بررسی تاثیر ماده تری کلرواستیک اسید به عنوان ماده اچینگ بر روی استحکام باند برشی و دوام باند کامپوزیتی به عاج دندان

توجیه ضرورت انجام طرح)

سیستم‌های چسبنده پیشرفت وسیعی در دندانپزشکی ترمیمی ایجاد کرده‌اند⁽¹⁾. با این وجود، بزرگترین نقطه ضعف این سیستم‌ها پایداری کم آنها در طول زمان در محل اتصال به نسج دندان می‌باشد⁽²⁾. همچنین به مرور زمان لایه هیبریدی از بین می‌رود^(3-5)  که باعث کاهش زود هنگام قدرت پیوند شده و دوام ترمیم را تحت تأثیر قرار می‌دهد⁽⁶⁾.

این امر به ویژه هنگامی که دیواره​ ترمیم در ناحیه زیر CEJ قرار گیرد، اهمیت بیشتری می​یابد. که سبب عدم تطابق لبه​ای مناسب، رنگ​گرفتگی مارجین، جدا شدن باند و ایجاد gap در حد ​فاصل دندان و کامپوزیت، ریزنشت باکتری​ها و در نتیجه عود پوسیدگی در زیر ترمیم و حساسیت پس از ترمیم می​گردد که ممکن است به شکست نهایی رستوریشن منتهی شود(7). کنترل مایع شیار لثه ای و خونریزی در حین پروسه ترمیم همیشه یکی از مشکلات کلینیکی دندانپزشکی بوده است زیرا میتواند باعث آلودگی حفره شده و در پی آن منجر به کاهش دید و دسترسی و همچنین به دلیل ریزنشت باعث کاهش دوام و عود پوسیدگی میشود. برای این مشکلات تاکنون روش های متعددی معرفی شده اند که معمولا شامل روش های مکانیکی،شیمیایی و ترکیب هردو روش مکانیکی و شیمیایی می‌باشد(8). برخی از مواد شیمیایی نظیر اپی نفرین،کلرید آلمینیوم ، سولفات آهن اغلب برای حل این مشکل استفاده میشوند همچنین در حال حاضر روش هایی نظیر الکتروسرجری و لیزر نیز برای جلوگیری از آلوده شدن حفره با خون و مایعات شیار لثه ای استفاده میشوند.(9, 10)

اسید تری کلرواستیک (TCA) که از اکسیداسیون کلرال هیدرات و اسید نیتریک و سپس کلریناسیون توسط استیک اسید تولید میشود یک محلول آبی به شدت اسیدی با pH 1 می باشد.این ماده غالبا برای دکلسیفیکاسیون و فیکسیشن در مطالعات میکروسکوپی و به عنوان یک عامل رسوب کننده برای پروتئین ها استفاده می شود و همچنین به عنوان یک عامل سوزاننده در درمان های پزشکی به خصوص برای درمان های پوستی و چشمی استفاده میشود.(11) مطالعاتی محلول اشباع شده TCA را به دلیل اثر فوری در قطع خونریزی برای کنترل مایع شیار لثه ای جهت جلوگیری از نفوذ به حفره در حین ترمیم های سرویکالی پیشنهاد کرده اند. (12)

TCA به طور گسترده ای و به طور موفقیت آمیزی در درمان ضایعات سرویکالی وهمچنین در حذف ضایعات در سطح خارجی ریشه مثل هایپرپلازی لثه استفاده میشود.(13)

در حال حاضر دو روش برای پروسه باندینگ ترمیم های کامپوزیتی استفاده میشود: روش Etch-and-rinse و روش Self-etch. سیستم های Self-etch حاوی مونومر های اسیدی می باشد که اسیدیته این مونومر ها از ژل فسفریک اسید کمتر می باشد. با استفاده از این روش پیوند، لایه اسمیر باقی مانده و بقایای کریستال های هیدروکسی آپاتیت حل شده را می توان در لایه هیبریدی مشاهده کرد. این سیستم های باندینگ در مقایسه با سیستم های سنتی Etch-and-rinse، به دلیل رویکرد ساده و حساسیت به تکنیک کمتر، بیشترین محبوبیت جهان را در بین محققان و دندانپزشکان به دست آورده اند.(14, 15)    

مطالعاتی جهت ارزیابی اثر TCA بر روی استحکام باند کامپوزیت رزین به مینا با استفاده از روش Etch-and-rinse انجام شده که نتایج نشان میدهند که TCA میتواند سطح مینا را اچ کرده و حین استفاده به همراه Single Bond etch-and-rinse میتواند استحکام مطلوبی را فراهم کند. علاوه بر این تماس این ماده با مینا قبل از استفاده از فسفریک اسید ممکن است اثر مثبتی بر استحکام باند کامپوزیت رزین به مینا با استفاده از روش Etche-and-rinse داشته باشد.(16)

