بررسی اثر دیوسمین بر افسردگی متعاقب آلزایمر القا شده با اسکوپولامین در موش صحرایی نر

بیماری آلزایمر یک اختلال نورودژنراتیو غیر قابل بازگشت و تدریجی است که موجب اختلال حافظه، کاهش توانایی فکری و تغییرات رفتاری می گردد تاکنون هیچگونه درمان شناخته شده قطعی برای آن وجود ندارد. پاتولوژی بیماری آلزایمر در سطح میکروسکوپی همراه با تجمع داخل سلولی پلاک های پیری، تجمع داخل سلولی نوروفیبریل ها و از دست رفتن گسترده سیناپس ها می باشد. شواهد نشان می دهد که بیشترین پپتیدهای موجود درپلاک های پیری را پلاک های حاوی آمیلویید بتا 1_40 و 1_42   تشکیل می دهند (1). از دیگر ویژگی های مهم آلزایمر که با استفاده از مدل های حیوانی و انسانی نشان داده شده است ، از دست رفتن سیناپس ها و کاهش گیرنده های  AMPA ( واسطه انتقال سیناپسی ) است ، که این مورد از اولین نشانه های بروز بیماری آلزایمر و زوال شناختی می باشد (2, 3) .

اسکوپولامین یک آنتاگونیست غیر انتخابی گیرنده های موسکارینی استیل کولین است که باعث تخریب حافظه و القای فراموشی می شود (4). فراموشی القا شده با اسکوپولامین تشابه زیادی با فراموشی موجود در بیماری آلزایمر دارد ؛ به گونه ای که از اسکوپولامین برای ایجاد مدل حیوانی آلزایمر استفاده می شود (5). مطالعات پیشین نشان می دهد سیستم کولینرژیک و گیرنده های موسکارینی ، نقش مهمی را در فرآیند های حافظه و یادگیری بازی می کنند (6). از طرفی مشخص شده که مهار کننده های آنزیم استیل کولین استراز که پایداری استیل کولین را در فضای سیناپسی افزایش می دهند ، باعث بهبود حافظه نیز می شوند (6). در حالی که آنتاگونیست های گیرنده نیکوتینیکی و موسکارتینیکی ، حافظه و یادگیری را در
مدل های مختلف حافظه تخریب می کند (7). تخریب حافظه مشاهده شده در اثر تزریق اسکوپولامین می تواند با اثر مستقیم اسکوپولامین بر روی سیستم کولینرژیک و تضعیف این سیستم ایجاد شود  و یا این که با اثر غیر مستقیم اسکوپولامین بر روی سیستم های نوروترانسمیتری دیگر اعمال گردد (8).

اختلال افسردگی یک بیماری عود کننده با پیامد های اجتماعی ، اقتصادی،جسمی و روانی بسیار است (9).  در رابطه  با اهمیت این اختلال میتوان گفت که در حال حاضر، افسردگی چهارمین بیماری شایع جهان محسوب میشود و بر اساس آمار اعلام شده از سوی سازمان بهداشت جهانی ، 34000000 نفر از افسردگی رنج می برند و طبق برآورد های انجام شده پیش بینی میشود تا سال 2020 این بیماری به دومین بیماری شایع جهان تبدیل میشود (10). از طرف دیگر تخمین زده شده است که تقریبا یک پنجم جمعیت مبتلا به اختلال افسردگی عمده هستند (10).  همین طور در تکرار مطالعه کوهورت ملی آمریکا که در سال های 2001_2002 اجرا شد ، نشان داده شد، افسردگی با اختلال های اضطرابی رابطه جالب توجهی دارد (11).  بر طبق جدیدترین آمار انجمن آلزایمر آمریکا ، شیوع بیماری آلزایمر در افراد بیشتر از 65 سال 11 درصد است ؛ بدین معنی که از هر 9 نفر ، یک نفر 65 سال به بالا به این بیماری مبتلا می شود. از بین بیماران مبتلا به آلزایمر ، حدود 4 درصد افراد زیر 65 سال ، 13 درصد 65-74 سال ، 44 درصد 74-85 سال و 38 درصد آن ها بیشتر از 85 سال سن دارند (12). بر اساس پیش بینی ها ، تعداد مبتلایان به بیماری آلزایمر در کشور ما حدود 500 هزار نفر است. آخرین گزارش شیوع ابتلا به زوال عقل در ایران حاکی از آن است که هر 12 دقیقه ، یک نفر به این بیماری مبتلا می شود (13). نگاهی به پیش بینی های جمعیتی آینده ی کشور بیان کننده ی این نکته است که تا سال 1399 جمعیت بالای 60 سال ، 2/9 درصد از کل جمعیت ایران را تشکیل می دهند (13).

