیک به دنبال آسیب و التهاب بافتی سریعاً افزایش می یابد(10و11)

در سال های اخیر، مطالعاتی  در خصوص ارزیابی سطح سرمی و بزاقی سیالیک اسید در مبتلایان به ضایعات پیش بدخیم و سرطان دهان انجام شده است. براساس نتایج حاصل از این مطالعات، سطح سرمی و بزاقی سیالیک اسید از گروه نرمال تا گروه پیش بدخیم و سرطان دهان افزایش تدریجی را نشان داده است(12و13).

Kurtul و همکاران در مطالعه ای در 2012 با موضوع پراکسیداسیون لیپید بزاقی و سطح کلی سیالیک اسید در افراد سیگاری و غیرسیگاری سطح سیالیک اسید و مالوندیالدهاید را در افراد سیگاری و استفاده کننده از پودر تنباکو را مقایسه کردند. آن ها نشان دادند سطح سیالیک اسید و مالون دی آلدیید به طور معنی داری در افراد سیگاری و استفاده کننده از پودر تنباکو بالاتر از گروه کنترل بود. همچنین هرچه تعداد سیگار یا میزان تنباکوی مورد استفاده بیشتر باشد. سطح سیالیک اسید و مالوندیالدهید بزاقی بیشتر می شود. این نتایج می تواند برای اندازه گیری آسیب مورد استفاده قرار گیرد(14).

مایع بزاق در دهان توسط سلولهای غدد بزاقی سنتز و ترشح میشود. 99 درصد مایع بزاقی را آبتشکیل می دهد سایر ترکیبات شامل، الکترولیتها و موکوس و سلولهای اپی تلیال و انزیمها و انتی میکروبیالها است(15)

امروزه استفاده از بزاق به عنوان مایع تشخیصی مورد گرایش و توجه پژوهشگران قرار دارد. این موضوع به این دلیل است که استفاده از بزاق فواید زیادی دارد و این مایع شامل اجزای تشکیل دهنده ی زیادی است. جمع آوری بزاق در مقایسه با فلبوتومی روش غیرتهاجمی است. جمع آوری بزاق نیاز به پرسنل آموزش دیده ندارد و در هر زمان توسط خود شخص قابل انجام است. جمع آوری بزاق به بدن استرس وارد نمی کند و مانند فلوبوتومی بر استرس مارکرها تاثیر نمی گذارد.(16).

بزاق اولین مایع فیزیولوژیک است که باسیگاراستنشاق شده مواجه میگردد. استفاده از بزاق به عنوان یک نمونه تشخیصی یک روش نمونه غیر تهاجمی و مقرون به صرفه را برای غربالگری بیماری ها بدون نیاز به افراد متخصص اموزش دیده در اختیار ما قرارمیدهد. جمع اوری بزاق در مقایسه با دیگر روش های تهاجمی به علت کمتر بودن ریسک عفونت مانند(نیدل استیک شدن حین خون گیری)مناسب است.علاوه بر ان استفاده از بزاق میتواند توانایی صحت تشخیص برای مناطق دور افتاده و فقیر را افزایش دهد(۱۷)

Drehsen و همکاران در سال 1981 در مطالعه ای میزان سیالیک اسید بزاق را در افراد سالم و افرادی که دارو استفاده میکنند مورد بررسی قرار دادند. آن ها بیان داشتند که تعیین سطح داروها و مواد مختلف در بزاق، اقدام تشخیصی جدیدی است که امروزه بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. مسلما سطح مواد در بزاق کمتر از پلاسما است لذا استفاده از روش هایی با دقت تشخیصی بالا مانند کروماتوگرافی لایه نازک با عملکرد سریع و بالا پیشنهاد می شود(18).

دکتر ملاشاهی و همکاران در سال2015تحقیقی تحت عنوان بررسی سطح اسید سیالیک در مصرف کننده های تنباکو غیر تدخینی انجام دادند و بیان کردند که سطح اسید سیالیک در افراد مصرف کننده بالاتر بود اما این تفاوت از لحاظ اماری معنادار نبود(۱۹)

در مقاله ایی در سال2012گزارش شد که عادات سیگار کشیدن بر سطح توتال سیالیک اسید اثر نمیگذارد(۲۰)

Jwan Ibrahim jawzaliدر سال۲۰۱۶درمقاله ایی تحت عنوان  بررسی بین اسید سیالیک بزاقی و سلامتی ‍‍‍پریودنتال در بین افراد سیگاریی را بررسی کرد و گزارش داد میزان بالای اسید سیالیک بزاقی در بیمارانی که در حال حاضر سیگار میکشند و باکت های عمیق تا متوسط دارند(21)

Patelوهمکاران در سال۱۹۹۴درمطالعه ایی سطح توتال سیالیک اسید بزاقی را در افراد سیگاریی بررسی کردند انها بیان داشتند سطح توتال سیالیک اسید ازعادات سیگار کشیدن تاثیر نمیپذیرد (22)

با توجه به اینکه مطالعات کمی در رابطه با اندازه گیری سطح بزاق اسید سیالیک در افراد سیگاری وجود دارد و انجام نشدن این تحقیق در استان سیستان و بلوجستان  هدف از این مطاللعه ارزیابی میزان  اسید سیالیک بزاق در افراد سیگاری  مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان  میباشد.