خروشی و همکاران در سال 2010 بر روی اثر TCA به عنوان ماده هموستات و اچینگ بر روی ساختار مورفولوژیک و دوام باند کامپوزیتی به مینا بر روی 75 نمونه دندان کشیده شده انسان انجام دادند. دندان ها به دو گروه تقسیم شده و یکی از گروه ها توسط اسید فسفریک 35% و گروه دیگر توسط ژل 35% و 50% TCA اچ شدند. نتایج نشان داد که TCA میتواند سطح مینا را اچ کرده و سطحی مشابه فسفریک اسید ایجاد کند و ارزیابی های میکروسکوپی الگوی اچینگ بهتری در دندان های اچ شده توسط TCA را نشان داد.(16)

خروشی و فتح پور در سال 2013 بر روی اثر TCA بر روی سیستم باندینگ self-etch و استحکام باند آن با ساختار دندان بر روی 72 دندان کشیده شده از انسان انجام دادند. در این مطالعه نمونه ها به دو گروه تقسیم شدند که در یک گروه بر روی سطح عاج آن ها و گروه دیگر بر روی سطح مینا آزمایش انجام شد.نتایج نشان داد که استفاده از TCA 35% و 50% بر روی عاج هیچ اثری بر روی باند توسط سیستم two-step-self-etch نداشت.(17)

Lewinstein و همکاران در سال 1992 مطالعه ای با هدف بررسی اثر TCA بر روی ریزسختی و مورفولوژی سطحی عاج و مینای انسان انجام دادند.در این مطالعه از TCA 90% بر روی دندان کشیده شده و سالم  انسان انجام شد.نتایج نشان داد که TCA 90٪ سبب کاهش میزان ریزسختی و همچنین تغییرات ساختاری عاج و مینا میشود.(18)  با توجه به خاصیت اسیدی این ماده در این مطالعه برآن شدیم تا به ارزیابی اثر این ماده به عنوان عامل اچینگ بر ساختار مورفولوژیک و دوام باند کامپوزیتی به عاج دندان بپردازیم.

1- میانگین استحکام باند بلند مدت Shear در حفرات عاجی ترمیم شده با استفاده از اچینگ توسط TCA چقدر است؟

2- میانگین استحکام باند فوری Shear در حفرات عاجی ترمیم شده با استفاده از اچینگ توسط TCA چقدر است؟

3- میانگین استحکام باند بلند مدت Shear در حفرات عاجی ترمیم شده با استفاده از اچینگ توسط فسفریک اسید چقدر است؟

4- میانگین استحکام باند فوری Shear در حفرات عاجی ترمیم شده با استفاده از اچینگ توسط فسفریک اسید چقدر است؟

ارزیابی اثر این ماده به عنوان عامل اچینگ بر ساختار مورفولوژیک و دوام باند کامپوزیتی به عاج دندان

1- تعیین استحکام باند بلند مدت  Shear در حفرات عاجی ترمیم شده با استفاده از اچینگ توسط TCA

2-  تعیین استحکام باند فوری  Shear در حفرات عاجی ترمیم شده با استفاده از اچینگ توسط TCA

3- تعیین استحکام باند بلند مدت Shearدر حفرات عاجی ترمیم شده با استفاده از اچینگ توسط فسفریک اسید

4- تعیین استحکام باند فوری Shearدر حفرات عاجی ترمیم شده با استفاده از اچینگ توسط فسفریک اسید

دانشکده دندانپزشکی زاهدان

استحکام باند shear : به مقدار نیرو در لحظه شکست نمونه میگویند.(۲۰)

آزمایشگاهی (Labratory)

40 دندان دائمی تک ریشه قدامی و پرمولر سالم که به دلایل ارتودنسی کشیده می شوند.

معیار ورود: دندان ها عاری از هرگونه شکستگی و آنومالی ساختاری، پوسیدگی و یا ترمیم قبلی باشند.

معیار خروج از مطالعه : شکست در آماده سازی نمونه

با توجه به نوع مطالعه که آزمایشگاهی است و مقالات مشابه(21) 40 دندان جهت شرکت در این مطالعه جمع آوری خواهد شد.

n=(z1-a2+z1-B)2*(s12+s22)d2

n=7.8*9.022+7.222X1-X22=104181

N= = 1041/100≅10

B=0.2     z1-B=0.84

s12=9/02      s22=7.22

d=10

z1-a2=1.96      

در این مطالعه آزمایشگاهی جهت بررسی میزان ریز نشت 40 دندان  قدامی و پرمولر سالم ماگزیلا که به دلایل ارتودنسی کشیده می شوند و عاری از هرگونه شکستگی و آنومالی ساختاری، پوسیدگی و یا ترمیم قبلی هستند جمع آوری می‌شوند. دندان‌ها با پودر پامیس شستشو و پاکسازی شده همچنین بقایای لیگامنت‌های پریودنتال، پلاک و کلکولوس از روی آنها حذف می‌شود. سپس دندان ًها در نرمال سالین در دمای اتاق ذخیره می‌شوند. 