افسردگی یکی از شایع ترین علایم عصبی – روانی در بیماران مبتلا  به آلزایمر می باشد که با بستری شدن در بیمارستان (14)  و مرگ و میر (15) همراهی دارد. تا 50 درصد بیماران مبتلا به آلزایمر افسردگی یا علایم قابل توجه آن را طی دوره بیماری تجربه می کنند. اختلال افسردگی اساسی حدود 20 تا 30 درصد افراد مبتلا به آلزایمر را درگیر می کند (15).

در حال حاضر درمان های افسردگی در دسترس عبارتند از:

درمان دارویی: امروزه جهت درمان افسردگی از ضدافسردگی های سه حلقه ای، مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)، مهارکننده های بازجذب نورآدرنالین (NRIs)،مهارکننده های بازجذب نورآدرنالین و سروتونین (SNRIs)، مهارکننده های مونوآمین اکسیداز (MAO)، لیتیوم و ضد افسردگی­های آتیپیک استفاده می شود .

درمان غیردارویی: غیر از درمان داروئی الکتروشوک (ECT)، تحریک مغناطیسی مغز، تحریک عصب واگ و درمان های روانپزشکی نیز مورد استفاده قرار می گیرد (16).

دیوسمین یک فلاونوئید است که در مرکبات به وفور یافت شده که ساختار شیمیایی آن بصورت 3،5و7 تری هیدروکسیل 4- متوکسی فلاوون 7- رامنوگلوکوزید می باشد. این ماده بعنوان یک فلاونوئید دارای فعالیت بیولوژیک فراوان می باشد. نشان داده شده است که دیوسمین نیز دارای اثرات نوروپروتکتیو می باشد. چندین فعالیت مهم بیولوژیک دیوسمین شامل: ضد ویروسی، ضد قارچی، ضد سرطان، ضد التهابی و آنتی اکسیدانی آن قبلا گزارش شده است (17). همچنین دارای اثرات تعدیل کننده ای در افزایش پراکسیداسیون لیپیدی و هیپرگلیسمی و افزایش فشار خون  دارد (18). این فلاونوئید یک آنتی اکسیدان طبیعی شناخته شده است موجب بهبود فعالیت SOD ، گلوتاتیون پروکسیداز و کاتالاز می شود (18).

در مطالعاتی که   SubramaniSrinivasan در سال 2012 انجام دادند اثر دیوسمین را در دیابت القا شده با استرپتوزوتوسین مورد بررسی قرار دادند و مشاهده کردند که دیوسمین توانست مقدار آنزیمهای سوپراکسید دسموتاز، کاتالاز و گلوتاتیون پرکسیداز را در موشهای دیابتی بهبود بخشد از طرفی مشاهده کردند که مقدار پراکسیداسیون لیپیدی هم پس از تیمار با دیوسمین کاهش یافت (19).

در مطالعاتی که   DarrellSawmiller در سال 2016 انجام دادند اثر دیوسمین را در نقایص شناختی مدل آلزایمر مورد بررسی قرار دادند و مشاهده کردند که دیوسمین توانست نقص شناختی بوجود آمده در مدل آلزایمر را از طریق کاهش بیان ژنهای درگیر در آپوپتوز ، هایپر فسفوریلاسیون پروتئین تاو و سطح بتا آمبلوئید کاهش دهد (20).

باتوجه به اثرات فوق دیوسمین که دربررسی متون آمده است، هدف این مطالعه بررسی اثر دیوسمین بر افسردگی متعاقب آلزایمر القا شده با اسکوپولامین در موش صحرایی نر می باشد.

1. میانگین  حضور در بازوی باز با استفاده از  تست ماز بعلاوه مرتفع در گروههای مورد بررسی متفاوت است.
2. میانگین  حضور در بازوی بسته با استفاده از  تست ماز بعلاوه مرتفع در گروههای مورد بررسی متفاوت است.
3. میانگین  تعداد ورود به بازوی بسته با استفاده از  تست ماز بعلاوه مرتفع در گروههای مورد بررسی متفاوت است.
4. میانگین  تعداد ورود به بازوی باز با استفاده از  تست ماز بعلاوه مرتفع در گروههای مورد بررسی متفاوت است.   .
5. میانگین  مدت زمانی که حیوان شنا می کند با استفاده از  تست شنای اجباری در گروههای مورد بررسی متفاوت است
6. میانگین  زمان بی حرکتی با استفاده از  تست شنای اجباری در گروههای مورد بررسی متفاوت است. .
7. میانگین  تعداد برخورد به دیواره جهت بالا رفتن از دیواره با استفاده از  تست شنای اجباری در گروههای مورد بررسی متفاوت است.  