• غلظت اسید سیالیک بزاقی در افراد سیگاری چقدر است؟
• غلظت اسید سیالیک بزاقی در افراد غیرسیگاری چقدر است؟

میزان اسید سیالیک اسید در افراد سیگاری و غیر سیگاری متفاوت است

مقایسه غلظت اسید سیالیک بزاقی در افراد سیگاری و غیرسیگاری

1. تعیین غلظت اسید سیالیک بزاقی در افراد سیگاری
2. تعیین  غلظت اسید سیالیک بزاقی در افراد غیرسیگاری
3. مقایسه میزان اسید سیالیک بزاقی در افراد سیگاری و غیر سیگاری

نتایج این طرح میتواند مورد استفاده ی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان قرار گیرد.

سیالیک اسید: اسیدسیالیک یکی از مشتقات استیله نورامینیک اسید می باشد که به طور گسترده در بافت ها و مایعات بدن پستانداران حضور دارد. این ترکیب اکثراً به شکل های متصل به پروتئین (Protein Band Sialic Acid) و متصل به لیپید (Lipid Band Sialic Acid) دیده می شود و تنها  مقدار کمی از آن به فرم آزاد حضور دارد(23).

بزاق: مایع سروزی-موکوسی مترشحه از غدد بزاقی در حفره ی دهان(24)

افراد سیگاری(smoker) : افرادی که روزانه سه نخ سیگار حداقل به مدت 3 ماه مصرف می کنند. (25).

موردی شاهدی(Case Control)

 افراد سیگاری مراجعه کننده به کلینیک دندانپزشکی دانشگاه زاهدان که شرایط ورود به مطالعه را دارند

معیار ورود برای گروه مورد:

1. سن بالای 15 سال
2. مصرف روزانه حداقل سه نخ سیگار به مدت حداقل سه ماه (گروه سیگاری)
3. عدم ابتلا به بیماری سیستمیک
4. عدم استفاده از داروهای درمانی
5. عدم سابقه شیمی درمانی و رادیوتراپی
6. نداشتن هیچ پاتولوژی دهان در معاینه
7. عدم وجود خشکی دهان
8. عدم وجود پاکت پریودنتال بیشتر از6میلیمتر
9. عدم استفاده از تنباکو غیر تدخینی
10.  
11. معیار ورود برای گروه کنترل:
12. رضایت بیمار جهت شرکت در مطالعه
13. تطابق سن و جنس با گروه مورد
14. عدم ابتلا به بیماری سیستمیک
15. عدم مصرف سیگار  و هر گونه ماده دخانیاتی
16. عدم بارداری برای بیماران زن

ب جهت تعیین حجم نمونه از نرم افزار Power & sample size و فرمول محاسبه

 n = (Z_1-α/2 + Z_1-β)² ×(s₁² +s₂²) / (μ₁ – μ₂)²

(برای مطالعات آزمون دو میانگین مربوط به یک صفت ) استفاده شد

با استفاده از مطالعه رفرنس شماره 14  (مطالعهet al, 2005  Kurtul)  میزان انحراف معیار سیالیک اسید در گروه سیگاری 18s₁₌ و گروه عادی 8s₂₌ همچنین میانگین سیالیک اسید در گروه سیگاری 23μ₁= و گروه عادی 11μ₂= می باشد.  همچنین  با در نظر گرفتن 05/0 α=، توان 80 درصد و تعداد 28 نمونه برآورد گردید . لذا در هر گروه مورد مطالعه 28 نمونه بررسی خواهد گردید.

نمونه گیری به روش تصادفی و در دسترس انجام خواهد شد. نمونه ها با گروه کنترل از نظر سن همسان سازی خواهند شد.

جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه ایی که به این منظور طراحی گردیده است(ضمیمه شماره یک) استفاده میشود

در این مطالعه 28 مرد سیگاری که سیگار مصرف میکنند وبه بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان مراجعه میکنند. 28 فرد غیر سیگاری که شرایط شرکت در مطالعه را دارند نیز از مراجعین انتخاب می شوند. افراد گروه کنترل از نظر سن با گروه سیگاری همسان سازی خواهند شد. این افراد باید شرایط ورود به مطالعه را داشته باشند. و رضایت نامه کتبی را تکمیل نمایند.

جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه ایی که به این منظور طراحی گردیده است((پیوست الف).استفاده میشود و اطلاعات جمع آوری شده شامل سن،  میزان سیگار مورد استفاده در روز و مدت زمان مصرف سیگار (در گروه سیگاری) در پرسشنامه ثبت خواهد شد.  همچنین اطلاعات دموگرافیک افراد گروه کنترل که از لحاظ سن  با گروه مورد تطابق داده می شوند وجهت شرکت در مطالعه رضایت دارند هم در پرسشنامه ایی که بدین منظور طراحی شده ثبت می گردد.

سپس نمونه بزاق غیرتحریکی در صبح (بهترین زمان جمع آوری بزاق) جمع آوری میشود . برای جلوگیری از هر تحریکی باید بیمار از خوردن و آشامیدن 90 دقیقه قبل از نمونه برداری خودداری کند . بیمار به حالت نشسته روی یونیت و هر 60 ثانیه بزاق خود را به درون یک تیوپ با وزن مشخص به مدت 5 تا 15 دقیقه  رها نماید.

سپس بزاق در سانتریفوژ با دور 10000 در دقیقه و در دمای 4 درجه سانتی گراد و به مدت 5 دقیقه منظور جداشدن دبری های سلولی و باکتریایی سانتریفوژ میگردد و بزاق برای انجام آنالیزهای بعدی در دمای 20- درجه نگهداری میشودو  اسید سیالیک براساس پروتکل شرکت سازنده کیت(Bio-Rad) به  روش ELIZAبررسی خواهد شد (واحد اندازه گیری اسید سیالیک میلی گرم بر دسی لیتر است).

داده ها توسط نرم افزار SPSS-18 تحلیل خواهد شد. برای توصیف داده ها از شاخص های مرکزی و پراکندگی (میانگین و انحراف از معیار )مقایسه میزان اسید سیالیک در دو گره توسط آزمون تی تست ( در صورت توزیع نرمال داده ها) و یا آزمون من ویتنی ( عدم توزیع نرمال) انجام خواهد شد.

                                                                مقایسه اسید سیالیک بزاقی در افراد سیکاری و غیر سیکاری

کدهای اخلاقی مصوب شورای پژوهشی که در این مطالعه رعایت می شود به شرح ذیل می باشد:

بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی  دارای آزمودنی انسانی  در جمهوری اسلامی ایران در این مطالعه کدهای 1و2و3و10و11و12و13و14و15و16و17و18و20و24و25و26و27و28و29و30و31 رعایت شده است.

همچنین بر اساس راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران کدهای 1و2و3و4و5و6و7و8و9و10و11و12رعایت شده است.

در صورت عدم همکاری بیمار و یا به حد نصاب نرسیدن بیماران مجبور به استفاده از بیماران مراجعه کننده به سایر مراکز درمانی هستیم