ندارد

دندان ها پس از آماده سازی اولیه دو میلی متر زیر اتصال سمنتوم و مینا (CEJ) در آکریل فوری مانت شدند و به صورت تصادفی به چهار گروه ده تایی بخش گردیدند و نیمه میانی مینای دندان ها از بعد اکلوزو سرویکال در سطح باکال ، با استفاده از دیسک و هندپیس برداشته میشوند تا عاج نمایان گردد. در میان جای آماده سازی شده، صفحه ای توخالی به قطر 2 میلی متر چسبانده میشود.سپس گروه بندی دندان ها به طور اتفاقی به 4 گروه صورت خواهد گرفت.

ماده باندینگ مورد استفاده در این مطالعه Single band خواهد بود که یک سیستم  etch and rins باشد.در گروه اول ابتدا از اسید فسفریک 37 % (DenFil-south Korea) استفاده خواهد شد و سپس  ماده باندینگ طبق دستور العمل کارخانه استفاده خواهد شد.در گروه دوم از TCA 35%(35 گرم TCA در مقداری آب مقطر ابتدا حل شده و سپس حجم نمونه را به 100 میلی لیتر میرسانیم) قبل از استفاده از  Single bondاستفاده خواهد شد. دو گروه سوم و چهارم مانند گروه اول و دوم تهییه شده و سپس به مدت سه ماه در سالین نگهداری می شوند.دندان ها گروه اول و سوم  به مدت 30 ثانیه اچ خواهند شد و سپس به مدت 10 ثانیه شسته و آب اضافی حذف خواهد شد.برای اطمینان از خشک نشدن بیشتر از اندازه پیش از کاربرد باندینگ تکه ای پنبه مرطوب را به مدت 10 تا 15 ثانیه در مجاور سطح اچ شده نگهداری خواهیم کرد تا وضعیت سطح برای همه دندان های یکسان باشد.  پس از باندینگ به Single bond  درون استوانه های شفاف با قطر قاعده 2 میلیمتر و ارتفاع 5 میلیمتر، یک لایه کامپوزیت نوری از گونه z250 با رنگ A2 به ضخامت دو میلی متر گذارده خواهد شد و با کندانسور کوچک پک میشوند و با قرار دادن نوک سیستم لایت کیور روی استوانه شفاف، به مدت 20 ثانیه، نور تابانده می شود تا کیور شود. در گروه دوم و چهارم به جای اسید فسفریک از TCA 35 درصد استفاده می شود و باندینگ مورد استفاده در این روش Single bond می باشد. همه نمونه های گروه سوم و چهارم پس از تکمیل ترمیم به مدت 90 روز در نرمال سالین در دمای 37 درجه سانتی گراد و در انکوباتور نگهداری خواهند شد و سپس عملیات چرخه ی دمایی به شمار 600 بار با دستگاه ترموسیکل با دمای 5 تا 55 درجه سانتی گراد و زمان میانگین یک دقیقه انجام خواهد شد.

نمونه های گروه یک و دو بعد از 24 ساعت و نمونه های گروه 3 و4 هم بعد از 90 روز در دستگاه Universal Testing Machine قرار خواهند گرفت و نوک دستگاه در حدفاصل میان کامپوزیت و دندان با سرعت کراس‌هد یک میلیمتر بر دقیقه قرار خواهد گرفت و نیروی برشی بر نمونه وارد خواهد شد تا شکست ایجاد شود.نیروی شکست برای هر گروه ثبت شده و پس از دسته بندی و کدگذاری آنالیز خواهد شد.

داده‌ها وارد بسته نرم‌افزاریSPSS-21  خواهند گردید و در صورت تأیید نرمال بودن توزیع آنها با استفاده از آزمون kolmogorov-smirnov و همگنی واریانس‌ها به کمک آزمون لون از آزمون‌های پارامتریک (One Way ANOVA, Tukey) و در غیر این صورت از آزمون‌های غیرپارامتریک (Kruskal–Wallis, Mann–Whitney) تجزیه و تحلیل می‌شوند. همچنین گزارش داده‌ها توسط آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و تحلیل الگوی شکست نمونه‌ها در صورت برقرار بودن شرایط لازم با آزمون chi-square انجام می‌شود؛ 05/0p< معنی‌دار تلقی می‌گردد.