بررسی اثر دیوسمین بر افسردگی متعاقب آلزایمر القا شده با  اسکوپولامین در موش صحرایی نر

1. مقایسه مدت زمان حضور در بازوی باز با استفاده از  تست ماز بعلاوه مرتفع در گروههای مورد مطالعه
2. مقایسه مدت زمان حضور در بازوی بسته با استفاده از  تست ماز بعلاوه مرتفع در گروههای مورد مطالعه
3. مقایسه تعداد ورود به بازوی باز  با استفاده از  تست ماز بعلاوه مرتفع در گروههای مورد مطالعه
4. مقایسه تعداد ورود به بازوی بسته با استفاده از  تست ماز بعلاوه مرتفع در گروههای مورد مطالعه
5. مقایسه میانگین  مدت زمانی که حیوان شنا می کند با استفاده از  تست شنای اجباری در گروههای مورد مطالعه    
6. مقایسه میانگین  زمان بی حرکتی با استفاده از  تست شنای اجباری در گروههای مورد مطالعه    
7. مقایسه میانگین  تعداد برخورد به دیواره جهت بالا رفتن از دیواره با استفاده از  تست شنای اجباری در گروههای مورد مطالعه

دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

آلزایمر: یک نوع اختلال عملکرد مغزی است که بتدریج توانایی‌های ذهنی بیمار تحلیل می‌رود. بارزترین نوع از انواع مختلف زوال عقل اختلال حافظه‌است. اختلال حافظه معمولاً بتدریج ایجاد شده و پیشرفت می‌کند.

اسکوپولامین:یک آنتاگونیست غیر انتخابی گیرنده های موسکارینی استیل کولین است که باعث تخریب حافظه و القای فراموشی می شود

دونپزیل: یک مهار کننده استیل کولین استراز است که امروزه برای بیماران آلزایمری استفاده می شوند

دیوسمین : یک آنتی اکسیدان قوی می باشد.

نوع مطالعه تجربی –مداخله ای

موش صحرایی نر نژاد ویستار بالغ 250- 200 گرم

5گروه موش صحرایی 8 تایی براساس مطالعات قبلی(12)

انتخاب 40 سر موش صحرایی با توجه به ملاک های مورد مطالعه وقرار گرفتن حیوان در 5 گروه به صورت تصادفی می باشد.

جمع آوری داده ها: (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)

گروه بندی حیوانات :جمعیت مورد مطالعه 40سرموش صحرایی نرهستندکه پس از آداپته شدن به 5گروه 8تایی تقسیم می شوند. در این تحقیق از موشهای صحرایی نر نژادویستار‌ در محدوده وزنی 250-200 گرم استفاده می شود.  (12):

1. گروه کنترل که به صورت زیر پوستیVehicle   دریافت می کنند.

2)گروه دریافت کننده 1 میلی گرم/ کیلوگرم اسکوپولامین که 10 روز متوالی به صورت زیر پوستیVehicle   دریافت می کنند.

3)گروه در یافت کننده دونپزیل با دوز 3  میلی گرم/ کیلوگرم که 30 دقیقه بعد از دونپزیل 1 میلی گرم/ کیلوگرم اسکوپولامین دریافت می کنند.

4) گروه کنترل که  دیوسمین  دریافت می کنند.

5) گروه دریافت کننده 1 میلی گرم/ کیلوگرم اسکوپولامین که 10 روز متوالی دیوسمین  دریافت می کنند.

   مطالعات رفتاری

حیوانات مبتلا به آلزایمردچاراختلال رفتاری می شوندواختلالات رفتاری توسط دستگاه آزمون شنای اجباری[1](FST) و آزمون ماز بعلاوه مرتفع مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.

تست ماز بعلاوه مرتفع:

 برای سنجش اضطراب از مدل رفتاری ماز بعلاوه مرتفع استفاده می شود. این ماز از جنس اهن و دارای 4 بازو به شکل بعلاوه می باشد. ابعاد بازوهای باز و بسته 50*10 سانتی متر بوده و راهروی بسته دیواره ای به بلندی 40 سانتی متر دارد. موش در محدوده وسط ماز رو به بازوی باز قرار می گیرد. نور مناسب در ارتفاع 120 سانتی متری از مرکز ماز قرار می گیرد. برای هر حیوان دفعات ورود به بازوی باز و بسته و مدت زمان حضور در این بازوها (OAE & OAT%) بواسطه مشاهده مستقیم اندازه گیری می شود. که ملاکی برای ارزیابی وضعیت اضطرابی حیوان می باشد.