Sialic Acid; smokers, saliva

1. Hegde N, Hegde M, Shetty S, Kumari S. Evaluation of salivary total antioxidants, superoxide dismutase activity and glutathione levels in oral cancer patients. J Oral Maxillofac Surg Photon. 2013;116:150-5.
2. Robati M, Ranjbari A, Boroujerdnia MG, Chinipardaz Z. Detection of IL-4, IL-6 and IL-12 serum levels in generalized aggressive periodontitis. Iranian Journal of Immunology. 2011;8(3):170.
3. Krall E, Dawson-Hughes B, Garvey A, Garcia R. Smoking, smoking cessation, and tooth loss. Journal of dental research. 1997;76(10):1653-9.
4. Lee BM, Lee SK, Kim HS. Inhibition of oxidative DNA damage, 8-OHdG, and carbonyl contents in smokers treated with antioxidants (vitamin E, vitamin C, β-carotene and red ginseng). Cancer letters. 1998;132(1):219-27.
5. Greabu M, Battino M, Totan A, Mohora M, Mitrea N, Totan C, et al. Effect of gas phase and particulate phase of cigarette smoke on salivary antioxidants. What can be the role of vitamin C and pyridoxine? Pharmacological Reports. 2007;59(5):613
6. Kurtul N, Cil MY, Pacaci SD. Serum total sialic acid levels in smokers and users of smokeless tobacco in form of oral powder (Maras’s powder). J Biomed Sci 2005; 12(3): 559-63.
7. Trivedi DJ, Hallikeri K, Udupa R. Salivary sialic acid as marker of oral cancer. Int J Sci Innn Tech 2012; 1(1): 48-50.
8. Dadhich M, Prabhu V, Pai VR, D’Souza J, Harish S, Jose M. Serum and salivary sialic acid as a biomarker in oral potentially malignant disorders and oral cancer. Indian J Cancer 2014; 51(3): 214-8.
9. YaparK, Kart A, Karapehlivan M, Citil M. Dose-Dependent effects of L-carnitine on blood sialic acid, MDA and GSH concentrationsin BALB/C mice. ActaVeterinaria(Beograd) 2007; 57: 321-7.
10. Vajaria BN, Patel KR, Begum R, Shah F, Patel J, Shukla S, et al. Evaluation of serum and salivary total sialic acid and α-L-fucosidase in patients with oral precancerous conditions and oral cancer. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2013; 115(6): 764-71
11. in Diagnosing Pneumonia. Scientific Journal of Ilam University of Medical Sciences. 2014; 22 (5) :128-137
12. Sanjay PR, Hallikeri K, Shivashankara AR. Evaluation of salivary sialic acid, total protein and total sugar in oral cancer: a preliminary report. Indian J Dent Res 2008; 19(4): 288-910.
13. Sanjay PR, Hallikeri K, Shivashankara AR. Evaluation of salivary sialic acid, total protein and total sugar in oral cancer: a preliminary report. Indian J Dent Res 2008; 19(4): 288-910.
14. Kurtul N, Gökpınar E. Salivary lipid peroxidation and total sialic acid levels in smokers and smokeless tobacco users as Maraş powder. Mediators of inflammation. 2012;2012.
15. Turner RJ, Sugiya H, Understanding salivary fluid and protein secretion, Oral Dis. 2002 Jan;8(1):3-11
16. Koh DS-Q, Koh GC-H. The use of salivary biomarkers in occupational and environmental medicine. Occupational and environmental medicine. 2007;64(3):202-10.
17. Bonne NJ, Wong DT. Salivary biomarker development using genomic, proteomic and metabolomic approaches. Genome medicine. 2012;4(10):82.
18. Drehsen G, Rohdewald P. Rapid high-performance thin-layer chromatography of salicylic acid, salicylamide, ethoxybenzamide and paracetamol in saliva. Journal of Chromatography B: Biomedical Sciences and Applications. 1981;223(2):479-83.      
19. Farhad Mollashahi L¹, Honarmand M¹, Nakhaee A², Mollashahi GSalivary Sialic Acid Levels in Smokeless Tobacco UsersInt J High Risk Behav Addict. 2016 Feb 8;5(2):e27969
20. Kurtul N¹, Gökpınar ESalivary lipid peroxidation and total sialic acid levels in smokers and smokeless tobacco users as Maraş powderMediators Inflamm. 2012;2012:619293
21. Jawzali JIAssociation between salivary sialic acid and periodontal health status among smokersSaudi Dent J. 2016 Jul;28(3):124-35
22. Patel PS¹, Raval GN, Rawal RR, Patel GH, Balar DB, Shah PM, Patel DDAssessing benefits of combining biochemical and immunological markers in patients with lung carcinomaCancer Lett. 1994 Jul 29;82(2):129-33.
23. Guzel M, Askar TK, Kaya G, Atakisi E, Avci GE. Serum sialic acids, total antioxidant capacity, and adenosine deaminase activity in cattle with the ileriosis and anaplasmosis. Bull Vet InstPulawy 2008; 52: 227-30.
24. امینی س. ‫ بررسی Total Antioxidant Capacityدر بزاق افراد سیگاری و غیر سیگاری: ‫ کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی; 2016.
25. Kanehira T,shibata k, kashiwazaki H, Inoue N, morita M, comparison of antioxidant enzyme in saliva of elderly smoker & non- smokers. Gerodontalogy 2006;23:38-42 .

بررسی غلظت اسید سیالیک بزاقی در افراد سیگاری و غیرسیگاری

ندارد

امکان بررسی  و کنترل بیماریها و اختلالات ایمنی بدون نیاز به روشهای تهاجمی و صرف هزینه 

ندارد

هزینه های مربوط به این طرح محدود به سقف تعیین شده می باشد و از بودجه دانشگاه علوم پزشکی تامین میگردد

کاملا محرمانه میباشد

مجری موظف است پاسخگوی کلیه پرسش ها باشد. 

بیمار هر زمانی که مایل به ادامه همکاری نبود از مطالعه خارج خواهد شد

از همه بیماران فرم رضایت نامه آگاهانه اخذ می گردد

پرسشنامه مربوط به طرح تحقیقاتی (پایان نامه)

عنوان طرح: بررسی غلظت اسید سیالیک بزاقی در افراد سیگاری و غیرسیگاری

کد بیمار :

گروه سیگاری :                                گروه غیرسیگاری :                                       

سن بیمار:

میزان مصرف سیگار:  

مدت مصرف سیگار:                                 

تاریخ نمونه گیری:      

میزان سیالیک اسید بزاق :