 جدول 1 : جدول مقایسه و انحراف معیار در چهارگروه مورد مطالعه

کدهای اخلاقی : 1-بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای ازمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران در این مطالعه کدهای 1، 2، 3، 10، 11، 12، 13، 14، 15، 16، 17، 18، 20، 24، 25، 26، 27، 28، 29، 30 و 31 رعایت شده است.

2- همچنین براساس راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران، کدهای 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9، 10، 11 و 12رعایت شده است.

تعداد نمونه های واجد شرایط به سختی یافت می شوند

استحکام باند، رزین کامپوزیت، اسید پری‌کاندیشنینگ، کلرواستیک اسید

Bond strength، Composite resin، Acid preconditioning، trichloroacetic acid

1.            De Munck J, Van Landuyt K, Peumans M, Poitevin A, Lambrechts P, Braem M, et al. A critical review of the durability of adhesion to tooth tissue: methods and results. J Dent Res. 2005;84(2):118-32.

2.            Van Meerbeek B, Perdigao J, Lambrechts P, Vanherle G. The clinical performance of adhesives. J Dent. 1998;26(1):1-20.

3.            De Munck J, Van Meerbeek B, Yoshida Y, Inoue S, Vargas M, Suzuki K, et al. Four-year water degradation of total-etch adhesives bonded to dentin. J Dent Res. 2003;82(2):136-40.

4.            Gwinnett AJ, Yu S. Effect of long-term water storage on dentin bonding. Am J Dent. 1995;8(2):109-11.

5.            Burrow MF, Satoh M, Tagami J. Dentin bond durability after three years using a dentin bonding agent with and without priming. Dent Mater. 1996;12(5):302-7.

6.            Mjor IA, Moorhead JE, Dahl JE. Reasons for replacement of restorations in permanent teeth in general dental practice. Int Dent J. 2000;50(6):361-6.

7.            Schuckar M, Geurtsen W. Proximo‐cervical adaptation of Class II‐composite restorations after thermocycling: a quantitative and qualitative study. Journal of oral rehabilitation. 1997;24(10):766-75.

8.            Jokstad A. Clinical trial of gingival retraction cords. The Journal of prosthetic dentistry. 1999;81(3):258-61.

9.            Akca EA, Yildirim E, Dalkiz M, Yavuzyilmaz H, Beydemir B. Effects of different retraction medicaments on gingival tissue. Quintessence international. 2006;37(1).

10.         Kopač I, Cvetko E, Pavlica Z, Marion L. Gingival tissue inflammatory response following treatment with chemical retraction agents in Beagle dogs. Pflügers Archiv. 2001;442(1):r145-r6.

11.         Heithersay GS. Treatment of invasive cervical resorption: An analysis of results using topical application of trichioracetic acid, curettage, and restoration. Quintessence international. 1999;30(2).

12.         Mount G, Hume W. Further clinical procedures related to the fabrication of rigid restorations. Mosby; 1998.

13.         Heithersay GS. Invasive cervical resorption following trauma. Australian Endodontic Journal. 1999;25(2):79-85.

14.         Reis A, Loguercio AD, Azevedo CLN, de Carvalho RM, Singer JDM, Grande RHM. Moisture spectrum of demineralized dentin for adhesive systems with different solvent bases. Journal of Adhesive Dentistry. 2003;5(3).

15.         Tay F, Gwinnett J, Wei SH. Relation between water content in acetone/alcohol-based primer and interfacial ultrastructure. Journal of dentistry. 1998;26(2):147-56.

16.         Khoroushi M, Hosseini-Shirazi M, Farahbod F, Keshani F. Composite resin bond strength to caries-affected dentin contaminated with 3 different hemostatic agents. General dentistry. 2016;64(4):e11-5.

17.         Khoroushi M, Tavasoli M. The effect of trichloracetic acid as a hemostatic and etching agent on the morphological characteristics and shear bond strength of resin composite to enamel. Operative dentistry. 2010;35(2):187-93.

18.         Fathpour K, Khoroushi M. Effect of trichloroacetic acid hydrogel on self-etch adhesive bond strength to dental tissues. The journal of contemporary dental practice. 2013;14(3):375.

19.         Lewinstein I, Rotstein H. Effect of trichloracetic acid on the microhardness and surface morphology of human dentin and enamel. Dental Traumatology. 1992;8(1):16-20.

20.         Retief D, Busscher H, De Boer P, Jongebloed W, Arends J. A laboratory evaluation of three etching solutions. Dental Materials. 1986;2(5):202-6.

21.Khoroushi M, Sedaghat S. Effect of thrichloracetic-acid as an etching agent on composite-resin bond strength to dental tissues. Res J Biol Sci. 2008;3(11):1320-3.

با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.