تست شنای اجباری(FST) :

اﻳﻦ ﺗﺴﺖ ﻳﻜﻲ از ﻣﻌﺘﺒﺮﺗﺮﻳﻦ و راﻳﺞ ﺗﺮﻳﻦ ﺗﺴﺖ  ﻫﺎی ﺣﻴﻮاﻧﻲ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ اﻓﺴﺮدﮔﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ(20, 21). ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻧﻈﺮﻳﺔ درﻣﺎﻧﺪﮔﻲ آﻣﻮﺧﺘﻪ ﺷﺪة ﻣﺎرﺗﻴﻦ ﺳـﻠﻴﮕﻤﻦ در  ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺣﻴﻮان در ﻣﻌﺮض  اﺳﺘﺮس ﻣﺪاوم ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و راه ﮔﺮﻳﺰی از آن ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، رﻓﺘﻪ رﻓﺘﻪ اﻣﻴﺪ ﺑﻪ ﮔﺮﻳـﺰ از  اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ را از دﺳﺖ داده و ﺗﺤﺮک و ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺧـﻮد را   ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ و درﻣﺎﻧﺪه و ﺑﻲ ﺣﺮﻛﺖ ﻣـﻲ ﮔـﺮدد (22). روش آزﻣﺎﻳﺶ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺻـﻮرت است ﻛـﻪ  cm35   از ﻇﺮف ﺷﻴﺸﻪای اﺳﺘﻮاﻧﻪ ایﺑﺎ ارﺗﻔﺎع     cm 50 و قطر  cm  40   از آب 2±22 درﺟﻪ ﭘﺮ وﻣﻮش ﻫﺎی افسرده وغیرافسرده ﭘــﺲ از ﻛﺴــﺐ درﻣــﺎن ﻫــﺎی ﻻزم به ﺻــﻮرت اﻧﻔــﺮادی از ارتفاع   cm 20 ﺑـﻪ ﻣﻼﻳﻤـﺖ درون آب ﻗـﺮار داده ﻣﻲ ﺷﺪﻧﺪ  . در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ، ﺣﻴﻮاﻧﺎت ﺑـﺮای ﺣﻔـﻆ ﭘﺎﻳـﺪاری ﺧﻮد در آب ﺷﻨﺎ ﻣﻲ ﻛﺮدﻧﺪ. ﭘـﺲ از ﻣـﺪﺗﻲ، ﺣﻴﻮاﻧـﺎت با ﻗﻄﻊ ﺣﺮﻛ ﺎت دﺳﺖ و ﭘﺎی   ﺧﻮد از ﺗﺤﺮک و ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﺑـﺎز ﻣﻲ  ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﻛﻪﺑﻪ ﻃﻮر  ﻗﺮاردادی ﺑـﻪ آن    ﺑـﻲ ﺣﺮﻛـﺖ ﺷـﺪن (Immobility)  میﮔﻮﻳﻨــﺪ . ﺑــﺮای اﻧــﺪازه   ﮔﻴــﺮی زﻣــﺎن ﺑﻲ  ﺣﺮﻛﺘﻲ، ﻣﺪت زﻣﺎن   ﺑﻲ ﺣﺮﻛﺘـ  ﻲ ﺣﻴـﻮان د ر   ﻃـﻲ ﻳـﻚ ﻣﺤﺪودة زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺨﺺ  ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺮوﻧﻮﻣﺘﺮﺛﺒﺖ  ﻣـﻲ  شود . در اﻳــﻦ ﺣﺎﻟــﺖ،   اﻓــﺰاﻳﺶ زﻣــﺎن ﺑــﻲ  ﺣﺮﻛﺘــﻲ را ﻣﻌــﺎدل اﻓﺴﺮدﮔﻲ و ﻛﺎﻫﺶ آن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان  اﺛﺮ ﺑﺨﺸﻲ درﻣﺎن ﺿﺪ اﻓﺴﺮدﮔﻲ  ارزﻳﺎﺑﻲﻣﻲ ﺷود. ﺷــﺮاﻳﻂ ﻣﺤــﻴﻂ ﺑــﺮای ﺗﻤــﺎم ﮔــﺮوه ﻫــﺎ ﻳﻜﺴــﺎن    وزﻣــﺎن آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻨﺎی اﺟﺒﺎری 6دقیقه می باشد (20, 23).

برای بررسی داده ها از نرم افزار SPSS نسخه 19استفاده خواهد شد .از آنالیز واریانس تکراری برای آنالیز مطالعات رفتاری استفاده خواهد شد. داده ها به صورت میانگین ± خطای استاندارد میانگین (Mean±SEM ) نشان داده خواهد شد(32)

. تهیه و حمل و نقل حیوانات ; 2.روش نگهداری شامل شرایط قفس ها و تهویه فاضلاب نورپردازی  و...3. نیروهای اجرایی (آموزش لازم برای نگهداری حیوانات لباس و امکان حفاظتی آگاهی از وضعیت آبستنی و..) بر اساس پروتکل ها و دستورالعمل های توصیه شده توسط کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی انجام میشود.

تهیه موش در رنج وزنی مناسب

Scopolamine, Depression ,Dementia disease. Diosmin

1.            Galasko D, Hansen LA, Katzman R, Wiederholt W, Masliah E, Terry R, et al. Clinical-neuropathological correlations in Alzheimer's disease and related dementias. Archives of Neurology. 1994;51(9):888-95.

2.            McKhann GM, Knopman DS, Chertkow H, Hyman BT, Jack Jr CR, Kawas CH, et al. The diagnosis of dementia due to Alzheimer’s disease: Recommendations from the National Institute on Aging-Alzheimer’s Association workgroups on diagnostic guidelines for Alzheimer's disease. Alzheimer's & dementia. 2011;7(3):263-9.

3.            Sundar U, Sharma A, Yeolekar M. Presenile dementia—etiology, clinical profile and treatment response at four month follow up. JAPI. 2004;52.

4.            Mirakhur A, Craig D, Hart D, McLlroy S, Passmore A. Behavioural and psychological syndromes in Alzheimer's disease. International journal of geriatric psychiatry. 2004;19(11):1035-9.

5.            Chappell A, Gonzales C, Williams J, Witte M, Mohs R, Sperling R. AMPA potentiator treatment of cognitive deficits in Alzheimer disease. Neurology. 2007;68(13):1008-12.

6.            Klinkenberg I, Blokland A. The validity of scopolamine as a pharmacological model for cognitive impairment: a review of animal behavioral studies. Neuroscience & Biobehavioral Reviews. 2010;34(8):1307-50.

7.            Richetti S, Blank M, Capiotti K, Piato A, Bogo M, Vianna M, et al. Quercetin and rutin prevent scopolamine-induced memory impairment in zebrafish. Behavioural Brain Research. 2011;217(1):10-5.

8.            Williamson SM, Wright GA. Exposure to multiple cholinergic pesticides impairs olfactory learning and memory in honeybees. Journal of Experimental Biology. 2013:jeb. 083931.

9.            Tinsley CJ, Fontaine-Palmer NS, Vincent M, Endean EP, Aggleton JP, Brown MW, et al. Differing time dependencies of object recognition memory impairments produced by nicotinic and muscarinic cholinergic antagonism in perirhinal cortex. Learning & Memory. 2011;18(7):484-92.

10.         Kim E-J, Jung I-H, Van Le TK, Jeong J-J, Kim N-J, Kim D-H. Ginsenosides Rg5 and Rh3 protect scopolamine-induced memory deficits in mice. Journal of ethnopharmacology. 2013;146(1):294-9.

11.         Jarzyna D, Jungquist CR, Pasero C, Willens JS, Nisbet A, Oakes L, et al. American Society for Pain Management Nursing guidelines on monitoring for opioid-induced sedation and respiratory depression. Pain Management Nursing. 2011;12(3):118-45. e10.

12.         Patten SB, Williams JV, Lavorato DH, Bulloch AG. Reciprocal effects of social support in major depression epidemiology. Clinical practice and epidemiology in mental health: CP & EMH. 2010;6:126.

13.         Mitchell AJ, Chan M, Bhatti H, Halton M, Grassi L, Johansen C, et al. Prevalence of depression, anxiety, and adjustment disorder in oncological, haematological, and palliative-care settings: a meta-analysis of 94 interview-based studies. The lancet oncology. 2011;12(2):160-74.

14.         Roy-Byrne P. Treatment-refractory anxiety; definition, risk factors, and treatment challenges. Dialogues in clinical neuroscience. 2015;17(2):191.

15.         Kimiskidis VK, Valeta T. Epilepsy and anxiety: epidemiology, classification, aetiology, and treatment. Epileptic disorders. 2012;14(3):248-56.

16.         Ardebili SMM, Yeghaneh T, Gharesouran J, Rezazadeh M, Farhoudi M, Ayromlou H, et al. Genetic association of TNF-α-308 G/A and-863 C/A polymorphisms with late onset Alzheimer's disease in Azeri Turk population of Iran. Journal of research in medical sciences: the official journal of Isfahan University of Medical Sciences. 2011;16(8):1006.

17.         Luppa M, Luck T, Matschinger H, König H-H, Riedel-Heller SG. Predictors of nursing home admission of individuals without a dementia diagnosis before admission-results from the Leipzig Longitudinal Study of the Aged (LEILA 75+). BMC Health Services Research. 2010;10(1):186.

18.         Zhao Y, Calon F, Julien C, Winkler JW, Petasis NA, Lukiw WJ, et al. Docosahexaenoic acid-derived neuroprotectin D1 induces neuronal survival via secretase-and PPARγ-mediated mechanisms in Alzheimer's disease models. PloS one. 2011;6(1):e15816.

19.         Lin RY, Heacock LC, Fogel JF. Drug-induced, dementia-associated and non-dementia, non-drug delirium hospitalizations in the United States, 1998–2005. Drugs & aging. 2010;27(1):51-61.

20.         Jain D, Bansal MK, Dalvi R, Upganlawar A, Somani R. Protective effect of diosmin against diabetic neuropathy in experimental rats. J Integr Med. 2014;12(1):35-41.

21.         Silambarasan T, Raja B. Diosmin, a bioflavonoid reverses alterations in blood pressure, nitric oxide, lipid peroxides and antioxidant status in DOCA-salt induced hypertensive rats. European journal of pharmacology. 2012;679(1-3):81-9.

22.         Lipsky RH, Marini AM. Brain‐derived neurotrophic factor in neuronal survival and behavior‐related plasticity. Annals of the New York Academy of Sciences. 2007;1122(1):130-43.

23.         Babygirija R, Yoshimoto S, Gribovskaja-Rupp I, Bülbül M, Ludwig K, Takahashi T. Social interaction attenuates stress responses following chronic stress in maternally separated rats. Brain research. 2012;1469:54-62.

24.         Françolin-Silva AL, da Silva Hernandes A, Fukuda MTH, Valadares CT, Almeida SS. Anxiolytic-like effects of short-term postnatal protein malnutrition in the elevated plus-maze test. Behavioural Brain Research. 2006;173(2):310-4.

25.         O'Donnell KJ, Glover V, Holbrook JD, O'Connor TG. Maternal prenatal anxiety and child brain-derived neurotrophic factor (BDNF) genotype: effects on internalizing symptoms from 4 to 15 years of age. Development and psychopathology. 2014;26(4pt2):1255-66.

26.         Tsuru J, Tanaka Y, Ishitobi Y, Maruyama Y, Inoue A, Kawano A, et al. Association of BDNF Val66Met polymorphism with HPA and SAM axis reactivity to psychological and physical stress. Neuropsychiatric disease and treatment. 2014;10:2123.

27.         Gross C, Zhuang X, Stark K, Ramboz S, Oosting R, Kirby L, et al. Serotonin1A receptor acts during development to establish normal anxiety-like behaviour in the adult. Nature. 2002;416(6879):396-400.

28.         Porsolt RD. Animal models of depression: utility for transgenic research. Reviews in the Neurosciences. 2000;11(1):53-8.

29.         Kroczka B, Branski P, Palucha A, Pilc A, Nowak G. Antidepressant-like properties of zinc in rodent forced swim test. Brain research bulletin. 2001;55(2):297-300.

30.         Sadock BJ. Kaplan & Sadock's comprehensive textbook of psychiatry: lippincott Williams & wilkins Philadelphia, PA; 2005.

31.         O'connor J, Lawson M, Andre C, Moreau M, Lestage J, Castanon N, et al. Lipopolysaccharide-induced depressive-like behavior is mediated by indoleamine 2, 3-dioxygenase activation in mice. Molecular psychiatry. 2009;14(5):511.

32.         .Sallahadin F, Khezri S.

Protective effect of testosterone on cognitive deficits induced by

ethidium bromide in experimental model of multiple sclerosis Tehran University Medical Journal. 24 Aug. 2015   73:561-8

-